൭. രോഗസുത്തം
൧൫൭. ‘‘ദ്വേമേ, ഭിക്ഖവേ, രോഗാ. കതമേ ദ്വേ? കായികോ ച രോഗോ ചേതസികോ ച രോഗോ. ദിസ്സന്തി, ഭിക്ഖവേ, സത്താ കായികേന രോഗേന ഏകമ്പി വസ്സം ആരോഗ്യം പടിജാനമാനാ, ദ്വേപി വസ്സാനി ആരോഗ്യം പടിജാനമാനാ, തീണിപി വസ്സാനി ആരോഗ്യം പടിജാനമാനാ, ചത്താരിപി വസ്സാനി ആരോഗ്യം പടിജാനമാനാ, പഞ്ചപി വസ്സാനി ആരോഗ്യം പടിജാനമാനാ, ദസപി വസ്സാനി ആരോഗ്യം പടിജാനമാനാ, വീസതിപി വസ്സാനി ആരോഗ്യം പടിജാനമാനാ, തിംസമ്പി വസ്സാനി ആരോഗ്യം പടിജാനമാനാ, ചത്താരീസമ്പി വസ്സാനി ആരോഗ്യം പടിജാനമാനാ, പഞ്ഞാസമ്പി വസ്സാനി ആരോഗ്യം പടിജാനമാനാ, വസ്സസതമ്പി, ഭിയ്യോപി ആരോഗ്യം പടിജാനമാനാ. തേ, ഭിക്ഖവേ, സത്താ സുദുല്ലഭാ [ദുല്ലഭാ (സീ. സ്യാ. കം. പീ.)] ലോകസ്മിം യേ ചേതസികേന രോഗേന മുഹുത്തമ്പി ആരോഗ്യം പടിജാനന്തി, അഞ്ഞത്ര ഖീണാസവേഹി.
‘‘ചത്താരോമേ, ഭിക്ഖവേ, പബ്ബജിതസ്സ രോഗാ. കതമേ ചത്താരോ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു മഹിച്ഛോ ഹോതി വിഘാതവാ അസന്തുട്ഠോ ഇതരീതരചീവരപിണ്ഡപാതസേനാസനഗിലാനപ്പച്ചയഭേസജ്ജപരിക്ഖാരേന. സോ മഹിച്ഛോ സമാനോ വിഘാതവാ അസന്തുട്ഠോ ഇതരീതരചീവരപിണ്ഡപാതസേനാസനഗിലാനപ്പച്ചയഭേസജ്ജപരിക്ഖാരേന പാപികം ഇച്ഛം പണിദഹതി അനവഞ്ഞപ്പടിലാഭായ ലാഭസക്കാരസിലോകപ്പടിലാഭായ. സോ ഉട്ഠഹതി ഘടതി വായമതി അനവഞ്ഞപ്പടിലാഭായ ലാഭസക്കാരസിലോകപ്പടിലാഭായ. സോ സങ്ഖായ കുലാനി ഉപസങ്കമതി, സങ്ഖായ നിസീദതി, സങ്ഖായ ധമ്മം ഭാസതി, സങ്ഖായ ഉച്ചാരപസ്സാവം സന്ധാരേതി. ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ചത്താരോ പബ്ബജിതസ്സ രോഗാ.
‘‘തസ്മാതിഹ, ഭിക്ഖവേ, ഏവം സിക്ഖിതബ്ബം – ‘ന മഹിച്ഛാ ഭവിസ്സാമ വിഘാതവന്തോ അസന്തുട്ഠാ ഇതരീതരചീവരപിണ്ഡപാതസേനാസനഗിലാനപ്പച്ചയഭേസജ്ജപരിക്ഖാരേന, ന പാപികം ഇച്ഛം പണിദഹിസ്സാമ അനവഞ്ഞപ്പടിലാഭായ ലാഭസക്കാരസിലോകപ്പടിലാഭായ, ന ഉട്ഠഹിസ്സാമ ന ഘടേസ്സാമ ന വായമിസ്സാമ അനവഞ്ഞപ്പടിലാഭായ ലാഭസക്കാരസിലോകപ്പടിലാഭായ, ഖമാ ഭവിസ്സാമ സീതസ്സ ഉണ്ഹസ്സ ജിഘച്ഛായ പിപാസായ ഡംസമകസവാതാതപസരീസപസമ്ഫസ്സാനം ദുരുത്താനം ദുരാഗതാനം വചനപഥാനം, ഉപ്പന്നാനം സാരീരികാനം വേദനാനം ദുക്ഖാനം തിബ്ബാനം ഖരാനം കടുകാനം അസാതാനം അമനാപാനം പാണഹരാനം അധിവാസകജാതികാ ഭവിസ്സാമാ’തി. ഏവഞ്ഹി വോ, ഭിക്ഖവേ, സിക്ഖിതബ്ബ’’ന്തി. സത്തമം.