൧. അത്താനുവാദസുത്തം

൧൨൧. ‘‘ചത്താരിമാനി, ഭിക്ഖവേ, ഭയാനി. കതമാനി ചത്താരി? അത്താനുവാദഭയം, പരാനുവാദഭയം, ദണ്ഡഭയം, ദുഗ്ഗതിഭയം.

‘‘കതമഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, അത്താനുവാദഭയം? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതി – ‘അഹഞ്ചേവ [അഹഞ്ചേ (?)] ഖോ പന കായേന ദുച്ചരിതം ചരേയ്യം, വാചായ ദുച്ചരിതം ചരേയ്യം, മനസാ ദുച്ചരിതം ചരേയ്യം, കിഞ്ച തം യം മം [കിഞ്ച തം മം (സീ.), കിഞ്ച മം (സ്യാ. കം.), കിഞ്ച തം കമ്മം (പീ. ക.)] അത്താ സീലതോ ന ഉപവദേയ്യാ’തി! സോ അത്താനുവാദഭയസ്സ ഭീതോ കായദുച്ചരിതം പഹായ കായസുചരിതം ഭാവേതി, വചീദുച്ചരിതം പഹായ വചീസുചരിതം ഭാവേതി, മനോദുച്ചരിതം പഹായ മനോസുചരിതം ഭാവേതി, സുദ്ധം അത്താനം പരിഹരതി. ഇദം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, അത്താനുവാദഭയം.

‘‘കതമഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, പരാനുവാദഭയം? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതി – ‘അഹഞ്ചേവ ഖോ പന കായേന ദുച്ചരിതം ചരേയ്യം, വാചായ ദുച്ചരിതം ചരേയ്യം, മനസാ ദുച്ചരിതം ചരേയ്യം, കിഞ്ച തം യം മം പരേ സീലതോ ന ഉപവദേയ്യു’ന്തി! സോ പരാനുവാദഭയസ്സ ഭീതോ കായദുച്ചരിതം പഹായ കായസുചരിതം ഭാവേതി, വചീദുച്ചരിതം പഹായ വചീസുചരിതം ഭാവേതി, മനോദുച്ചരിതം പഹായ മനോസുചരിതം ഭാവേതി, സുദ്ധം അത്താനം പരിഹരതി. ഇദം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, പരാനുവാദഭയം.

‘‘കതമഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, ദണ്ഡഭയം? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ പസ്സതി ചോരം ആഗുചാരിം, രാജാനോ ഗഹേത്വാ വിവിധാ കമ്മകാരണാ കാരേന്തേ, കസാഹിപി താളേന്തേ, വേത്തേഹിപി താളേന്തേ, അദ്ധദണ്ഡകേഹിപി താളേന്തേ, ഹത്ഥമ്പി ഛിന്ദന്തേ, പാദമ്പി ഛിന്ദന്തേ, ഹത്ഥപാദമ്പി ഛിന്ദന്തേ, കണ്ണമ്പി ഛിന്ദന്തേ, നാസമ്പി ഛിന്ദന്തേ, കണ്ണനാസമ്പി ഛിന്ദന്തേ, ബിലങ്ഗഥാലികമ്പി കരോന്തേ, സങ്ഖമുണ്ഡികമ്പി കരോന്തേ, രാഹുമുഖമ്പി കരോന്തേ, ജോതിമാലികമ്പി കരോന്തേ, ഹത്ഥപജ്ജോതികമ്പി കരോന്തേ, ഏരകവത്തികമ്പി കരോന്തേ, ചീരകവാസികമ്പി കരോന്തേ, ഏണേയ്യകമ്പി കരോന്തേ, ബലിസമംസികമ്പി കരോന്തേ, കഹാപണകമ്പി കരോന്തേ, ഖാരാപതച്ഛികമ്പി കരോന്തേ, പലിഘപരിവത്തികമ്പി കരോന്തേ, പലാലപീഠകമ്പി കരോന്തേ, തത്തേനപി തേലേന ഓസിഞ്ചന്തേ, സുനഖേഹിപി ഖാദാപേന്തേ, ജീവന്തമ്പി സൂലേ ഉത്താസേന്തേ, അസിനാപി സീസം ഛിന്ദന്തേ.

‘‘തസ്സ ഏവം ഹോതി – ‘യഥാരൂപാനം ഖോ പാപകാനം കമ്മാനം ഹേതു ചോരം ആഗുചാരിം രാജാനോ ഗഹേത്വാ വിവിധാ കമ്മകാരണാ കാരേന്തി, കസാഹിപി താളേന്തി…പേ… അസിനാപി സീസം ഛിന്ദന്തി, അഹഞ്ചേവ ഖോ പന ഏവരൂപം പാപകമ്മം കരേയ്യം, മമ്പി രാജാനോ ഗഹേത്വാ ഏവരൂപാ വിവിധാ കമ്മകാരണാ കാരേയ്യും, കസാഹിപി താളേയ്യും, വേത്തേഹിപി താളേയ്യും, അദ്ധദണ്ഡകേഹിപി താളേയ്യും, ഹത്ഥമ്പി ഛിന്ദേയ്യും, പാദമ്പി ഛിന്ദേയ്യും, ഹത്ഥപാദമ്പി ഛിന്ദേയ്യും, കണ്ണമ്പി ഛിന്ദേയ്യും, നാസമ്പി ഛിന്ദേയ്യും, കണ്ണനാസമ്പി ഛിന്ദേയ്യും, ബിലങ്ഗഥാലികമ്പി കരേയ്യും, സങ്ഖമുണ്ഡികമ്പി കരേയ്യും; രാഹുമുഖമ്പി കരേയ്യും, ജോതിമാലികമ്പി കരേയ്യും, ഹത്ഥപജ്ജോതികമ്പി കരേയ്യും, ഏരകവത്തികമ്പി കരേയ്യും, ചീരകവാസികമ്പി കരേയ്യും, ഏണേയ്യകമ്പി കരേയ്യും, ബലിസമംസികമ്പി കരേയ്യും, കഹാപണകമ്പി കരേയ്യും, ഖാരാപതച്ഛികമ്പി കരേയ്യും, പലിഘപരിവത്തികമ്പി കരേയ്യും, പലാലപീഠകമ്പി കരേയ്യും, തത്തേനപി തേലേന ഓസിഞ്ചേയ്യും, സുനഖേഹിപി ഖാദാപേയ്യും, ജീവന്തമ്പി സൂലേ ഉത്താസേയ്യും, അസിനാപി സീസം ഛിന്ദേയ്യു’ന്തി. സോ ദണ്ഡഭയസ്സ ഭീതോ ന പരേസം പാഭതം വിലുമ്പന്തോ ചരതി. കായദുച്ചരിതം പഹായ…പേ… സുദ്ധം അത്താനം പരിഹരതി. ഇദം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, ദണ്ഡഭയം.

‘‘കതമഞ്ച, ഭിക്ഖവേ, ദുഗ്ഗതിഭയം? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ ഇതി പടിസഞ്ചിക്ഖതി – ‘കായദുച്ചരിതസ്സ ഖോ പാപകോ വിപാകോ അഭിസമ്പരായം, വചീദുച്ചരിതസ്സ പാപകോ വിപാകോ അഭിസമ്പരായം, മനോദുച്ചരിതസ്സ പാപകോ വിപാകോ അഭിസമ്പരായം. അഹഞ്ചേവ ഖോ പന കായേന ദുച്ചരിതം ചരേയ്യം, വാചായ ദുച്ചരിതം ചരേയ്യം, മനസാ ദുച്ചരിതം ചരേയ്യം, കിഞ്ച തം യാഹം ന കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ അപായം ദുഗ്ഗതിം വിനിപാതം നിരയം ഉപപജ്ജേയ്യ’ന്തി! സോ ദുഗ്ഗതിഭയസ്സ ഭീതോ കായദുച്ചരിതം പഹായ കായസുചരിതം ഭാവേതി, വചീദുച്ചരിതം പഹായ വചീസുചരിതം ഭാവേതി, മനോദുച്ചരിതം പഹായ മനോസുചരിതം ഭാവേതി, സുദ്ധം അത്താനം പരിഹരതി. ഇദം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, ദുഗ്ഗതിഭയം. ഇമാനി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ചത്താരി ഭയാനീ’’തി. പഠമം.