൫. പഠമസമജീവീസുത്തം

൫൫. ഏവം മേ സുതം – ഏകം സമയം ഭഗവാ ഭഗ്ഗേസു വിഹരതി സുസുമാരഗിരേ [സുംസുമാരഗിരേ (സീ. സ്യാ. കം. പീ.)] ഭേസകളാവനേ [ഭേസകലാവനേ (സീ. പീ. ക.)] മിഗദായേ. അഥ ഖോ ഭഗവാ പുബ്ബണ്ഹസമയം നിവാസേത്വാ പത്തചീവരമാദായ യേന നകുലപിതുനോ ഗഹപതിസ്സ നിവേസനം തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ പഞ്ഞത്തേ ആസനേ നിസീദി. അഥ ഖോ നകുലപിതാ ച ഗഹപതി നകുലമാതാ ച ഗഹപതാനീ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമിംസു; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദിംസു. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ നകുലപിതാ ഗഹപതി ഭഗവന്തം ഏതദവോച –

‘‘യതോ മേ, ഭന്തേ, നകുലമാതാ ഗഹപതാനീ ദഹരസ്സേവ ദഹരാ ആനീതാ, നാഭിജാനാമി നകുലമാതരം ഗഹപതാനിം മനസാപി അതിചരിതാ, കുതോ പന കായേന! ഇച്ഛേയ്യാമ മയം, ഭന്തേ, ദിട്ഠേ ചേവ ധമ്മേ അഞ്ഞമഞ്ഞം പസ്സിതും അഭിസമ്പരായഞ്ച അഞ്ഞമഞ്ഞം പസ്സിതു’’ന്തി. നകുലമാതാപി ഖോ ഗഹപതാനീ ഭഗവന്തം ഏതദവോച – ‘‘യതോഹം, ഭന്തേ, നകുലപിതുനോ ഗഹപതിസ്സ ദഹരസ്സേവ ദഹരാ ആനീതാ, നാഭിജാനാമി നകുലപിതരം ഗഹപതിം മനസാപി അതിചരിതാ, കുതോ പന കായേന! ഇച്ഛേയ്യാമ മയം, ഭന്തേ, ദിട്ഠേ ചേവ ധമ്മേ അഞ്ഞമഞ്ഞം പസ്സിതും അഭിസമ്പരായഞ്ച അഞ്ഞമഞ്ഞം പസ്സിതു’’ന്തി.

‘‘ആകങ്ഖേയ്യും ചേ, ഗഹപതയോ, ഉഭോ ജാനിപതയോ ദിട്ഠേ ചേവ ധമ്മേ അഞ്ഞമഞ്ഞം പസ്സിതും അഭിസമ്പരായഞ്ച അഞ്ഞമഞ്ഞം പസ്സിതും ഉഭോവ [ഉഭോ ച (സീ. പീ.)] അസ്സു സമസദ്ധാ സമസീലാ സമചാഗാ സമപഞ്ഞാ, തേ ദിട്ഠേ ചേവ ധമ്മേ അഞ്ഞമഞ്ഞം പസ്സന്തി അഭിസമ്പരായഞ്ച അഞ്ഞമഞ്ഞം പസ്സന്തീ’’തി [പസ്സിസ്സന്തീതി (ക.)].

‘‘ഉഭോ സദ്ധാ വദഞ്ഞൂ ച, സഞ്ഞതാ ധമ്മജീവിനോ;

തേ ഹോന്തി ജാനിപതയോ, അഞ്ഞമഞ്ഞം പിയംവദാ.

‘‘അത്ഥാസം പചുരാ ഹോന്തി, ഫാസുകം ഉപജായതി;

അമിത്താ ദുമ്മനാ ഹോന്തി, ഉഭിന്നം സമസീലിനം.

‘‘ഇധ ധമ്മം ചരിത്വാന, സമസീലബ്ബതാ ഉഭോ;

നന്ദിനോ ദേവലോകസ്മിം, മോദന്തി കാമകാമിനോ’’തി. പഞ്ചമം;