൪. കാളകാരാമസുത്തം

൨൪. ഏകം സമയം ഭഗവാ സാകേതേ വിഹരതി കാളകാരാമേ [കോളികാരാമേ (ക.)]. തത്ര ഖോ ഭഗവാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘ഭിക്ഖവോ’’തി. ‘‘ഭദന്തേ’’തി തേ ഭിക്ഖൂ ഭഗവതോ പച്ചസ്സോസും. ഭഗവാ ഏതദവോച –

‘‘യം, ഭിക്ഖവേ, സദേവകസ്സ ലോകസ്സ സമാരകസ്സ സബ്രഹ്മകസ്സ സസ്സമണബ്രാഹ്മണിയാ പജായ സദേവമനുസ്സായ ദിട്ഠം സുതം മുതം വിഞ്ഞാതം പത്തം പരിയേസിതം അനുവിചരിതം മനസാ, തമഹം ജാനാമി.

‘‘യം, ഭിക്ഖവേ, സദേവകസ്സ ലോകസ്സ സമാരകസ്സ സബ്രഹ്മകസ്സ സസ്സമണബ്രാഹ്മണിയാ പജായ സദേവമനുസ്സായ ദിട്ഠം സുതം മുതം വിഞ്ഞാതം പത്തം പരിയേസിതം അനുവിചരിതം മനസാ, തമഹം അബ്ഭഞ്ഞാസിം. തം തഥാഗതസ്സ വിദിതം, തം തഥാഗതോ ന ഉപട്ഠാസി.

‘‘യം, ഭിക്ഖവേ, സദേവകസ്സ ലോകസ്സ സമാരകസ്സ സബ്രഹ്മകസ്സ സസ്സമണബ്രാഹ്മണിയാ പജായ സദേവമനുസ്സായ ദിട്ഠം സുതം മുതം വിഞ്ഞാതം പത്തം പരിയേസിതം അനുവിചരിതം മനസാ, തമഹം ന ജാനാമീതി വദേയ്യം, തം മമസ്സ മുസാ.

‘‘യം, ഭിക്ഖവേ…പേ… തമഹം ജാനാമി ച ന ച ജാനാമീതി വദേയ്യം, തംപസ്സ [തം പിസ്സ (സ്യാ. കം.), തം മമസ്സ (ക.)] താദിസമേവ.

‘‘യം, ഭിക്ഖവേ…പേ… തമഹം നേവ ജാനാമി ന ന ജാനാമീതി വദേയ്യം, തം മമസ്സ കലി.

‘‘ഇതി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതോ ദട്ഠാ ദട്ഠബ്ബം, ദിട്ഠം ന മഞ്ഞതി, അദിട്ഠം ന മഞ്ഞതി, ദട്ഠബ്ബം ന മഞ്ഞതി, ദട്ഠാരം ന മഞ്ഞതി; സുത്വാ സോതബ്ബം, സുതം ന മഞ്ഞതി, അസുതം ന മഞ്ഞതി, സോതബ്ബം ന മഞ്ഞതി, സോതാരം ന മഞ്ഞതി; മുത്വാ മോതബ്ബം, മുതം ന മഞ്ഞതി, അമുതം ന മഞ്ഞതി, മോതബ്ബം ന മഞ്ഞതി, മോതാരം ന മഞ്ഞതി; വിഞ്ഞത്വാ വിഞ്ഞാതബ്ബം, വിഞ്ഞാതം ന മഞ്ഞതി, അവിഞ്ഞാതം ന മഞ്ഞതി, വിഞ്ഞാതബ്ബം ന മഞ്ഞതി, വിഞ്ഞാതാരം ന മഞ്ഞതി. ഇതി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തഥാഗതോ ദിട്ഠസുതമുതവിഞ്ഞാതബ്ബേസു ധമ്മേസു താദീയേവ താദീ [താദിസോവ താദീ (സ്യാ. കം.), താദിസേ യേവ താദീ (പീ.), താദീയേവ താദീയേവേകാ (ക.)]. തമ്ഹാ ച പന താദിമ്ഹാ [താദിതമ്ഹാ (സീ. പീ.)] അഞ്ഞോ താദീ ഉത്തരിതരോ വാ പണീതതരോ വാ നത്ഥീതി വദാമീ’’തി.

‘‘യം കിഞ്ചി ദിട്ഠംവ സുതം മുതം വാ,

അജ്ഝോസിതം സച്ചമുതം പരേസം;

ന തേസു താദീ സയസംവുതേസു,

സച്ചം മുസാ വാപി പരം ദഹേയ്യ.

‘‘ഏതഞ്ച സല്ലം പടികച്ച [പടിഗച്ച (സീ. പീ.)] ദിസ്വാ,

അജ്ഝോസിതാ യത്ഥ പജാ വിസത്താ;

ജാനാമി പസ്സാമി തഥേവ ഏതം,

അജ്ഝോസിതം നത്ഥി തഥാഗതാന’’ന്തി. ചതുത്ഥം;