൬. സോഖുമ്മസുത്തം

൧൬. ‘‘ചത്താരിമാനി, ഭിക്ഖവേ, സോഖുമ്മാനി. കതമാനി ചത്താരി? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു രൂപസോഖുമ്മേന സമന്നാഗതോ ഹോതി പരമേന; തേന ച രൂപസോഖുമ്മേന അഞ്ഞം രൂപസോഖുമ്മം ഉത്തരിതരം വാ പണീതതരം വാ ന സമനുപസ്സതി; തേന ച രൂപസോഖുമ്മേന അഞ്ഞം രൂപസോഖുമ്മം ഉത്തരിതരം വാ പണീതതരം വാ ന പത്ഥേതി. വേദനാസോഖുമ്മേന സമന്നാഗതോ ഹോതി പരമേന; തേന ച വേദനാസോഖുമ്മേന അഞ്ഞം വേദനാസോഖുമ്മം ഉത്തരിതരം വാ പണീതതരം വാ ന സമനുപസ്സതി; തേന ച വേദനാസോഖുമ്മേന അഞ്ഞം വേദനാസോഖുമ്മം ഉത്തരിതരം വാ പണീതതരം വാ ന പത്ഥേതി. സഞ്ഞാസോഖുമ്മേന സമന്നാഗതോ ഹോതി പരമേന; തേന ച സഞ്ഞാസോഖുമ്മേന അഞ്ഞം സഞ്ഞാസോഖുമ്മം ഉത്തരിതരം വാ പണീതതരം വാ ന സമനുപസ്സതി; തേന ച സഞ്ഞാസോഖുമ്മേന അഞ്ഞം സഞ്ഞാസോഖുമ്മം ഉത്തരിതരം വാ പണീതതരം വാ ന പത്ഥേതി. സങ്ഖാരസോഖുമ്മേന സമന്നാഗതോ ഹോതി പരമേന; തേന ച സങ്ഖാരസോഖുമ്മേന അഞ്ഞം സങ്ഖാരസോഖുമ്മം ഉത്തരിതരം വാ പണീതതരം വാ ന സമനുപസ്സതി; തേന ച സങ്ഖാരസോഖുമ്മേന അഞ്ഞം സങ്ഖാരസോഖുമ്മം ഉത്തരിതരം വാ പണീതതരം വാ ന പത്ഥേതി. ഇമാനി ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ചത്താരി സോഖുമ്മാനീ’’തി.

‘‘രൂപസോഖുമ്മതം ഞത്വാ, വേദനാനഞ്ച സമ്ഭവം;

സഞ്ഞാ യതോ സമുദേതി, അത്ഥം ഗച്ഛതി യത്ഥ ച;

സങ്ഖാരേ പരതോ ഞത്വാ, ദുക്ഖതോ നോ ച അത്തതോ.

‘‘സ വേ സമ്മദ്ദസോ ഭിക്ഖു, സന്തോ സന്തിപദേ രതോ;

ധാരേതി അന്തിമം ദേഹം, ജേത്വാ മാരം സവാഹിനി’’ന്തി. ഛട്ഠം;