൧. ചരസുത്തം
൧൧. [ഇതിവു. ൧൧൦] ‘‘ചരതോ ചേപി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ ഉപ്പജ്ജതി കാമവിതക്കോ വാ ബ്യാപാദവിതക്കോ വാ വിഹിംസാവിതക്കോ വാ. തം ചേ ഭിക്ഖു അധിവാസേതി, നപ്പജഹതി ന വിനോദേതി ന ബ്യന്തീകരോതി [ബ്യന്തികരോതി (പീ.), ബ്യന്തിം കരോതി (ക.)] ന അനഭാവം ഗമേതി, ചരമ്പി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ഏവംഭൂതോ ‘അനാതാപീ അനോത്താപീ സതതം സമിതം കുസീതോ ഹീനവീരിയോ’തി വുച്ചതി.
‘‘ഠിതസ്സ ചേപി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ ഉപ്പജ്ജതി കാമവിതക്കോ വാ ബ്യാപാദവിതക്കോ വാ വിഹിംസാവിതക്കോ വാ. തം ചേ ഭിക്ഖു അധിവാസേതി, നപ്പജഹതി ന വിനോദേതി ന ബ്യന്തീകരോതി ന അനഭാവം ഗമേതി, ഠിതോപി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ഏവംഭൂതോ ‘അനാതാപീ അനോത്താപീ സതതം സമിതം കുസീതോ ഹീനവീരിയോ’തി വുച്ചതി.
‘‘നിസിന്നസ്സ ചേപി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ ഉപ്പജ്ജതി കാമവിതക്കോ വാ ബ്യാപാദവിതക്കോ വാ വിഹിംസാവിതക്കോ വാ. തം ചേ ഭിക്ഖു അധിവാസേതി, നപ്പജഹതി ന വിനോദേതി ന ബ്യന്തീകരോതി ന അനഭാവം ഗമേതി, നിസിന്നോപി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ഏവംഭൂതോ ‘അനാതാപീ അനോത്താപീ സതതം സമിതം കുസീതോ ഹീനവീരിയോ’തി വുച്ചതി.
‘‘സയാനസ്സ ചേപി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ ജാഗരസ്സ ഉപ്പജ്ജതി കാമവിതക്കോ വാ ബ്യാപാദവിതക്കോ വാ വിഹിംസാവിതക്കോ വാ. തം ചേ ഭിക്ഖു അധിവാസേതി, നപ്പജഹതി ന വിനോദേതി ന ബ്യന്തീകരോതി ന അനഭാവം ഗമേതി, സയാനോപി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ജാഗരോ ഏവംഭൂതോ ‘അനാതാപീ അനോത്താപീ സതതം സമിതം കുസീതോ ഹീനവീരിയോ’തി വുച്ചതി.
‘‘ചരതോ ചേപി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ ഉപ്പജ്ജതി കാമവിതക്കോ വാ ബ്യാപാദവിതക്കോ വാ വിഹിംസാവിതക്കോ വാ. തം ചേ ഭിക്ഖു നാധിവാസേതി, പജഹതി വിനോദേതി ബ്യന്തീകരോതി അനഭാവം ഗമേതി, ചരമ്പി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ഏവംഭൂതോ ‘ആതാപീ ഓത്താപീ സതതം സമിതം ആരദ്ധവീരിയോ പഹിതത്തോ’തി വുച്ചതി.
‘‘ഠിതസ്സ ചേപി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ ഉപ്പജ്ജതി കാമവിതക്കോ വാ ബ്യാപാദവിതക്കോ വാ വിഹിംസാവിതക്കോ വാ. തം ചേ ഭിക്ഖു നാധിവാസേതി, പജഹതി വിനോദേതി ബ്യന്തീകരോതി അനഭാവം ഗമേതി, ഠിതോപി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ഏവംഭൂതോ ‘ആതാപീ ഓത്താപീ സതതം സമിതം ആരദ്ധവീരിയോ പഹിതത്തോ’തി വുച്ചതി.
‘‘നിസിന്നസ്സ ചേപി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ ഉപ്പജ്ജതി കാമവിതക്കോ വാ ബ്യാപാദവിതക്കോ വാ വിഹിംസാവിതക്കോ വാ. തം ചേ ഭിക്ഖു നാധിവാസേതി, പജഹതി വിനോദേതി ബ്യന്തീകരോതി അനഭാവം ഗമേതി, നിസിന്നോപി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ഏവംഭൂതോ ‘ആതാപീ ഓത്താപീ സതതം സമിതം ആരദ്ധവീരിയോ പഹിതത്തോ’തി വുച്ചതി.
‘‘സയാനസ്സ ചേപി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ ജാഗരസ്സ ഉപ്പജ്ജതി കാമവിതക്കോ വാ ബ്യാപാദവിതക്കോ വാ വിഹിംസാവിതക്കോ വാ. തം ചേ ഭിക്ഖു നാധിവാസേതി, പജഹതി വിനോദേതി ബ്യന്തീകരോതി അനഭാവം ഗമേതി, സയാനോപി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ജാഗരോ ഏവംഭൂതോ ‘ആതാപീ ഓത്താപീ സതതം സമിതം ആരദ്ധവീരിയോ പഹിതത്തോ’തി വുച്ചതീ’’തി.
‘‘ചരം വാ യദി വാ തിട്ഠം, നിസിന്നോ ഉദ വാ സയം;
യോ വിതക്കം വിതക്കേതി, പാപകം ഗേഹനിസ്സിതം.
‘‘കുമ്മഗ്ഗപ്പടിപന്നോ സോ, മോഹനേയ്യേസു മുച്ഛിതോ;
അഭബ്ബോ താദിസോ ഭിക്ഖു, ഫുട്ഠും സമ്ബോധിമുത്തമം.
‘‘യോ ച ചരം വാ തിട്ഠം വാ, നിസിന്നോ ഉദ വാ സയം;
വിതക്കം സമയിത്വാന, വിതക്കൂപസമേ രതോ;
ഭബ്ബോ സോ താദിസോ ഭിക്ഖു, ഫുട്ഠും സമ്ബോധിമുത്തമ’’ന്തി. പഠമം;