൬. അപണ്ണകസുത്തം
൧൧൯. ‘‘തിസ്സോ ഇമാ, ഭിക്ഖവേ, വിപത്തിയോ. കതമാ തിസ്സോ? സീലവിപത്തി, ചിത്തവിപത്തി, ദിട്ഠിവിപത്തി. കതമാ ച, ഭിക്ഖവേ, സീലവിപത്തി? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ പാണാതിപാതീ ഹോതി…പേ… സമ്ഫപ്പലാപീ ഹോതി. അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, സീലവിപത്തി.
‘‘കതമാ ച, ഭിക്ഖവേ, ചിത്തവിപത്തി? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ അഭിജ്ഝാലു ഹോതി ബ്യാപന്നചിത്തോ. അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, ചിത്തവിപത്തി.
‘‘കതമാ ച, ഭിക്ഖവേ, ദിട്ഠിവിപത്തി? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ മിച്ഛാദിട്ഠികോ ഹോതി വിപരീതദസ്സനോ – ‘നത്ഥി ദിന്നം, നത്ഥി യിട്ഠം…പേ… യേ ഇമഞ്ച ലോകം പരഞ്ച ലോകം സയം അഭിഞ്ഞാ സച്ഛികത്വാ പവേദേന്തീ’തി. അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, ദിട്ഠിവിപത്തി. സീലവിപത്തിഹേതു വാ, ഭിക്ഖവേ…പേ… ദിട്ഠിവിപത്തിഹേതു വാ, ഭിക്ഖവേ, സത്താ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ അപായം ദുഗ്ഗതിം വിനിപാതം നിരയം ഉപപജ്ജന്തി. സേയ്യഥാപി, ഭിക്ഖവേ, അപണ്ണകോ മണി ഉദ്ധം ഖിത്തോ യേന യേനേവ പതിട്ഠാതി സുപ്പതിട്ഠിതംയേവ പതിട്ഠാതി; ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, സീലവിപത്തിഹേതു വാ സത്താ…പേ… ഉപപജ്ജന്തി. ഇമാ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തിസ്സോ വിപത്തിയോതി.
‘‘തിസ്സോ ഇമാ, ഭിക്ഖവേ, സമ്പദാ. കതമാ തിസ്സോ? സീലസമ്പദാ, ചിത്തസമ്പദാ, ദിട്ഠിസമ്പദാ. കതമാ ച, ഭിക്ഖവേ, സീലസമ്പദാ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ പാണാതിപാതാ പടിവിരതോ ഹോതി…പേ… അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, സീലസമ്പദാ.
‘‘കതമാ ച, ഭിക്ഖവേ, ചിത്തസമ്പദാ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ അനഭിജ്ഝാലു ഹോതി അബ്യാപന്നചിത്തോ. അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, ചിത്തസമ്പദാ.
‘‘കതമാ ച, ഭിക്ഖവേ, ദിട്ഠിസമ്പദാ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ സമ്മാദിട്ഠികോ ഹോതി അവിപരീതദസ്സനോ – ‘അത്ഥി ദിന്നം, അത്ഥി യിട്ഠം…പേ… യേ ഇമഞ്ച ലോകം പരഞ്ച ലോകം സയം അഭിഞ്ഞാ സച്ഛികത്വാ പവേദേന്തീ’തി. അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, ദിട്ഠിസമ്പദാ. സീലസമ്പദാഹേതു വാ, ഭിക്ഖവേ, സത്താ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ സുഗതിം സഗ്ഗം ലോകം ഉപപജ്ജന്തി. ചിത്തസമ്പദാഹേതു വാ…പേ… ദിട്ഠിസമ്പദാഹേതു വാ, ഭിക്ഖവേ, സത്താ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ സുഗതിം സഗ്ഗം ലോകം ഉപപജ്ജന്തി. സേയ്യഥാപി, ഭിക്ഖവേ, അപണ്ണകോ മണി ഉദ്ധം ഖിത്തോ യേന യേനേവ പതിട്ഠാതി സുപ്പതിട്ഠിതംയേവ പതിട്ഠാതി; ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, സീലസമ്പദാഹേതു വാ സത്താ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ സുഗതിം സഗ്ഗം ലോകം ഉപപജ്ജന്തി, ചിത്തസമ്പദാഹേതു വാ സത്താ…പേ… ദിട്ഠിസമ്പദാഹേതു വാ സത്താ കായസ്സ ഭേദാ പരം മരണാ സുഗതിം സഗ്ഗം ലോകം ഉപപജ്ജന്തി. ഇമാ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തിസ്സോ സമ്പദാ’’തി. ഛട്ഠം.