൮. പോത്ഥകസുത്തം

൧൦൦. ‘‘നവോപി, ഭിക്ഖവേ, പോത്ഥകോ ദുബ്ബണ്ണോ ച ഹോതി ദുക്ഖസമ്ഫസ്സോ ച അപ്പഗ്ഘോ ച; മജ്ഝിമോപി, ഭിക്ഖവേ, പോത്ഥകോ ദുബ്ബണ്ണോ ച ഹോതി ദുക്ഖസമ്ഫസ്സോ ച അപ്പഗ്ഘോ ച; ജിണ്ണോപി, ഭിക്ഖവേ, പോത്ഥകോ ദുബ്ബണ്ണോ ച ഹോതി ദുക്ഖസമ്ഫസ്സോ ച അപ്പഗ്ഘോ ച. ജിണ്ണമ്പി, ഭിക്ഖവേ, പോത്ഥകം ഉക്ഖലിപരിമജ്ജനം വാ കരോന്തി സങ്കാരകൂടേ വാ നം [തം (സീ.), ഠാനേ (ക.)] ഛഡ്ഡേന്തി.

‘‘ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, നവോ ചേപി ഭിക്ഖു ഹോതി ദുസ്സീലോ പാപധമ്മോ. ഇദമസ്സ ദുബ്ബണ്ണതായ വദാമി. സേയ്യഥാപി സോ, ഭിക്ഖവേ, പോത്ഥകോ ദുബ്ബണ്ണോ തഥൂപമാഹം, ഭിക്ഖവേ, ഇമം പുഗ്ഗലം വദാമി. യേ ഖോ പനസ്സ സേവന്തി ഭജന്തി പയിരുപാസന്തി ദിട്ഠാനുഗതിം ആപജ്ജന്തി, തേസം തം ഹോതി ദീഘരത്തം അഹിതായ ദുക്ഖായ. ഇദമസ്സ ദുക്ഖസമ്ഫസ്സതായ വദാമി. സേയ്യഥാപി സോ, ഭിക്ഖവേ, പോത്ഥകോ ദുക്ഖസമ്ഫസ്സോ തഥൂപമാഹം, ഭിക്ഖവേ, ഇമം പുഗ്ഗലം വദാമി. യേസം ഖോ പന സോ [യേസം ഖോ പന (സീ. സ്യാ. കം. പീ.), യേസം സോ (ക.) പു. പ. ൧൧൬ പസ്സിതബ്ബം] പടിഗ്ഗണ്ഹാതി ചീവരപിണ്ഡപാതസേനാസനഗിലാനപ്പച്ചയഭേസജ്ജപരിക്ഖാരം, തേസം തം ന മഹപ്ഫലം ഹോതി ന മഹാനിസംസം. ഇദമസ്സ അപ്പഗ്ഘതായ വദാമി. സേയ്യഥാപി സോ, ഭിക്ഖവേ, പോത്ഥകോ അപ്പഗ്ഘോ തഥൂപമാഹം, ഭിക്ഖവേ, ഇമം പുഗ്ഗലം വദാമി. മജ്ഝിമോ ചേപി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ഹോതി…പേ… ഥേരോ ചേപി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ഹോതി ദുസ്സീലോ പാപധമ്മോ, ഇദമസ്സ ദുബ്ബണ്ണതായ വദാമി. സേയ്യഥാപി സോ, ഭിക്ഖവേ, പോത്ഥകോ ദുബ്ബണ്ണോ തഥൂപമാഹം, ഭിക്ഖവേ, ഇമം പുഗ്ഗലം വദാമി. യേ ഖോ പനസ്സ സേവന്തി ഭജന്തി പയിരുപാസന്തി ദിട്ഠാനുഗതിം ആപജ്ജന്തി, തേസം തം ഹോതി ദീഘരത്തം അഹിതായ ദുക്ഖായ. ഇദമസ്സ ദുക്ഖസമ്ഫസ്സതായ വദാമി. സേയ്യഥാപി സോ, ഭിക്ഖവേ, പോത്ഥകോ ദുക്ഖസമ്ഫസ്സോ തഥൂപമാഹം, ഭിക്ഖവേ, ഇമം പുഗ്ഗലം വദാമി. യേസം ഖോ പന സോ പടിഗ്ഗണ്ഹാതി ചീവരപിണ്ഡപാതസേനാസനഗിലാനപ്പച്ചയഭേസജ്ജപരിക്ഖാരം, തേസം തം ന മഹപ്ഫലം ഹോതി ന മഹാനിസംസം. ഇദമസ്സ അപ്പഗ്ഘതായ വദാമി. സേയ്യഥാപി സോ, ഭിക്ഖവേ, പോത്ഥകോ അപ്പഗ്ഘോ തഥൂപമാഹം, ഭിക്ഖവേ, ഇമം പുഗ്ഗലം വദാമി.

‘‘ഏവരൂപോ ചായം, ഭിക്ഖവേ, ഥേരോ ഭിക്ഖു സങ്ഘമജ്ഝേ ഭണതി. തമേനം ഭിക്ഖൂ ഏവമാഹംസു – ‘കിം നു ഖോ തുയ്ഹം ബാലസ്സ അബ്യത്തസ്സ ഭണിതേന, ത്വമ്പി നാമ ഭണിതബ്ബം മഞ്ഞസീ’തി! സോ കുപിതോ അനത്തമനോ തഥാരൂപിം വാചം നിച്ഛാരേതി യഥാരൂപായ വാചായ സങ്ഘോ തം ഉക്ഖിപതി, സങ്കാരകൂടേവ നം പോത്ഥകം.

‘‘നവമ്പി, ഭിക്ഖവേ, കാസികം വത്ഥം വണ്ണവന്തഞ്ചേവ ഹോതി സുഖസമ്ഫസ്സഞ്ച മഹഗ്ഘഞ്ച; മജ്ഝിമമ്പി, ഭിക്ഖവേ, കാസികം വത്ഥം വണ്ണവന്തഞ്ചേവ ഹോതി സുഖസമ്ഫസ്സഞ്ച മഹഗ്ഘഞ്ച; ജിണ്ണമ്പി, ഭിക്ഖവേ, കാസികം വത്ഥം വണ്ണവന്തഞ്ചേവ ഹോതി സുഖസമ്ഫസ്സഞ്ച മഹഗ്ഘഞ്ച. ജിണ്ണമ്പി, ഭിക്ഖവേ, കാസികം വത്ഥം രതനപലിവേഠനം വാ കരോതി ഗന്ധകരണ്ഡകേ വാ നം പക്ഖിപന്തി.

‘‘ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, നവോ ചേപി ഭിക്ഖു ഹോതി സീലവാ കല്യാണധമ്മോ, ഇദമസ്സ സുവണ്ണതായ വദാമി. സേയ്യഥാപി തം, ഭിക്ഖവേ, കാസികം വത്ഥം വണ്ണവന്തം തഥൂപമാഹം, ഭിക്ഖവേ, ഇമം പുഗ്ഗലം വദാമി. യേ ഖോ പനസ്സ സേവന്തി ഭജന്തി പയിരുപാസന്തി ദിട്ഠാനുഗതിം ആപജ്ജന്തി, തേസം തം ഹോതി ദീഘരത്തം ഹിതായ സുഖായ. ഇദമസ്സ സുഖസമ്ഫസ്സതായ വദാമി. സേയ്യഥാപി തം, ഭിക്ഖവേ, കാസികം വത്ഥം സുഖസമ്ഫസ്സം തഥൂപമാഹം, ഭിക്ഖവേ, ഇമം പുഗ്ഗലം വദാമി. യേസം ഖോ പന സോ പടിഗ്ഗണ്ഹാതി ചീവരപിണ്ഡപാതസേനാസനഗിലാനപ്പച്ചയഭേസജ്ജപരിക്ഖാരം, തേസം തം മഹപ്ഫലം ഹോതി മഹാനിസംസം. ഇദമസ്സ മഹഗ്ഘതായ വദാമി. സേയ്യഥാപി തം, ഭിക്ഖവേ, കാസികം വത്ഥം മഹഗ്ഘം തഥൂപമാഹം, ഭിക്ഖവേ, ഇമം പുഗ്ഗലം വദാമി. മജ്ഝിമോ ചേപി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ഹോതി…പേ… ഥേരോ ചേപി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ഹോതി…പേ… പുഗ്ഗലം വദാമി.

‘‘ഏവരൂപോ ചായം, ഭിക്ഖവേ, ഥേരോ ഭിക്ഖു സങ്ഘമജ്ഝേ ഭണതി. തമേനം ഭിക്ഖൂ ഏവമാഹംസു – ‘അപ്പസദ്ദാ ആയസ്മന്തോ ഹോഥ, ഥേരോ ഭിക്ഖു ധമ്മഞ്ച വിനയഞ്ച ഭണതീ’തി. തസ്മാതിഹ, ഭിക്ഖവേ, ഏവം സിക്ഖിതബ്ബം – ‘കാസികവത്ഥൂപമാ ഭവിസ്സാമ, ന പോത്ഥകൂപമാ’തി [കാസികം വത്ഥം തഥൂപമാഹം ഭവിസ്സാമി, ന പോത്ഥകൂപമാഹന്തി (ക.)]. ഏവഞ്ഹി വോ, ഭിക്ഖവേ, സിക്ഖിതബ്ബ’’ന്തി. അട്ഠമം.