൭. ചതുമഹാരാജസുത്തം

൩൭. ‘‘അട്ഠമിയം, ഭിക്ഖവേ, പക്ഖസ്സ ചതുന്നം മഹാരാജാനം അമച്ചാ പാരിസജ്ജാ ഇമം ലോകം അനുവിചരന്തി – ‘കച്ചി ബഹൂ മനുസ്സാ മനുസ്സേസു മത്തേയ്യാ പേത്തേയ്യാ സാമഞ്ഞാ ബ്രഹ്മഞ്ഞാ കുലേ ജേട്ഠാപചായിനോ ഉപോസഥം ഉപവസന്തി പടിജാഗരോന്തി പുഞ്ഞാനി കരോന്തീ’തി. ചാതുദ്ദസിം, ഭിക്ഖവേ, പക്ഖസ്സ ചതുന്നം മഹാരാജാനം പുത്താ ഇമം ലോകം അനുവിചരന്തി – ‘കച്ചി ബഹൂ മനുസ്സാ മനുസ്സേസു മത്തേയ്യാ പേത്തേയ്യാ സാമഞ്ഞാ ബ്രഹ്മഞ്ഞാ കുലേ ജേട്ഠാപചായിനോ ഉപോസഥം ഉപവസന്തി പടിജാഗരോന്തി പുഞ്ഞാനി കരോന്തീ’തി. തദഹു, ഭിക്ഖവേ, ഉപോസഥേ പന്നരസേ ചത്താരോ മഹാരാജാനോ സാമഞ്ഞേവ ഇമം ലോകം അനുവിചരന്തി – ‘കച്ചി ബഹൂ മനുസ്സാ മനുസ്സേസു മത്തേയ്യാ പേത്തേയ്യാ സാമഞ്ഞാ ബ്രഹ്മഞ്ഞാ കുലേ ജേട്ഠാപചായിനോ ഉപോസഥം ഉപവസന്തി പടിജാഗരോന്തി പുഞ്ഞാനി കരോന്തീ’’’തി.

‘‘സചേ, ഭിക്ഖവേ, അപ്പകാ ഹോന്തി മനുസ്സാ മനുസ്സേസു മത്തേയ്യാ പേത്തേയ്യാ സാമഞ്ഞാ ബ്രഹ്മഞ്ഞാ കുലേ ജേട്ഠാപചായിനോ ഉപോസഥം ഉപവസന്തി പടിജാഗരോന്തി പുഞ്ഞാനി കരോന്തി. തമേനം, ഭിക്ഖവേ, ചത്താരോ മഹാരാജാനോ ദേവാനം താവതിംസാനം സുധമ്മായ സഭായ സന്നിസിന്നാനം സന്നിപതിതാനം ആരോചേന്തി – ‘അപ്പകാ ഖോ, മാരിസാ, മനുസ്സാ മനുസ്സേസു മത്തേയ്യാ പേത്തേയ്യാ സാമഞ്ഞാ ബ്രഹ്മഞ്ഞാ കുലേ ജേട്ഠാപചായിനോ ഉപോസഥം ഉപവസന്തി പടിജാഗരോന്തി പുഞ്ഞാനി കരോന്തീ’തി. തേന ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ദേവാ താവതിംസാ അനത്തമനാ ഹോന്തി – ‘ദിബ്ബാ വത, ഭോ, കായാ പരിഹായിസ്സന്തി, പരിപൂരിസ്സന്തി അസുരകായാ’’’തി.

‘‘സചേ പന, ഭിക്ഖവേ, ബഹൂ ഹോന്തി മനുസ്സാ മനുസ്സേസു മത്തേയ്യാ പേത്തേയ്യാ സാമഞ്ഞാ ബ്രഹ്മഞ്ഞാ കുലേ ജേട്ഠാപചായിനോ ഉപോസഥം ഉപവസന്തി പടിജാഗരോന്തി പുഞ്ഞാനി കരോന്തി. തമേനം, ഭിക്ഖവേ, ചത്താരോ മഹാരാജാനോ ദേവാനം താവതിംസാനം സുധമ്മായ സഭായ സന്നിസിന്നാനം സന്നിപതിതാനം ആരോചേന്തി – ‘ബഹൂ ഖോ, മാരിസാ, മനുസ്സാ മനുസ്സേസു മത്തേയ്യാ പേത്തേയ്യാ സാമഞ്ഞാ ബ്രഹ്മഞ്ഞാ കുലേ ജേട്ഠാപചായിനോ ഉപോസഥം ഉപവസന്തി പടിജാഗരോന്തി പുഞ്ഞാനി കരോന്തീ’തി. തേന, ഭിക്ഖവേ, ദേവാ താവതിംസാ അത്തമനാ ഹോന്തി – ‘ദിബ്ബാ വത, ഭോ, കായാ പരിപൂരിസ്സന്തി, പരിഹായിസ്സന്തി അസുരകായാ’’’തി.

‘‘ഭൂതപുബ്ബം, ഭിക്ഖവേ, സക്കോ ദേവാനമിന്ദോ ദേവേ താവതിംസേ അനുനയമാനോ തായം വേലായം ഇമം ഗാഥം അഭാസി –

‘‘ചാതുദ്ദസിം പഞ്ചദസിം, യാ ച പക്ഖസ്സ അട്ഠമീ;

പാടിഹാരിയപക്ഖഞ്ച, അട്ഠങ്ഗസുസമാഗതം;

ഉപോസഥം ഉപവസേയ്യ, യോപിസ്സ [യോപസ്സ (സീ. സ്യാ. കം. പീ.)] മാദിസോ നരോ’’തി.

‘‘സാ ഖോ പനേസാ, ഭിക്ഖവേ, സക്കേന ദേവാനമിന്ദേന ഗാഥാ ദുഗ്ഗീതാ ന സുഗീതാ ദുബ്ഭാസിതാ ന സുഭാസിതാ. തം കിസ്സ ഹേതു? സക്കോ ഹി, ഭിക്ഖവേ, ദേവാനമിന്ദോ അവീതരാഗോ അവീതദോസോ അവീതമോഹോ.

‘‘യോ ച ഖോ സോ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു അരഹം ഖീണാസവോ വുസിതവാ ബ്രഹ്മചരിയോ കതകരണീയോ ഓഹിതഭാരോ അനുപ്പത്തസദത്ഥോ പരിക്ഖീണഭവസംയോജനോ സമ്മദഞ്ഞാ വിമുത്തോ, തസ്സ ഖോ ഏതം, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖുനോ [തസ്സ ഖോ ഏതം ഭിക്ഖുനോ (സീ. സ്യാ.), തസ്സ ഖോ ഏവം ഭിക്ഖവേ ഭിക്ഖുനോ (ക.)] കല്ലം വചനായ –

‘‘ചാതുദ്ദസിം പഞ്ചദസിം, യാ ച പക്ഖസ്സ അട്ഠമീ;

പാടിഹാരിയപക്ഖഞ്ച, അട്ഠങ്ഗസുസമാഗതം;

ഉപോസഥം ഉപവസേയ്യ, യോപിസ്സ മാദിസോ നരോ’’തി.

‘‘തം കിസ്സ ഹേതു? സോ ഹി, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു വീതരാഗോ വീതദോസോ വീതമോഹോ’’തി. സത്തമം.