൨. ആനന്ദസുത്തം
൩൨. അഥ ഖോ ആയസ്മാ ആനന്ദോ യേന ഭഗവാ തേനുപസങ്കമി; ഉപസങ്കമിത്വാ ഭഗവന്തം അഭിവാദേത്വാ ഏകമന്തം നിസീദി. ഏകമന്തം നിസിന്നോ ഖോ ആയസ്മാ ആനന്ദോ ഭഗവന്തം ഏതദവോച –
‘‘സിയാ നു ഖോ, ഭന്തേ, ഭിക്ഖുനോ തഥാരൂപോ സമാധിപടിലാഭോ യഥാ ഇമസ്മിഞ്ച സവിഞ്ഞാണകേ കായേ അഹങ്കാരമമങ്കാരമാനാനുസയാ നാസ്സു, ബഹിദ്ധാ ച സബ്ബനിമിത്തേസു അഹങ്കാരമമങ്കാരമാനാനുസയാ നാസ്സു; യഞ്ച ചേതോവിമുത്തിം പഞ്ഞാവിമുത്തിം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതോ അഹങ്കാരമമങ്കാരമാനാനുസയാ ന ഹോന്തി തഞ്ച ചേതോവിമുത്തിം പഞ്ഞാവിമുത്തിം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരേയ്യാ’’തി? ‘‘സിയാ, ആനന്ദ, ഭിക്ഖുനോ തഥാരൂപോ സമാധിപടിലാഭോ യഥാ ഇമസ്മിഞ്ച സവിഞ്ഞാണകേ കായേ അഹങ്കാരമമങ്കാരമാനാനുസയാ നാസ്സു, ബഹിദ്ധാ ച സബ്ബനിമിത്തേസു അഹങ്കാരമമങ്കാരമാനാനുസയാ നാസ്സു; യഞ്ച ചേതോവിമുത്തിം പഞ്ഞാവിമുത്തിം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതോ അഹങ്കാരമമങ്കാരമാനാനുസയാ ന ഹോന്തി തഞ്ച ചേതോവിമുത്തിം പഞ്ഞാവിമുത്തിം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരേയ്യാ’’തി.
‘‘യഥാ കഥം പന, ഭന്തേ, സിയാ ഭിക്ഖുനോ തഥാരൂപോ സമാധിപടിലാഭോ യഥാ ഇമസ്മിഞ്ച സവിഞ്ഞാണകേ കായേ അഹങ്കാരമമങ്കാരമാനാനുസയാ നാസ്സു, ബഹിദ്ധാ ച സബ്ബനിമിത്തേസു അഹങ്കാരമമങ്കാരമാനാനുസയാ നാസ്സു; യഞ്ച ചേതോവിമുത്തിം പഞ്ഞാവിമുത്തിം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതോ അഹങ്കാരമമങ്കാരമാനാനുസയാ ന ഹോന്തി തഞ്ച ചേതോവിമുത്തിം പഞ്ഞാവിമുത്തിം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരേയ്യാ’’തി?
‘‘ഇധാനന്ദ, ഭിക്ഖുനോ ഏവം ഹോതി – ‘ഏതം സന്തം ഏതം പണീതം യദിദം സബ്ബസങ്ഖാരസമഥോ സബ്ബൂപധിപടിനിസ്സഗ്ഗോ തണ്ഹാക്ഖയോ വിരാഗോ നിരോധോ നിബ്ബാന’ന്തി. ഏവം ഖോ, ആനന്ദ, സിയാ ഭിക്ഖുനോ തഥാരൂപോ സമാധിപടിലാഭോ യഥാ ഇമസ്മിഞ്ച സവിഞ്ഞാണകേ കായേ അഹങ്കാരമമങ്കാരമാനാനുസയാ നാസ്സു, ബഹിദ്ധാ ച സബ്ബനിമിത്തേസു അഹങ്കാരമമങ്കാരമാനാനുസയാ നാസ്സു; യഞ്ച ചേതോവിമുത്തിം പഞ്ഞാവിമുത്തിം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതോ അഹങ്കാരമമങ്കാരമാനാനുസയാ ന ഹോന്തി തഞ്ച ചേതോവിമുത്തിം പഞ്ഞാവിമുത്തിം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരേയ്യാ’’തി.
‘‘ഇദഞ്ച പന മേതം, ആനന്ദ, സന്ധായ ഭാസിതം പാരായനേ പുണ്ണകപഞ്ഹേ –
‘‘സങ്ഖായ ലോകസ്മിം പരോപരാനി [പരോവരാനി (സീ. പീ.) സു. നി. ൧൦൫൪; ചൂളനി. പുണ്ണകമാണവപുച്ഛാ ൭൩],
യസ്സിഞ്ജിതം നത്ഥി കുഹിഞ്ചി ലോകേ;
സന്തോ വിധൂമോ അനീഘോ [അനിഘോ (സീ. സ്യാ. കം. പീ.), അനഘോ (?)] നിരാസോ,
അതാരി സോ ജാതിജരന്തി ബ്രൂമീ’’തി. ദുതിയം;