൫. വജിരൂപമസുത്തം

൨൫. ‘‘തയോമേ, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലാ സന്തോ സംവിജ്ജമാനാ ലോകസ്മിം. കതമേ തയോ? അരുകൂപമചിത്തോ പുഗ്ഗലോ, വിജ്ജൂപമചിത്തോ പുഗ്ഗലോ, വജിരൂപമചിത്തോ പുഗ്ഗലോ. കതമോ ച, ഭിക്ഖവേ, അരുകൂപമചിത്തോ പുഗ്ഗലോ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ പുഗ്ഗലോ കോധനോ ഹോതി ഉപായാസബഹുലോ അപ്പമ്പി വുത്തോ സമാനോ അഭിസജ്ജതി കുപ്പതി ബ്യാപജ്ജതി പതിത്ഥീയതി കോപഞ്ച ദോസഞ്ച അപ്പച്ചയഞ്ച പാതുകരോതി. സേയ്യഥാപി, ഭിക്ഖവേ, ദുട്ഠാരുകോ [ദുട്ഠാരുകാ (സീ.)] കട്ഠേന വാ കഠലായ [കഥലായ (സ്യാ. കം. ക.), കഠലേന-കഥലേന (അട്ഠകഥാ)] വാ ഘട്ടിതോ [ഘട്ടിതാ (സീ.)] ഭിയ്യോസോമത്തായ ആസവം ദേതി [അസ്സവനോതി (സീ.)]; ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഇധേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ കോധനോ ഹോതി ഉപായാസബഹുലോ അപ്പമ്പി വുത്തോ സമാനോ അഭിസജ്ജതി കുപ്പതി ബ്യാപജ്ജതി പതിത്ഥീയതി കോപഞ്ച ദോസഞ്ച അപ്പച്ചയഞ്ച പാതുകരോതി. അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, അരുകൂപമചിത്തോ പുഗ്ഗലോ.

‘‘കതമോ ച, ഭിക്ഖവേ, വിജ്ജൂപമചിത്തോ പുഗ്ഗലോ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ പുഗ്ഗലോ ‘ഇദം ദുക്ഖ’ന്തി യഥാഭൂതം പജാനാതി, ‘അയം ദുക്ഖസമുദയോ’തി യഥാഭൂതം പജാനാതി, ‘അയം ദുക്ഖനിരോധോ’തി യഥാഭൂതം പജാനാതി, ‘അയം ദുക്ഖനിരോധഗാമിനീ പടിപദാ’തി യഥാഭൂതം പജാനാതി. സേയ്യഥാപി ഭിക്ഖവേ, ചക്ഖുമാ പുരിസോ രത്തന്ധകാരതിമിസായം വിജ്ജന്തരികായ രൂപാനി പസ്സേയ്യ; ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഇധേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ ‘ഇദം ദുക്ഖ’ന്തി യഥാഭൂതം പജാനാതി…പേ… ‘അയം ദുക്ഖനിരോധഗാമിനീ പടിപദാ’തി യഥാഭൂതം പജാനാതി. അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, വിജ്ജൂപമചിത്തോ പുഗ്ഗലോ.

‘‘കതമോ ച, ഭിക്ഖവേ, വജിരൂപമചിത്തോ പുഗ്ഗലോ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ പുഗ്ഗലോ ആസവാനം ഖയാ അനാസവം ചേതോവിമുത്തിം പഞ്ഞാവിമുത്തിം ദിട്ഠേവ ധമ്മേ സയം അഭിഞ്ഞാ സച്ഛികത്വാ ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി. സേയ്യഥാപി, ഭിക്ഖവേ, വജിരസ്സ നത്ഥി കിഞ്ചി അഭേജ്ജം മണി വാ പാസാണോ വാ; ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഇധേകച്ചോ പുഗ്ഗലോ ആസവാനം ഖയാ…പേ… ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി. അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, വജിരൂപമചിത്തോ പുഗ്ഗലോ. ‘ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തയോ പുഗ്ഗലാ സന്തോ സംവിജ്ജമാനാ ലോകസ്മി’’’ന്തി [പു. പ. ൧൦൨]. പഞ്ചമം.