൩. ആസംസസുത്തം

൧൩. ‘‘തയോമേ, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലാ സന്തോ സംവിജ്ജമാനാ ലോകസ്മിം. കതമേ തയോ? നിരാസോ, ആസംസോ, വിഗതാസോ. കതമോ ച, ഭിക്ഖവേ പുഗ്ഗലോ നിരാസോ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ പുഗ്ഗലോ നീചേ കുലേ പച്ചാജാതോ ഹോതി, ചണ്ഡാലകുലേ വാ വേനകുലേ [വേണകുലേ (സ്യാ. കം. പീ.)] വാ നേസാദകുലേ വാ രഥകാരകുലേ വാ പുക്കുസകുലേ വാ ദലിദ്ദേ അപ്പന്നപാനഭോജനേ കസിരവുത്തികേ, യത്ഥ കസിരേന ഘാസച്ഛാദോ ലബ്ഭതി. സോ ച ഹോതി ദുബ്ബണ്ണോ ദുദ്ദസികോ ഓകോടിമകോ ബവ്ഹാബാധോ [ബഹ്വാബാധോ (സ്യാ. കം. പീ. ക.)] കാണോ വാ കുണീ വാ ഖഞ്ജോ വാ പക്ഖഹതോ വാ, ന ലാഭീ അന്നസ്സ പാനസ്സ വത്ഥസ്സ യാനസ്സ മാലാഗന്ധവിലേപനസ്സ സേയ്യാവസഥപദീപേയ്യസ്സ. സോ സുണാതി – ‘ഇത്ഥന്നാമോ കിര ഖത്തിയോ ഖത്തിയേഹി ഖത്തിയാഭിസേകേന അഭിസിത്തോ’തി. തസ്സ ന ഏവം ഹോതി – ‘കുദാസ്സു നാമ മമ്പി ഖത്തിയാ ഖത്തിയാഭിസേകേന അഭിസിഞ്ചിസ്സന്തീ’തി! അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലോ നിരാസോ.

‘‘കതമോ ച, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലോ ആസംസോ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, രഞ്ഞോ ഖത്തിയസ്സ മുദ്ധാവസിത്തസ്സ ജേട്ഠോ പുത്തോ ഹോതി ആഭിസേകോ അനഭിസിത്തോ അചലപ്പത്തോ [മചലപ്പത്തോ (സീ. പീ.)]. സോ സുണാതി – ‘ഇത്ഥന്നാമോ കിര ഖത്തിയോ ഖത്തിയേഹി ഖത്തിയാഭിസേകേന അഭിസിത്തോ’തി. തസ്സ ഏവം ഹോതി – ‘കുദാസ്സു നാമ മമ്പി ഖത്തിയാ ഖത്തിയാഭിസേകേന അഭിസിഞ്ചിസ്സന്തീ’തി! അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലോ ആസംസോ.

‘‘കതമോ ച, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലോ വിഗതാസോ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, രാജാ ഹോതി ഖത്തിയോ മുദ്ധാവസിത്തോ. സോ സുണാതി – ‘ഇത്ഥന്നാമോ കിര ഖത്തിയോ ഖത്തിയേഹി ഖത്തിയാഭിസേകേന അഭിസിത്തോ’തി. തസ്സ ന ഏവം ഹോതി – ‘കുദാസ്സു നാമ മമ്പി ഖത്തിയാ ഖത്തിയാഭിസേകേന അഭിസിഞ്ചിസ്സന്തീ’തി! തം കിസ്സ ഹേതു? യാ ഹിസ്സ, ഭിക്ഖവേ, പുബ്ബേ അനഭിസിത്തസ്സ അഭിസേകാസാ സാ [സാസ്സ (സീ. സ്യാ. കം. പീ.)] പടിപ്പസ്സദ്ധാ. അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലോ വിഗതാസോ. ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തയോ പുഗ്ഗലാ സന്തോ സംവിജ്ജമാനാ ലോകസ്മിം.

‘‘ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തയോ പുഗ്ഗലാ സന്തോ സംവിജ്ജമാനാ ഭിക്ഖൂസു. കതമേ തയോ? നിരാസോ, ആസംസോ, വിഗതാസോ. കതമോ ച, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലോ നിരാസോ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഏകച്ചോ പുഗ്ഗലോ ദുസ്സീലോ ഹോതി പാപധമ്മോ അസുചി സങ്കസ്സരസമാചാരോ പടിച്ഛന്നകമ്മന്തോ അസ്സമണോ സമണപടിഞ്ഞോ അബ്രഹ്മചാരീ ബ്രഹ്മചാരിപടിഞ്ഞോ അന്തോപൂതി അവസ്സുതോ കസമ്ബുജാതോ. സോ സുണാതി – ‘ഇത്ഥന്നാമോ കിര ഭിക്ഖു ആസവാനം ഖയാ അനാസവം ചേതോവിമുത്തിം പഞ്ഞാവിമുത്തിം ദിട്ഠേവ ധമ്മേ സയം അഭിഞ്ഞാ സച്ഛികത്വാ ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതീ’തി. തസ്സ ന ഏവം ഹോതി – ‘കുദാസ്സു നാമ അഹമ്പി ആസവാനം ഖയാ അനാസവം ചേതോവിമുത്തിം പഞ്ഞാവിമുത്തിം ദിട്ഠേവ ധമ്മേ സയം അഭിഞ്ഞാ സച്ഛികത്വാ ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരിസ്സാമീ’തി! അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലോ നിരാസോ.

‘‘കതമോ ച, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലോ ആസംസോ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു സീലവാ ഹോതി കല്യാണധമ്മോ. സോ സുണാതി ആസവാനം ഖയാ അനാസവം ചേതോവിമുത്തിം പഞ്ഞാവിമുത്തിം ദിട്ഠേവ ധമ്മേ സയം അഭിഞ്ഞാ സച്ഛികത്വാ ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതീ’തി. തസ്സ ഏവം ഹോതി – ‘കുദാസ്സു നാമ അഹമ്പി ആസവാനം ഖയാ അനാസവം ചേതോവിമുത്തിം പഞ്ഞാവിമുത്തിം ദിട്ഠേവ ധമ്മേ സയം അഭിഞ്ഞാ സച്ഛികത്വാ ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരിസ്സാമീ’തി! അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലോ ആസംസോ.

‘‘കതമോ ച, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലോ വിഗതാസോ? ഇധ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു അരഹം ഹോതി ഖീണാസവോ. സോ സുണാതി – ‘ഇത്ഥന്നാമോ കിര ഭിക്ഖു ആസവാനം ഖയാ അനാസവം ചേതോവിമുത്തിം പഞ്ഞാവിമുത്തിം ദിട്ഠേവ ധമ്മേ സയം അഭിഞ്ഞാ സച്ഛികത്വാ ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതീ’തി. തസ്സ ന ഏവം ഹോതി – ‘കുദാസ്സു നാമ അഹമ്പി ആസവാനം ഖയാ…പേ… സച്ഛികത്വാ ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരിസ്സാമീ’തി! തം കിസ്സ ഹേതു? യാ ഹിസ്സ, ഭിക്ഖവേ, പുബ്ബേ അവിമുത്തസ്സ വിമുത്താസാ സാ പടിപ്പസ്സദ്ധാ. അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ, പുഗ്ഗലോ വിഗതാസോ. ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തയോ പുഗ്ഗലാ സന്തോ സംവിജ്ജമാനാ ഭിക്ഖൂസൂ’’തി. തതിയം.