൬. തയോധമ്മസുത്തം

൭൬. ‘‘തയോമേ, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മാ ലോകേ ന സംവിജ്ജേയ്യും, ന തഥാഗതോ ലോകേ ഉപ്പജ്ജേയ്യ അരഹം സമ്മാസമ്ബുദ്ധോ, ന തഥാഗതപ്പവേദിതോ ധമ്മവിനയോ ലോകേ ദിബ്ബേയ്യ. കതമേ തയോ? ജാതി ച, ജരാ ച, മരണഞ്ച – ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തയോ ധമ്മാ ലോകേ ന സംവിജ്ജേയ്യും, ന തഥാഗതോ ലോകേ ഉപ്പജ്ജേയ്യ അരഹം സമ്മാസമ്ബുദ്ധോ, ന തഥാഗതപ്പവേദിതോ ധമ്മവിനയോ ലോകേ ദിബ്ബേയ്യ. യസ്മാ ച ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ഇമേ തയോ ധമ്മാ ലോകേ സംവിജ്ജന്തി തസ്മാ തഥാഗതോ ലോകേ ഉപ്പജ്ജതി അരഹം സമ്മാസമ്ബുദ്ധോ, തസ്മാ തഥാഗതപ്പവേദിതോ ധമ്മവിനയോ ലോകേ ദിബ്ബതി.

‘‘തയോമേ, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മേ അപ്പഹായ അഭബ്ബോ ജാതിം പഹാതും ജരം പഹാതും മരണം പഹാതും. കതമേ തയോ? രാഗം അപ്പഹായ, ദോസം അപ്പഹായ, മോഹം അപ്പഹായ – ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തയോ ധമ്മേ അപ്പഹായ അഭബ്ബോ ജാതിം പഹാതും ജരം പഹാതും മരണം പഹാതും.

‘‘തയോമേ ഭിക്ഖവേ, ധമ്മേ അപ്പഹായ അഭബ്ബോ രാഗം പഹാതും ദോസം പഹാതും മോഹം പഹാതും. കതമേ തയോ? സക്കായദിട്ഠിം അപ്പഹായ, വിചികിച്ഛം അപ്പഹായ, സീലബ്ബതപരാമാസം അപ്പഹായ – ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തയോ ധമ്മേ അപ്പഹായ അഭബ്ബോ രാഗം പഹാതും ദോസം പഹാതും മോഹം പഹാതും.

‘‘തയോമേ, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മേ അപ്പഹായ അഭബ്ബോ സക്കായദിട്ഠിം പഹാതും വിചികിച്ഛം പഹാതും സീലബ്ബതപരാമാസം പഹാതും. കതമേ തയോ? അയോനിസോമനസികാരം അപ്പഹായ, കുമ്മഗ്ഗസേവനം അപ്പഹായ, ചേതസോ ലീനത്തം അപ്പഹായ – ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തയോ ധമ്മേ അപ്പഹായ അഭബ്ബോ സക്കായദിട്ഠിം പഹാതും വിചികിച്ഛം പഹാതും സീലബ്ബതപരാമാസം പഹാതും.

‘‘തയോമേ, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മേ അപ്പഹായ അഭബ്ബോ അയോനിസോ മനസികാരം പഹാതും കുമ്മഗ്ഗസേവനം പഹാതും ചേതസോ ലീനത്തം പഹാതും. കതമേ തയോ? മുട്ഠസച്ചം അപ്പഹായ, അസമ്പജഞ്ഞം അപ്പഹായ, ചേതസോ വിക്ഖേപം അപ്പഹായ – ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തയോ ധമ്മേ അപ്പഹായ അഭബ്ബോ അയോനിസോമനസികാരം പഹാതും കുമ്മഗ്ഗസേവനം പഹാതും ചേതസോ ലീനത്തം പഹാതും.

‘‘തയോമേ, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മേ അപ്പഹായ അഭബ്ബോ മുട്ഠസച്ചം പഹാതും അസമ്പജഞ്ഞം പഹാതും ചേതസോ വിക്ഖേപം പഹാതും. കതമേ തയോ? അരിയാനം അദസ്സനകമ്യതം അപ്പഹായ, അരിയധമ്മസ്സ [അരിയധമ്മം (സ്യാ.)] അസോതുകമ്യതം അപ്പഹായ, ഉപാരമ്ഭചിത്തതം അപ്പഹായ – ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തയോ ധമ്മേ അപ്പഹായ അഭബ്ബോ മുട്ഠസച്ചം പഹാതും അസമ്പജഞ്ഞം പഹാതും ചേതസോ വിക്ഖേപം പഹാതും.

‘‘തയോമേ, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മേ അപ്പഹായ അഭബ്ബോ അരിയാനം അദസ്സനകമ്യതം പഹാതും അരിയധമ്മസ്സ അസോതുകമ്യതം പഹാതും ഉപാരമ്ഭചിത്തതം പഹാതും. കതമേ തയോ? ഉദ്ധച്ചം അപ്പഹായ, അസംവരം അപ്പഹായ, ദുസ്സീല്യം അപ്പഹായ – ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തയോ ധമ്മേ അപ്പഹായ അഭബ്ബോ അരിയാനം അദസ്സനകമ്യതം പഹാതും അരിയധമ്മസ്സ അസോതുകമ്യതം പഹാതും ഉപാരമ്ഭചിത്തതം പഹാതും.

‘‘തയോമേ, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മേ അപ്പഹായ അഭബ്ബോ ഉദ്ധച്ചം പഹാതും അസംവരം പഹാതും ദുസ്സീല്യം പഹാതും. കതമേ തയോ? അസ്സദ്ധിയം അപ്പഹായ, അവദഞ്ഞുതം അപ്പഹായ, കോസജ്ജം അപ്പഹായ – ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തയോ ധമ്മേ അപ്പഹായ അഭബ്ബോ ഉദ്ധച്ചം പഹാതും അസംവരം പഹാതും ദുസ്സീല്യം പഹാതും.

‘‘തയോമേ, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മേ അപ്പഹായ അഭബ്ബോ അസ്സദ്ധിയം പഹാതും അവദഞ്ഞുതം പഹാതും കോസജ്ജം പഹാതും. കതമേ തയോ? അനാദരിയം അപ്പഹായ, ദോവചസ്സതം അപ്പഹായ, പാപമിത്തതം അപ്പഹായ – ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തയോ ധമ്മേ അപ്പഹായ അഭബ്ബോ അസ്സദ്ധിയം പഹാതും അവദഞ്ഞുതം പഹാതും കോസജ്ജം പഹാതും.

‘‘തയോമേ, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മേ അപ്പഹായ അഭബ്ബോ അനാദരിയം പഹാതും ദോവചസ്സതം പഹാതും പാപമിത്തതം പഹാതും. കതമേ തയോ? അഹിരികം അപ്പഹായ, അനോത്തപ്പം അപ്പഹായ, പമാദം അപ്പഹായ – ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തയോ ധമ്മേ അപ്പഹായ അഭബ്ബോ അനാദരിയം പഹാതും ദോവചസ്സതം പഹാതും പാപമിത്തതം പഹാതും.

‘‘അഹിരികോയം, ഭിക്ഖവേ, അനോത്താപീ പമത്തോ ഹോതി. സോ പമത്തോ സമാനോ അഭബ്ബോ അനാദരിയം പഹാതും ദോവചസ്സതം പഹാതും പാപമിത്തതം പഹാതും. സോ പാപമിത്തോ സമാനോ അഭബ്ബോ അസ്സദ്ധിയം പഹാതും അവദഞ്ഞുതം പഹാതും കോസജ്ജം പഹാതും. സോ കുസീതോ സമാനോ അഭബ്ബോ ഉദ്ധച്ചം പഹാതും അസംവരം പഹാതും ദുസ്സീല്യം പഹാതും. സോ ദുസ്സീലോ സമാനോ അഭബ്ബോ അരിയാനം അദസ്സനകമ്യതം പഹാതും അരിയധമ്മസ്സ അസോതുകമ്യതം പഹാതും ഉപാരമ്ഭചിത്തതം പഹാതും. സോ ഉപാരമ്ഭചിത്തോ സമാനോ അഭബ്ബോ മുട്ഠസച്ചം പഹാതും അസമ്പജഞ്ഞം പഹാതും ചേതസോ വിക്ഖേപം പഹാതും. സോ വിക്ഖിത്തചിത്തോ സമാനോ അഭബ്ബോ അയോനിസോമനസികാരം പഹാതും കുമ്മഗ്ഗസേവനം പഹാതും ചേതസോ ലീനത്തം പഹാതും. സോ ലീനചിത്തോ സമാനോ അഭബ്ബോ സക്കായദിട്ഠിം പഹാതും വിചികിച്ഛം പഹാതും സീലബ്ബതപരാമാസം പഹാതും. സോ വിചികിച്ഛോ സമാനോ അഭബ്ബോ രാഗം പഹാതും ദോസം പഹാതും മോഹം പഹാതും. സോ രാഗം അപ്പഹായ ദോസം അപ്പഹായ മോഹം അപ്പഹായ അഭബ്ബോ ജാതിം പഹാതും ജരം പഹാതും മരണം പഹാതും.

‘‘തയോമേ, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മേ പഹായ ഭബ്ബോ ജാതിം പഹാതും ജരം പഹാതും മരണം പഹാതും. കതമേ തയോ? രാഗം പഹായ, ദോസം പഹായ, മോഹം പഹായ – ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തയോ ധമ്മേ പഹായ ഭബ്ബോ ജാതിം പഹാതും ജരം പഹാതും മരണം പഹാതും.

‘‘തയോമേ, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മേ പഹായ ഭബ്ബോ രാഗം പഹാതും ദോസം പഹാതും മോഹം പഹാതും. കതമേ തയോ? സക്കായദിട്ഠിം പഹായ, വിചികിച്ഛം പഹായ, സീലബ്ബതപരാമാസം പഹായ – ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തയോ ധമ്മേ പഹായ ഭബ്ബോ രാഗം പഹാതും ദോസം പഹാതും മോഹം പഹാതും.

‘‘തയോമേ, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മേ പഹായ ഭബ്ബോ സക്കായദിട്ഠിം പഹാതും വിചികിച്ഛം പഹാതും സീലബ്ബതപരാമാസം പഹാതും. കതമേ തയോ? അയോനിസോമനസികാരം പഹായ, കുമ്മഗ്ഗസേവനം പഹായ, ചേതസോ ലീനത്തം പഹായ – ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തയോ ധമ്മേ പഹായ ഭബ്ബോ സക്കായദിട്ഠിം പഹാതും വിചികിച്ഛം പഹാതും സീലബ്ബതപരാമാസം പഹാതും.

‘‘തയോമേ, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മേ പഹായ ഭബ്ബോ അയോനിസോമനസികാരം പഹാതും കുമ്മഗ്ഗസേവനം പഹാതും ചേതസോ ലീനത്തം പഹാതും. കതമേ തയോ? മുട്ഠസച്ചം പഹായ, അസമ്പജഞ്ഞം പഹായ, ചേതസോ വിക്ഖേപം പഹായ – ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തയോ ധമ്മേ പഹായ ഭബ്ബോ അയോനിസോമനസികാരം പഹാതും കുമ്മഗ്ഗസേവനം പഹാതും ചേതസോ ലീനത്തം പഹാതും.

‘‘തയോമേ, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മേ പഹായ ഭബ്ബോ മുട്ഠസച്ചം പഹാതും അസമ്പജഞ്ഞം പഹാതും ചേതസോ വിക്ഖേപം പഹാതും. കതമേ തയോ? അരിയാനം അദസ്സനകമ്യതം പഹായ, അരിയധമ്മസ്സ അസോതുകമ്യതം പഹായ, ഉപാരമ്ഭചിത്തതം പഹായ – ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തയോ ധമ്മേ പഹായ ഭബ്ബോ മുട്ഠസ്സച്ചം പഹാതും അസമ്പജഞ്ഞം പഹാതും ചേതസോ വിക്ഖേപം പഹാതും.

‘‘തയോമേ, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മേ പഹായ ഭബ്ബോ അരിയാനം അദസ്സനകമ്യതം പഹാതും അരിയധമ്മസ്സ അസോതുകമ്യതം പഹാതും ഉപാരമ്ഭചിത്തതം പഹാതും. കതമേ തയോ? ഉദ്ധച്ചം പഹായ, അസംവരം പഹായ, ദുസ്സീല്യം പഹായ – ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തയോ ധമ്മേ പഹായ ഭബ്ബോ അരിയാനം അദസ്സനകമ്യതം പഹാതും അരിയധമ്മസ്സ അസോതുകമ്യതം പഹാതും ഉപാരമ്ഭചിത്തതം പഹാതും.

‘‘തയോമേ, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മേ പഹായ ഭബ്ബോ ഉദ്ധച്ചം പഹാതും അസംവരം പഹാതും ദുസ്സീല്യം പഹാതും. കതമേ തയോ? അസ്സദ്ധിയം പഹായ, അവദഞ്ഞുതം പഹായ, കോസജ്ജം പഹായ – ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തയോ ധമ്മേ പഹായ ഭബ്ബോ ഉദ്ധച്ചം പഹാതും അസംവരം പഹാതും ദുസ്സീല്യം പഹാതും.

‘‘തയോമേ, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മേ പഹായ ഭബ്ബോ അസ്സദ്ധിയം പഹാതും അവദഞ്ഞുതം പഹാതും കോസജ്ജം പഹാതും. കതമേ തയോ? അനാദരിയം പഹായ, ദോവചസ്സതം പഹായ, പാപമിത്തതം പഹായ – ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തയോ ധമ്മേ പഹായ ഭബ്ബോ അസ്സദ്ധിയം പഹാതും അവദഞ്ഞുതം പഹാതും കോസജ്ജം പഹാതും.

‘‘തയോമേ, ഭിക്ഖവേ, ധമ്മേ പഹായ ഭബ്ബോ അനാദരിയം പഹാതും ദോവചസ്സതം പഹാതും പാപമിത്തതം പഹാതും. കതമേ തയോ? അഹിരികം പഹായ, അനോത്തപ്പം പഹായ, പമാദം പഹായ – ഇമേ ഖോ, ഭിക്ഖവേ, തയോ ധമ്മേ പഹായ ഭബ്ബോ അനാദരിയം പഹാതും ദോവചസ്സതം പഹാതും പാപമിത്തതം പഹാതും.

‘‘ഹിരീമായം, ഭിക്ഖവേ, ഓത്താപീ അപ്പമത്തോ ഹോതി. സോ അപ്പമത്തോ സമാനോ ഭബ്ബോ അനാദരിയം പഹാതും ദോവചസ്സതം പഹാതും പാപമിത്തതം പഹാതും. സോ കല്യാണമിത്തോ സമാനോ ഭബ്ബോ അസ്സദ്ധിയം പഹാതും അവദഞ്ഞുതം പഹാതും കോസജ്ജം പഹാതും. സോ ആരദ്ധവീരിയോ സമാനോ ഭബ്ബോ ഉദ്ധച്ചം പഹാതും അസംവരം പഹാതും ദുസ്സീല്യം പഹാതും. സോ സീലവാ സമാനോ ഭബ്ബോ അരിയാനം അദസ്സനകമ്യതം പഹാതും അരിയധമ്മസ്സ അസോതുകമ്യതം പഹാതും ഉപാരമ്ഭചിത്തതം പഹാതും. സോ അനുപാരമ്ഭചിത്തോ സമാനോ ഭബ്ബോ മുട്ഠസ്സച്ചം പഹാതും അസമ്പജഞ്ഞം പഹാതും ചേതസോ വിക്ഖേപം പഹാതും. സോ അവിക്ഖിത്തചിത്തോ സമാനോ ഭബ്ബോ അയോനിസോമനസികാരം പഹാതും കുമ്മഗ്ഗസേവനം പഹാതും ചേതസോ ലീനത്തം പഹാതും. സോ അലീനചിത്തോ സമാനോ ഭബ്ബോ സക്കായദിട്ഠിം പഹാതും വിചികിച്ഛം പഹാതും സീലബ്ബതപരാമാസം പഹാതും. സോ അവിചികിച്ഛോ സമാനോ ഭബ്ബോ രാഗം പഹാതും ദോസം പഹാതും മോഹം പഹാതും. സോ രാഗം പഹായ ദോസം പഹായ മോഹം പഹായ ഭബ്ബോ ജാതിം പഹാതും ജരം പഹാതും മരണം പഹാതു’’ന്തി. ഛട്ഠം.