൨. കണ്ടകസുത്തം

൭൨. ഏകം സമയം ഭഗവാ വേസാലിയം വിഹരതി മഹാവനേ കൂടാഗാരസാലായം സമ്ബഹുലേഹി അഭിഞ്ഞാതേഹി അഭിഞ്ഞാതേഹി ഥേരേഹി സാവകേഹി സദ്ധിം – ആയസ്മതാ ച ചാലേന [പാലേന (സ്യാ.)], ആയസ്മതാ ച ഉപചാലേന [ഉപ്പാലേന (സ്യാ.)], ആയസ്മതാ ച കുക്കുടേന [കക്കടേന (സീ. സ്യാ.)], ആയസ്മതാ ച കളിമ്ഭേന [കവിമ്ഭേന (സീ.)], ആയസ്മതാ ച നികടേന [കടേന (സീ.)], ആയസ്മതാ ച കടിസ്സഹേന; അഞ്ഞേഹി ച അഭിഞ്ഞാതേഹി അഭിഞ്ഞാതേഹി ഥേരേഹി സാവകേഹി സദ്ധിം.

തേന ഖോ പന സമയേന സമ്ബഹുലാ അഭിഞ്ഞാതാ അഭിഞ്ഞാതാ ലിച്ഛവീ ഭദ്രേഹി ഭദ്രേഹി യാനേഹി പരപുരായ [പരംപുരായ (സ്യാ. അട്ഠ.)] ഉച്ചാസദ്ദാ മഹാസദ്ദാ മഹാവനം അജ്ഝോഗാഹന്തി ഭഗവന്തം ദസ്സനായ. അഥ ഖോ തേസം ആയസ്മന്താനം ഏതദഹോസി – ‘‘ഇമേ ഖോ സമ്ബഹുലാ അഭിഞ്ഞാതാ അഭിഞ്ഞാതാ ലിച്ഛവീ ഭദ്രേഹി ഭദ്രേഹി യാനേഹി പരപുരായ ഉച്ചാസദ്ദാ മഹാസദ്ദാ മഹാവനം അജ്ഝോഗാഹന്തി ഭഗവന്തം ദസ്സനായ. ‘സദ്ദകണ്ടകാ ഖോ പന ഝാനാ’ വുത്താ ഭഗവതാ. യംനൂന മയം യേന ഗോസിങ്ഗസാലവനദായോ തേനുപസങ്കമേയ്യാമ. തത്ഥ മയം അപ്പസദ്ദാ അപ്പാകിണ്ണാ ഫാസും [ഫാസു (സ്യാ. ക.)] വിഹരേയ്യാമാ’’തി. അഥ ഖോ തേ ആയസ്മന്തോ യേന ഗോസിങ്ഗസാലവനദായോ തേനുപസങ്കമിംസു; തത്ഥ തേ ആയസ്മന്തോ അപ്പസദ്ദാ അപ്പാകിണ്ണാ ഫാസും വിഹരന്തി.

അഥ ഖോ ഭഗവാ ഭിക്ഖൂ ആമന്തേസി – ‘‘കഹം നു ഖോ, ഭിക്ഖവേ, ചാലോ, കഹം ഉപചാലോ, കഹം കുക്കുടോ, കഹം കളിമ്ഭോ, കഹം നികടോ, കഹം കടിസ്സഹോ; കഹം നു ഖോ തേ, ഭിക്ഖവേ, ഥേരാ സാവകാ ഗതാ’’തി?

‘‘ഇധ, ഭന്തേ, തേസം ആയസ്മന്താനം ഏതദഹോസി – ‘ഇമേ ഖോ സമ്ബഹുലാ അഭിഞ്ഞാതാ അഭിഞ്ഞാതാ ലിച്ഛവീ ഭദ്രേഹി ഭദ്രേഹി യാനേഹി പരപുരായ ഉച്ചാസദ്ദാ മഹാസദ്ദാ മഹാവനം അജ്ഝോഗാഹന്തി ഭഗവന്തം ദസ്സനായ ‘സദ്ദകണ്ടകാ ഖോ പന ഝാനാവുത്താ ഭഗവതാ യംനൂന മയം യേന ഗോസിങ്ഗസാലവനദായോ തേനുപസങ്കമേയ്യാമ തത്ഥ മയം അപ്പസദ്ദാ അപ്പാകിണ്ണാ ഫാസും വിഹരേയ്യാമാ’തി. അഥ ഖോ തേ, ഭന്തേ, ആയസ്മന്തോ യേന ഗോസിങ്ഗസാലവനദായോ തേനുപസങ്കമിംസു. തത്ഥ തേ ആയസ്മന്തോ അപ്പസദ്ദാ അപ്പാകിണ്ണാ ഫാസും വിഹരന്തീ’’തി.

‘‘സാധു സാധു, ഭിക്ഖവേ, യഥാ തേ മഹാസാവകാ സമ്മാ ബ്യാകരമാനാ ബ്യാകരേയ്യും, ‘സദ്ദകണ്ടകാ ഹി, ഭിക്ഖവേ, ഝാനാ’ വുത്താ മയാ.

‘‘ദസയിമേ, ഭിക്ഖവേ, കണ്ടകാ. കതമേ ദസ? പവിവേകാരാമസ്സ സങ്ഗണികാരാമതാ കണ്ടകോ, അസുഭനിമിത്താനുയോഗം അനുയുത്തസ്സ സുഭനിമിത്താനുയോഗോ കണ്ടകോ, ഇന്ദ്രിയേസു ഗുത്തദ്വാരസ്സ വിസൂകദസ്സനം കണ്ടകോ, ബ്രഹ്മചരിയസ്സ മാതുഗാമൂപചാരോ [മാതുഗാമോപവിചാരോ (സീ.), മാതുഗാമൂപവിചരോ (ക.)] കണ്ടകോ, [കഥാ. ൩൩൩] പഠമസ്സ ഝാനസ്സ സദ്ദോ കണ്ടകോ, ദുതിയസ്സ ഝാനസ്സ വിതക്കവിചാരാ കണ്ടകാ, തതിയസ്സ ഝാനസ്സ പീതി കണ്ടകോ, ചതുത്ഥസ്സ ഝാനസ്സ അസ്സാസപസ്സാസോ കണ്ടകോ, സഞ്ഞാവേദയിതനിരോധസമാപത്തിയാ സഞ്ഞാ ച വേദനാ ച കണ്ടകോ രാഗോ കണ്ടകോ ദോസോ കണ്ടകോ മോഹോ കണ്ടകോ.

‘‘അകണ്ടകാ, ഭിക്ഖവേ, വിഹരഥ. നിക്കണ്ടകാ, ഭിക്ഖവേ, വിഹരഥ. അകണ്ടകനിക്കണ്ടകാ, ഭിക്ഖവേ, വിഹരഥ. അകണ്ടകാ, ഭിക്ഖവേ, അരഹന്തോ; നിക്കണ്ടകാ, ഭിക്ഖവേ, അരഹന്തോ; അകണ്ടകനിക്കണ്ടകാ, ഭിക്ഖവേ, അരഹന്തോ’’തി. ദുതിയം.