൧൮. അപരഅച്ഛരാസങ്ഘാതവഗ്ഗോ

൩൮൨. ‘‘അച്ഛരാസങ്ഘാതമത്തമ്പി ചേ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു പഠമം ഝാനം ഭാവേതി, അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ – ‘ഭിക്ഖു അരിത്തജ്ഝാനോ വിഹരതി, സത്ഥുസാസനകരോ ഓവാദപതികരോ, അമോഘം രട്ഠപിണ്ഡം ഭുഞ്ജതി’. കോ പന വാദോ യേ നം ബഹുലീകരോന്തീ’’തി!

൩൮൩-൩൮൯. ‘‘അച്ഛരാസങ്ഘാതമത്തമ്പി ചേ, ഭിക്ഖവേ, ഭിക്ഖു ദുതിയം ഝാനം ഭാവേതി…പേ… തതിയം ഝാനം ഭാവേതി…പേ… ചതുത്ഥം ഝാനം ഭാവേതി…പേ… മേത്തം ചേതോവിമുത്തിം ഭാവേതി…പേ… കരുണം ചേതോവിമുത്തിം ഭാവേതി…പേ… മുദിതം ചേതോവിമുത്തിം ഭാവേതി…പേ… ഉപേക്ഖം ചേതോവിമുത്തിം ഭാവേതി…പേ….

൩൯൦-൩൯൩. കായേ കായാനുപസ്സീ വിഹരതി ആതാപീ സമ്പജാനോ സതിമാ വിനേയ്യ ലോകേ അഭിജ്ഝാദോമനസ്സം; വേദനാസു വേദനാനുപസ്സീ വിഹരതി…പേ… ചിത്തേ ചിത്താനുപസ്സീ വിഹരതി…പേ… ധമ്മേസു ധമ്മാനുപസ്സീ വിഹരതി ആതാപീ സമ്പജാനോ സതിമാ വിനേയ്യ ലോകേ അഭിജ്ഝാദോമനസ്സം.

൩൯൪-൩൯൭. അനുപ്പന്നാനം പാപകാനം അകുസലാനം ധമ്മാനം അനുപ്പാദായ ഛന്ദം ജനേതി വായമതി വീരിയം [വിരിയം (സീ. സ്യാ. കം. പീ.)] ആരഭതി ചിത്തം പഗ്ഗണ്ഹാതി പദഹതി; ഉപ്പന്നാനം പാപകാനം അകുസലാനം ധമ്മാനം പഹാനായ ഛന്ദം ജനേതി വായമതി വീരിയം ആരഭതി ചിത്തം പഗ്ഗണ്ഹാതി പദഹതി. അനുപ്പന്നാനം കുസലാനം ധമ്മാനം ഉപ്പാദായ ഛന്ദം ജനേതി വായമതി വീരിയം ആരഭതി ചിത്തം പഗ്ഗണ്ഹാതി പദഹതി; ഉപ്പന്നാനം കുസലാനം ധമ്മാനം ഠിതിയാ അസമ്മോസായ ഭിയ്യോഭാവായ വേപുല്ലായ ഭാവനായ പാരിപൂരിയാ ഛന്ദം ജനേതി വായമതി വീരിയം ആരഭതി ചിത്തം പഗ്ഗണ്ഹാതി പദഹതി.

൩൯൮-൪൦൧. ഛന്ദസമാധിപധാനസങ്ഖാരസമന്നാഗതം ഇദ്ധിപാദം ഭാവേതി… വീരിയസമാധിപധാനസങ്ഖാരസമന്നാഗതം ഇദ്ധിപാദം ഭാവേതി… ചിത്തസമാധിപധാനസങ്ഖാരസമന്നാഗതം ഇദ്ധിപാദം ഭാവേതി… വീമംസാസമാധിപധാനസങ്ഖാരസമന്നാഗതം ഇദ്ധിപാദം ഭാവേതി….

൪൦൨-൪൦൬. സദ്ധിന്ദ്രിയം ഭാവേതി… വീരിയിന്ദ്രിയം ഭാവേതി… സതിന്ദ്രിയം ഭാവേതി… സമാധിന്ദ്രിയം ഭാവേതി… പഞ്ഞിന്ദ്രിയം ഭാവേതി….

൪൦൭-൪൧൧. സദ്ധാബലം ഭാവേതി… വീരിയബലം ഭാവേതി… സതിബലം ഭാവേതി… സമാധിബലം ഭാവേതി… പഞ്ഞാബലം ഭാവേതി….

൪൧൨-൪൧൮. സതിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗം ഭാവേതി… ധമ്മവിചയസമ്ബോജ്ഝങ്ഗം ഭാവേതി… വീരിയസമ്ബോജ്ഝങ്ഗം ഭാവേതി… പീതിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗം ഭാവേതി… പസ്സദ്ധിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗം ഭാവേതി… സമാധിസമ്ബോജ്ഝങ്ഗം ഭാവേതി… ഉപേക്ഖാസമ്ബോജ്ഝങ്ഗം ഭാവേതി….

൪൧൯-൪൨൬. സമ്മാദിട്ഠിം ഭാവേതി… സമ്മാസങ്കപ്പം ഭാവേതി… സമ്മാവാചം ഭാവേതി… സമ്മാകമ്മന്തം ഭാവേതി… സമ്മാആജീവം ഭാവേതി… സമ്മാവായാമം ഭാവേതി… സമ്മാസതിം ഭാവേതി… സമ്മാസമാധിം ഭാവേതി….

൪൨൭-൪൩൪. [ദീ. നി. ൨.൧൭൩; മ. നി. ൨.൨൪൯; അ. നി. ൮.൬൫] അജ്ഝത്തം രൂപസഞ്ഞീ ബഹിദ്ധാ രൂപാനി പസ്സതി പരിത്താനി സുവണ്ണദുബ്ബണ്ണാനി. ‘താനി അഭിഭുയ്യ ജാനാമി പസ്സാമീ’തി – ഏവംസഞ്ഞീ ഹോതി… അജ്ഝത്തം രൂപസഞ്ഞീ ബഹിദ്ധാ രൂപാനി പസ്സതി അപ്പമാണാനി സുവണ്ണദുബ്ബണ്ണാനി. ‘താനി അഭിഭുയ്യ ജാനാമി പസ്സാമീ’തി – ഏവംസഞ്ഞീ ഹോതി… അജ്ഝത്തം അരൂപസഞ്ഞീ ബഹിദ്ധാ രൂപാനി പസ്സതി പരിത്താനി സുവണ്ണദുബ്ബണ്ണാനി. ‘താനി അഭിഭുയ്യ ജാനാമി പസ്സാമീ’തി – ഏവംസഞ്ഞീ ഹോതി… അജ്ഝത്തം അരൂപസഞ്ഞീ ബഹിദ്ധാ രൂപാനി പസ്സതി അപ്പമാണാനി സുവണ്ണദുബ്ബണ്ണാനി. ‘താനി അഭിഭുയ്യ ജാനാമി പസ്സാമീ’തി – ഏവംസഞ്ഞീ ഹോതി… അജ്ഝത്തം അരൂപസഞ്ഞീ ബഹിദ്ധാ രൂപാനി പസ്സതി നീലാനി നീലവണ്ണാനി നീലനിദസ്സനാനി നീലനിഭാസാനി. ‘താനി അഭിഭുയ്യ ജാനാമി പസ്സാമീ’തി – ഏവംസഞ്ഞീ ഹോതി… അജ്ഝത്തം അരൂപസഞ്ഞീ ബഹിദ്ധാ രൂപാനി പസ്സതി പീതാനി പീതവണ്ണാനി പീതനിദസ്സനാനി പീതനിഭാസാനി. ‘താനി അഭിഭുയ്യ ജാനാമി പസ്സാമീ’തി – ഏവംസഞ്ഞീ ഹോതി… അജ്ഝത്തം അരൂപസഞ്ഞീ ബഹിദ്ധാ രൂപാനി പസ്സതി ലോഹിതകാനി ലോഹിതകവണ്ണാനി ലോഹിതകനിദസ്സനാനി ലോഹിതകനിഭാസാനി. ‘താനി അഭിഭുയ്യ ജാനാമി പസ്സാമീ’തി ഏവംസഞ്ഞീ ഹോതി… അജ്ഝത്തം അരൂപസഞ്ഞീ ബഹിദ്ധാ രൂപാനി പസ്സതി ഓദാതാനി ഓദാതവണ്ണാനി ഓദാതനിദസ്സനാനി ഓദാതനിഭാസാനി. ‘താനി അഭിഭുയ്യ ജാനാമി പസ്സാമീ’തി – ഏവംസഞ്ഞീ ഹോതി….

൪൩൫-൪൪൨. രൂപീ രൂപാനി പസ്സതി… അജ്ഝത്തം അരൂപസഞ്ഞീ ബഹിദ്ധാ രൂപാനി പസ്സതി സുഭന്തേവ അധിമുത്തോ ഹോതി… സബ്ബസോ രൂപസഞ്ഞാനം സമതിക്കമാ പടിഘസഞ്ഞാനം അത്ഥങ്ഗമാ നാനത്തസഞ്ഞാനം അമനസികാരാ അനന്തോ ആകാസോതി ആകാസാനഞ്ചായതനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി… സബ്ബസോ ആകാസാനഞ്ചായതനം സമതിക്കമ്മ അനന്തം വിഞ്ഞാണന്തി വിഞ്ഞാണഞ്ചായതനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി… സബ്ബസോ വിഞ്ഞാണഞ്ചായതനം സമതിക്കമ്മ നത്ഥി കിഞ്ചീതി ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി… സബ്ബസോ ആകിഞ്ചഞ്ഞായതനം സമതിക്കമ്മ നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി… സബ്ബസോ നേവസഞ്ഞാനാസഞ്ഞായതനം സമതിക്കമ്മ സഞ്ഞാവേദയിതനിരോധം ഉപസമ്പജ്ജ വിഹരതി….

൪൪൩-൪൫൨. പഥവീകസിണം ഭാവേതി… ആപോകസിണം ഭാവേതി… തേജോകസിണം ഭാവേതി… വായോകസിണം ഭാവേതി… നീലകസിണം ഭാവേതി… പീതകസിണം ഭാവേതി… ലോഹിതകസിണം ഭാവേതി… ഓദാതകസിണം ഭാവേതി… ആകാസകസിണം ഭാവേതി… വിഞ്ഞാണകസിണം ഭാവേതി….

൪൫൩-൪൬൨. അസുഭസഞ്ഞം ഭാവേതി… മരണസഞ്ഞം ഭാവേതി… ആഹാരേ പടികൂലസഞ്ഞം ഭാവേതി… സബ്ബലോകേ അനഭിരതിസഞ്ഞം [അനഭിരതസഞ്ഞം (സീ. സ്യാ. കം. പീ.)] ഭാവേതി… അനിച്ചസഞ്ഞം ഭാവേതി… അനിച്ചേ ദുക്ഖസഞ്ഞം ഭാവേതി… ദുക്ഖേ അനത്തസഞ്ഞം ഭാവേതി… പഹാനസഞ്ഞം ഭാവേതി… വിരാഗസഞ്ഞം ഭാവേതി… നിരോധസഞ്ഞം ഭാവേതി….

൪൬൩-൪൭൨. അനിച്ചസഞ്ഞം ഭാവേതി… അനത്തസഞ്ഞം ഭാവേതി… മരണസഞ്ഞം ഭാവേതി… ആഹാരേ പടികൂലസഞ്ഞം ഭാവേതി… സബ്ബലോകേ അനഭിരതിസഞ്ഞം ഭാവേതി… അട്ഠികസഞ്ഞം ഭാവേതി… പുളവകസഞ്ഞം [പുളുവകസഞ്ഞം (ക.)] ഭാവേതി… വിനീലകസഞ്ഞം ഭാവേതി… വിച്ഛിദ്ദകസഞ്ഞം ഭാവേതി… ഉദ്ധുമാതകസഞ്ഞം ഭാവേതി….

൪൭൩-൪൮൨. ബുദ്ധാനുസ്സതിം ഭാവേതി… ധമ്മാനുസ്സതിം ഭാവേതി… സങ്ഘാനുസ്സതിം ഭാവേതി… സീലാനുസ്സതിം ഭാവേതി… ചാഗാനുസ്സതിം ഭാവേതി… ദേവതാനുസ്സതിം ഭാവേതി… ആനാപാനസ്സതിം ഭാവേതി… മരണസ്സതിം ഭാവേതി… കായഗതാസതിം ഭാവേതി… ഉപസമാനുസ്സതിം ഭാവേതി….

൪൮൩-൪൯൨. പഠമജ്ഝാനസഹഗതം സദ്ധിന്ദ്രിയം ഭാവേതി… വീരിയിന്ദ്രിയം ഭാവേതി… സതിന്ദ്രിയം ഭാവേതി… സമാധിന്ദ്രിയം ഭാവേതി… പഞ്ഞിന്ദ്രിയം ഭാവേതി… സദ്ധാബലം ഭാവേതി… വീരിയബലം ഭാവേതി… സതിബലം ഭാവേതി… സമാധിബലം ഭാവേതി… പഞ്ഞാബലം ഭാവേതി….

൪൯൩-൫൬൨. ‘‘ദുതിയജ്ഝാനസഹഗതം…പേ… തതിയജ്ഝാനസഹഗതം…പേ… ചതുത്ഥജ്ഝാനസഹഗതം…പേ… മേത്താസഹഗതം…പേ… കരുണാസഹഗതം…പേ… മുദിതാസഹഗതം…പേ… ഉപേക്ഖാസഹഗതം സദ്ധിന്ദ്രിയം ഭാവേതി… വീരിയിന്ദ്രിയം ഭാവേതി… സതിന്ദ്രിയം ഭാവേതി… സമാധിന്ദ്രിയം ഭാവേതി… പഞ്ഞിന്ദ്രിയം ഭാവേതി… സദ്ധാബലം ഭാവേതി… വീരിയബലം ഭാവേതി… സതിബലം ഭാവേതി… സമാധിബലം ഭാവേതി… പഞ്ഞാബലം ഭാവേതി. അയം വുച്ചതി, ഭിക്ഖവേ – ‘ഭിക്ഖു അരിത്തജ്ഝാനോ വിഹരതി സത്ഥുസാസനകരോ ഓവാദപതികരോ, അമോഘം രട്ഠപിണ്ഡം ഭുഞ്ജതി’. കോ പന വാദോ യേ നം ബഹുലീകരോന്തീ’’തി!

അപരഅച്ഛരാസങ്ഘാതവഗ്ഗോ അട്ഠാരസമോ.