൪. ചതുത്ഥവഗ്ഗോ

൩൨൨. ‘‘സേയ്യഥാപി, ഭിക്ഖവേ, അപ്പമത്തകം ഇമസ്മിം ജമ്ബുദീപേ ആരാമരാമണേയ്യകം വനരാമണേയ്യകം ഭൂമിരാമണേയ്യകം പോക്ഖരണിരാമണേയ്യകം; അഥ ഖോ ഏതദേവ ബഹുതരം യദിദം ഉക്കൂലവികൂലം നദീവിദുഗ്ഗം ഖാണുകണ്ടകട്ഠാനം [ഖാണുകണ്ഡകധാനം (സീ. പീ.)] പബ്ബതവിസമം; ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അപ്പകാ തേ സത്താ യേ ഥലജാ, അഥ ഖോ ഏതേവ സത്താ ബഹുതരാ യേ ഓദകാ’’.

൩൨൩. … ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അപ്പകാ തേ സത്താ യേ മനുസ്സേസു പച്ചാജായന്തി; അഥ ഖോ ഏതേവ സത്താ ബഹുതരാ യേ അഞ്ഞത്ര മനുസ്സേഹി പച്ചാജായന്തി.

… ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അപ്പകാ തേ സത്താ യേ മജ്ഝിമേസു ജനപദേസു പച്ചാജായന്തി; അഥ ഖോ ഏതേവ സത്താ ബഹുതരാ യേ പച്ചന്തിമേസു ജനപദേസു പച്ചാജായന്തി അവിഞ്ഞാതാരേസു മിലക്ഖേസു [മിലക്ഖൂസു (ക.)].

൩൨൪. … ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അപ്പകാ തേ സത്താ യേ പഞ്ഞവന്തോ അജളാ അനേളമൂഗാ പടിബലാ സുഭാസിതദുബ്ഭാസിതസ്സ അത്ഥമഞ്ഞാതും; അഥ ഖോ ഏതേവ സത്താ ബഹുതരാ യേ ദുപ്പഞ്ഞാ ജളാ ഏളമൂഗാ ന പടിബലാ സുഭാസിതദുബ്ഭാസിതസ്സ അത്ഥമഞ്ഞാതും.

൩൨൫. … ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അപ്പകാ തേ സത്താ യേ അരിയേന പഞ്ഞാചക്ഖുനാ സമന്നാഗതാ; അഥ ഖോ ഏതേവ സത്താ ബഹുതരാ യേ അവിജ്ജാഗതാ സമ്മൂള്ഹാ.

൩൨൬. … ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അപ്പകാ തേ സത്താ യേ ലഭന്തി തഥാഗതം ദസ്സനായ; അഥ ഖോ ഏതേവ സത്താ ബഹുതരാ യേ ന ലഭന്തി തഥാഗതം ദസ്സനായ.

൩൨൭. … ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അപ്പകാ തേ സത്താ യേ ലഭന്തി തഥാഗതപ്പവേദിതം ധമ്മവിനയം സവനായ; അഥ ഖോ ഏതേവ സത്താ ബഹുതരാ യേ ന ലഭന്തി തഥാഗതപ്പവേദിതം ധമ്മവിനയം സവനായ.

൩൨൮. … ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അപ്പകാ തേ സത്താ യേ സുത്വാ ധമ്മം ധാരേന്തി; അഥ ഖോ ഏതേവ സത്താ ബഹുതരാ യേ സുത്വാ ധമ്മം ന ധാരേന്തി.

൩൨൯. … ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അപ്പകാ തേ സത്താ യേ ധാതാനം [ധതാനം (സീ. സ്യാ. കം. പീ.)] ധമ്മാനം അത്ഥം ഉപപരിക്ഖന്തി; അഥ ഖോ ഏതേവ സത്താ ബഹുതരാ യേ ധാതാനം ധമ്മാനം അത്ഥം ന ഉപപരിക്ഖന്തി.

൩൩൦. … ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അപ്പകാ തേ സത്താ യേ അത്ഥമഞ്ഞായ ധമ്മമഞ്ഞായ ധമ്മാനുധമ്മം പടിപജ്ജന്തി; അഥ ഖോ ഏതേവ സത്താ ബഹുതരാ യേ അത്ഥമഞ്ഞായ ധമ്മമഞ്ഞായ ധമ്മാനുധമ്മം ന പടിപജ്ജന്തി.

൩൩൧. … ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അപ്പകാ തേ സത്താ യേ സംവേജനിയേസു ഠാനേസു സംവിജ്ജന്തി; അഥ ഖോ ഏതേവ സത്താ ബഹുതരാ യേ സംവേജനിയേസു ഠാനേസു ന സംവിജ്ജന്തി.

൩൩൨. … ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അപ്പകാ തേ സത്താ യേ സംവിഗ്ഗാ യോനിസോ പദഹന്തി; അഥ ഖോ ഏതേവ സത്താ ബഹുതരാ യേ സംവിഗ്ഗാ യോനിസോ ന പദഹന്തി.

൩൩൩. … ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അപ്പകാ തേ സത്താ യേ വവസ്സഗ്ഗാരമ്മണം കരിത്വാ ലഭന്തി സമാധിം [ചിത്തസ്സ സമാധിം (സീ.)] ലഭന്തി ചിത്തസ്സേകഗ്ഗതം [ചിത്തസ്സേകഗ്ഗം (സീ.)]; അഥ ഖോ ഏതേവ സത്താ ബഹുതരാ യേ വവസ്സഗ്ഗാരമ്മണം കരിത്വാ ന ലഭന്തി സമാധിം ന ലഭന്തി ചിത്തസ്സേകഗ്ഗതം.

൩൩൪. … ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അപ്പകാ തേ സത്താ യേ അന്നഗ്ഗരസഗ്ഗാനം ലാഭിനോ; അഥ ഖോ ഏതേവ സത്താ ബഹുതരാ യേ അന്നഗ്ഗരസഗ്ഗാനം ന ലാഭിനോ, ഉഞ്ഛേന കപാലാഭതേന യാപേന്തി.

൩൩൫. … ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അപ്പകാ തേ സത്താ യേ അത്ഥരസസ്സ ധമ്മരസസ്സ വിമുത്തിരസസ്സ ലാഭിനോ; അഥ ഖോ ഏതേവ സത്താ ബഹുതരാ യേ അത്ഥരസസ്സ ധമ്മരസസ്സ വിമുത്തിരസസ്സ ന ലാഭിനോ. തസ്മാതിഹ, ഭിക്ഖവേ, ഏവം സിക്ഖിതബ്ബം – അത്ഥരസസ്സ ധമ്മരസസ്സ വിമുത്തിരസസ്സ ലാഭിനോ ഭവിസ്സാമാതി. ഏവഞ്ഹി വോ, ഭിക്ഖവേ, സിക്ഖിതബ്ബന്തി.

൩൩൬-൩൩൮. ‘‘സേയ്യഥാപി, ഭിക്ഖവേ, അപ്പമത്തകം ഇമസ്മിം ജമ്ബുദീപേ ആരാമരാമണേയ്യകം വനരാമണേയ്യകം ഭൂമിരാമണേയ്യകം പോക്ഖരണിരാമണേയ്യകം; അഥ ഖോ ഏതദേവ ബഹുതരം യദിദം ഉക്കൂലവികൂലം നദീവിദുഗ്ഗം ഖാണുകണ്ടകട്ഠാനം പബ്ബതവിസമം. ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അപ്പകാ തേ സത്താ യേ മനുസ്സാ ചുതാ മനുസ്സേസു പച്ചാജായന്തി, അഥ ഖോ ഏതേവ സത്താ ബഹുതരാ യേ മനുസ്സാ ചുതാ നിരയേ പച്ചാജായന്തി…പേ… തിരച്ഛാനയോനിയാ പച്ചാജായന്തി…പേ… പേത്തിവിസയേ പച്ചാജായന്തി’’.

൩൩൯-൩൪൧. … ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അപ്പകാ തേ സത്താ യേ മനുസ്സാ ചുതാ ദേവേസു പച്ചാജായന്തി; അഥ ഖോ ഏതേവ സത്താ ബഹുതരാ യേ മനുസ്സാ ചുതാ നിരയേ പച്ചാജായന്തി… തിരച്ഛാനയോനിയാ പച്ചാജായന്തി… പേത്തിവിസയേ പച്ചാജായന്തി.

൩൪൨-൩൪൪. … ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അപ്പകാ തേ സത്താ യേ ദേവാ ചുതാ ദേവേസു പച്ചാജായന്തി; അഥ ഖോ ഏതേവ സത്താ ബഹുതരാ യേ ദേവാ ചുതാ നിരയേ പച്ചാജായന്തി… തിരച്ഛാനയോനിയാ പച്ചാജായന്തി… പേത്തിവിസയേ പച്ചാജായന്തി.

൩൪൫-൩൪൭. … ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അപ്പകാ തേ സത്താ യേ ദേവാ ചുതാ മനുസ്സേസു പച്ചാജായന്തി; അഥ ഖോ ഏതേവ സത്താ ബഹുതരാ യേ ദേവാ ചുതാ നിരയേ പച്ചാജായന്തി… തിരച്ഛാനയോനിയാ പച്ചാജായന്തി… പേത്തിവിസയേ പച്ചാജായന്തി.

൩൪൮-൩൫൦. … ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അപ്പകാ തേ സത്താ യേ നിരയാ ചുതാ മനുസ്സേസു പച്ചാജായന്തി; അഥ ഖോ ഏതേവ സത്താ ബഹുതരാ യേ നിരയാ ചുതാ നിരയേ പച്ചാജായന്തി… തിരച്ഛാനയോനിയാ പച്ചാജായന്തി… പേത്തിവിസയേ പച്ചാജായന്തി.

൩൫൧-൩൫൩. … ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അപ്പകാ തേ സത്താ യേ നിരയാ ചുതാ ദേവേസു പച്ചാജായന്തി; അഥ ഖോ ഏതേവ സത്താ ബഹുതരാ യേ നിരയാ ചുതാ നിരയേ പച്ചാജായന്തി… തിരച്ഛാനയോനിയാ പച്ചാജായന്തി… പേത്തിവിസയേ പച്ചാജായന്തി.

൩൫൪-൩൫൬. … ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അപ്പകാ തേ സത്താ യേ തിരച്ഛാനയോനിയാ ചുതാ മനുസ്സേസു പച്ചാജായന്തി; അഥ ഖോ ഏതേവ സത്താ ബഹുതരാ യേ തിരച്ഛാനയോനിയാ ചുതാ നിരയേ പച്ചാജായന്തി… തിരച്ഛാനയോനിയാ പച്ചാജായന്തി… പേത്തിവിസയേ പച്ചാജായന്തി.

൩൫൭-൩൫൯. … ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അപ്പകാ തേ സത്താ യേ തിരച്ഛാനയോനിയാ ചുതാ ദേവേസു പച്ചാജായന്തി; അഥ ഖോ ഏതേവ സത്താ ബഹുതരാ യേ തിരച്ഛാനയോനിയാ ചുതാ നിരയേ പച്ചാജായന്തി… തിരച്ഛാനയോനിയാ പച്ചാജായന്തി… പേത്തിവിസയേ പച്ചാജായന്തി.

൩൬൦-൩൬൨. … ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അപ്പകാ തേ സത്താ യേ പേത്തിവിസയാ ചുതാ മനുസ്സേസു പച്ചാജായന്തി; അഥ ഖോ ഏതേവ സത്താ ബഹുതരാ യേ പേത്തിവിസയാ ചുതാ നിരയേ പച്ചാജായന്തി… തിരച്ഛാനയോനിയാ പച്ചാജായന്തി… പേത്തിവിസയേ പച്ചാജായന്തി.

൩൬൩-൩൬൫. … ഏവമേവം ഖോ, ഭിക്ഖവേ, അപ്പകാ തേ സത്താ യേ പേത്തിവിസയാ ചുതാ ദേവേസു പച്ചാജായന്തി; അഥ ഖോ ഏതേവ സത്താ ബഹുതരാ യേ പേത്തിവിസയാ ചുതാ നിരയേ പച്ചാജായന്തി… തിരച്ഛാനയോനിയാ പച്ചാജായന്തി… പേത്തിവിസയേ പച്ചാജായന്തി.

വഗ്ഗോ ചതുത്ഥോ.

ജമ്ബുദീപപേയ്യാലോ നിട്ഠിതോ.

ഏകധമ്മപാളി സോളസമോ.