໖. ອຎ຺ຎາຕກວິຎ຺ຎຕ຺ຕິສິກ຺ຂາປທໍ

໕໑໕. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຍສ຺ມາ ອຸປນນ຺ໂທ ສກ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ ປຏ຺ໂຏ [ປຏ຺ໂຐ (ສ຺ຍາ. ກ.)] ໂຫຕິ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກາຕຸໍ. ອຖ ໂຂ ອຎ຺ຎຕໂຣ ເສຏ຺ຐິປຸຕ຺ໂຕ ເຍນາຍສ຺ມາ ອຸປນນ຺ໂທ ສກ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອຸປນນ຺ທໍ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ຕໍ ເສຏ຺ຐິປຸຕ຺ຕໍ ອາຍສ຺ມາ ອຸປນນ຺ໂທ ສກ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ ຘມ຺ມິຍາ ກຖາຍ ສນ຺ທສ຺ເສສິ ສມາທເປສິ ສມຸຕ຺ເຕເຊສິ ສມ຺ປຫໍເສສິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ເສຏ຺ຐິປຸຕ຺ໂຕ ອາຍສ຺ມຕາ ອຸປນນ຺ເທນ ສກ຺ຍປຸຕ຺ເຕນ ຘມ຺ມິຍາ ກຖາຍ ສນ຺ທສ຺ສິໂຕ ສມາທປິໂຕ ສມຸຕ຺ເຕຊິໂຕ ສມ຺ປຫໍສິໂຕ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອຸປນນ຺ທໍ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ວເທຍ຺ຍາຖ, ຠນ຺ເຕ, ເຍນ ອຕ຺ໂຖ. ປຏິພລາ ມຍໍ ອຍ຺ຍສ຺ສ ທາຕຸໍ ຍທິທໍ ຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນຄິລານປ຺ປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ສເຈ ເມ ຕ຺ວໍ, ອາວຸໂສ, ທາຕຸກາໂມສິ, ອິໂຕ ເອກໍ ສາຏກໍ ເທຫີ’’ຕິ. ‘‘ອມ຺ຫາກໍ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ກຸລປຸຕ຺ຕານໍ ກິສ຺ມິໍ ວິຍ ເອກສາຏກໍ ຄນ຺ຕຸໍ. ອາຄເມຫິ, ຠນ຺ເຕ, ຍາວ ຆຣໍ ຄຈ຺ຉາມິ. ຆຣໍ ຄໂຕ ອິໂຕ ວາ ເອກໍ ສາຏກໍ ປຫິຓິສ຺ສາມິ ອິໂຕ ວາ ສຸນ຺ທຣຕຣ’’ນ຺ຕິ. ທຸຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອຸປນນ຺ໂທ ສກ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ ຕໍ ເສຏ຺ຐິປຸຕ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ ‘‘ສເຈ ເມ ຕ຺ວໍ ອາວຸໂສ ທາຕຸກາໂມສິ ອິໂຕ ເອກໍ ສາຏກໍ ເທຫີ’’ຕິ. ອມ຺ຫາກໍ ໂຂ ຠນ຺ເຕ ກຸລປຸຕ຺ຕານໍ ກິສ຺ມິໍ ວິຍ ເອກສາຏກໍ ຄນ຺ຕຸໍ, ອາຄເມຫິ ຠນ຺ເຕ ຍາວ ຆຣໍ ຄຈ຺ຉາມິ, ຆຣໍ ຄໂຕ ອິໂຕ ວາ ເອກໍ ສາຏກໍ ປຫິຓິສ຺ສາມິ ອິໂຕ ວາ ສຸນ຺ທຣຕຣນ຺ຕິ. ຕຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອຸປນນ຺ໂທ ສກ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ ຕໍ ເສຏ຺ຐິປຸຕ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ ‘‘ສເຈ ເມ ຕ຺ວໍ ອາວຸໂສ ທາຕຸກາໂມສິ, ອິໂຕ ເອກໍ ສາຏກໍ ເທຫີ’’ຕິ. ອມ຺ຫາກໍ ໂຂ ຠນ຺ເຕ ກຸລປຸຕ຺ຕານໍ ກິສ຺ມິໍ ວິຍ ເອກສາຏກໍ ຄນ຺ຕຸໍ, ອາຄເມຫິ ຠນ຺ເຕ ຍາວ ຆຣໍ ຄຈ຺ຉາມິ, ຆຣໍ ຄໂຕ ອິໂຕ ວາ ເອກໍ ສາຏກໍ ປຫິຓິສ຺ສາມິ ອິໂຕ ວາ ສຸນ຺ທຣຕຣນ຺ຕິ. ‘‘ກິໍ ປນ ຕຍາ, ອາວຸໂສ, ອທາຕຸກາເມນ ປວາຣິເຕນ ຍໍ ຕ຺ວໍ ປວາເຣຕ຺ວາ ນ ເທສີ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ໂສ ເສຏ຺ຐິປຸຕ຺ໂຕ ອາຍສ຺ມຕາ ອຸປນນ຺ເທນ ສກ຺ຍປຸຕ຺ເຕນ ນິປ຺ປີຬິຍມາໂນ ເອກໍ ສາຏກໍ ທຕ຺ວາ ອຄມາສິ. ມນຸສ຺ສາ ຕໍ ເສຏ຺ຐິປຸຕ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ກິສ຺ສ ຕ຺ວໍ ອຍ຺ໂຍ ເອກສາຏໂກ ອາຄຈ຺ຉສີ’’ຕິ? ອຖ ໂຂ ໂສ ເສຏ຺ຐິປຸຕ຺ໂຕ ເຕສໍ ມນຸສ຺ສານໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສິ. ມນຸສ຺ສາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ມຫິຈ຺ຉາ ອິເມ ສມຓາ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕິຍາ ອສນ຺ຕຸຏ຺ຐາ. ນຍິເມສໍ ສຸກຣາ ຘມ຺ມນິມນ຺ຕນາປິ ກາຕຸໍ [ນຍິເມ ສຸກຣາ ຘມ຺ມນິມນ຺ຕນາຍປິ ກາຕຸໍ (ສ຺ຍາ.)]. ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ເສຏ຺ຐິປຸຕ຺ເຕນ ຘມ຺ມນິມນ຺ຕນາຍ ກຍິຣມານາຍ ສາຏກໍ ຄເຫສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ! ອສ຺ໂສສຸໍ ໂຂ ຠິກ຺ຂູ ເຕສໍ ມນຸສ຺ສານໍ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕານໍ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕານໍ ວິປາເຈນ຺ຕານໍ. ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ເຕ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ອາຍສ຺ມາ ອຸປນນ຺ໂທ ສກ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ ເສຏ຺ຐິປຸຕ຺ຕໍ ຈີວຣໍ ວິຎ຺ຎາເປສ຺ສຕີ’’ຕິ! ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອຸປນນ຺ທໍ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕໍ ອເນກປຣິຍາເຍນ ວິຄຣຫິຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ…ເປ… ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ ຕ຺ວໍ, ອຸປນນ຺ທ, ເສຏ຺ຐິປຸຕ຺ຕໍ ຈີວຣໍ ວິຎ຺ຎາເປສີ’’ຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ‘‘ຎາຕໂກ ເຕ, ອຸປນນ຺ທ, ອຎ຺ຎາຕໂກ’’ຕິ? ‘‘ອຎ຺ຎາຕໂກ, ຠຄວາ’’ຕິ. ‘‘ອຎ຺ຎາຕໂກ, ໂມຆປຸຣິສ, ອຎ຺ຎາຕກສ຺ສ ນ ຊານາຕິ ປຕິຣູປໍ ວາ ອປ຺ປຕິຣູປໍ ວາ ສນ຺ຕໍ ວາ ອສນ຺ຕໍ ວາ. ຕຕ຺ຖ ນາມ ຕ຺ວໍ, ໂມຆປຸຣິສ, ອຎ຺ຎາຕກໍ ເສຏ຺ຐິປຸຕ຺ຕໍ ຈີວຣໍ ວິຎ຺ຎາເປສ຺ສສິ! ເນຕໍ, ໂມຆປຸຣິສ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິເສຍ຺ຍາຖ –

໕໑໖. ‘‘ໂຍ ປນ ຠິກ຺ຂຸ ອຎ຺ຎາຕກໍ ຄຫປຕິໍ ວາ ຄຫປຕານິໍ ວາ ຈີວຣໍ ວິຎ຺ຎາເປຍ຺ຍ, ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

ເອວຎ຺ຈິທໍ ຠຄວຕາ ຠິກ຺ຂູນໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

໕໑໗. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສມ຺ພຫຸລາ ຠິກ຺ຂູ ສາເກຕາ ສາວຕ຺ຖິໍ ໒ ອທ຺ຘານມຄ຺ຄປ຺ປຏິປນ຺ນາ ໂຫນ຺ຕິ. ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ໂຈຣາ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອຈ຺ຉິນ຺ທິໍສຸ. ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ – ‘‘ຠຄວຕາ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ອຎ຺ຎາຕກໍ ຄຫປຕິໍ ວາ ຄຫປຕານິໍ ວາ ຈີວຣໍ ວິຎ຺ຎາເປຕຸ’’ນ຺ຕິ, ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈາຍນ຺ຕາ ນ ວິຎ຺ຎາເປສຸໍ. ຍຖານຄ຺ຄາວ ສາວຕ຺ຖິໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອຠິວາເທນ຺ຕິ. ຠິກ຺ຂູ ເອວມາຫໍສຸ – ‘‘ສຸນ຺ທຣາ ໂຂ ອິເມ, ອາວຸໂສ, ອາຊີວກາ ເຍ ອິເມ ຠິກ຺ຂູສຸ ອຠິວາເທນ຺ຕີ’’ຕິ. ເຕ ເອວມາຫໍສຸ – ‘‘ນ ມຍໍ, ອາວຸໂສ, ອາຊີວກາ, ຠິກ຺ຂູ ມຍ’’ນ຺ຕິ. ຠິກ຺ຂູ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອຸປາລິໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ອິງ຺ຆາວຸໂສ ອຸປາລິ, ອິເມ ອນຸຍຸຎ຺ຊາຫີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມຕາ ອຸປາລິນາ ອນຸຍຸຎ຺ຊິຍມານາ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອຸປາລິ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອນຸຍຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຠິກ຺ຂູ ອິເມ, ອາວຸໂສ. ເທຖ ເນສໍ ຈີວຣານີ’’ຕິ. ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ເຕ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຠິກ຺ຂູ ນຄ຺ຄາ ອາຄຈ຺ຉິສ຺ສນ຺ຕິ! ນນຸ ນາມ ຕິເຓນ ວາ ປຓ຺ເຓນ ວາ ປຏິຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ອາຄນ຺ຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ເຕ ອເນກປຣິຍາເຍນ ວິຄຣຫິຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເອຕສ຺ມິໍ ນິທາເນ ເອຕສ຺ມິໍ ປກຣເຓ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຈ຺ຉິນ຺ນຈີວຣສ຺ສ ວາ ນຏ຺ຐຈີວຣສ຺ສ ວາ ອຎ຺ຎາຕກໍ ຄຫປຕິໍ ວາ ຄຫປຕານິໍ ວາ ຈີວຣໍ ວິຎ຺ຎາເປຕຸໍ. ຍໍ ອາວາສໍ ປຐມໍ ອຸປຄຈ຺ຉຕິ, ສເຈ ຕຕ຺ຖ ໂຫຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ ວິຫາຣຈີວຣໍ ວາ ອຸຕ຺ຕຣຕ຺ຖຣຓໍ ວາ ຠູມຕ຺ຖຣຓໍ ວາ ຠິສິຈ຺ຉວິ ວາ, ຕໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປາຣຸປິຕຸໍ ລຠິຕ຺ວາ ໂອທຫິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ໂນ ເຈ ໂຫຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ ວິຫາຣຈີວຣໍ ວາ ອຸຕ຺ຕຣຕ຺ຖຣຓໍ ວາ ຠຸມຕ຺ຖຣຓໍ ວາ ຠິສິຈ຺ຉວິ ວາ ຕິເຓນ ວາ ປຓ຺ເຓນ ວາ ປຏິຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ອາຄນ຺ຕພ຺ພໍ; ນ ຕ຺ເວວ ນຄ຺ເຄນ ອາຄນ຺ຕພ຺ພໍ. ໂຍ ອາຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິເສຍ຺ຍາຖ –

໕໑໘. ‘‘ໂຍ ປນ ຠິກ຺ຂຸ ອຎ຺ຎາຕກໍ ຄຫປຕິໍ ວາ ຄຫປຕານິໍ ວາ ຈີວຣໍ ວິຎ຺ຎາເປຍ຺ຍ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ສມຍາ, ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ຕຕ຺ຖາຍໍ ສມໂຍ – ອຈ຺ຉິນ຺ນຈີວໂຣ ວາ ໂຫຕິ ຠິກ຺ຂຸ ນຏ຺ຐຈີວໂຣ ວາ. ອຍໍ ຕຕ຺ຖ ສມໂຍ’’ຕິ.

໕໑໙. ໂຍ ປນາຕິ ໂຍ ຍາທິໂສ…ເປ… ຠິກ຺ຂູຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປໂຕ ຠິກ຺ຂູຕິ.

ອຎ຺ຎາຕໂກ ນາມ ມາຕິໂຕ ວາ ປິຕິໂຕ ວາ ຍາວ ສຕ຺ຕມາ ປິຕາມຫຍຸຄາ ອສມ຺ພທ຺ໂຘ.

ຄຫປຕິ ນາມ ໂຍ ໂກຈິ ອຄາຣໍ ອຊ຺ຌາວສຕິ.

ຄຫປຕານີ ນາມ ຍາ ກາຈິ ອຄາຣໍ ອຊ຺ຌາວສຕິ.

ຈີວຣໍ ນາມ ຉນ຺ນໍ ຈີວຣານໍ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຈີວຣໍ ວິກປ຺ປນຸປຄໍ ປຈ຺ຉິມໍ.

ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ສມຍາຕິ ຐເປຕ຺ວາ ສມຍໍ.

ອຈ຺ຉິນ຺ນຈີວໂຣ ນາມ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ຈີວຣໍ ອຈ຺ຉິນ຺ນໍ ໂຫຕິ ຣາຊູຫິ ວາ ໂຈເຣຫິ ວາ ຘຸຕ຺ເຕຫິ ວາ, ເຍຫິ ເກຫິຈິ ວາ ອຈ຺ຉິນ຺ນໍ ໂຫຕິ.

ນຏ຺ຐຈີວໂຣ ນາມ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ຈີວຣໍ ອຄ຺ຄິນາ ວາ ທຑ຺ຒໍ ໂຫຕິ, ອຸທເກນ ວາ ວຸຬ຺ຫໍ ໂຫຕິ, ອຸນ຺ທູເຣຫິ ວາ ອຸປຈິກາຫິ ວາ ຂາຍິຕໍ ໂຫຕິ, ປຣິໂຠຄຊິຓ຺ຓໍ ວາ ໂຫຕິ.

ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ສມຍາ ວິຎ຺ຎາເປຕິ, ປໂຍເຄ ທຸກ຺ກຏໍ. ປຏິລາເຠນ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ໂຫຕິ. ນິສ຺ສຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ ສງ຺ຆສ຺ສ ວາ ຄຓສ຺ສ ວາ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ວາ. ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິສ຺ສຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ…ເປ… ອິທໍ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ຈີວຣໍ ອຎ຺ຎາຕກໍ ຄຫປຕິກໍ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ສມຍາ ວິຎ຺ຎາປິຕໍ, ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ. ອິມາຫໍ ສງ຺ຆສ຺ສ ນິສ຺ສຊ຺ຊາມີຕິ…ເປ… ທເທຍ຺ຍາຕິ…ເປ… ທເທຍ຺ຍຸນ຺ຕິ…ເປ… ອາຍສ຺ມໂຕ ທມ຺ມີຕິ.

໕໒໐. ອຎ຺ຎາຕເກ ອຎ຺ຎາຕກສຎ຺ຎີ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ສມຍາ, ຈີວຣໍ ວິຎ຺ຎາເປຕິ, ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ອຎ຺ຎາຕເກ ເວມຕິໂກ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ສມຍາ, ຈີວຣໍ ວິຎ຺ຎາເປຕິ, ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ອຎ຺ຎາຕເກ ຎາຕກສຎ຺ຎີ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ສມຍາ, ຈີວຣໍ ວິຎ຺ຎາເປຕິ, ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ.

ຎາຕເກ ອຎ຺ຎາຕກສຎ຺ຎີ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ຎາຕເກ ເວມຕິໂກ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ຎາຕເກ ຎາຕກສຎ຺ຎີ, ອນາປຕ຺ຕິ.

໕໒໑. ອນາປຕ຺ຕິ ສມເຍ, ຎາຕການໍ, ປວາຣິຕານໍ, ອຎ຺ຎສ຺ສຕ຺ຖາຍ, ອຕ຺ຕໂນ ຘເນນ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕກສ຺ສ, ອາທິກມ຺ມິກສ຺ສາຕິ.

ອຎ຺ຎາຕກວິຎ຺ຎຕ຺ຕິສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ຉຏ຺ຐໍ.