໘. ຣູປິຍສິກ຺ຂາປທໍ

໕໘໒. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ຣາຊຄເຫ ວິຫຣຕິ ເວຬຸວເນ ກລນ຺ທກນິວາເປ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຍສ຺ມາ ອຸປນນ຺ໂທ ສກ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ກຸລສ຺ສ ກຸລູປໂກ ໂຫຕິ ນິຈ຺ຈຠຕ຺ຕິໂກ. ຍໍ ຕສ຺ມິໍ ກຸເລ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ ຂາທນີຍໍ ວາ ໂຠຊນີຍໍ ວາ ຕໂຕ ອາຍສ຺ມໂຕ ອຸປນນ຺ທສ຺ສ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕສ຺ສ ປຏິວິໂສ ຐປິຍ຺ຍຕິ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສາຍໍ ຕສ຺ມິໍ ກຸເລ ມໍສໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ໂຫຕິ. ຕໂຕ ອາຍສ຺ມໂຕ ອຸປນນ຺ທສ຺ສ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕສ຺ສ ປຏິວິໂສ ຐປິໂຕ ໂຫຕິ. ຕສ຺ສ ກຸລສ຺ສ ທາຣໂກ ຣຕ຺ຕິຍາ ປຈ຺ຈູສສມຍໍ ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐາຍ ໂຣທຕິ – ‘‘ມໍສໍ ເມ ເທຖາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ປຸຣິໂສ ປຊາປຕິໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຍ຺ຍສ຺ສ ປຏິວິສໍ ທາຣກສ຺ສ ເທຫິ. ອຎ຺ຎໍ ເຈຕາເປຕ຺ວາ ອຍ຺ຍສ຺ສ ທສ຺ສາມາ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອຸປນນ຺ໂທ ສກ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣໍ ອາທາຍ ເຍນ ຕໍ ກຸລໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ ນິສີທິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ປຸຣິໂສ ເຍນາຍສ຺ມາ ອຸປນນ຺ໂທ ສກ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອຸປນນ຺ທໍ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ໂສ ປຸຣິໂສ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອຸປນນ຺ທໍ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຫິຍ຺ໂຍ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ສາຍໍ ມໍສໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ອໂຫສິ. ຕໂຕ ອຍ຺ຍສ຺ສ ປຏິວິໂສ ຐປິໂຕ. ອຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ທາຣໂກ ຣຕ຺ຕິຍາ ປຈ຺ຈູສສມຍໍ ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐາຍ ໂຣທຕິ – ‘ມໍສໍ ເມ ເທຖາ’ຕິ. ອຍ຺ຍສ຺ສ ປຏິວິໂສ ທາຣກສ຺ສ ທິນ຺ໂນ. ກຫາປເຓນ, ຠນ຺ເຕ, ກິໍ ອາຫຣິຍ຺ຍຕູ’’ຕິ? ‘‘ປຣິຈ຺ຈຕ຺ໂຕ ເມ, ອາວຸໂສ, ກຫາປໂຓ’’ຕິ? ‘‘ອາມ, ຠນ຺ເຕ, ປຣິຈ຺ຈຕ຺ໂຕ’’ຕິ. ‘‘ຕຎ຺ເຎວ ເມ, ອາວຸໂສ, ກຫາປຓໍ ເທຫີ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ໂສ ປຸຣິໂສ ອາຍສ຺ມໂຕ ອຸປນນ຺ທສ຺ສ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕສ຺ສ ກຫາປຓໍ ທຕ຺ວາ ອຸຊ຺ຌາຍຕິ ຂິຍ຺ຍຕິ ວິປາເຈຕິ – ‘‘ຕເຖວ ມຍໍ ຣູປິຍໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາມ ເອວເມວິເມ ສມຓາ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕິຍາ ຣູປິຍໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕີ’’ຕິ. ອສ຺ໂສສຸໍ ໂຂ ຠິກ຺ຂູ ຕສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕສ຺ສ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕສ຺ສ ວິປາເຈນ຺ຕສ຺ສ. ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ເຕ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ອາຍສ຺ມາ ອຸປນນ຺ໂທ ສກ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ ຣູປິຍໍ ປຏິຄ຺ຄເຫສ຺ສຕີ’’ຕິ! ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອຸປນນ຺ທໍ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕໍ ອເນກປຣິຍາເຍນ ວິຄຣຫິຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ…ເປ… ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ ຕ຺ວໍ, ອຸປນນ຺ທ, ຣູປິຍໍ ປຏິຄ຺ຄເຫສີ’’ຕິ [ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາສີຕິ (ສ຺ຍາ.)]? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຕ຺ວໍ, ໂມຆປຸຣິສ, ຣູປິຍໍ ປຏິຄ຺ຄເຫສ຺ສສິ! ເນຕໍ, ໂມຆປຸຣິສ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິເສຍ຺ຍາຖ –

໕໘໓. ‘‘ໂຍ ປນ ຠິກ຺ຂຸ ຊາຕຣູປຣຊຕໍ ອຸຄ຺ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍ ວາ ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫາເປຍ຺ຍ ວາ ອຸປນິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ວາ ສາທິເຍຍ຺ຍ, ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍ’’ນ຺ຕິ.

໕໘໔. ໂຍ ປນາຕິ ໂຍ ຍາທິໂສ…ເປ… ຠິກ຺ຂູຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປໂຕ ຠິກ຺ຂູຕິ.

ຊາຕຣູປໍ ນາມ ສຕ຺ຖຸວຓ຺ໂຓ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ຣຊຕໍ ນາມ ກຫາປໂຓ ໂລຫມາສໂກ ທາຣຸມາສໂກ ຊຕຸມາສໂກ ເຍ ໂວຫາຣໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ.

ອຸຄ຺ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍາຕິ ສຍໍ ຄຓ຺ຫາຕິ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ [ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ໂຫຕິ (ສ຺ຍາ.)].

ອຸຄ຺ຄຓ຺ຫາເປຍ຺ຍາຕິ ອຎ຺ຎໍ ຄາຫາເປຕິ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ [ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ໂຫຕິ (ສ຺ຍາ.)].

ອຸປນິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ວາ ສາທິເຍຍ຺ຍາຕິ ອິທໍ ອຍ຺ຍສ຺ສ ໂຫຕູຕິ ອຸປນິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ສາທິຍຕິ, ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ໂຫຕິ. ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ນິສ຺ສຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິສ຺ສຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ – ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສງ຺ຆໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອກໍສໍ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄໍ ກຣິຕ຺ວາ ວຸຑ຺ຒານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ປາເທ ວນ຺ທິຕ຺ວາ ອຸກ຺ກຸຏິກໍ ນິສີທິຕ຺ວາ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘‘ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຣູປິຍໍ ປຏິຄ຺ຄເຫສິໍ. ອິທໍ ເມ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ. ອິມາຫໍ ສງ຺ຆສ຺ສ ນິສ຺ສຊ຺ຊາມີ’’ຕິ. ນິສ຺ສຊ຺ຊິຕ຺ວາ ອາປຕ຺ຕິ ເທເສຕພ຺ພາ. ພ຺ຍຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຏິພເລນ ອາປຕ຺ຕິ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພາ. ສເຈ ຕຕ຺ຖ ອາຄຈ຺ຉຕິ ອາຣາມິໂກ ວາ ອຸປາສໂກ ວາ ໂສ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ – ‘‘ອາວຸໂສ, ອິມໍ ຊານາຫີ’’ຕິ. ສເຈ ໂສ ຠຓຕິ – ‘‘ອິມິນາ ກິໍ ອາຫຣິຍ຺ຍຕູ’’ຕິ, ນ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ – ‘‘ອິມໍ ວາ ອິມໍ ວາ ອາຫຣາ’’ຕິ. ກປ຺ປິຍໍ ອາຈິກ຺ຂິຕພ຺ພໍ – ສປ຺ປິ ວາ ເຕລໍ ວາ ມຘຸ ວາ ຜາຓິຕໍ ວາ. ສເຈ ໂສ ເຕນ ປຣິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ ກປ຺ປິຍໍ ອາຫຣຕິ ຣູປິຍປ຺ປຏິຄ຺ຄາຫກໍ ຐເປຕ຺ວາ ສພ຺ເພເຫວ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ເອວຎ຺ເຈຕໍ ລເຠຖ, ອິຈ຺ເຈຕໍ ກຸສລໍ; ໂນ ເຈ ລເຠຖ, ໂສ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ – ‘‘ອາວຸໂສ, ອິມໍ ຉຑ຺ເຑຫີ’’ຕິ. ສເຈ ໂສ ຉຑ຺ເຑຕິ, ອິຈ຺ເຈຕໍ ກຸສລໍ; ໂນ ເຈ ຉຑ຺ເຑຕິ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ຣູປິຍຉຑ຺ຑໂກ ສມ຺ມນ຺ນິຕພ຺ໂພ – ໂຍ ນ ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ນ ໂທສາຄຕິໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ນ ໂມຫາຄຕິໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ນ ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ຉຑ຺ຑິຕາຉຑ຺ຑິຕຎ຺ຈ ຊາເນຍ຺ຍ. ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມ຺ມນ຺ນິຕພ຺ໂພ. ປຐມໍ ຠິກ຺ຂຸ ຍາຈິຕພ຺ໂພ. ຍາຈິຕ຺ວາ ພ຺ຍຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຏິພເລນ ສງ຺ໂຆ ຎາເປຕພ຺ໂພ –

໕໘໕. ‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ຍທິ ສງ຺ຆສ຺ສ ປຕ຺ຕກລ຺ລໍ, ສງ຺ໂຆ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຣູປິຍຉຑ຺ຑກໍ ສມ຺ມນ຺ເນຍ຺ຍ. ເອສາ ຎຕ຺ຕິ.

‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ສງ຺ໂຆ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຣູປິຍຉຑ຺ຑກໍ ສມ຺ມນ຺ນຕິ. ຍສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ຂມຕິ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຣູປິຍຉຑ຺ຑກສ຺ສ ສມ຺ມຸຕິ, ໂສ ຕຸຓ຺ຫສ຺ສ; ຍສ຺ສ ນກ຺ຂມຕິ, ໂສ ຠາເສຍ຺ຍ.

‘‘ສມ຺ມໂຕ ສງ຺ເຆນ ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ຠິກ຺ຂຸ ຣູປິຍຉຑ຺ຑໂກ. ຂມຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ, ຕສ຺ມາ ຕຸຓ຺ຫີ, ເອວເມຕໍ ຘາຣຍາມີ’’ຕິ.

ເຕນ ສມ຺ມເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ອນິມິຕ຺ຕໍ ກຕ຺ວາ ປາເຕຕພ຺ພໍ. ສເຈ ນິມິຕ຺ຕໍ ກຕ຺ວາ ປາເຕຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ.

໕໘໖. ຣູປິເຍ ຣູປິຍສຎ຺ຎີ ຣູປິຍໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ຣູປິເຍ ເວມຕິໂກ ຣູປິຍໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ຣູປິເຍ ອຣູປິຍສຎ຺ຎີ ຣູປິຍໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ.

ອຣູປິເຍ ຣູປິຍສຎ຺ຎີ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອຣູປິເຍ ເວມຕິໂກ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອຣູປິເຍ ອຣູປິຍສຎ຺ຎີ, ອນາປຕ຺ຕິ.

ອນາປຕ຺ຕິ ອຊ຺ຌາຣາເມ ວາ ອຊ຺ຌາວສເຖ ວາ ອຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ວາ ອຸຄ຺ຄຫາເປຕ຺ວາ ວາ ນິກ຺ຂິປຕິ – ຍສ຺ສ ຠວິສ຺ສຕິ ໂສ ຫຣິສ຺ສຕີຕິ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕກສ຺ສ, ອາທິກມ຺ມິກສ຺ສາຕິ.

ຣູປິຍສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ອຏ຺ຐມໍ.