໑໐. ຣາຊສິກ຺ຂາປທໍ

໕໓໗. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຍສ຺ມໂຕ ອຸປນນ຺ທສ຺ສ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕສ຺ສ ອຸປຏ຺ຐາໂກ ມຫາມຕ຺ໂຕ ອາຍສ຺ມໂຕ ອຸປນນ຺ທສ຺ສ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕສ຺ສ ທູເຕນ ຈີວຣເຈຕາປນ຺ນໍ ປາເຫສິ – ‘‘ອິມິນາ ຈີວຣເຈຕາປນ຺ເນນ ຈີວຣໍ ເຈຕາເປຕ຺ວາ ອຍ຺ຍໍ ອຸປນນ຺ທໍ ຈີວເຣນ ອຈ຺ຉາເທຫີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ທູໂຕ ເຍນາຍສ຺ມາ ອຸປນນ຺ໂທ ສກ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອຸປນນ຺ທໍ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອິທໍ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ຈີວຣເຈຕາປນ຺ນໍ ອາຠຕໍ. ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕຸ ອາຍສ຺ມາ ຈີວຣເຈຕາປນ຺ນ’’ນ຺ຕິ. ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ອາຍສ຺ມາ ອຸປນນ຺ໂທ ສກ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ ຕໍ ທູຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ນ ໂຂ ມຍໍ, ອາວຸໂສ, ຈີວຣເຈຕາປນ຺ນໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາມ, ຈີວຣຎ຺ຈ ໂຂ ມຍໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາມ ກາເລນ ກປ຺ປິຍ’’ນ຺ຕິ. ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ໂສ ທູໂຕ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອຸປນນ຺ທໍ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຕ຺ຖິ ປນາຍສ຺ມໂຕ ໂກຈິ ເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈກໂຣ’’ຕິ? ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ອຸປາສໂກ ອາຣາມໍ ອຄມາສິ ເກນຈິເທວ ກຣຓີເຍນ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອຸປນນ຺ໂທ ສກ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ ຕໍ ທູຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເອໂສ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ອຸປາສໂກ ຠິກ຺ຂູນໍ ເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈກໂຣ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ທູໂຕ ຕໍ ອຸປາສກໍ ສຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ເຍນາຍສ຺ມາ ອຸປນນ຺ໂທ ສກ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອຸປນນ຺ທໍ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຍໍ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈກຣໍ ນິທ຺ທິສິ ສຎ຺ຎຕ຺ໂຕ ໂສ ມຍາ. ອຸປສງ຺ກມຕຸ ອາຍສ຺ມາ ກາເລນ, ຈີວເຣນ ຕໍ ອຈ຺ຉາເທສ຺ສຕີ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ໂສ ມຫາມຕ຺ໂຕ ອາຍສ຺ມໂຕ ອຸປນນ຺ທສ຺ສ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ທູຕໍ ປາເຫສິ – ‘‘ປຣິຠຸຎ຺ຊຕຸ ອຍ຺ໂຍ ຕໍ ຈີວຣໍ, ອິຈ຺ຉາມ ມຍໍ ອຍ຺ເຍນ ຕໍ ຈີວຣໍ ປຣິຠຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອຸປນນ຺ໂທ ສກ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ ຕໍ ອຸປາສກໍ ນ ກິຎ຺ຈິ ອວຈາສິ. ທຸຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ໂສ ມຫາມຕ຺ໂຕ ອາຍສ຺ມໂຕ ອຸປນນ຺ທສ຺ສ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ທູຕໍ ປາເຫສິ – ‘‘ປຣິຠຸຎ຺ຊຕຸ ອຍ຺ໂຍ ຕໍ ຈີວຣໍ, ອິຈ຺ຉາມ ມຍໍ ອຍ຺ເຍນ ຕໍ ຈີວຣໍ ປຣິຠຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ທຸຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອຸປນນ຺ໂທ ສກ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ ຕໍ ອຸປາສກໍ ນ ກິຎ຺ຈິ ອວຈາສິ. ຕຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ໂສ ມຫາມຕ຺ໂຕ ອາຍສ຺ມໂຕ ອຸປນນ຺ທສ຺ສ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ທູຕໍ ປາເຫສິ – ‘‘ປຣິຠຸຎ຺ຊຕຸ ອຍ຺ໂຍ ຕໍ ຈີວຣໍ, ອິຈ຺ຉາມ ມຍໍ ອຍ຺ເຍນ ຕໍ ຈີວຣໍ ປຣິຠຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ເນຄມສ຺ສ ສມໂຍ ໂຫຕິ. ເນຄເມນ ຈ ກຕິກາ ກຕາ ໂຫຕິ – ‘‘ໂຍ ປຈ຺ຉາ ອາຄຈ຺ຉຕິ ປຎ຺ຎາສໍ ພທ຺ໂຘ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອຸປນນ຺ໂທ ສກ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ ເຍນ ໂສ ອຸປາສໂກ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຕໍ ອຸປາສກໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຕ຺ໂຖ ເມ, ອາວຸໂສ, ຈີວເຣນາ’’ຕິ. ‘‘ອຊ຺ຊຓ຺ໂຫ, ຠນ຺ເຕ, ອາຄເມຫິ, ອຊ຺ຊ ເນຄມສ຺ສ ສມໂຍ. ເນຄເມນ ຈ ກຕິກາ ກຕາ ໂຫຕິ – ‘ໂຍ ປຈ຺ຉາ ອາຄຈ຺ຉຕິ ປຎ຺ຎາສໍ ພທ຺ໂຘ’’’ຕິ. ‘‘ອຊ຺ເຊວ ເມ, ອາວຸໂສ, ຈີວຣໍ ເທຫີ’’ຕິ ໂອວຏ຺ຏິກາຍ ປຣາມສິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ອຸປາສໂກ ອາຍສ຺ມຕາ ອຸປນນ຺ເທນ ສກ຺ຍປຸຕ຺ເຕນ ນິປ຺ປີຬິຍມາໂນ ອາຍສ຺ມໂຕ ອຸປນນ຺ທສ຺ສ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕສ຺ສ ຈີວຣໍ ເຈຕາເປຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາ ອຄມາສິ. ມນຸສ຺ສາ ຕໍ ອຸປາສກໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ກິສ຺ສ ຕ຺ວໍ, ອຍ຺ໂຍ, ປຈ຺ຉາ ອາຄໂຕ, ປຎ຺ຎາສໍ ຊີໂນສີ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ໂສ ອຸປາສໂກ ເຕສໍ ມນຸສ຺ສານໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສິ. ມນຸສ຺ສາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ມຫິຈ຺ຉາ ອິເມ ສມຓາ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕິຍາ ອສນ຺ຕຸຏ຺ຐາ. ນຍິເມສໍ ສຸກຣໍ ເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈມ຺ປິ ກາຕຸໍ. ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ອາຍສ຺ມາ ອຸປນນ຺ໂທ ອຸປາສເກນ – ‘ອຊ຺ຊຓ຺ໂຫ, ຠນ຺ເຕ, ອາຄເມຫີ’ຕິ ວຸຈ຺ຈມາໂນ ນາຄເມສ຺ສຕີ’’ຕິ! ອສ຺ໂສສຸໍ ໂຂ ຠິກ຺ຂູ ເຕສໍ ມນຸສ຺ສານໍ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕານໍ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕານໍ ວິປາເຈນ຺ຕານໍ. ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ… ເຕ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ອາຍສ຺ມາ ອຸປນນ຺ໂທ ສກ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ ອຸປາສເກນ – ‘ອຊ຺ຊຓ຺ໂຫ, ຠນ຺ເຕ, ອາຄເມຫີ’ຕິ ວຸຈ຺ຈມາໂນ ນາຄເມສ຺ສຕີ’’ຕິ! ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອຸປນນ຺ທໍ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕໍ ອເນກປຣິຍາເຍນ ວິຄຣຫິຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ…ເປ… ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ ຕ຺ວໍ, ອຸປນນ຺ທ, ອຸປາສເກນ – ‘ອຊ຺ຊຓ຺ໂຫ, ຠນ຺ເຕ, ອາຄເມຫີ’ຕິ ວຸຈ຺ຈມາໂນ ນາຄເມສີ’’ຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຕ຺ວໍ, ໂມຆປຸຣິສ, ອຸປາສເກນ – ‘ອຊ຺ຊຓ຺ໂຫ, ຠນ຺ເຕ, ອາຄເມຫີ’ຕິ ວຸຈ຺ຈມາໂນ ນາຄເມສ຺ສສິ! ເນຕໍ, ໂມຆປຸຣິສ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິເສຍ຺ຍາຖ –

໕໓໘. ‘‘ຠິກ຺ຂຸໍ ປເນວ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ຣາຊາ ວາ ຣາຊໂຠຄ຺ໂຄ ວາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ວາ ຄຫປຕິໂກ ວາ ທູເຕນ ຈີວຣເຈຕາປນ຺ນໍ ປຫິເຓຍ຺ຍ – ‘ອິມິນາ ຈີວຣເຈຕາປນ຺ເນນ ຈີວຣໍ ເຈຕາເປຕ຺ວາ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຈີວເຣນ ອຈ຺ຉາເທຫີ’ຕິ. ໂສ ເຈ ທູໂຕ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອິທໍ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ຈີວຣເຈຕາປນ຺ນໍ ອາຠຕໍ, ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕຸ ອາຍສ຺ມາ ຈີວຣເຈຕາປນ຺ນ’ນ຺ຕິ, ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ໂສ ທູໂຕ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘ນ ໂຂ ມຍໍ, ອາວຸໂສ, ຈີວຣເຈຕາປນ຺ນໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາມ. ຈີວຣຎ຺ຈ ໂຂ ມຍໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາມ, ກາເລນ ກປ຺ປິຍ’ນ຺ຕິ. ໂສ ເຈ ທູໂຕ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ອຕ຺ຖິ ປນາຍສ຺ມໂຕ ໂກຈິ ເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈກໂຣ’ຕິ, ຈີວຣຕ຺ຖິເກນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນາ ເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈກໂຣ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ໂພ ອາຣາມິໂກ ວາ ອຸປາສໂກ ວາ – ‘ເອໂສ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂູນໍ ເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈກໂຣ’ຕິ. ໂສ ເຈ ທູໂຕ ຕໍ ເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈກຣໍ ສຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ຍໍ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈກຣໍ ນິທ຺ທິສິ ສຎ຺ຎຕ຺ໂຕ ໂສ ມຍາ, ອຸປສງ຺ກມຕຸ ອາຍສ຺ມາ ກາເລນ, ຈີວເຣນ ຕໍ ອຈ຺ຉາເທສ຺ສຕີ’ຕິ, ຈີວຣຕ຺ຖິເກນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນາ ເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈກໂຣ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ທ຺ວຕ຺ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ໂຈເທຕພ຺ໂພ ສາເຣຕພ຺ໂພ – ‘ອຕ຺ໂຖ ເມ, ອາວຸໂສ, ຈີວເຣນາ’ຕິ. ທ຺ວຕ຺ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ໂຈທຍມາໂນ ສາຣຍມາໂນ ຕໍ ຈີວຣໍ ອຠິນິປ຺ຜາເທຍ຺ຍ, ອິຈ຺ເຈຕໍ ກຸສລໍ; ໂນ ເຈ ອຠິນິປ຺ຜາເທຍ຺ຍ, ຈຕຸກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ປຎ຺ຈກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ຉກ຺ຂຕ຺ຕຸປຣມໍ ຕຸຓ຺ຫີຠູເຕນ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ຐາຕພ຺ພໍ. ຈຕຸກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ປຎ຺ຈກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ຉກ຺ຂຕ຺ຕຸປຣມໍ ຕຸຓ຺ຫີຠູໂຕ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ຕິຏ຺ຐມາໂນ ຕໍ ຈີວຣໍ ອຠິນິປ຺ຜາເທຍ຺ຍ, ອິຈ຺ເຈຕໍ ກຸສລໍ; ຕໂຕ ເຈ ອຸຕ຺ຕຣິວາຍມມາໂນ ຕໍ ຈີວຣ ອຠິນິປ຺ຜາເທຍ຺ຍ, ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ໂນ ເຈ ອຠິນິປ຺ຜາເທຍ຺ຍ, ຍຕສ຺ສ ຈີວຣເຈຕາປນ຺ນໍ ອາຠຕໍ, ຕຕ຺ຖ ສາມໍ ວາ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ ທູໂຕ ວາ ປາເຫຕພ຺ໂພ – ‘ຍໍ ໂຂ ຕຸມ຺ເຫ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ຈີວຣເຈຕາປນ຺ນໍ ປຫິຓິຕ຺ຖ, ນ ຕໍ ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ກິຎ຺ຈິ ອຕ຺ຖໍ ອນຸໂຠຕິ, ຍຸຎ຺ຊນ຺ຕາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ສກໍ, ມາ ໂວ ສກໍ ວິນສ຺ສາ’ຕິ, ອຍໍ ຕຕ຺ຖ ສາມີຈີ’’ຕິ.

໕໓໙. ຠິກ຺ຂຸໍ ປເນວ ອຸທ຺ທິສ຺ສາຕິ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສຕ຺ຖາຍ, ຠິກ຺ຂຸໍ ອາຣມ຺ມຓໍ ກຣິຕ຺ວາ, ຠິກ຺ຂຸໍ ອຈ຺ຉາເທຕຸກາໂມ.

ຣາຊາ ນາມ ໂຍ ໂກຈິ ຣຊ຺ຊໍ ກາເຣຕິ.

ຣາຊໂຠຄ຺ໂຄ ນາມ ໂຍ ໂກຈິ ຣຎ຺ໂຎ ຠຕ຺ຕເວຕນາຫາໂຣ.

ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ນາມ ຊາຕິຍາ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ.

ຄຫປຕິໂກ ນາມ ຐເປຕ຺ວາ ຣາຊໍ ຣາຊໂຠຄ຺ຄໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ອວເສໂສ ຄຫປຕິໂກ ນາມ.

ຈີວຣເຈຕາປນ຺ນໍ ນາມ ຫິຣຎ຺ຎໍ ວາ ສຸວຓ຺ຓໍ ວາ ມຸຕ຺ຕາ ວາ ມຓິ ວາ.

ອິມິນາ ຈີວຣເຈຕາປນ຺ເນນາຕິ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐິເຕນ.

ເຈຕາເປຕ຺ວາຕິ ປຣິວຕ຺ເຕຕ຺ວາ.

ອຈ຺ຉາເທຫີຕິ ທຊ຺ເຊຫິ.

ໂສ ເຈ ທູໂຕ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘‘ອິທໍ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ຈີວຣເຈຕາປນ຺ນໍ ອາຠຕໍ. ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕຸ ອາຍສ຺ມາ ຈີວຣເຈຕາປນ຺ນ’’ນ຺ຕິ, ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ໂສ ທູໂຕ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘‘ນ ໂຂ ມຍໍ, ອາວຸໂສ, ຈີວຣເຈຕາປນ຺ນໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາມ. ຈີວຣຎ຺ຈ ໂຂ ມຍໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາມ, ກາເລນ ກປ຺ປິຍ’’ນ຺ຕິ. ໂສ ເຈ ທູໂຕ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘‘ອຕ຺ຖິ ປນາຍສ຺ມໂຕ ໂກຈິ ເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈກໂຣ’’ຕິ? ຈີວຣຕ຺ຖິເກນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນາ ເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈກໂຣ ນິທ຺ທິສິຕພ຺ໂພ ອາຣາມິໂກ ວາ ອຸປາສໂກ ວາ – ‘‘ເອໂສ ໂຂ, ອາວຸໂສ, ຠິກ຺ຂູນໍ ເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈກໂຣ’’ຕິ. ນ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ – ‘‘ຕສ຺ສ ເທຫີຕິ ວາ, ໂສ ວາ ນິກ຺ຂິປິສ຺ສຕິ, ໂສ ວາ ປຣິວຕ຺ເຕສ຺ສຕິ, ໂສ ວາ ເຈຕາເປສ຺ສຕີ’’ຕິ.

ໂສ ເຈ ທູໂຕ ຕໍ ເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈກຣໍ ສຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘‘ຍໍ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ອາຍສ຺ມາ ເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈກຣໍ ນິທ຺ທິສິ ສຎ຺ຎຕ຺ໂຕ ໂສ ມຍາ. ອຸປສງ຺ກມຕຸ ອາຍສ຺ມາ ກາເລນ, ຈີວເຣນ ຕໍ ອຈ຺ຉາເທສ຺ສຕີ’’ຕິ, ຈີວຣຕ຺ຖິເກນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນາ ເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈກໂຣ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ທ຺ວຕ຺ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ໂຈເທຕພ຺ໂພ ສາເຣຕພ຺ໂພ – ‘‘ອຕ຺ໂຖ ເມ, ອາວຸໂສ, ຈີວເຣນາ’’ຕິ. ນ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ – ‘‘ເທຫິ ເມ ຈີວຣໍ, ອາຫຣ ເມ ຈີວຣໍ, ປຣິວຕ຺ເຕຫິ ເມ ຈີວຣໍ, ເຈຕາເປຫິ ເມ ຈີວຣ’’ນ຺ຕິ. ທຸຕິຍມ຺ປິ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ. ຕຕິຍມ຺ປິ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ. ສເຈ ອຠິນິປ຺ຜາເທຕິ, ອິຈ຺ເຈຕໍ ກຸສລໍ; ໂນ ເຈ ອຠິນິປ຺ຜາເທຕິ, ຕຕ຺ຖ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕຸຓ຺ຫີຠູເຕນ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ຐາຕພ຺ພໍ. ນ ອາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ນ ອາມິສໍ ປຏິຄ຺ຄເຫຕພ຺ພໍ. ນ ຘມ຺ໂມ ຠາສິຕພ຺ໂພ. ‘‘ກິໍ ກາຣຓາ ອາຄໂຕສີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຍມາໂນ ‘‘ຊານາຫິ, ອາວຸໂສ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ. ສເຈ ອາສເນ ວາ ນິສີທຕິ, ອາມິສໍ ວາ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ຘມ຺ມໍ ວາ ຠາສຕິ, ຐານໍ ຠຎ຺ຊຕິ. ທຸຕິຍມ຺ປິ ຐາຕພ຺ພໍ. ຕຕິຍມ຺ປິ ຐາຕພ຺ພໍ. ຈຕຸກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ໂຈເທຕ຺ວາ ຈຕຸກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ຐາຕພ຺ພໍ. ປຎ຺ຈກ຺ຂຕຸໍ ໂຈເທຕ຺ວາ ທ຺ວິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ຐາຕພ຺ພໍ. ຉກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ໂຈເທຕ຺ວາ ນ ຐາຕພ຺ພໍ. ຕໂຕ ເຈ ອຸຕ຺ຕຣິ ວາຍມມາໂນ ຕໍ ຈີວຣໍ ອຠິນິປ຺ຜາເທຕິ, ປໂຍເຄ ທຸກ຺ກຏໍ. ປຏິລາເຠນ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ໂຫຕິ. ນິສ຺ສຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ ສງ຺ຆສ຺ສ ວາ ຄຓສ຺ສ ວາ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ວາ. ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິສ຺ສຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ…ເປ… ອິທໍ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ຈີວຣໍ ອຕິເຣກຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ໂຈທນາຍ ອຕິເຣກຉກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ຐາເນນ ອຠິນິປ຺ຜາທິຕໍ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ. ອິມາຫໍ ສງ຺ຆສ຺ສ ນິສ຺ສຊ຺ຊາມີຕິ…ເປ… ທເທຍ຺ຍາຕິ…ເປ… ທເທຍ຺ຍຸນ຺ຕິ…ເປ… ອາຍສ຺ມໂຕ ທມ຺ມີຕິ.

ໂນ ເຈ ອຠິນິປ຺ຜາເທຍ຺ຍ, ຍຕສ຺ສ ຈີວຣເຈຕາປນ຺ນໍ ອາຠຕໍ ຕຕ຺ຖ ສາມໍ ວາ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ ທູໂຕ ວາ ປາເຫຕພ຺ໂພ – ‘‘ຍໍ ໂຂ ຕຸມ຺ເຫ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ຈີວຣເຈຕາປນ຺ນໍ ປຫິຓິຕ຺ຖ ນ ຕໍ ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ກິຎ຺ຈິ ອຕ຺ຖໍ ອນຸໂຠຕິ. ຍຸຎ຺ຊນ຺ຕາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ສກໍ, ມາ ໂວ ສກໍ ວິນສ຺ສາ’’ຕິ.

ອຍໍ ຕຕ຺ຖ ສາມີຈີຕິ ອຍໍ ຕຕ຺ຖ ອນຸຘມ຺ມຕາ.

໕໔໐. ອຕິເຣກຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ໂຈທນາຍ ອຕິເຣກຉກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ຐາເນນ ອຕິເຣກສຎ຺ຎີ ອຠິນິປ຺ຜາເທຕິ, ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ອຕິເຣກຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ໂຈທນາຍ ອຕິເຣກຉກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ຐາເນນ ເວມຕິໂກ ອຠິນິປ຺ຜາເທຕິ, ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ອຕິເຣກຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ໂຈທນາຍ ອຕິເຣກຉກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ຐາເນນ ອູນກສຎ຺ຎີ ອຠິນິປ຺ຜາເທຕິ, ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ.

ອູນກຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ໂຈທນາຍ ອູນກຉກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ຐາເນນ ອຕິເຣກສຎ຺ຎີ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອູນກຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ໂຈທນາຍ ອູນກຉກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ຐາເນນ ເວມຕິໂກ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອູນກຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ໂຈທນາຍ ອູນກຉກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ຐາເນນ ອູນກສຎ຺ຎີ ອນາປຕ຺ຕິ.

໕໔໑. ອນາປຕ຺ຕິ – ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ໂຈທນາຍ, ຉກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ຐາເນນ, ອູນກຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ໂຈທນາຍ, ອູນກຉກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ຐາເນນ, ອໂຈທິຍມາໂນ ເທຕິ, ສາມິກາ ໂຈເທຕ຺ວາ ເທນ຺ຕິ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕກສ຺ສ, ອາທິກມ຺ມິກສ຺ສາຕິ.

ຣາຊສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ ທສມໍ.

ກຖິນວຄ຺ໂຄ ປຐໂມ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ອຸພ຺ຠຕໍ ກຖິນໍ ຕີຓິ, ໂຘວນຎ຺ຈ ປຏິຄ຺ຄໂຫ;

ອຎ຺ຎາຕການິ ຕີເຓວ, ອຸຠິນ຺ນໍ ທູຕເກນ ຈາຕິ.