໓. ຕຕິຍປາຣາຊິກໍ

໑໖໒. [ອິທໍ ວຕ຺ຖຸ ສໍ. ນິ. ໕.໙໘໕] ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ເວສາລິຍໍ ວິຫຣຕິ ມຫາວເນ ກູຏາຄາຣສາລາຍໍ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠຄວາ ຠິກ຺ຂູນໍ ອເນກປຣິຍາເຍນ ອສຸຠກຖໍ ກເຖຕິ, ອສຸຠາຍ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ອສຸຠຠາວນາຍ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ອາທິສ຺ສ ອາທິສ຺ສ ອສຸຠສມາປຕ຺ຕິຍາ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອິຈ຺ຉາມຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອທ຺ຘມາສໍ ປຏິສລ຺ລີຍິຕຸໍ. ນມ຺ຫິ ເກນຈິ ອຸປສງ຺ກມິຕພ຺ໂພ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ເອເກນ ປິຓ຺ຑປາຕນີຫາຣເກນາ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ, ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ປຏິສ຺ສຸຓິຕ຺ວາ ນາສ຺ສຸຘ ໂກຈິ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຸປສງ຺ກມຕິ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ເອເກນ ປິຓ຺ຑປາຕນີຫາຣເກນ. ຠິກ຺ຂູ – ‘‘ຠຄວາ ໂຂ ອເນກປຣິຍາເຍນ ອສຸຠກຖໍ ກເຖຕິ, ອສຸຠາຍ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ອສຸຠຠາວນາຍ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ອາທິສ຺ສ ອາທິສ຺ສ ອສຸຠສມາປຕ຺ຕິຍາ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕີ’’ຕິ (ເຕ) [( ) (?) ເອວມຸປຣິປິ ອີທິເສສຸ ຐາເນສຸ] ອເນກາກາຣໂວກາຣໍ ອສຸຠຠາວນານຸໂຍຄມນຸຍຸຕ຺ຕາ ວິຫຣນ຺ຕິ. ເຕ ສເກນ ກາເຍນ ອຏ຺ຏີຍນ຺ຕິ ຫຣາຍນ຺ຕິ ຊິຄຸຈ຺ຉນ຺ຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ອິຕ຺ຖີ ວາ ປຸຣິໂສ ວາ ທຫໂຣ ຍຸວາ ມຓ຺ຑນກຊາຕິໂກ ສີສໍນ຺ຫາໂຕ ອຫິກຸຓເປນ ວາ ກຸກ຺ກຸຣກຸຓເປນ ວາ ມນຸສ຺ສກຸຓເປນ ວາ ກຓ຺ເຐ ອາສຕ຺ເຕນ ອຏ຺ຏີເຍຍ຺ຍ ຫຣາເຍຍ຺ຍ ຊິຄຸຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ເອວເມວ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ສເກນ ກາເຍນ ອຏ຺ຏີຍນ຺ຕາ ຫຣາຍນ຺ຕາ ຊິຄຸຈ຺ຉນ຺ຕາ ອຕ຺ຕນາປິ ອຕ຺ຕານໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປນ຺ຕິ, ອຎ຺ຎມຎ຺ຎມ຺ປິ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປນ຺ຕິ, ມິຄລຓ຺ຑິກມ຺ປິ ສມຓກຸຕ຺ຕກໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອວໍ ວທນ຺ຕິ – ‘‘ສາຘຸ ໂນ, ອາວຸໂສ, ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຫິ. ອິທໍ ເຕ ປຕ຺ຕຈີວຣໍ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ມິຄລຓ຺ຑິໂກ ສມຓກຸຕ຺ຕໂກ ປຕ຺ຕຈີວເຣຫິ ຠໂຏ ສມ຺ພຫຸເລ ຠິກ຺ຂູ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕ຺ວາ ໂລຫິຕກໍ [ໂລຫິຕຄຕໍ (ກ.)] ອສິໍ ອາທາຍ ເຍນ ວຄ຺ຄມຸທາ ນທີ ເຕນຸປສງ຺ກມິ.

໑໖໓. ອຖ ໂຂ ມິຄລຓ຺ຑິກສ຺ສ ສມຓກຸຕ຺ຕກສ຺ສ ໂລຫິຕກໍ ຕໍ ອສິໍ ໂຘວນ຺ຕສ຺ສ ອຫຸເທວ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອຫຸ ວິປ຺ປຏິສາໂຣ – ‘‘ອລາຠາ ວຕ ເມ, ນ ວຕ ເມ ລາຠາ; ທຸລ຺ລທ຺ຘໍ ວຕ ເມ, ນ ວຕ ເມ ສຸລທ຺ຘໍ. ພຫຸໍ ວຕ ມຍາ ອປຸຎ຺ຎໍ ປສຸຕໍ, ໂຍຫໍ ຠິກ຺ຂູ ສີລວນ຺ເຕ ກລ຺ຍາຓຘມ຺ເມ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປສິ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ອຎ຺ຎຕຣາ ມາຣກາຍິກາ ເທວຕາ ອຠິຊ຺ຊມາເນ ອຸທເກ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ມິຄລຓ຺ຑິກໍ ສມຓກຸຕ຺ຕກໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສາຘຸ ສາຘຸ ສປ຺ປຸຣິສ, ລາຠາ ເຕ ສປ຺ປຸຣິສ, ສຸລທ຺ຘໍ ເຕ ສປ຺ປຸຣິສ. ພຫຸໍ ຕຍາ ສປ຺ປຸຣິສ ປຸຎ຺ຎໍ ປສຸຕໍ, ຍໍ ຕ຺ວໍ ອຕິຓ຺ເຓ ຕາເຣສີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ມິຄລຓ຺ຑິໂກ ສມຓກຸຕ຺ຕໂກ – ‘‘ລາຠາ ກິຣ ເມ, ສຸລທ຺ຘໍ ກິຣ ເມ, ພຫຸໍ ກິຣ ມຍາ ປຸຎ຺ຎໍ ປສຸຕໍ, ອຕິຓ຺ໂຓ ກິຣາຫໍ ຕາເຣມີ’’ຕິ ຕິຓ຺ຫໍ ອສິໍ ອາທາຍ ວິຫາເຣນ ວິຫາຣໍ ປຣິເວເຓນ ປຣິເວຓໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອວໍ ວເທຕິ – ‘‘ໂກ ອຕິຓ຺ໂຓ, ກໍ ຕາເຣມີ’’ຕິ? ຕຕ຺ຖ ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອວີຕຣາຄາ ເຕສໍ ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ໂຫຕິເຍວ ຠຍໍ ໂຫຕິ ຉມ຺ຠິຕຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ ໂລມຫໍໂສ. ເຍ ປນ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ວີຕຣາຄາ ເຕສໍ ຕສ຺ມິໍ ສມເຍ ນ ໂຫຕິ ຠຍໍ ນ ໂຫຕິ ຉມ຺ຠິຕຕ຺ຕໍ ນ ໂຫຕິ ໂລມຫໍໂສ. ອຖ ໂຂ ມິຄລຓ຺ຑິໂກ ສມຓກຸຕ຺ຕໂກ ເອກມ຺ປິ ຠິກ຺ຂຸໍ ເອກາເຫນ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປສິ, ທ຺ເວປິ ຠິກ຺ຂູ ເອກາເຫນ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປສິ, ຕໂຍປິ ຠິກ຺ຂູ ເອກາເຫນ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປສິ, ຈຕ຺ຕາໂຣປິ ຠິກ຺ຂູ ເອກາເຫນ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປສິ, ປຎ຺ຈປິ ຠິກ຺ຂູ ເອກາເຫນ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປສິ, ທສປິ ຠິກ຺ຂູ ເອກາເຫນ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປສິ, ວີສມ຺ປິ ຠິກ຺ຂູ ເອກາເຫນ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປສິ, ຕິໍສມ຺ປິ ຠິກ຺ຂູ ເອກາເຫນ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປສິ, ຈຕ຺ຕາລີສມ຺ປິ ຠິກ຺ຂູ ເອກາເຫນ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປສິ, ປຎ຺ຎາສມ຺ປິ ຠິກ຺ຂູ ເອກາເຫນ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປສິ, ສຏ຺ຐິມ຺ປິ ຠິກ຺ຂູ ເອກາເຫນ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປສິ.

໑໖໔. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ຕສ຺ສ ອທ຺ຘມາສສ຺ສ ອຈ຺ຈເຍນ ປຏິສລ຺ລານາ ວຸຏ຺ຐິໂຕ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ, ອານນ຺ທ, ຕນຸຠູໂຕ ວິຍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆ’’ຕິ? ‘‘ຕຖາ ຫິ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ຠິກ຺ຂູນໍ ອເນກປຣິຍາເຍນ ອສຸຠກຖໍ ກເຖຕິ, ອສຸຠາຍ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ອສຸຠຠາວນາຍ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ອາທິສ຺ສ ອາທິສ຺ສ ອສຸຠສມາປຕ຺ຕິຍາ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ. ເຕ ຈ, ຠນ຺ເຕ, ຠິກ຺ຂູ – ‘ຠຄວາ ໂຂ ອເນກປຣິຍາເຍນ ອສຸຠກຖໍ ກເຖຕິ, ອສຸຠາຍ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ອສຸຠຠາວນາຍ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ອາທິສ຺ສ ອາທິສ຺ສ ອສຸຠສມາປຕ຺ຕິຍາ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕີ’ຕິ, ເຕ ອເນກາກາຣໂວກາຣໍ ອສຸຠຠາວນານຸໂຍຄມນຸຍຸຕ຺ຕາ ວິຫຣນ຺ຕິ. ເຕ ສເກນ ກາເຍນ ອຏ຺ຏີຍນ຺ຕິ ຫຣາຍນ຺ຕິ ຊິຄຸຈ຺ຉນ຺ຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ອິຕ຺ຖີ ວາ ປຸຣິໂສ ວາ ທຫໂຣ ຍຸວາ ມຓ຺ຑນກຊາຕິໂກ ສີສໍນ຺ຫາໂຕ ອຫິກຸຓເປນ ວາ ກຸກ຺ກຸຣກຸຓເປນ ວາ ມນຸສ຺ສກຸຓເປນ ວາ ກຓ຺ເຐ ອາສຕ຺ເຕນ ອຏ຺ຏີເຍຍ຺ຍ ຫຣາເຍຍ຺ຍ ຊິຄຸຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ເອວເມວ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ສເກນ ກາເຍນ ອຏ຺ຏີຍນ຺ຕາ ຫຣາຍນ຺ຕາ ຊິຄຸຈ຺ຉນ຺ຕາ ອຕ຺ຕນາປິ ອຕ຺ຕານໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປນ຺ຕິ, ອຎ຺ຎມຎ຺ຎມ຺ປິ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປນ຺ຕິ, ມິຄລຓ຺ຑິກມ຺ປິ ສມຓກຸຕ຺ຕກໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອວໍ ວທນ຺ຕິ – ‘ສາຘຸ ໂນ, ອາວຸໂສ, ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຫິ. ອິທໍ ເຕ ປຕ຺ຕຈີວຣໍ ຠວິສ຺ສຕີ’ຕິ. ອຖ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ມິຄລຓ຺ຑິໂກ ສມຓກຸຕ຺ຕໂກ ປຕ຺ຕຈີວເຣຫິ ຠໂຏ ເອກມ຺ປິ ຠິກ຺ຂຸໍ ເອກາເຫນ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປສິ…ເປ… ສຏ຺ຐິມ຺ປິ ຠິກ຺ຂູ ເອກາເຫນ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປສິ. ສາຘຸ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ອຎ຺ຎໍ ປຣິຍາຍໍ ອາຈິກ຺ຂຕຸ ຍຖາຍໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆ ອຎ຺ຎາຍ ສຓ຺ຐເຫຍ຺ຍາ’’ຕິ. ‘‘ເຕນຫານນ຺ທ, ຍາວຕິກາ ຠິກ຺ຂູ ເວສາລິໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ວິຫຣນ຺ຕິ ເຕ ສພ຺ເພ ອຸປຏ຺ຐານສາລາຍໍ ສນ຺ນິປາເຕຫີ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ຠນ຺ເຕ’’ຕິ, ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຠຄວໂຕ ປຏິສ຺ສຸຓິຕ຺ວາ ຍາວຕິກາ ຠິກ຺ຂູ ເວສາລິໍ ອຸປນິສ຺ສາຍ ວິຫຣນ຺ຕິ ເຕ ສພ຺ເພ ອຸປຏ຺ຐານສາລາຍໍ ສນ຺ນິປາເຕຕ຺ວາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສນ຺ນິປຕິໂຕ, ຠນ຺ເຕ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆ; ຍສ຺ສ ທານິ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ກາລໍ ມຎ຺ຎຕີ’’ຕິ.

໑໖໕. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເຍນ ອຸປຏ຺ຐານສາລາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ ນິສີທິ. ນິສຊ຺ຊ ໂຂ ຠຄວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອຍມ຺ປິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອານາປານສ຺ສຕິສມາຘິ ຠາວິໂຕ ພຫຸລີກໂຕ ສນ຺ໂຕ ເຈວ ປຓີໂຕ ຈ ອເສຈນໂກ ຈ ສຸໂຂ ຈ ວິຫາໂຣ ອຸປ຺ປນ຺ນຸປ຺ປນ຺ເນ ຈ ປາປເກ ອກຸສເລ ຘມ຺ເມ ຐານໂສ ອນ຺ຕຣຘາເປຕິ ວູປສເມຕິ. ເສຍ຺ຍຖາປິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຄິມ຺ຫານໍ ປຈ຺ຉິເມ ມາເສ ອຸຫຕໍ [ອູຫຕໍ (ກ.)] ຣໂຊຊລ຺ລໍ ຕເມນໍ ມຫາ ອກາລເມໂຆ ຐານໂສ ອນ຺ຕຣຘາເປຕິ ວູປສເມຕິ, ເອວເມວ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອານາປານສ຺ສຕິສມາຘິ ຠາວິໂຕ ພຫຸລີກໂຕ ສນ຺ໂຕ ເຈວ ປຓີໂຕ ຈ ອເສຈນໂກ ຈ ສຸໂຂ ຈ ວິຫາໂຣ ອຸປ຺ປນ຺ນຸປ຺ປນ຺ເນ ຈ ປາປເກ ອກຸສເລ ຘມ຺ເມ ຐານໂສ ອນ຺ຕຣຘາເປຕິ ວູປສເມຕິ. ກຖໍ ຠາວິໂຕ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອານາປານສ຺ສຕິສມາຘິ ກຖໍ ພຫຸລີກໂຕ ສນ຺ໂຕ ເຈວ ປຓີໂຕ ຈ ອເສຈນໂກ ຈ ສຸໂຂ ຈ ວິຫາໂຣ ອຸປ຺ປນ຺ນຸປ຺ປນ຺ເນ ຈ ປາປເກ ອກຸສເລ ຘມ຺ເມ ຐານໂສ ອນ຺ຕຣຘາເປຕິ ວູປສເມຕິ? ອິຘ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ອຣຎ຺ຎຄໂຕ ວາ ຣຸກ຺ຂມູລຄໂຕ ວາ ສຸຎ຺ຎາຄາຣຄໂຕ ວາ ນິສີທຕິ ປລ຺ລງ຺ກໍ ອາຠຸຊິຕ຺ວາ ອຸຊຸໍ ກາຍໍ ປຓິຘາຍ ປຣິມຸຂໍ ສຕິໍ ອຸປຏ຺ຐເປຕ຺ວາ. ໂສ ສໂຕວ ອສ຺ສສຕິ ສໂຕ ປສ຺ສສຕິ. ທີຆໍ ວາ ອສ຺ສສນ຺ໂຕ ທີຆໍ ອສ຺ສສາມີຕິ ປຊານາຕິ, ທີຆໍ ວາ ປສ຺ສສນ຺ໂຕ ທີຆໍ ປສ຺ສສາມີຕິ ປຊານາຕິ. ຣສ຺ສໍ ວາ ອສ຺ສສນ຺ໂຕ ຣສ຺ສໍ ອສ຺ສສາມີຕິ ປຊານາຕິ, ຣສ຺ສໍ ວາ ປສ຺ສສນ຺ໂຕ ຣສ຺ສໍ ປສ຺ສສາມີຕິ ປຊານາຕິ. ສພ຺ພກາຍປ຺ປຏິສໍເວທີ ອສ຺ສສິສ຺ສາມີຕິ ສິກ຺ຂຕິ. ສພ຺ພກາຍປ຺ປຏິສໍເວທີ ປສ຺ສສິສ຺ສາມີຕິ ສິກ຺ຂຕິ. ປສ຺ສມ຺ຠຍໍ ກາຍສງ຺ຂາຣໍ ອສ຺ສສິສ຺ສາມີຕິ ສິກ຺ຂຕິ. ປສ຺ສມ຺ຠຍໍ ກາຍສງ຺ຂາຣໍ ປສ຺ສສິສ຺ສາມີຕິ ສິກ຺ຂຕິ. ປີຕິປ຺ປຏິສໍເວທີ ອສ຺ສສິສ຺ສາມີຕິ ສິກ຺ຂຕິ. ປີຕິປ຺ປຏິສໍເວທີ ປສ຺ສສິສ຺ສາມີຕິ ສິກ຺ຂຕິ. ສຸຂປ຺ປຏິສໍເວທີ ອສ຺ສສິສ຺ສາມີຕິ ສິກ຺ຂຕິ. ສຸຂປ຺ປຏິສໍເວທີ ປສ຺ສສິສ຺ສາມີຕິ ສິກ຺ຂຕິ. ຈິຕ຺ຕສງ຺ຂາຣປ຺ປຏິສໍເວທີ ອສ຺ສສິສ຺ສາມີຕິ ສິກ຺ຂຕິ. ຈິຕ຺ຕສງ຺ຂາຣປ຺ປຏິສໍເວທີ ປສ຺ສສິສ຺ສາມີຕິ ສິກ຺ຂຕິ. ປສ຺ສມ຺ຠຍໍ ຈິຕ຺ຕສງ຺ຂາຣໍ ອສ຺ສສິສ຺ສາມີຕິ ສິກ຺ຂຕິ. ປສ຺ສມ຺ຠຍໍ ຈິຕ຺ຕສງ຺ຂາຣໍ ປສ຺ສສິສ຺ສາມີຕິ ສິກ຺ຂຕິ. ຈິຕ຺ຕປ຺ປຏິສໍເວທີ ອສ຺ສສິສ຺ສາມີຕິ ສິກ຺ຂຕິ. ຈິຕ຺ຕປ຺ປຏິສໍເວທີ ປສ຺ສສິສ຺ສາມີຕິ ສິກ຺ຂຕິ. ອຠິປ຺ປໂມທຍໍ ຈິຕ຺ຕໍ…ເປ… ສມາທຫໍ ຈິຕ຺ຕໍ…ເປ… ວິໂມຈຍໍ ຈິຕ຺ຕໍ…ເປ… ອນິຈ຺ຈານຸປສ຺ສີ…ເປ… ວິຣາຄານຸປສ຺ສີ…ເປ… ນິໂຣຘານຸປສ຺ສີ…ເປ… ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄານຸປສ຺ສີ ອສ຺ສສິສ຺ສາມີຕິ ສິກ຺ຂຕິ. ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄານຸປສ຺ສີ ປສ຺ສສິສ຺ສາມີຕິ ສິກ຺ຂຕິ. ເອວໍ ຠາວິໂຕ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ອານາປານສ຺ສຕິສມາຘິ ເອວໍ ພຫຸລີກໂຕ ສນ຺ໂຕ ເຈວ ປຓີໂຕ ຈ ອເສຈນໂກ ຈ ສຸໂຂ ຈ ວິຫາໂຣ ອຸປ຺ປນ຺ນຸປ຺ປນ຺ເນ ຈ ປາປເກ ອກຸສເລ ຘມ຺ເມ ຐານໂສ ອນ຺ຕຣຘາເປຕິ ວູປສເມຕີ’’ຕິ.

໑໖໖. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເອຕສ຺ມິໍ ນິທາເນ ເອຕສ຺ມິໍ ປກຣເຓ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ສນ຺ນິປາຕາເປຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ປຏິປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂູ ອຕ຺ຕນາປິ ອຕ຺ຕານໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປນ຺ຕິ, ອຎ຺ຎມຎ຺ຎມ຺ປິ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປນ຺ຕິ ມິຄລຓ຺ຑິກມ຺ປິ ສມຓກຸຕ຺ຕກໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອວໍ ວທນ຺ຕິ – ‘ສາຘຸ ໂນ, ອາວຸໂສ, ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຫິ, ອິທໍ ເຕ ປຕ຺ຕຈີວຣໍ ຠວິສ຺ສຕີ’’’ຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ – ‘‘ອນນຸຈ຺ຉວິກໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ເຕສໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອນນຸໂລມິກໍ ອປ຺ປຏິຣູປໍ ອສ຺ສາມຓກໍ ອກປ຺ປິຍໍ ອກຣຓີຍໍ. ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂູ ອຕ຺ຕນາປິ ອຕ຺ຕານໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປສ຺ສນ຺ຕິ, ອຎ຺ຎມຎ຺ຎມ຺ປິ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປສ຺ສນ຺ຕິ, ມິຄລຓ຺ຑິກມ຺ປິ ສມຓກຸຕ຺ຕກໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອວໍ ວກ຺ຂນ຺ຕິ – ‘ສາຘຸ ໂນ, ອາວຸໂສ, ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຫິ, ອິທໍ ເຕ ປຕ຺ຕຈີວຣໍ ຠວິສ຺ສຕີ’ຕິ. ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິເສຍ຺ຍາຖ –

໑໖໗. ‘‘ໂຍ ປນ ຠິກ຺ຂຸ ສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ມນຸສ຺ສວິຄ຺ຄຫໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຍ຺ຍ ສຕ຺ຖຫາຣກໍ ວາສ຺ສ ປຣິເຍເສຍ຺ຍ, ອຍມ຺ປິ ປາຣາຊິໂກ ໂຫຕິ ອສໍວາໂສ’’ຕິ.

ເອວຎ຺ຈິທໍ ຠຄວຕາ ຠິກ຺ຂູນໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

໑໖໘. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ອຸປາສໂກ ຄິລາໂນ ໂຫຕິ. ຕສ຺ສ ປຊາປຕິ ອຠິຣູປາ ໂຫຕິ ທສ຺ສນີຍາ ປາສາທິກາ. ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ຕສ຺ສາ ອິຕ຺ຖິຍາ ປຏິພທ຺ຘຈິຕ຺ຕາ ໂຫນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ສເຈ ໂຂ ໂສ, ອາວຸໂສ, ອຸປາສໂກ ຊີວິສ຺ສຕິ ນ ມຍໍ ຕໍ ອິຕ຺ຖິໍ ລຠິສ຺ສາມ. ຫນ຺ທ ມຍໍ, ອາວຸໂສ, ຕສ຺ສ ອຸປາສກສ຺ສ ມຣຓວຓ຺ຓໍ ສໍວຓ຺ເຓມາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ເຍນ ໂສ ອຸປາສໂກ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຕໍ ອຸປາສກໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ຕ຺ວໍ ໂຂສິ, ອຸປາສກ, ກຕກລ຺ຍາໂຓ ກຕກຸສໂລ ກຕຠີຣຸຕ຺ຕາໂຓ ອກຕປາໂປ ອກຕລຸທ຺ໂທ ອກຕກິພ຺ພິໂສ. ກຕໍ ຕຍາ ກລ຺ຍາຓໍ, ອກຕໍ ຕຍາ ປາປໍ. ກິໍ ຕຸຍ຺ຫິມິນາ ປາປເກນ ທຸຊ຺ຊີວິເຕນ! ມຕໍ ເຕ ຊີວິຕາ ເສຍ຺ໂຍ. ອິໂຕ ຕ຺ວໍ ກາລງ຺ກໂຕ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊິສ຺ສສິ. ຕຕ຺ຖ ທິພ຺ເພຫິ ປຎ຺ຈຫິ ກາມຄຸເຓຫິ ສມປ຺ປິໂຕ ສມງ຺ຄີຠູໂຕ ປຣິຈາເຣສ຺ສສີ’’ຕິ.

໑໖໙. ອຖ ໂຂ ໂສ ອຸປາສໂກ – ‘‘ສຈ຺ຈໍ ໂຂ ອຍ຺ຍາ ອາຫໍສຸ. ອຫຎ຺ຫິ ກຕກລ຺ຍາໂຓ ກຕກຸສໂລ ກຕຠີຣຸຕ຺ຕາໂຓ ອກຕປາໂປ ອກຕລຸທ຺ໂທ ອກຕກິພ຺ພິໂສ. ກຕໍ ມຍາ ກລ຺ຍາຓໍ, ອກຕໍ ມຍາ ປາປໍ. ກິໍ ມຍ຺ຫິມິນາ ປາປເກນ ທຸຊ຺ຊີວິເຕນ! ມຕໍ ເມ ຊີວິຕາ ເສຍ຺ໂຍ. ອິໂຕ ອຫໍ ກາລງ຺ກໂຕ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊິສ຺ສາມິ. ຕຕ຺ຖ ທິພ຺ເພຫິ ປຎ຺ຈຫິ ກາມຄຸເຓຫິ ສມປ຺ປິໂຕ ສມງ຺ຄີຠູໂຕ ປຣິຈາເຣສ຺ສາມີ’’ຕິ, ໂສ ອສປ຺ປາຍານິ ເຈວ ໂຠຊນານິ ຠຸຎ຺ຊິ ອສປ຺ປາຍານິ ຈ ຂາທນີຍານິ ຂາທິ ອສປ຺ປາຍານິ ຈ ສາຍນີຍານິ ສາຍິ ອສປ຺ປາຍານິ ຈ ປານານິ ປິວິ. ຕສ຺ສ ອສປ຺ປາຍານິ ເຈວ ໂຠຊນານິ ຠຸຎ຺ຊໂຕ ອສປ຺ປາຍານິ ຈ ຂາທນີຍານິ ຂາທໂຕ ອສປ຺ປາຍານິ ຈ ສາຍນີຍານິ ສາຍໂຕ ອສປ຺ປາຍານິ ຈ ປານານິ ປິວໂຕ ຂໂຣ ອາພາໂຘ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ. ໂສ ເຕເນວ ອາພາເຘນ ກາລມກາສິ. ຕສ຺ສ ປຊາປຕິ ອຸຊ຺ຌາຍຕິ ຂິຍ຺ຍຕິ ວິປາເຈຕິ – ‘‘ອລຊ຺ຊິໂນ ອິເມ ສມຓາ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕິຍາ ທຸສ຺ສີລາ ມຸສາວາທິໂນ. ອິເມ ຫິ ນາມ ຘມ຺ມຈາຣິໂນ ສມຈາຣິໂນ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໂນ ສຈ຺ຈວາທິໂນ ສີລວນ຺ໂຕ ກລ຺ຍາຓຘມ຺ມາ ປຏິຊານິສ຺ສນ຺ຕິ! ນຕ຺ຖິ ອິເມສໍ ສາມຎ຺ຎໍ ນຕ຺ຖິ ອິເມສໍ ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎໍ, ນຏ຺ຐໍ ອິເມສໍ ສາມຎ຺ຎໍ ນຏ຺ຐໍ ອິເມສໍ ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎໍ, ກຸໂຕ ອິເມສໍ ສາມຎ຺ຎໍ ກຸໂຕ ອິເມສໍ ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎໍ, ອປຄຕາ ອິເມ ສາມຎ຺ຎາ ອປຄຕາ ອິເມ ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎາ. ອິເມ ເມ ສາມິກສ຺ສ ມຣຓວຓ຺ຓໍ ສໍວຓ຺ເຓສຸໍ. ອິເມຫິ ເມ ສາມິໂກ ມາຣິໂຕ’’ຕິ. ອຎ຺ເຎປິ ມນຸສ຺ສາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ອລຊ຺ຊິໂນ ອິເມ ສມຓາ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕິຍາ ທຸສ຺ສີລາ ມຸສາວາທິໂນ. ອິເມ ຫິ ນາມ ຘມ຺ມຈາຣິໂນ ສມຈາຣິໂນ ພ຺ຣຫ຺ມຈາຣິໂນ ສຈ຺ຈວາທິໂນ ສີລວນ຺ໂຕ ກລ຺ຍາຓຘມ຺ມາ ປຏິຊານິສ຺ສນ຺ຕິ! ນຕ຺ຖິ ອິເມສໍ ສາມຎ຺ຎໍ ນຕ຺ຖິ ອິເມສໍ ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎໍ, ນຏ຺ຐໍ ອິເມສໍ ສາມຎ຺ຎໍ ນຏ຺ຐໍ ອິເມສໍ ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎໍ, ກຸໂຕ ອິເມສໍ ສາມຎ຺ຎໍ ກຸໂຕ ອິເມສໍ ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎໍ, ອປຄຕາ ອິເມ ສາມຎ຺ຎາ ອປຄຕາ ອິເມ ພ຺ຣຫ຺ມຎ຺ຎາ. ອິເມ ອຸປາສກສ຺ສ ມຣຓວຓ຺ຓໍ ສໍວຓ຺ເຓສຸໍ. ອິເມຫິ ອຸປາສໂກ ມາຣິໂຕ’’ຕິ. ອສ຺ໂສສຸໍ ໂຂ ຠິກ຺ຂູ ເຕສໍ ມນຸສ຺ສານໍ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕານໍ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕານໍ ວິປາເຈນ຺ຕານໍ. ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ເຕ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ອຸປາສກສ຺ສ ມຣຓວຓ຺ຓໍ ສໍວຓ຺ຓິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ!

໑໗໐. ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຉພ຺ພຄ຺ຄິເຍ ຠິກ຺ຂູ ອເນກປຣິຍາເຍນ ວິຄຣຫິຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ…ເປ… ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຸປາສກສ຺ສ ມຣຓວຓ຺ຓໍ ສໍວຓ຺ເຓຖາ’’ຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ – ‘‘ອນນຸຈ຺ຉວິກໍ, ໂມຆປຸຣິສາ, ອນນຸໂລມິກໍ ອປ຺ປຏິຣູປໍ ອສ຺ສາມຓກໍ ອກປ຺ປິຍໍ ອກຣຓີຍໍ. ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຕຸມ຺ເຫ, ໂມຆປຸຣິສາ, ອຸປາສກສ຺ສ ມຣຓວຓ຺ຓໍ ສໍວຓ຺ຓິສ຺ສຖ! ເນຕໍ, ໂມຆປຸຣິສາ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິເສຍ຺ຍາຖ –

໑໗໑. ‘‘ໂຍ ປນ ຠິກ຺ຂຸ ສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ມນຸສ຺ສວິຄ຺ຄຫໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຍ຺ຍ ສຕ຺ຖຫາຣກໍ ວາສ຺ສ ປຣິເຍເສຍ຺ຍ ມຣຓວຓ຺ຓໍ ວາ ສໍວຓ຺ເຓຍ຺ຍ ມຣຓາຍ ວາ ສມາທເປຍ຺ຍ – ‘ອມ຺ໂຠ ປຸຣິສ, ກິໍ ຕຸຍ຺ຫິມິນາ ປາປເກນ ທຸຊ຺ຊີວິເຕນ, ມຕໍ ເຕ ຊີວິຕາ ເສຍ຺ໂຍ’ຕິ, ອິຕິ ຈິຕ຺ຕມໂນ ຈິຕ຺ຕສງ຺ກປ຺ໂປ ອເນກປຣິຍາເຍນ ມຣຓວຓ຺ຓໍ ວາ ສໍວຓ຺ເຓຍ຺ຍ, ມຣຓາຍ ວາ ສມາທເປຍ຺ຍ, ອຍມ຺ປິ ປາຣາຊິໂກ ໂຫຕິ ອສໍວາໂສ’’ຕິ.

໑໗໒. ໂຍ ປນາຕິ ໂຍ ຍາທິໂສ…ເປ… ຠິກ຺ຂູຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປໂຕ ຠິກ຺ຂູຕິ.

ສຎ຺ຈິຈ຺ຈາຕິ ຊານນ຺ໂຕ ສຎ຺ຊານນ຺ໂຕ ເຈຈ຺ຈ ອຠິວິຕຣິຕ຺ວາ ວີຕິກ຺ກໂມ.

ມນຸສ຺ສວິຄ຺ຄໂຫ ນາມ ຍໍ ມາຕຸກຸຈ຺ຉິສ຺ມິໍ ປຐມໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ປຐມໍ ວິຎ຺ຎາຓໍ ປາຕຸຠູຕໍ, ຍາວ ມຣຓກາລາ ເອຕ຺ຖນ຺ຕເຣ ເອໂສ ມນຸສ຺ສວິຄ຺ຄໂຫ ນາມ.

ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຍ຺ຍາຕິ ຊີວິຕິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ອຸປຈ຺ຉິນ຺ທຕິ ອຸປໂຣເຘຕິ ສນ຺ຕຕິໍ ວິໂກເປຕິ.

ສຕ຺ຖຫາຣກໍ ວາສ຺ສ ປຣິເຍເສຍ຺ຍາຕິ ອສິໍ ວາ ສຕ຺ຕິໍ ວາ ເຠຓ຺ຑິໍ ວາ [ເຠນ຺ທິໍ ວາ (ກ.)] ລຄຸຬໍ ວາ [ສູລໍວາ ລຄຸຬໍວາ (ສ຺ຍາ.)] ປາສາຓໍ ວາ ສຕ຺ຖໍ ວາ ວິສໍ ວາ ຣຊ຺ຊຸໍ ວາ.

ມຣຓວຓ຺ຓໍ ວາ ສໍວຓ຺ເຓຍ຺ຍາຕິ ຊີວິເຕ ອາທີນວໍ ທສ຺ເສຕິ, ມຣເຓ ວຓ຺ຓໍ ຠຓຕິ.

ມຣຓາຍ ວາ ສມາທເປຍ຺ຍາຕິ ສຕ຺ຖໍ ວາ ອາຫຣ, ວິສໍ ວາ ຂາທ, ຣຊ຺ຊຸຍາ ວາ ອຸພ຺ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ກາລງ຺ກໂຣຫີຕິ.

ອມ຺ໂຠ ປຸຣິສາຕິ ອາລປນາຘິວຈນເມຕໍ.

ກິໍ ຕຸຍ຺ຫິມິນາ ປາປເກນ ທຸຊ຺ຊີວິເຕນາຕິ ປາປກໍ ນາມ ຊີວິຕໍ ອຑ຺ຒານໍ ຊີວິຕໍ ອຸປາທາຍ ທລິທ຺ທານໍ ຊີວິຕໍ ປາປກໍ ລາມກໍ, ສຘນານໍ ຊີວິຕໍ ອຸປາທາຍ ອຘນານໍ ຊີວິຕໍ ປາປກໍ, ເທວານໍ ຊີວິຕໍ ອຸປາທາຍ ມນຸສ຺ສານໍ ຊີວິຕໍ ປາປກໍ.

ທຸຊ຺ຊີວິຕໍ ນາມ ຫຕ຺ຖຈ຺ຉິນ຺ນສ຺ສ ປາທຈ຺ຉິນ຺ນສ຺ສ ຫຕ຺ຖປາທຈ຺ຉິນ຺ນສ຺ສ ກຓ຺ຓຈ຺ຉິນ຺ນສ຺ສ ນາສຈ຺ຉິນ຺ນສ຺ສ ກຓ຺ຓນາສຈ຺ຉິນ຺ນສ຺ສ, ອິມິນາ ຈ ປາປເກນ ອິມິນາ ຈ ທຸຊ຺ຊີວິເຕນ ມຕໍ ເຕ ຊີວິຕາ ເສຍ຺ໂຍຕິ.

ອິຕິ ຈິຕ຺ຕມໂນຕິ ຍໍ ຈິຕ຺ຕໍ ຕໍ ມໂນ, ຍໍ ມໂນ ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ.

ຈິຕ຺ຕສງ຺ກປ຺ໂປຕິ ມຣຓສຎ຺ຎີ ມຣຓເຈຕໂນ ມຣຓາຘິປ຺ປາໂຍ.

ອເນກປຣິຍາເຍນາຕິ ອຸຈ຺ຈາວເຈຫິ ອາກາເຣຫິ.

ມຣຓວຓ຺ຓໍ ວາ ສໍວຓ຺ເຓຍ຺ຍາຕິ ຊີວິເຕ ອາທີນວໍ ທສ຺ເສຕິ, ມຣເຓ ວຓ຺ຓໍ ຠຓຕິ – ‘‘ອິໂຕ ຕ຺ວໍ ກາລງ຺ກໂຕ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ອຸປປຊ຺ຊິສ຺ສສິ, ຕຕ຺ຖ ທິພ຺ເພຫິ ປຎ຺ຈຫິ ກາມຄຸເຓຫິ ສມປ຺ປິໂຕ ສມງ຺ຄີຠູໂຕ ປຣິຈາເຣສ຺ສສີ’’ຕິ.

ມຣຓາຍ ວາ ສມາທເປຍ຺ຍາຕິ ສຕ຺ຖໍ ວາ ອາຫຣ, ວິສໍ ວາ ຂາທ, ຣຊ຺ຊຸຍາ ວາ ອຸພ຺ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ກາລງ຺ກໂຣຫິ, ໂສພ຺ເຠ ວາ ນຣເກ ວາ ປປາເຕ ວາ ປປຕາຕິ.

ອຍມ຺ປີຕິ ປຸຣິເມ ອຸປາທາຍ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ປາຣາຊິໂກ ໂຫຕີຕິ ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ປຸຖຸສິລາ ທ຺ວິຘາ ຠິນ຺ນາ [ທ຺ເວຘາ ຠິນ຺ນາ (ສ຺ຍາ.)] ອປ຺ປຏິສນ຺ຘິກາ ໂຫຕິ, ເອວເມວ ຠິກ຺ຂຸ ສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ມນຸສ຺ສວິຄ຺ຄຫໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕ຺ວາ ອສ຺ສມໂຓ ໂຫຕິ ອສກ຺ຍປຸຕ຺ຕິໂຍ. ເຕນ ວຸຈ຺ຈຕິ – ‘ປາຣາຊິໂກ ໂຫຕີ’ຕິ.

ອສໍວາໂສຕິ ສໍວາໂສ ນາມ ເອກກມ຺ມໍ ເອກຸທ຺ເທໂສ ສມສິກ຺ຂຕາ – ເອໂສ ສໍວາໂສ ນາມ. ໂສ ເຕນ ສທ຺ຘິໍ ນຕ຺ຖິ, ເຕນ ວຸຈ຺ຈຕິ ອສໍວາໂສຕິ.

໑໗໓. ສາມໍ, ອຘິຏ຺ຐາຍ, ທູເຕນ, ທູຕປຣໍປຣາຍ, ວິສກ຺ກິເຍນ ທູເຕນ, ຄຕປຈ຺ຈາຄເຕນ ທູເຕນ, ອຣໂຫ ຣໂຫສຎ຺ຎີ, ຣໂຫ ອຣໂຫສຎ຺ຎີ, ອຣໂຫ ອຣໂຫສຎ຺ຎີ, ຣໂຫ ຣໂຫສຎ຺ຎີ ກາເຍນ ສໍວຓ຺ເຓຕິ, ວາຈາຍ ສໍວຓ຺ເຓຕິ, ກາເຍນ ວາຈາຍ ສໍວຓ຺ເຓຕິ, ທູເຕນ ສໍວຓ຺ເຓຕິ, ເລຂາຍ ສໍວຓ຺ເຓຕິ, ໂອປາຕໍ ອປສ຺ເສນໍ, ອຸປນິກ຺ຂິປນໍ, ເຠສຊ຺ຊໍ, ຣູປູປຫາໂຣ, ສທ຺ທູປຫາໂຣ, ຄນ຺ຘູປຫາໂຣ, ຣສູປຫາໂຣ, ໂຜຏ຺ຐພ຺ພູປຫາໂຣ, ຘມ຺ມູປຫາໂຣ, ອາຈິກ຺ຂນາ, ອນຸສາສນີ, ສງ຺ເກຕກມ຺ມໍ, ນິມິຕ຺ຕກມ຺ມນ຺ຕິ.

໑໗໔. ສາມນ຺ຕິ ສຍໍ ຫນຕິ ກາເຍນ ວາ ກາຍປຏິພທ຺ເຘນ ວາ ນິສ຺ສຄ຺ຄິເຍນ ວາ.

ອຘິຏ຺ຐາຍາຕິ ອຘິຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ອາຓາເປຕິ – ‘‘ເອວໍ ວິຊ຺ຌ, ເອວໍ ປຫຣ, ເອວໍ ຆາເຕຫີ’’ຕິ.

ຠິກ຺ຂຸ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາຓາເປຕິ – ‘‘ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຫີ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ໂສ ຕໍ ມຎ຺ຎມາໂນ ຕໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ອຸຠິນ຺ນໍ ປາຣາຊິກສ຺ສ.

ຠິກ຺ຂຸ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາຓາເປຕິ – ‘‘ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຫີ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ໂສ ຕໍ ມຎ຺ຎມາໂນ ອຎ຺ຎໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕ຺ຕິ, ມູລຏ຺ຐສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ. ວຘກສ຺ສ ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສ.

ຠິກ຺ຂຸ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາຓາເປຕິ – ‘‘ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຫີ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ໂສ ອຎ຺ຎໍ ມຎ຺ຎມາໂນ ຕໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ອຸຠິນ຺ນໍ ປາຣາຊິກສ຺ສ.

ຠິກ຺ຂຸ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາຓາເປຕິ – ‘‘ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຫີ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ໂສ ອຎ຺ຎໍ ມຎ຺ຎມາໂນ ອຎ຺ຎໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕິ; ມູລຏ຺ຐສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ, ວຘກສ຺ສ ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສ.

ຠິກ຺ຂຸ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາຓາເປຕິ – ‘‘ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ປາວທ – ‘ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ປາວທຕຸ – ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕູ’’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ໂສ ອິຕຣສ຺ສ ອາໂຣເຈຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ວຘໂກ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ມູລຏ຺ຐສ຺ສ ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ໂສ ຕໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ສພ຺ເພສໍ ປາຣາຊິກສ຺ສ.

ຠິກ຺ຂຸ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາຓາເປຕິ – ‘‘ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ປາວທ – ‘ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ປາວທຕຸ – ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕູ’’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ໂສ ອຎ຺ຎໍ ອາຓາເປຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ວຘໂກ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ໂສ ຕໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕິ, ມູລຏ຺ຐສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ; ອາຓາປກສ຺ສ ຈ ວຘກສ຺ສ ຈ ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສ.

ຠິກ຺ຂຸ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາຓາເປຕິ – ‘‘ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຫີ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ໂສ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຸນ ປຈ຺ຈາຄຈ຺ຉຕິ – ‘‘ນາຫໍ ສກ຺ໂກມິ ຕໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕຸ’’ນ຺ຕິ. ໂສ ປຸນ ອາຓາເປຕິ – ‘‘ຍທາ ສກ຺ໂກສິ ຕທາ ຕໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຫີ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ໂສ ຕໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ອຸຠິນ຺ນໍ ປາຣາຊິກສ຺ສ.

ຠິກ຺ຂຸ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາຓາເປຕິ – ‘‘ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຫີ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ໂສ ອາຓາເປຕ຺ວາ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ນ ສາເວຕິ – ‘‘ມາ ຆາເຕຫີ’’ຕິ. ໂສ ຕໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ອຸຠິນ຺ນໍ ປາຣາຊິກສ຺ສ.

ຠິກ຺ຂຸ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາຓາເປຕິ – ‘‘ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຫີ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ໂສ ອາຓາເປຕ຺ວາ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ສາເວຕິ – ‘‘ມາ ຆາເຕຫີ’’ຕິ. ໂສ – ‘‘ອາຓຕ຺ໂຕ ອຫໍ ຕຍາ’’ຕິ ຕໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕິ, ມູລຏ຺ຐສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ. ວຘກສ຺ສ ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສ.

ຠິກ຺ຂຸ ຠິກ຺ຂຸໍ ອາຓາເປຕິ – ‘‘ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຫີ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ໂສ ອາຓາເປຕ຺ວາ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ສາເວຕິ – ‘‘ມາ ຆາເຕຫີ’’ຕິ. ໂສ ສາຘູຕິ ໂອຣມຕິ, ອຸຠິນ຺ນໍ ອນາປຕ຺ຕິ.

໑໗໕. ອຣໂຫ ຣໂຫສຎ຺ຎີ ອຸລ຺ລປຕິ – ‘‘ອໂຫ ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ຫໂຕ ອສ຺ສາ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ຣໂຫ ອຣໂຫສຎ຺ຎີ ອຸລ຺ລປຕິ – ‘‘ອໂຫ ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ຫໂຕ ອສ຺ສາ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອຣໂຫ ອຣໂຫສຎ຺ຎີ ອຸລ຺ລປຕິ – ‘‘ອໂຫ ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ຫໂຕ ອສ຺ສາ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ຣໂຫ ຣໂຫສຎ຺ຎີ ອຸລ຺ລປຕິ – ‘‘ອໂຫ ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ຫໂຕ ອສ຺ສາ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ.

ກາເຍນ ສໍວຓ຺ເຓຕິ ນາມ ກາເຍນ ວິກາຣໍ ກໂຣຕິ – ‘‘ໂຍ ເອວໍ ມຣຕິ ໂສ ຘນໍ ວາ ລຠຕິ ຍສໍ ວາ ລຠຕິ ສຄ຺ຄໍ ວາ ຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ຕາຍ ສໍວຓ຺ຓນາຍ ມຣິສ຺ສາມີຕິ ທຸກ຺ຂໍ ເວທນໍ ອຸປ຺ປາເທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ມຣຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສ.

ວາຈາຍ ສໍວຓ຺ເຓຕິ ນາມ ວາຈາຍ ຠຓຕິ – ‘‘ໂຍ ເອວໍ ມຣຕິ ໂສ ຘນໍ ວາ ລຠຕິ ຍສໍ ວາ ລຠຕິ ສຄ຺ຄໍ ວາ ຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ຕາຍ ສໍວຓ຺ຓນາຍ ມຣິສ຺ສາມີຕິ ທຸກ຺ຂໍ ເວທນໍ ອຸປ຺ປາເທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ມຣຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສ.

ກາເຍນ ວາຈາຍ ສໍວຓ຺ເຓຕິ ນາມ ກາເຍນ ຈ ວິກາຣໍ ກໂຣຕິ, ວາຈາຍ ຈ ຠຓຕິ – ‘‘ໂຍ ເອວໍ ມຣຕິ ໂສ ຘນໍ ວາ ລຠຕິ ຍສໍ ວາ ລຠຕິ ສຄ຺ຄໍ ວາ ຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ຕາຍ ສໍວຓ຺ຓນາຍ ມຣິສ຺ສາມີຕິ ທຸກ຺ຂໍ ເວທນໍ ອຸປ຺ປາເທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ມຣຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສ.

ທູເຕນ ສໍວຓ຺ເຓຕິ ນາມ ທູຕສ຺ສ ສາສນໍ ອາໂຣເຈຕິ – ‘‘ໂຍ ເອວໍ ມຣຕິ ໂສ ຘນໍ ວາ ລຠຕິ ຍສໍ ວາ ລຠຕິ ສຄ຺ຄໍ ວາ ຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ທູຕສ຺ສ ສາສນໍ ສຸຕ຺ວາ ມຣິສ຺ສາມີຕິ ທຸກ຺ຂໍ ເວທນໍ ອຸປ຺ປາເທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ມຣຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສ.

໑໗໖. ເລຂາຍ ສໍວຓ຺ເຓຕິ ນາມ ເລຂໍ ຉິນ຺ທຕິ – ‘‘ໂຍ ເອວໍ ມຣຕິ ໂສ ຘນໍ ວາ ລຠຕິ ຍສໍ ວາ ລຠຕິ ສຄ຺ຄໍ ວາ ຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ, ອກ຺ຂຣກ຺ຂຣາຍ ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ເລຂໍ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ມຣິສ຺ສາມີຕິ ທຸກ຺ຂໍ ເວທນໍ ອຸປ຺ປາເທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ມຣຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສ.

ໂອປາຕໍ ນາມ ມນຸສ຺ສໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ໂອປາຕໍ ຂນຕິ – ‘‘ປປຕິຕ຺ວາ ມຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ປປຕິເຕ ທຸກ຺ຂາ ເວທນາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ມຣຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສ. ອໂນທິສ຺ສ ໂອປາຕໍ ຂນຕິ – ‘‘ໂຍ ໂກຈິ ປປຕິຕ຺ວາ ມຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ມນຸສ຺ໂສ ຕສ຺ມິໍ ປປຕຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ປປຕິເຕ ທຸກ຺ຂາ ເວທນາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ມຣຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສ. ຍກ຺ໂຂ ວາ ເປໂຕ ວາ ຕິຣຈ຺ຉານຄຕມນຸສ຺ສວິຄ຺ຄໂຫ ວາ ຕສ຺ມິໍ ປປຕຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ປປຕິເຕ ທຸກ຺ຂາ ເວທນາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ມຣຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ຕິຣຈ຺ຉານຄໂຕ ຕສ຺ມິໍ ປປຕຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ປປຕິເຕ ທຸກ຺ຂາ ເວທນາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ມຣຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສ.

໑໗໗. ອປສ຺ເສນໍ ນາມ ອປສ຺ເສເນ ສຕ຺ຖໍ ວາ ຐເປຕິ ວິເສນ ວາ ມກ຺ເຂຕິ ທຸພ຺ພລໍ ວາ ກໂຣຕິ ໂສພ຺ເຠ ວາ ນຣເກ ວາ ປປາເຕ ວາ ຐເປຕິ – ‘‘ປປຕິຕ຺ວາ ມຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ສຕ຺ເຖນ ວາ ວິເສນ ວາ ປປຕິເຕນ ວາ ທຸກ຺ຂາ ເວທນາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ມຣຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສ.

ອຸປນິກ຺ຂິປນໍ ນາມ ອສິໍ ວາ ສຕ຺ຕິໍ ວາ ເຠຓ຺ຑິໍ ວາ ລຄຸຬໍ ວາ ປາສາຓໍ ວາ ສຕ຺ຖໍ ວາ ວິສໍ ວາ ຣຊ຺ຊຸໍ ວາ ອຸປນິກ຺ຂິປຕິ – ‘‘ອິມິນາ ມຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ‘‘ເຕນ ມຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ທຸກ຺ຂໍ ເວທນໍ ອຸປ຺ປາເທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ມຣຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສ.

ເຠສຊ຺ຊໍ ນາມ ສປ຺ປິໍ ວາ ນວນີຕໍ ວາ ເຕລໍ ວາ ມຘຸໍ ວາ ຜາຓິຕໍ ວາ ເທຕິ – ‘‘ອິມໍ ສາຍິຕ຺ວາ ມຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ຕໍ ສາຍິເຕ ທຸກ຺ຂາ ເວທນາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ມຣຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສ.

໑໗໘. ຣູປູປຫາໂຣ ນາມ ອມນາປິກໍ ຣູປໍ ອຸປສໍຫຣຕິ ຠຍານກໍ ເຠຣວໍ – ‘‘ອິມໍ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ອຸຕ຺ຕສິຕ຺ວາ ມຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ຕໍ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ອຸຕ຺ຕສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ມຣຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສ. ມນາປິກໍ ຣູປໍ ອຸປສໍຫຣຕິ [ອຸປສໍຫຣຕິ ເປມນີຍໍ ຫທຍງ຺ຄມໍ (ສ຺ຍາ.)] – ‘‘ອິມໍ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ອລາຠເກນ ສຸສ຺ສິຕ຺ວາ ມຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ຕໍ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ອລາຠເກນ ສຸສ຺ສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ມຣຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສ.

ສທ຺ທູປຫາໂຣ ນາມ ອມນາປິກໍ ສທ຺ທໍ ອຸປສໍຫຣຕິ ຠຍານກໍ ເຠຣວໍ – ‘‘ອິມໍ ສຸຕ຺ວາ ອຸຕ຺ຕສິຕ຺ວາ ມຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ອຸຕ຺ຕສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ມຣຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສ. ມນາປິກໍ ສທ຺ທໍ ອຸປສໍຫຣຕິ ເປມນີຍໍ ຫທຍງ຺ຄມໍ – ‘‘ອິມໍ ສຸຕ຺ວາ ອລາຠເກນ ສຸສ຺ສິຕ຺ວາ ມຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ອລາຠເກນ ສຸສ຺ສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ມຣຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສ.

ຄນ຺ຘູປຫາໂຣ ນາມ ອມນາປິກໍ ຄນ຺ຘໍ ອຸປສໍຫຣຕິ ເຊຄຸຈ຺ຉໍ ປາຏິກຸລ຺ຍໍ [ປຏິກູລໍ (?)] – ‘‘ອິມໍ ຆາຍິຕ຺ວາ ເຊຄຸຈ຺ຉຕາ ປາຏິກຸລ຺ຍຕາ ມຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ຕໍ ຆາຍິເຕ ເຊຄຸຈ຺ຉຕາ ປາຏິກຸລ຺ຍຕາ ທຸກ຺ຂາ ເວທນາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ມຣຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສ. ມນາປິກໍ ຄນ຺ຘໍ ອຸປສໍຫຣຕິ – ‘‘ອິມໍ ຆາຍິຕ຺ວາ ອລາຠເກນ ສຸສ຺ສິຕ຺ວາ ມຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ຕໍ ຆາຍິຕ຺ວາ ອລາຠເກນ ສຸສ຺ສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ມຣຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສ.

ຣສູປຫາໂຣ ນາມ ອມນາປິກໍ ຣສໍ ອຸປສໍຫຣຕິ ເຊຄຸຈ຺ຉໍ ປາຏິກຸລ຺ຍໍ [ປຏິກູລໍ (?)] – ‘‘ອິມໍ ສາຍິຕ຺ວາ ເຊຄຸຈ຺ຉຕາ ປາຏິກຸລ຺ຍຕາ ມຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ຕໍ ສາຍິເຕ ເຊຄຸຈ຺ຉຕາ ປາຏິກຸລ຺ຍຕາ ທຸກ຺ຂາ ເວທນາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ມຣຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສ. ມນາປິກໍ ຣສໍ ອຸປສໍຫຣຕິ – ‘‘ອິມໍ ສາຍິຕ຺ວາ ອລາຠເກນ ສຸສ຺ສິຕ຺ວາ ມຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ຕໍ ສາຍິຕ຺ວາ ອລາຠເກນ ສຸສ຺ສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ມຣຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສ.

ໂຜຏ຺ຐພ຺ພູປຫາໂຣ ນາມ ອມນາປິກໍ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພໍ ອຸປສໍຫຣຕິ ທຸກ຺ຂສມ຺ຜສ຺ສໍ ຂຣສມ຺ຜສ຺ສໍ – ‘‘ອິມິນາ ຜຸຏ຺ໂຐ ມຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ເຕນ ຜຸຏ຺ຐສ຺ສ ທຸກ຺ຂາ ເວທນາ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ມຣຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສ. ມນາປິກໍ ໂຜຏ຺ຐພ຺ພໍ ອຸປສໍຫຣຕິ ສຸຂສມ຺ຜສ຺ສໍ ມຸທຸສມ຺ຜສ຺ສໍ – ‘‘ອິມິນາ ຜຸຏ຺ໂຐ ອລາຠເກນ ສຸສ຺ສິຕ຺ວາ ມຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ເຕນ ຜຸຏ຺ໂຐ ອລາຠເກນ ສຸສ຺ສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ມຣຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສ.

ຘມ຺ມູປຫາໂຣ ນາມ ເນຣຍິກສ຺ສ ນິຣຍກຖໍ ກເຖຕິ – ‘‘ອິມໍ ສຸຕ຺ວາ ອຸຕ຺ຕສິຕ຺ວາ ມຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ອຸຕ຺ຕສຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ມຣຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສ. ກລ຺ຍາຓກມ຺ມສ຺ສ ສຄ຺ຄກຖໍ ກເຖຕິ – ‘‘ອິມໍ ສຸຕ຺ວາ ອຘິມຸຕ຺ໂຕ ມຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ຕໍ ສຸຕ຺ວາ ອຘິມຸຕ຺ໂຕ ມຣິສ຺ສາມີຕິ ທຸກ຺ຂໍ ເວທນໍ ອຸປ຺ປາເທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ມຣຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສ.

໑໗໙. ອາຈິກ຺ຂນາ ນາມ ປຸຏ຺ໂຐ ຠຓຕິ – ‘‘ເອວໍ ມຣສ຺ສຸ. ໂຍ ເອວໍ ມຣຕິ ໂສ ຘນໍ ວາ ລຠຕິ ຍສໍ ວາ ລຠຕິ ສຄ຺ຄໍ ວາ ຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ຕາຍ ອາຈິກ຺ຂນາຍ ມຣິສ຺ສາມີຕິ ທຸກ຺ຂໍ ເວທນໍ ອຸປ຺ປາເທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ມຣຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສ.

ອນຸສາສນີ ນາມ ອປຸຏ຺ໂຐ ຠຓຕິ – ‘‘ເອວໍ ມຣສ຺ສຸ. ໂຍ ເອວໍ ມຣຕິ ໂສ ຘນໍ ວາ ລຠຕິ ຍສໍ ວາ ລຠຕິ ສຄ຺ຄໍ ວາ ຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ຕາຍ ອນຸສາສນິຍາ ມຣິສ຺ສາມີຕິ ທຸກ຺ຂໍ ເວທນໍ ອຸປ຺ປາເທຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ມຣຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສ.

ສງ຺ເກຕກມ຺ມໍ ນາມ ສງ຺ເກຕໍ ກໂຣຕິ ປຸເຣຠຕ຺ຕໍ ວາ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ວາ ຣຕ຺ຕິໍ ວາ ທິວາ ວາ – ‘‘ເຕນ ສງ຺ເກເຕນ ຕໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຫີ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ເຕນ ສງ຺ເກເຕນ ຕໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ອຸຠິນ຺ນໍ ປາຣາຊິກສ຺ສ. ຕໍ ສງ຺ເກຕໍ ປຸເຣ ວາ ປຈ຺ຉາ ວາ ຕໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕິ, ມູລຏ຺ຐສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ, ວຘກສ຺ສ ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສ.

ນິມິຕ຺ຕກມ຺ມໍ ນາມ ນິມິຕ຺ຕໍ ກໂຣຕິ – ‘‘ອກ຺ຂິໍ ວາ ນິຂຓິສ຺ສາມິ ຠມຸກໍ ວາ ອຸກ຺ຂິປິສ຺ສາມິ ສີສໍ ວາ ອຸກ຺ຂິປິສ຺ສາມິ, ເຕນ ນິມິຕ຺ເຕນ ຕໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຫີ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ເຕນ ນິມິຕ຺ເຕນ ຕໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ອຸຠິນ຺ນໍ ປາຣາຊິກສ຺ສ. ຕໍ ນິມິຕ຺ຕໍ ປຸເຣ ວາ ປຈ຺ຉາ ວາ ຕໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປຕິ, ມູລຏ຺ຐສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ, ວຘກສ຺ສ ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສ.

ອນາປຕ຺ຕິ ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ອຊານນ຺ຕສ຺ສ ນມຣຓາຘິປ຺ປາຍສ຺ສ ອຸມ຺ມຕ຺ຕກສ຺ສ [ອຸມ຺ມຕ຺ຕກສ຺ສ ຂິຕ຺ຕຈິຕ຺ຕສ຺ສ ເວທນາຏ຺ຏສ຺ສ (ສ຺ຍາ.)] ອາທິກມ຺ມິກສ຺ສາຕິ.

ມນຸສ຺ສວິຄ຺ຄຫປາຣາຊິກມ຺ຫິ ປຐມຠາຓວາໂຣ ນິຏ຺ຐິໂຕ.

ວິນີຕວຕ຺ຖຸອຸທ຺ທານຄາຖາ

ສໍວຓ຺ຓນາ ນິສີທນ຺ໂຕ, ມຸສໂລທຸກ຺ຂເລນ ຈ;

ວຸຑ຺ຒປພ຺ພຊິຕາຠິສນ຺ໂນ, ອຄ຺ຄວີມໍສນາວິສໍ.

ຕໂຍ ຈ ວຕ຺ຖຸກມ຺ເມຫິ, ອິຏ຺ຐກາຫິປເຣ ຕໂຍ;

ວາສີ ໂຄປານສີ ເຈວ, ອຏ຺ຏໂກຕຣຓໍ ປຕິ.

ເສທໍ ນຕ຺ຖຸຎ຺ຈ ສມ຺ພາໂຫ, ນ຺ຫາປນພ຺ຠຎ຺ຊເນນ ຈ;

ອຸຏ຺ຐາເປນ຺ໂຕ ນິປາເຕນ຺ໂຕ, ອນ຺ນປາເນນ ມາຣຓໍ.

ຊາຣຄພ຺ໂຠ ສປຕ຺ຕີ ຈ, ມາຕາ ປຸຕ຺ຕໍ ອຸໂຠ ວຘິ;

ອຸໂຠ ນ ມິຍ຺ຍເຣ ມທ຺ທາ, ຕາປໍ ວຎ຺ຌາ ວິຊາຍິນີ.

ປໂຕທໍ ນິຄ຺ຄເຫ ຍກ຺ໂຂ, ວາຬຍກ຺ຂຎ຺ຈ ປາຫິຓິ;

ຕໍ ມຎ຺ຎມາໂນ ປຫຣິ, ສຄ຺ຄຎ຺ຈ ນິຣຍໍ ຠເຓ.

ອາຬວິຍາ ຕໂຍ ຣຸກ຺ຂາ, ທາເຍຫິ ອປເຣ ຕໂຍ;

ມາ ກິລເມສິ ນ ຕຸຍ຺ຫໍ, ຕກ຺ກໍ ໂສວີຣເກນ ຈາຕິ.

ວິນີຕວຕ຺ຖຸ

໑໘໐. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ຄິລາໂນ ໂຫຕິ. ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂູ ກາຣຸຎ຺ເຎນ ມຣຓວຓ຺ຓໍ ສໍວຓ຺ເຓສຸໍ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ກາລມກາສິ. ເຕສໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ ‘‘ຠຄວຕາ ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ກຈ຺ຈິ ນຸ ໂຂ ມຍໍ ປາຣາຊິກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປນ຺ນາ’’ຕິ? ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ອາປຕ຺ຕິໍ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາປນ຺ນາ ປາຣາຊິກ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ປິຓ຺ຑຈາຣິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ປີຐເກ ປິໂລຕິກາຍ ປຏິຈ຺ຉນ຺ນໍ ທາຣກໍ ນິສີທນ຺ໂຕ ໂອຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ມາເຣສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ ‘‘ຠຄວຕາ ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ກຈ຺ຈິ ນຸ ໂຂ ອຫໍ ປາຣາຊິກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປນ຺ໂນ’’ຕິ? ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສິ. ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ປາຣາຊິກສ຺ສ. ນ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປຏິເວກ຺ຂິຕ຺ວາ ອາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ; ໂຍ ນິສີເທຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ຠຕ຺ຕຄ຺ເຄ ອນ຺ຕຣຆເຣ ອາສນໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ໂຕ ມຸສເລ ອຸສ຺ສິເຕ ເອກໍ ມຸສລໍ ອຄ຺ຄເຫສິ. ທຸຕິໂຍ ມຸສໂລ ປຣິປຕິຕ຺ວາ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ທາຣກສ຺ສ ມຕ຺ຖເກ ອວຕ຺ຖາສິ. ໂສ ກາລມກາສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ກິໍຈິຕ຺ໂຕ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂູ’’ຕິ? ‘‘ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ອຫໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ຠຕ຺ຕຄ຺ເຄ ອນ຺ຕຣຆເຣ ອາສນໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ໂຕ ອຸທຸກ຺ຂລຠຓ຺ຑິກໍ ອກ຺ກມິຕ຺ວາ ປວຏ຺ເຏສິ. ອຎ຺ຎຕຣໍ ທາຣກໍ ໂອຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ມາເຣສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ປິຕາປຸຕ຺ຕາ ຠິກ຺ຂູສຸ ປພ຺ພຊິຕາ ໂຫນ຺ຕິ. ກາເລ ອາໂຣຈິເຕ ປຸຕ຺ໂຕ ປິຕຣໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຄຈ຺ຉ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ ຕໍ ປຕິມາເນຕີ’’ຕິ ປິຏ຺ຐິຍໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຓາເມສິ. ໂສ ປປຕິຕ຺ວາ ກາລມກາສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ກິໍຈິຕ຺ໂຕ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂູ’’ຕິ? ‘‘ນາຫໍ, ຠຄວາ, ມຣຓາຘິປ຺ປາໂຍ’’ຕິ. ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ນມຣຓາຘິປ຺ປາຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ປິຕາປຸຕ຺ຕາ ຠິກ຺ຂູສຸ ປພ຺ພຊິຕາ ໂຫນ຺ຕິ. ກາເລ ອາໂຣຈິເຕ ປຸຕ຺ໂຕ ປິຕຣໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຄຈ຺ຉ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ ຕໍ ປຕິມາເນຕີ’’ຕິ ມຣຓາຘິປ຺ປາໂຍ ປິຏ຺ຐິຍໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຓາເມສິ. ໂສ ປປຕິຕ຺ວາ ກາລມກາສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອາປຕ຺ຕິໍ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ອາປນ຺ໂນ ປາຣາຊິກ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ປິຕາປຸຕ຺ຕາ ຠິກ຺ຂູສຸ ປພ຺ພຊິຕາ ໂຫນ຺ຕິ. ກາເລ ອາໂຣຈິເຕ ປຸຕ຺ໂຕ ປິຕຣໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຄຈ຺ຉ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ ຕໍ ປຕິມາເນຕີ’’ຕິ ມຣຓາຘິປ຺ປາໂຍ ປິຏ຺ຐິຍໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຓາເມສິ. ໂສ ປປຕິຕ຺ວາ ນ ກາລມກາສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ປາຣາຊິກສ຺ສ; ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສາ’’ຕິ.

໑໘໑. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ມໍສໍ ກຓ຺ເຐ ວິລຄ຺ຄໍ ໂຫຕິ. ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຄີວາຍໍ ປຫາຣໍ ອທາສິ. ສໂລຫິຕໍ ມໍສໍ ປຕິ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ກາລມກາສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ນມຣຓາຘິປ຺ປາຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ມໍສໍ ກຓ຺ເຐ ວິລຄ຺ຄໍ ໂຫຕິ. ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ມຣຓາຘິປ຺ປາໂຍ ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຄີວາຍໍ ປຫາຣໍ ອທາສິ. ສໂລຫິຕໍ ມໍສໍ ປຕິ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ກາລມກາສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອາປຕ຺ຕິໍ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ອາປນ຺ໂນ ປາຣາຊິກ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ມໍສໍ ກຓ຺ເຐ ວິລຄ຺ຄໍ ໂຫຕິ. ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ມຣຓາຘິປ຺ປາໂຍ ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຄີວາຍໍ ປຫາຣໍ ອທາສິ. ສໂລຫິຕໍ ມໍສໍ ປຕິ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ນ ກາລມກາສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ປາຣາຊິກສ຺ສ; ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ປິຓ຺ຑຈາຣິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ວິສຄຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕໍ ລຠິຕ຺ວາ ປຏິກ຺ກມນໍ ຫຣິຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຄ຺ຄກາຣິກໍ ອທາສິ. ເຕ ຠິກ຺ຂູ ກາລມກໍສຸ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ກິໍຈິຕ຺ໂຕ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂູ’’ຕິ? ‘‘ນາຫໍ, ຠຄວາ, ຊານາມີ’’ຕິ. ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ອຊານນ຺ຕສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ວີມໍສາຘິປ຺ປາໂຍ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ວິສໍ ອທາສິ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ກາລມກາສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ກິໍຈິຕ຺ໂຕ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂູ’’ຕິ? ‘‘ວີມໍສາຘິປ຺ປາໂຍ ອຫໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ປາຣາຊິກສ຺ສ; ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສາ’’ຕິ.

໑໘໒. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຬວກາ [ອາຬວິກາ (ສ຺ຍາ.)] ຠິກ຺ຂູ ວິຫາຣວຕ຺ຖຸໍ ກໂຣນ຺ຕິ. ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ເຫຏ຺ຐາ ຫຸຕ຺ວາ ສິລໍ ອຸຈ຺ຈາເຣສິ. ອຸປຣິເມນ ຠິກ຺ຂຸນາ ທຸຄ຺ຄຫິຕາ ສິລາ ເຫຏ຺ຐິມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ມຕ຺ຖເກ ອວຕ຺ຖາສິ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ກາລມກາສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຬວກາ ຠິກ຺ຂູ ວິຫາຣວຕ຺ຖຸໍ ກໂຣນ຺ຕິ. ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ເຫຏ຺ຐາ ຫຸຕ຺ວາ ສິລໍ ອຸຈ຺ຈາເຣສິ. ອຸປຣິໂມ ຠິກ຺ຂຸ ມຣຓາຘິປ຺ປາໂຍ ເຫຏ຺ຐິມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ມຕ຺ຖເກ ສິລໍ ມຸຎ຺ຈິ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ກາລມກາສິ…ເປ… ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ນ ກາລມກາສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ປາຣາຊິກສ຺ສ; ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຬວກາ ຠິກ຺ຂູ ວິຫາຣສ຺ສ ກຸຏ຺ຏໍ ອຸຏ຺ຐາເປນ຺ຕິ. ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ເຫຏ຺ຐາ ຫຸຕ຺ວາ ອິຏ຺ຐກໍ ອຸຈ຺ຈາເຣສິ. ອຸປຣິເມນ ຠິກ຺ຂຸນາ ທຸຄ຺ຄຫິຕາ ອິຏ຺ຐກາ ເຫຏ຺ຐິມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ມຕ຺ຖເກ ອວຕ຺ຖາສິ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ກາລມກາສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຬວກາ ຠິກ຺ຂູ ວິຫາຣສ຺ສ ກຸຏ຺ຏໍ ອຸຏ຺ຐາເປນ຺ຕິ. ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ເຫຏ຺ຐາ ຫຸຕ຺ວາ ອິຏ຺ຐກໍ ອຸຈ຺ຈາເຣສິ. ອຸປຣິໂມ ຠິກ຺ຂຸ ມຣຓາຘິປ຺ປາໂຍ ເຫຏ຺ຐິມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ມຕ຺ຖເກ ອິຏ຺ຐກໍ ມຸຎ຺ຈິ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ກາລມກາສິ…ເປ… ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ນ ກາລມກາສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ປາຣາຊິກສ຺ສ; ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສາ’’ຕິ.

໑໘໓. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຬວກາ ຠິກ຺ຂູ ນວກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕິ. ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ເຫຏ຺ຐາ ຫຸຕ຺ວາ ວາສິໍ ອຸຈ຺ຈາເຣສິ. ອຸປຣິເມນ ຠິກ຺ຂຸນາ ທຸຄ຺ຄຫິຕາ ວາສີ ເຫຏ຺ຐິມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ມຕ຺ຖເກ ອວຕ຺ຖາສິ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ກາລມກາສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຬວກາ ຠິກ຺ຂູ ນວກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕິ. ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ເຫຏ຺ຐາ ຫຸຕ຺ວາ ວາສິໍ ອຸຈ຺ຈາເຣສິ. ອຸປຣິໂມ ຠິກ຺ຂຸ ມຣຓາຘິປ຺ປາໂຍ ເຫຏ຺ຐິມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ມຕ຺ຖເກ ວາສິໍ ມຸຎ຺ຈິ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ກາລມກາສິ…ເປ… ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ນ ກາລມກາສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ປາຣາຊິກສ຺ສ; ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຬວກາ ຠິກ຺ຂູ ນວກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕິ. ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ເຫຏ຺ຐາ ຫຸຕ຺ວາ ໂຄປານສິໍ ອຸຈ຺ຈາເຣສິ. ອຸປຣິເມນ ຠິກ຺ຂຸນາ ທຸຄ຺ຄຫິຕາ ໂຄປານສີ ເຫຏ຺ຐິມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ມຕ຺ຖເກ ອວຕ຺ຖາສິ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ກາລມກາສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ອສຎ຺ຈິຈ຺ຈາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຬວກາ ຠິກ຺ຂູ ນວກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕິ. ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ເຫຏ຺ຐາ ຫຸຕ຺ວາ ໂຄປານສິໍ ອຸຈ຺ຈາເຣສິ. ອຸປຣິໂມ ຠິກ຺ຂຸ ມຣຓາຘິປ຺ປາໂຍ ເຫຏ຺ຐິມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ມຕ຺ຖເກ ໂຄປານສິໍ ມຸຎ຺ຈິ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ກາລມກາສິ…ເປ… ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ນ ກາລມກາສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ປາຣາຊິກສ຺ສ; ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຬວກາ ຠິກ຺ຂູ ນວກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕາ ອຏ຺ຏກໍ ພນ຺ຘນ຺ຕິ. ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອາວຸໂສ, ອຕ຺ຣຏ຺ຐິໂຕ ພນ຺ຘາຫີ’’ຕິ. ໂສ ຕຕ຺ຣຏ຺ຐິໂຕ ພນ຺ຘນ຺ໂຕ ປຣິປຕິຕ຺ວາ ກາລມກາສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ກິໍຈິຕ຺ໂຕ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂູ’’ຕິ? ‘‘ນາຫໍ, ຠຄວາ, ມຣຓາຘິປ຺ປາໂຍ’’ຕິ. ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ນມຣຓາຘິປ຺ປາຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຬວກາ ຠິກ຺ຂູ ນວກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕາ ອຏ຺ຏກໍ ພນ຺ຘນ຺ຕິ. ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ມຣຓາຘິປ຺ປາໂຍ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອາວຸໂສ, ອຕ຺ຣຏ຺ຐິໂຕ ພນ຺ຘາຫີ’’ຕິ. ໂສ ຕຕ຺ຣຏ຺ຐິໂຕ ພນ຺ຘນ຺ໂຕ ປຣິປຕິຕ຺ວາ ກາລມກາສິ…ເປ… ປຣິປຕິຕ຺ວາ ນ ກາລມກາສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ປາຣາຊິກສ຺ສ; ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ວິຫາຣໍ ຉາເທຕ຺ວາ ໂອຕຣຕິ. ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອາວຸໂສ, ອິໂຕ ໂອຕຣາຫີ’’ຕິ. ໂສ ເຕນ ໂອຕຣນ຺ໂຕ ປຣິປຕິຕ຺ວາ ກາລມກາສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ນມຣຓາຘິປ຺ປາຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ວິຫາຣໍ ຉາເທຕ຺ວາ ໂອຕຣຕິ. ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ມຣຓາຘິປ຺ປາໂຍ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອາວຸໂສ, ອິໂຕ ໂອຕຣາຫີ’’ຕິ. ໂສ ເຕນ ໂອຕຣນ຺ໂຕ ປຣິປຕິຕ຺ວາ ກາລມກາສິ…ເປ… ປຣິປຕິຕ຺ວາ ນ ກາລມກາສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ປາຣາຊິກສ຺ສ; ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ອນຠິຣຕິຍາ ປີຬິໂຕ ຄິຊ຺ຌກູຏໍ ປພ຺ພຕໍ ອຠິຣຸຫິຕ຺ວາ ປປາເຕ ປປຕນ຺ໂຕ ອຎ຺ຎຕຣໍ ວິລີວກາຣໍ ໂອຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ມາເຣສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ປາຣາຊິກສ຺ສ. ນ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕ຺ຕານໍ ປາເຕຕພ຺ພໍ. ໂຍ ປາເຕຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ຄິຊ຺ຌກູຏໍ ປພ຺ພຕໍ ອຠິຣຸຫິຕ຺ວາ ທວາຍ ສິລໍ ປວິຊ຺ຌິໍສຸ. ສາ ອຎ຺ຎຕຣໍ ໂຄປາລກໍ ໂອຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ມາເຣສິ. ເຕສໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ …ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣາຊິກສ຺ສ. ນ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ທວາຍ ສິລາ ປວິຊ຺ຌິຕພ຺ພາ. ໂຍ ປວິຊ຺ເຌຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ.

໑໘໔. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ຄິລາໂນ ໂຫຕິ. ຕໍ ຠິກ຺ຂູ ເສເທສຸໍ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ກາລມກາສິ. ເຕສໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ນມຣຓາຘິປ຺ປາຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ຄິລາໂນ ໂຫຕິ. ຕໍ ຠິກ຺ຂູ ມຣຓາຘິປ຺ປາຍາ ເສເທສຸໍ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ກາລມກາສິ.…ເປ… ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ນ ກາລມກາສິ. ເຕສໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣາຊິກສ຺ສ; ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ສີສາຠິຕາໂປ ໂຫຕິ. ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂູ ນຕ຺ຖຸໍ ອທໍສຸ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ກາລມກາສິ. ເຕສໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ນມຣຓາຘິປ຺ປາຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ສີສາຠິຕາໂປ ໂຫຕິ. ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂູ ມຣຓາຘິປ຺ປາຍາ ນຕ຺ຖຸໍ ອທໍສຸ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ກາລມກາສິ…ເປ… ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ນ ກາລມກາສິ. ເຕສໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣາຊິກສ຺ສ; ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ຄິລາໂນ ໂຫຕິ. ຕໍ ຠິກ຺ຂູ ສມ຺ພາເຫສຸໍ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ກາລມກາສິ. ເຕສໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ນມຣຓາຘິປ຺ປາຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ຄິລາໂນ ໂຫຕິ. ຕໍ ຠິກ຺ຂູ ມຣຓາຘິປ຺ປາຍາ ສມ຺ພາເຫສຸໍ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ກາລມກາສິ…ເປ… ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ນ ກາລມກາສິ. ເຕສໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣາຊິກສ຺ສ; ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ຄິລາໂນ ໂຫຕິ. ຕໍ ຠິກ຺ຂຸ ນ຺ຫາເປສຸໍ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ກາລມກາສິ. ເຕສໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ນມຣຓາຘິປ຺ປາຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ຄິລາໂນ ໂຫຕິ. ຕໍ ຠິກ຺ຂູ ມຣຓາຘິປ຺ປາຍາ ນ຺ຫາເປສຸໍ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ກາລມກາສິ…ເປ… ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ນ ກາລມກາສິ. ເຕສໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣາຊິກສ຺ສ; ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ຄິລາໂນ ໂຫຕິ. ຕໍ ຠິກ຺ຂູ ເຕເລນ ອພ຺ຠຎ຺ຊິໍສຸ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ກາລມກາສິ. ເຕສໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ນມຣຓາຘິປ຺ປາຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ຄິລາໂນ ໂຫຕິ. ຕໍ ຠິກ຺ຂູ ມຣຓາຘິປ຺ປາຍາ ເຕເລນ ອພ຺ຠຎ຺ຊິໍສຸ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ກາລມກາສິ…ເປ… ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ນ ກາລມກາສິ. ເຕສໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣາຊິກສ຺ສ; ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສາ’’ຕິ.

໑໘໕. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ຄິລາໂນ ໂຫຕິ. ຕໍ ຠິກ຺ຂູ ອຸຏ຺ຐາເປສຸໍ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ກາລມກາສິ. ເຕສໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ນມຣຓາຘິປ຺ປາຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ຄິລາໂນ ໂຫຕິ. ຕໍ ຠິກ຺ຂູ ມຣຓາຘິປ຺ປາຍາ ອຸຏ຺ຐາເປສຸໍ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ກາລມກາສິ…ເປ… ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ນ ກາລມກາສິ. ເຕສໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣາຊິກສ຺ສ; ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ຄິລາໂນ ໂຫຕິ. ຕໍ ຠິກ຺ຂູ ນິປາເຕສຸໍ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ກາລມກາສິ. ເຕສໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ນມຣຓາຘິປ຺ປາຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ຄິລາໂນ ໂຫຕິ. ຕໍ ຠິກ຺ຂູ ມຣຓາຘິປ຺ປາຍາ ນິປາເຕສຸໍ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ກາລມກາສິ…ເປ… ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ນ ກາລມກາສິ. ເຕສໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣາຊິກສ຺ສ; ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ຄິລາໂນ ໂຫຕິ. ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂູ ອນ຺ນໍ ອທໍສຸ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ກາລມກາສິ. ເຕສໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ນມຣຓາຘິປ຺ປາຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ຄິລາໂນ ໂຫຕິ. ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂູ ມຣຓາຘິປ຺ປາຍາ ອນ຺ນໍ ອທໍສຸ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ກາລມກາສິ…ເປ… ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ນ ກາລມກາສິ. ເຕສໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣາຊິກສ຺ສ; ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ຄິລາໂນ ໂຫຕິ. ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸ ປານໍ ອທໍສຸ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ກາລມກາສິ. ເຕສໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ນມຣຓາຘິປ຺ປາຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ຄິລາໂນ ໂຫຕິ. ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂູ ມຣຓາຘິປ຺ປາຍາ ປານໍ ອທໍສຸ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ກາລມກາສິ…ເປ… ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ນ ກາລມກາສິ. ເຕສໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣາຊິກສ຺ສ; ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສາ’’ຕິ.

໑໘໖. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕຣາ ອິຕ຺ຖີ ປວຸຕ຺ຖປຕິກາ ຊາເຣນ ຄພ຺ຠິນີ ໂຫຕິ. ສາ ກຸລູປກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອິງ຺ຆາຍ຺ຍ ຄພ຺ຠປາຕນໍ ຊານາຫີ’’ຕິ. ‘‘ສຸຏ຺ຐຸ, ຠຄິນີ’’ຕິ ຕສ຺ສາ ຄພ຺ຠປາຕນໍ ອທາສິ. ທາຣໂກ ກາລມກາສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອາປຕ຺ຕິໍ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ອາປນ຺ໂນ ປາຣາຊິກ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ທ຺ເວ ປຊາປຕິໂຍ ໂຫນ຺ຕິ – ເອກາ ວຎ຺ຌາ, ເອກາ ວິຊາຍິນີ. ວຎ຺ຌາ ອິຕ຺ຖີ ກຸລູປກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສເຈ ສາ, ຠນ຺ເຕ, ວິຊາຍິສ຺ສຕິ ສພ຺ພສ຺ສ ກຸຏຸມ຺ພສ຺ສ ອິສ຺ສຣາ ຠວິສ຺ສຕິ. ອິງ຺ຆາຍ຺ຍ, ຕສ຺ສາ ຄພ຺ຠປາຕນໍ ຊານາຫີ’’ຕິ.‘‘ສຸຏ຺ຐຸ, ຠຄິນີ’’ຕິ ຕສ຺ສາ ຄພ຺ຠປາຕນໍ ອທາສິ. ທາຣໂກ ກາລມກາສິ, ມາຕາ ນ ກາລມກາສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອາປຕ຺ຕິໍ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ອາປນ຺ໂນ ປາຣາຊິກ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ທ຺ເວ ປຊາປຕິໂຍ ໂຫນ຺ຕິ – ເອກາ ວຎ຺ຌາ, ເອກາ ວິຊາຍິນີ. ວຎ຺ຌາ ອິຕ຺ຖີ ກຸລູປກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສເຈ ສາ, ຠນ຺ເຕ, ວິຊາຍິສ຺ສຕິ ສພ຺ພສ຺ສ ກຸຏຸມ຺ພສ຺ສ ອິສ຺ສຣາ ຠວິສ຺ສຕິ. ອິງ຺ຆາຍ຺ຍ, ຕສ຺ສາ ຄພ຺ຠປາຕນໍ ຊານາຫີ’’ຕິ. ‘‘ສຸຏ຺ຐຸ, ຠຄິນີ’’ຕິ ຕສ຺ສາ ຄພ຺ຠປາຕນໍ ອທາສິ. ມາຕາ ກາລມກາສິ, ທາຣໂກ ນ ກາລມກາສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ປາຣາຊິກສ຺ສ; ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ທ຺ເວ ປຊາປຕິໂຍ ໂຫນ຺ຕິ – ເອກາ ວຎ຺ຌາ, ເອກາ ວິຊາຍິນີ. ວຎ຺ຌາ ອິຕ຺ຖີ ກຸລູປກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສເຈ ສາ, ຠນ຺ເຕ, ວິຊາຍິສ຺ສຕິ ສພ຺ພສ຺ສ ກຸຏຸມ຺ພສ຺ສ ອິສ຺ສຣາ ຠວິສ຺ສຕິ. ອິງ຺ຆາຍ຺ຍ, ຕສ຺ສາ ຄພ຺ຠປາຕນໍ ຊານາຫີ’’ຕິ. ‘‘ສຸຏ຺ຐຸ, ຠຄິນີ’’ຕິ ຕສ຺ສາ ຄພ຺ຠປາຕນໍ ອທາສິ. ອຸໂຠ ກາລມກໍສຸ…ເປ… ອຸໂຠ ນ ກາລມກໍສຸ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ປາຣາຊິກສ຺ສ; ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສາ’’ຕິ.

໑໘໗. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕຣາ ຄພ຺ຠິນີ ອິຕ຺ຖີ ກຸລູປກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອິງ຺ຆາຍ຺ຍ, ຄພ຺ຠປາຕນໍ ຊານາຫີ’’ຕິ. ‘‘ເຕນ ຫິ, ຠຄິນິ, ມທ຺ທສ຺ສູ’’ຕິ. ສາ ມທ຺ທາເປຕ຺ວາ ຄພ຺ຠໍ ປາເຕສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອາປຕ຺ຕິໍ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ອາປນ຺ໂນ ປາຣາຊິກ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕຣາ ຄພ຺ຠິນີ ອິຕ຺ຖີ ກຸລູປກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອິງ຺ຆາຍ຺ຍ, ຄພ຺ຠປາຕນໍ ຊານາຫີ’’ຕິ. ‘‘ເຕນ ຫິ, ຠຄິນິ, ຕາເປຫີ’’ຕິ. ສາ ຕາເປຕ຺ວາ ຄພ຺ຠໍ ປາເຕສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອາປຕ຺ຕິໍ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ອາປນ຺ໂນ ປາຣາຊິກ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕຣາ ວຎ຺ຌາ ອິຕ຺ຖີ ກຸລູປກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອິງ຺ຆາຍ຺ຍ, ເຠສຊ຺ຊໍ ຊານາຫິ ເຍນາຫໍ ວິຊາເຍຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ສຸຏ຺ຐຸ, ຠຄິນີ’’ຕິ ຕສ຺ສາ ເຠສຊ຺ຊໍ ອທາສິ. ສາ ກາລມກາສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ປາຣາຊິກສ຺ສ; ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕຣາ ວິຊາຍິນີ ອິຕ຺ຖີ ກຸລູປກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອິງ຺ຆາຍ຺ຍ, ເຠສຊ຺ຊໍ ຊານາຫິ ເຍນາຫໍ ນ ວິຊາເຍຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ສຸຏ຺ຐຸ, ຠຄິນີ’’ຕິ ຕສ຺ສາ ເຠສຊ຺ຊໍ ອທາສິ. ສາ ກາລມກາສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ປາຣາຊິກສ຺ສ; ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ສຕ຺ຕຣສວຄ຺ຄິຍໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອງ຺ຄຸລິປໂຕທເກນ ຫາເສສຸໍ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ອຸຕ຺ຕນ຺ໂຕ ອນສ຺ສາສໂກ ກາລມກາສິ. ເຕສໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣາຊິກສ຺ສາ’’ຕິ [ປາຣາຊິກສ຺ສ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຈິຕ຺ຕິຍສ຺ສາຕິ (ສ຺ຍາ.)].

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສຕ຺ຕຣສວຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ກມ຺ມໍ ກຣິສ຺ສາມາຕິ ໂອຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ມາເຣສຸໍ. ເຕສໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣາຊິກສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠູຕເວຊ຺ຊໂກ ຠິກ຺ຂຸ ຍກ຺ຂໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ປາຣາຊິກສ຺ສ; ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ວາຬຍກ຺ຂວິຫາຣໍ ປາເຫສິ. ຕໍ ຍກ຺ຂາ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປສຸໍ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ນມຣຓາຘິປ຺ປາຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ມຣຓາຘິປ຺ປາໂຍ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ວາຬຍກ຺ຂວິຫາຣໍ ປາເຫສິ. ຕໍ ຍກ຺ຂາ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປສຸໍ…ເປ… ຕໍ ຍກ຺ຂາ ຊີວິຕາ ນ ໂວໂຣເປສຸໍ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ປາຣາຊິກສ຺ສ; ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ວາຬກນ຺ຕາຣໍ ປາເຫສິ. ຕໍ ວາຬາ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປສຸໍ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ນມຣຓາຘິປ຺ປາຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ມຣຓາຘິປ຺ປາໂຍ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ວາຬກນ຺ຕາຣໍ ປາເຫສິ. ຕໍ ວາຬາ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປສຸໍ…ເປ… ຕໍ ວາຬາ ຊີວິຕາ ນ ໂວໂຣເປສຸໍ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ປາຣາຊິກສ຺ສ; ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ໂຈຣກນ຺ຕາຣໍ ປາເຫສິ. ຕໍ ໂຈຣາ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປສຸໍ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ນມຣຓາຘິປ຺ປາຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ມຣຓາຘິປ຺ປາໂຍ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ໂຈຣກນ຺ຕາຣໍ ປາເຫສິ. ຕໍ ໂຈຣາ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປສຸໍ…ເປ… ຕໍ ໂຈຣາ ຊີວິຕາ ນ ໂວໂຣເປສຸໍ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ປາຣາຊິກສ຺ສ; ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສາ’’ຕິ.

໑໘໘. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ຕໍ ມຎ຺ຎມາໂນ ຕໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປສິ…ເປ… ຕໍ ມຎ຺ຎມາໂນ ອຎ຺ຎໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປສິ…ເປ… ອຎ຺ຎໍ ມຎ຺ຎມາໂນ ຕໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປສິ…ເປ… ອຎ຺ຎໍ ມຎ຺ຎມາໂນ ອຎ຺ຎໍ ຊີວິຕາ ໂວໂຣເປສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອາປຕ຺ຕິໍ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ອາປນ຺ໂນ ປາຣາຊິກ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ອມນຸສ຺ເສນ ຄຫິໂຕ ໂຫຕິ. ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ປຫາຣໍ ອທາສິ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ກາລມກາສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ນມຣຓາຘິປ຺ປາຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ອມນຸສ຺ເສນ ຄຫິໂຕ ໂຫຕິ. ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ມຣຓາຘິປ຺ປາໂຍ ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ປຫາຣໍ ອທາສິ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ກາລມກາສິ…ເປ… ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ນ ກາລມກາສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ປາຣາຊິກສ຺ສ; ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ກລ຺ຍາຓກມ຺ມສ຺ສ ສຄ຺ຄກຖໍ ກເຖສິ. ໂສ ອຘິມຸຕ຺ໂຕ ກາລມກາສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ນມຣຓາຘິປ຺ປາຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ມຣຓາຘິປ຺ປາໂຍ ກລ຺ຍາຓກມ຺ມສ຺ສ ສຄ຺ຄກຖໍ ກເຖສິ. ໂສ ອຘິມຸຕ຺ໂຕ ກາລມກາສິ…ເປ… ໂສ ອຘິມຸຕ຺ໂຕ ນ ກາລມກາສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ປາຣາຊິກສ຺ສ; ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ເນຣຍິກສ຺ສ ນິຣຍກຖໍ ກເຖສິ. ໂສ ອຸຕ຺ຕສິຕ຺ວາ ກາລມກາສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ນມຣຓາຘິປ຺ປາຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ມຣຓາຘິປ຺ປາໂຍ ເນຣຍິກສ຺ສ ນິຣຍກຖໍ ກເຖສິ. ໂສ ອຸຕ຺ຕສິຕ຺ວາ ກາລມກາສິ…ເປ… ໂສ ອຸຕ຺ຕສິຕ຺ວາ ນ ກາລມກາສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ປາຣາຊິກສ຺ສ; ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສາ’’ຕິ.

໑໘໙. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຬວກາ ຠິກ຺ຂູ ນວກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕາ ຣຸກ຺ຂໍ ຉິນ຺ທນ຺ຕິ. ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອາວຸໂສ, ອຕ຺ຣຏ຺ຐິໂຕ ຉິນ຺ທາຫີ’’ຕິ. ຕໍ ຕຕ຺ຣຏ຺ຐິຕໍ ຉິນ຺ທນ຺ຕໍ ຣຸກ຺ໂຂ ໂອຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ມາເຣສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ນມຣຓາຘິປ຺ປາຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຬວກາ ຠິກ຺ຂູ ນວກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕາ ຣຸກ຺ຂໍ ຉິນ຺ທນ຺ຕິ. ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ມຣຓາຘິປ຺ປາໂຍ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອາວຸໂສ, ອຕ຺ຣຏ຺ຐິໂຕ ຉິນ຺ທາຫີ’’ຕິ. ຕໍ ຕຕ຺ຣຏ຺ຐິຕໍ ຉິນ຺ທນ຺ຕໍ ຣຸກ຺ໂຂ ໂອຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ມາເຣສິ…ເປ… ຣຸກ຺ໂຂ ໂອຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ນ ມາເຣສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ປາຣາຊິກສ຺ສ; ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສາ’’ຕິ.

໑໙໐. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ທາຍໍ ອາລິມ຺ເປສຸໍ [ອາຬິມ຺ເປສຸໍ (ສ຺ຍາ. ກ.)]; ມນຸສ຺ສາ ທຑ຺ຒາ ກາລມກໍສຸ. ເຕສໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ນມຣຓາຘິປ຺ປາຍສ຺ສາ’’ຕິ.