ວິນີຕວຕ຺ຖຸ

໖໗. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ມກ຺ກຏິຍາ ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິເສວິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ – ‘‘ຠຄວຕາ ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ກຈ຺ຈິ ນຸ ໂຂ ອຫໍ ປາຣາຊິກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປນ຺ໂນ’’ຕິ? ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສິ. ‘‘ອາປຕ຺ຕິໍ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ອາປນ຺ໂນ ປາຣາຊິກ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສມ຺ພຫຸລາ ເວສາລິກາ ວຊ຺ຊິປຸຕ຺ຕກາ ຠິກ຺ຂູ ສິກ຺ຂໍ ອປຈ຺ຈກ຺ຂາຍ ທຸພ຺ພລ຺ຍໍ ອນາວິກຕ຺ວາ ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິເສວິໍສຸ. ເຕສໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ – ‘‘ຠຄວຕາ ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ກຈ຺ຈິ ນຸ ໂຂ ມຍໍ ປາຣາຊິກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປນ຺ນາ’’ຕິ? ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ອາປຕ຺ຕິໍ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາປນ຺ນາ ປາຣາຊິກ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ – ‘ເອວໍ ເມ ອນາປຕ຺ຕິ ຠວິສ຺ສຕີ’ຕິ, ຄິຫິລິງ຺ເຄນ ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິເສວິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ ‘‘ຠຄວຕາ ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ກຈ຺ຈິ ນຸ ໂຂ ອຫໍ ປາຣາຊິກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປນ຺ໂນ’’ຕິ? ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສິ. ‘‘ອາປຕ຺ຕິໍ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ອາປນ຺ໂນ ປາຣາຊິກ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ – ‘ເອວໍ ເມ ອນາປຕ຺ຕິ ຠວິສ຺ສຕີ’ຕິ, ນຄ຺ໂຄ ຫຸຕ຺ວາ ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິເສວິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອາປຕ຺ຕິໍ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ອາປນ຺ໂນ ປາຣາຊິກ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ – ‘ເອວໍ ເມ ອນາປຕ຺ຕິ ຠວິສ຺ສຕີ’ຕິ, ກຸສຈີຣໍ ນິວາເສຕ຺ວາ… ວາກຈີຣໍ ນິວາເສຕ຺ວາ… ຜລກຈີຣໍ ນິວາເສຕ຺ວາ… ເກສກມ຺ພລໍ ນິວາເສຕ຺ວາ… ວາລກມ຺ພລໍ ນິວາເສຕ຺ວາ… ອຸລູກປກ຺ຂິກໍ ນິວາເສຕ຺ວາ… ອຊິນກ຺ຂິປໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິເສວິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອາປຕ຺ຕິໍ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ອາປນ຺ໂນ ປາຣາຊິກ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ປິຓ຺ຑຈາຣິໂກ ຠິກ຺ຂຸ ປີຐເກ ນິປນ຺ນໍ ທາຣິກໍ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ສາຣຕ຺ໂຕ ອງ຺ຄຸຏ຺ຐໍ ອງ຺ຄຊາຕໍ ປເວເສສິ. ສາ ກາລມກາສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ປາຣາຊິກສ຺ສ. ອາປຕ຺ຕິ ສງ຺ຆາທິເສສສ຺ສາ’’ຕິ.

໖໘. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ມາຓວໂກ ອຸປ຺ປລວຓ຺ຓາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ປຏິພທ຺ຘຈິຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ມາຓວໂກ ອຸປ຺ປລວຓ຺ຓາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ຄາມໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປວິຏ຺ຐາຍ ກຸຏິກໍ ປວິສິຕ຺ວາ ນິລີໂນ ອຈ຺ຉິ. ອຸປ຺ປລວຓ຺ຓາ ຠິກ຺ຂຸນີ ປຈ຺ຉາຠຕ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑປາຕປຏິກ຺ກນ຺ຕາ ປາເທ ປກ຺ຂາເລຕ຺ວາ ກຸຏິກໍ ປວິສິຕ຺ວາ ມຎ຺ຈເກ ນິສີທິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ມາຓວໂກ ອຸປ຺ປລວຓ຺ຓໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ອຸຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ທູເສສິ. ອຸປ຺ປລວຓ຺ຓາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສິ. ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຠິກ຺ຂູນໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອສາທິຍນ຺ຕິຍາ’’ຕິ.

໖໙. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອິຕ຺ຖິລິງ຺ຄໍ ປາຕຸຠູຕໍ ໂຫຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕໍເຍວ ອຸປຊ຺ຌໍ ຕເມວ ອຸປສມ຺ປທໍ ຕານິເຍວ [ຕານິ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ວສ຺ສານິ ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ສງ຺ຄມິຕຸໍ [ສງ຺ກມິຕຸໍ (ສີ. ສ຺ຍາ.)]. ຍາ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ຠິກ຺ຂູນໍ ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ສາຘາຣຓາ ຕາ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ສນ຺ຕິເກ ວຸຏ຺ຐາຕຸໍ. ຍາ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ຠິກ຺ຂູນໍ ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ອສາຘາຣຓາ ຕາຫິ ອາປຕ຺ຕີຫິ ອນາປຕ຺ຕີ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕຣິສ຺ສາ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ປຸຣິສລິງ຺ຄໍ ປາຕຸຠູຕໍ ໂຫຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕໍເຍວ ອຸປຊ຺ຌໍ ຕເມວ ອຸປສມ຺ປທໍ ຕານິເຍວ [ຕານິ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ວສ຺ສານິ ຠິກ຺ຂູຫິ ສງ຺ຄມິຕຸໍ [ສງ຺ກມິຕຸໍ (ສີ. ສ຺ຍາ.)]. ຍາ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ຠິກ຺ຂູຫິ ສາຘາຣຓາ ຕາ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ຠິກ຺ຂູນໍ ສນ຺ຕິເກ ວຸຏ຺ຐາຕຸໍ. ຍາ ອາປຕ຺ຕິໂຍ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ຠິກ຺ຂູຫິ ອສາຘາຣຓາ ຕາຫິ ອາປຕ຺ຕີຫິ ອນາປຕ຺ຕີ’’ຕິ.

໗໐. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ – ‘ເອວໍ ເມ ອນາປຕ຺ຕິ ຠວິສ຺ສຕີ’ຕິ, ມາຕຸຍາ ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິເສວິ… ຘີຕຸຍາ ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິເສວິ… ຠຄິນິຍາ ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິເສວິ… ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອາປຕ຺ຕິໍ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ອາປນ຺ໂນ ປາຣາຊິກ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ປຸຣາຓທຸຕິຍິກາຍ ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິເສວິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອາປຕ຺ຕິໍ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ອາປນ຺ໂນ ປາຣາຊິກ’’ນ຺ຕິ.

໗໑. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ມຸທຸປິຏ຺ຐິໂກ ໂຫຕິ. ໂສ ອນຠິຣຕິຍາ ປີຬິໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ອງ຺ຄຊາຕໍ ມຸເຂນ ອຄ຺ຄເຫສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອາປຕ຺ຕິໍ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ອາປນ຺ໂນ ປຣາຊິກ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ລມ຺ພີ ໂຫຕິ. ໂສ ອນຠິຣຕິຍາ ປີຬິໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ອງ຺ຄຊາຕໍ ອຕ຺ຕໂນ ວຈ຺ຈມຄ຺ຄໍ ປເວເສສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອາປຕ຺ຕິໍ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ອາປນ຺ໂນ ປາຣາຊິກ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ມຕສຣີຣໍ ປສ຺ສິ. ຕສ຺ມິຎ຺ຈ ສຣີເຣ ອງ຺ຄຊາຕສາມນ຺ຕາ ວໂຓ ໂຫຕິ. ໂສ – ‘ເອວໍ ເມ ອນາປຕ຺ຕິ ຠວິສ຺ສຕີ’ຕິ, ອງ຺ຄຊາເຕ ອງ຺ຄຊາຕໍ ປເວເສຕ຺ວາ ວເຓນ ນີຫຣິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອາປຕ຺ຕິໍ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ອາປນ຺ໂນ ປາຣາຊິກ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ມຕສຣີຣໍ ປສ຺ສິ. ຕສ຺ມິຎ຺ຈ ສຣີເຣ ອງ຺ຄຊາຕສາມນ຺ຕາ ວໂຓ ໂຫຕິ. ໂສ – ‘ເອວໍ ເມ ອນາປຕ຺ຕິ ຠວິສ຺ສຕີ’ຕິ, ວເຓ ອງ຺ຄຊາຕໍ ປເວເສຕ຺ວາ ອງ຺ຄຊາເຕນ ນີຫຣິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອາປຕ຺ຕິໍ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ອາປນ຺ໂນ ປາຣາຊິກ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ສາຣຕ຺ໂຕ ເລປຈິຕ຺ຕສ຺ສ ນິມິຕ຺ຕໍ ອງ຺ຄຊາເຕນ ຉຸປິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ປາຣາຊິກສ຺ສ. ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ສາຣຕ຺ໂຕ ທາຣຸຘີຕລິກາຍ ນິມິຕ຺ຕໍ ອງ຺ຄຊາເຕນ ຉຸປິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ປາຣາຊິກສ຺ສ. ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ.

໗໒. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສຸນ຺ທໂຣ ນາມ ຠິກ຺ຂຸ ຣາຊຄຫາ ປພ຺ພຊິໂຕ ຣຖິກາຍ [ຣຖິຍາຍ (ກ.)] ຄຈ຺ຉຕິ. ອຎ຺ຎຕຣາ ອິຕ຺ຖີ – ‘ມຸຫຸຕ຺ຕໍ [ອິຕ຺ຖີ ຕໍ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ເອຕທໂວຈ ມຸຫຸຕ຺ຕໍ (ສ຺ຍາ.)], ຠນ຺ເຕ, ອາຄເມຫິ, ວນ຺ທິສ຺ສາມີ’ຕິ ສາ ວນ຺ທນ຺ຕີ ອນ຺ຕຣວາສກໍ ອຸກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ມຸເຂນ ອງ຺ຄຊາຕໍ ອຄ຺ຄເຫສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ສາທິຍິ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂູ’’ຕິ? ‘‘ນາຫໍ, ຠຄວາ, ສາທິຍິ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ອສາທິຍນ຺ຕສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕຣາ ອິຕ຺ຖີ ຠິກ຺ຂຸໍ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເອຫິ, ຠນ຺ເຕ, ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິເສວາ’’ຕິ. ‘‘ອລໍ, ຠຄິນິ, ເນຕໍ ກປ຺ປຕີ’’ຕິ. ‘‘ເອຫິ, ຠນ຺ເຕ, ອຫໍ ວາຍມິສ຺ສາມິ, ຕ຺ວໍ ມາ ວາຍມິ, ເອວໍ ເຕ ອນາປຕ຺ຕິ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຕຖາ ອກາສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອາປຕ຺ຕິໍ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ອາປນ຺ໂນ ປາຣາຊິກ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕຣາ ອິຕ຺ຖີ ຠິກ຺ຂຸໍ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເອຫິ, ຠນ຺ເຕ, ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິເສວາ’’ຕິ. ‘‘ອລໍ, ຠຄິນິ, ເນຕໍ ກປ຺ປຕີ’’ຕິ. ‘‘ເອຫິ ຠນ຺ເຕ, ຕ຺ວໍ ວາຍມ, ອຫໍ ນ ວາຍມິສ຺ສາມິ, ເອວໍ ເຕ ອນາປຕ຺ຕິ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຕຖາ ອກາສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອາປຕ຺ຕິໍ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ອາປນ຺ໂນ ປາຣາຊິກ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕຣາ ອິຕ຺ຖີ ຠິກ຺ຂຸໍ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເອຫິ, ຠນ຺ເຕ, ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິເສວາ’’ຕິ. ‘‘ອລໍ, ຠຄິນິ, ເນຕໍ ກປ຺ປຕີ’’ຕິ. ‘‘ເອຫິ, ຠນ຺ເຕ, ອພ຺ຠນ຺ຕຣໍ ຆຏ຺ເຏຕ຺ວາ ພຫິ ໂມເຈຫິ…ເປ… ພຫິ ຆຏ຺ເຏຕ຺ວາ ອພ຺ຠນ຺ຕຣໍ ໂມເຈຫິ, ເອວໍ ເຕ ອນາປຕ຺ຕິ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຕຖາ ອກາສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອາປຕ຺ຕິໍ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ອາປນ຺ໂນ ປາຣາຊິກ’’ນ຺ຕິ.

໗໓. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ສິວຖິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອກ຺ຂາຍິຕໍ ສຣີຣໍ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ຕສ຺ມິໍ ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິເສວິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອາປຕ຺ຕິໍ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ອາປນ຺ໂນ ປາຣາຊິກ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ສິວຖິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ອກ຺ຂາຍິຕໍ ສຣີຣໍ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ຕສ຺ມິໍ ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິເສວິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອາປຕ຺ຕິໍ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ອາປນ຺ໂນ ປາຣາຊິກ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ສິວຖິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ຂາຍິຕໍ ສຣີຣໍ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ຕສ຺ມິໍ ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິເສວິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ປາຣາຊິກສ຺ສ. ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ສິວຖິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຉິນ຺ນສີສໍ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ວຏ຺ຏກເຕ ມຸເຂ ຉຸປນ຺ຕໍ ອງ຺ຄຊາຕໍ ປເວເສສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອາປຕ຺ຕິໍ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ອາປນ຺ໂນ ປາຣາຊິກ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ສິວຖິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຉິນ຺ນສີສໍ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ວຏ຺ຏກເຕ ມຸເຂ ອຈ຺ຉຸປນ຺ຕໍ ອງ຺ຄຊາຕໍ ປເວເສສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ປາຣາຊິກສ຺ສ. ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ອຎ຺ຎຕຣິສ຺ສາ ອິຕ຺ຖິຍາ ປຏິພທ຺ຘຈິຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ. ສາ ກາລງ຺ກຕາ [ກາລກຕາ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ສຸສາເນ ຉຑ຺ຑິຕາ. ອຏ຺ຐິການິ ວິປ຺ປກິຓ຺ຓານິ ໂຫນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ສິວຖິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ອຏ຺ຐິການິ ສງ຺ກຑ຺ຒິຕ຺ວາ ນິມິຕ຺ເຕ ອງ຺ຄຊາຕໍ ປຏິປາເທສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ປາຣາຊິກສ຺ສ. ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ນາຄິຍາ ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິເສວິ… ຍກ຺ຂິນິຍາ ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິເສວິ… ເປຕິຍາ ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິເສວິ … ປຓ຺ຑກສ຺ສ ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິເສວິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອາປຕ຺ຕິໍ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ອາປນ຺ໂນ ປາຣາຊິກ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ອຸປຫຕິນ຺ທ຺ຣິໂຍ ໂຫຕິ. ໂສ – ‘ນາຫໍ ເວທິຍາມິ [ເວທຍາມິ (ກ.)] ສຸຂໍ ວາ ທຸກ຺ຂໍ ວາ, ອນາປຕ຺ຕິ ເມ ຠວິສ຺ສຕີ’ຕິ, ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິເສວິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ເວທຍິ ວາ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂມຆປຸຣິໂສ ນ ວາ ເວທຍິ, ອາປຕ຺ຕິ ປາຣາຊິກສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ – ‘ອິຕ຺ຖິຍາ ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິເສວິສ຺ສາມີ’ຕິ, ຉຸປິຕມຕ຺ເຕ ວິປ຺ປຏິສາຣີ ອໂຫສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ປາຣາຊິກສ຺ສ. ອາປຕ຺ຕິ ສງ຺ຆາທິເສສສ຺ສາ’’ຕິ.

໗໔. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ຠທ຺ທິເຍ ຊາຕິຍາວເນ ທິວາວິຫາຣຄໂຕ ນິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ. ຕສ຺ສ ອງ຺ຄມງ຺ຄານິ ວາຕູປຕ຺ຖທ຺ຘານິ ໂຫນ຺ຕິ. ອຎ຺ຎຕຣາ ອິຕ຺ຖີ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ອງ຺ຄຊາເຕ ອຠິນິສີທິຕ຺ວາ ຍາວທຕ຺ຖໍ ກຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ. ຠິກ຺ຂູ ກິລິນ຺ນໍ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາກາເຣຫິ ອງ຺ຄຊາຕໍ ກມ຺ມນິຍໍ ໂຫຕິ – ຣາເຄນ, ວຈ຺ເຈນ, ປສ຺ສາເວນ, ວາເຕນ, ອຸຈ຺ຈາລິງ຺ຄປາຓກທຏ຺ເຐນ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫາກາເຣຫິ ອງ຺ຄຊາຕໍ ກມ຺ມນິຍໍ ໂຫຕິ. ອຏ຺ຐານເມຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນວກາໂສ ຍໍ ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຣາເຄນ ອງ຺ຄຊາຕໍ ກມ຺ມນິຍໍ ອສ຺ສ. ອຣຫໍ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ. ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ສາວຕ຺ຖິຍາ ອນ຺ຘວເນ ທິວາວິຫາຣຄໂຕ ນິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ. ອຎ຺ຎຕຣາ ໂຄປາລິກາ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ອງ຺ຄຊາເຕ ອຠິນິສີທິ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ປເວສນໍ ສາທິຍິ, ປວິຏ຺ຐໍ ສາທິຍິ, ຐິຕໍ ສາທິຍິ, ອຸທ຺ຘຣຓໍ ສາທິຍິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອາປຕ຺ຕິໍ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ອາປນ຺ໂນ ປາຣາຊິກ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ສາວຕ຺ຖິຍາ ອນ຺ຘວເນ ທິວາວິຫາຣຄໂຕ ນິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ. ອຎ຺ຎຕຣາ ອຊປາລິກາ ປສ຺ສິຕ຺ວາ… ອຎ຺ຎຕຣາ ກຏ຺ຐຫາຣິກາ ປສ຺ສິຕ຺ວາ… ອຎ຺ຎຕຣາ ໂຄມຍຫາຣິກາ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ອງ຺ຄຊາເຕ ອຠິນິສີທິ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ປເວສນໍ ສາທິຍິ, ປວິຏ຺ຐໍ ສາທິຍິ, ຐິຕໍ ສາທິຍິ, ອຸທ຺ຘຣຓໍ ສາທິຍິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອາປຕ຺ຕິໍ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ອາປນ຺ໂນ ປາຣາຊິກ’’ນ຺ຕິ.

໗໕. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ເວສາລິຍໍ ມຫາວເນ ທິວາວິຫາຣຄໂຕ ນິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ. ອຎ຺ຎຕຣາ ອິຕ຺ຖີ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ອງ຺ຄຊາເຕ ອຠິນິສີທິຕ຺ວາ ຍາວທຕ຺ຖໍ ກຕ຺ວາ ສາມນ຺ຕາ ຫສມານາ ຐິຕາ ໂຫຕິ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ປຏິພຸຊ຺ຌິຕ຺ວາ ຕໍ ອິຕ຺ຖິໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຕຸຍ຺ຫິທໍ ກມ຺ມ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ອາມ, ມຍ຺ຫໍ ກມ຺ມ’’ນ຺ຕິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ສາທິຍິ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂູ’’ຕິ? ‘‘ນາຫໍ, ຠຄວາ, ຊານາມີ’’ຕິ. ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ອຊານນ຺ຕສ຺ສາ’’ຕິ.

໗໖. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ເວສາລິຍໍ ມຫາວເນ ທິວາວິຫາຣຄໂຕ ຣຸກ຺ຂໍ ອປສ຺ສາຍ ນິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ. ອຎ຺ຎຕຣາ ອິຕ຺ຖີ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ອງ຺ຄຊາເຕ ອຠິນິສີທິ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ສຫສາ ວຸຏ຺ຐາສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ສາທິຍິ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂູ’’ຕິ? ‘‘ນາຫໍ, ຠຄວາ, ສາທິຍິ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ອສາທິຍນ຺ຕສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ເວສາລິຍໍ ມຫາວເນ ທິວາວິຫາຣຄໂຕ ຣຸກ຺ຂໍ ອປສ຺ສາຍ ນິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ. ອຎ຺ຎຕຣາ ອິຕ຺ຖີ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ອງ຺ຄຊາເຕ ອຠິນິສີທິ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ອກ຺ກມິຕ຺ວາ ປວຕ຺ເຕສິ [ປວຏ຺ເຏສິ (ສີ. ສ຺ຍາ.)]. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ສາທິຍິ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂູ’’ຕິ? ‘‘ນາຫໍ, ຠຄວາ, ສາທິຍິ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ອສາທິຍນ຺ຕສ຺ສາ’’ຕິ.

໗໗. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ເວສາລິຍໍ ມຫາວເນ ກູຏາຄາຣສາລາຍໍ ທິວາວິຫາຣຄໂຕ ທ຺ວາຣໍ ວິວຣິຕ຺ວາ ນິປນ຺ໂນ ໂຫຕິ. ຕສ຺ສ ອງ຺ຄມງ຺ຄານິ ວາຕູປຕ຺ຖທ຺ຘານິ ໂຫນ຺ຕິ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສມ຺ພຫຸລາ ອິຕ຺ຖິໂຍ ຄນ຺ຘຎ຺ຈ ມາລຎ຺ຈ ອາທາຍ ອາຣາມໍ ອາຄມໍສຸ ວິຫາຣເປກ຺ຂິກາໂຍ. ອຖ ໂຂ ຕາ ອິຕ຺ຖິໂຍ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ອງ຺ຄຊາເຕ ອຠິນິສີທິຕ຺ວາ ຍາວທຕ຺ຖໍ ກຕ຺ວາ, ປຸຣິສູສໂຠ ວຕາຍນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ຄນ຺ຘຎ຺ຈ ມາລຎ຺ຈ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ປກ຺ກມິໍສຸ. ຠິກ຺ຂູ ກິລິນ຺ນໍ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ປຎ຺ຈຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາກາເຣຫິ ອງ຺ຄຊາຕໍ ກມ຺ມນິຍໍ ໂຫຕິ – ຣາເຄນ, ວຈ຺ເຈນ, ປສ຺ສາເວນ, ວາເຕນ, ອຸຈ຺ຈາລິງ຺ຄປາຓກທຏ຺ເຐນ. ອິເມຫິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫາກາເຣຫິ ອງ຺ຄຊາຕໍ ກມ຺ມນິຍໍ ໂຫຕິ. ອຏ຺ຐານເມຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນວກາໂສ, ຍໍ ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຣາເຄນ ອງ຺ຄຊາຕໍ ກມ຺ມນິຍໍ ອສ຺ສ. ອຣຫໍ ໂສ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ. ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ທິວາ ປຏິສລ຺ລີຍນ຺ເຕນ ທ຺ວາຣໍ ສໍວຣິຕ຺ວາ ປຏິສລ຺ລີຍິຕຸ’’ນ຺ຕິ.

໗໘. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠາຣຸກຈ຺ຉໂກ ຠິກ຺ຂຸ ສຸປິນນ຺ເຕ [ສຸປິນນ຺ເຕນ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ປຸຣາຓທຸຕິຍິກາຍ ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິເສວິຕ຺ວາ – ‘ອສ຺ສມໂຓ ອຫໍ, ວິພ຺ຠມິສ຺ສາມີ’ຕິ, ຠາຣຸກຈ຺ຉໍ ຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອຸປາລິໍ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສິ. ອາຍສ຺ມາ ອຸປາລິ ເອວມາຫ – ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ອາວຸໂສ, ສຸປິນນ຺ເຕນາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຣາຊຄເຫ ສຸປພ຺ພາ ນາມ ອຸປາສິກາ ມຸຘປ຺ປສນ຺ນາ [ມຸທ຺ຘປ຺ປສນ຺ນາ (ສີ.)] ໂຫຕິ. ສາ ເອວໍທິຏ຺ຐິກາ ໂຫຕິ – ‘‘ຍາ ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ເທຕິ ສາ ອຄ຺ຄທານໍ ເທຕີ’’ຕິ. ສາ ຠິກ຺ຂຸໍ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເອຫິ, ຠນ຺ເຕ, ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິເສວາ’’ຕິ. ‘‘ອລໍ, ຠຄິນິ, ເນຕໍ ກປ຺ປຕີ’’ຕິ. ‘‘ເອຫິ, ຠນ຺ເຕ, ອູຣຸນ຺ຕຣິກາຍ [ອູຣນ຺ຕຣິກາຍ (ສີ.)] ຆຏ຺ເຏຫິ, ເອວໍ ເຕ ອນາປຕ຺ຕິ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ…ເປ… ເອຫິ, ຠນ຺ເຕ, ນາຠິຍໍ ຆຏ຺ເຏຫິ… ເອຫິ, ຠນ຺ເຕ, ອຸທຣວຏ຺ຏິຍໍ ຆຏ຺ເຏຫິ… ເອຫິ, ຠນ຺ເຕ, ອຸປກຈ຺ຉເກ ຆຏ຺ເຏຫິ… ເອຫິ, ຠນ຺ເຕ, ຄີວາຍໍ ຆຏ຺ເຏຫິ… ເອຫິ, ຠນ຺ເຕ, ກຓ຺ຓຈ຺ຉິທ຺ເທ ຆຏ຺ເຏຫິ… ເອຫິ, ຠນ຺ເຕ, ເກສວຏ຺ຏິຍໍ ຆຏ຺ເຏຫິ… ເອຫິ, ຠນ຺ເຕ, ອງ຺ຄຸລນ຺ຕຣິກາຍ ຆຏ຺ເຏຫິ… ‘‘ເອຫິ, ຠນ຺ເຕ, ຫຕ຺ເຖນ ອຸປກ຺ກມິຕ຺ວາ ໂມເຈສ຺ສາມິ, ເອວໍ ເຕ ອນາປຕ຺ຕິ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຕຖາ ອກາສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ປາຣາຊິກສ຺ສ. ອາປຕ຺ຕິ ສງ຺ຆາທິເສສສ຺ສາ’’ຕິ.

໗໙. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ສທ຺ຘາ ນາມ ອຸປາສິກາ ມຸຘປ຺ປສນ຺ນາ ໂຫຕິ. ສາ ເອວໍທິຏ຺ຐິກາ ໂຫຕິ – ‘‘ຍາ ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ເທຕິ ສາ ອຄ຺ຄທານໍ ເທຕີ’’ຕິ. ສາ ຠິກ຺ຂຸໍ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເອຫິ, ຠນ຺ເຕ, ເມຖຸນໍ ຘມ຺ມໍ ປຏິເສວາ’’ຕິ. ‘‘ອລໍ, ຠຄິນິ, ເນຕໍ ກປ຺ປຕີ’’ຕິ. ‘‘ເອຫິ, ຠນ຺ເຕ, ອູຣຸນ຺ຕຣິກາຍ ຆຏ຺ເຏຫິ…ເປ… ເອຫິ, ຠນ຺ເຕ, ຫຕ຺ເຖນ ອຸປກ຺ກມິຕ຺ວາ ໂມເຈສ຺ສາມິ, ເອວໍ ເຕ ອນາປຕ຺ຕິ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ຕຖາ ອກາສິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ປາຣາຊິກສ຺ສ. ອາປຕ຺ຕິ ສງ຺ຆາທິເສສສ຺ສາ’’ຕິ.

໘໐. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ເວສາລິຍໍ ລິຈ຺ຉວິກຸມາຣກາ ຠິກ຺ຂຸໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ວິປ຺ປຏິປາເທສຸໍ… ສິກ຺ຂມານາຍ ວິປ຺ປຏິປາເທສຸໍ… ສາມເຓຣິຍາ ວິປ຺ປຏິປາເທສຸໍ. ອຸໂຠ ສາທິຍິໍສຸ. ອຸໂຠ ນາເສຕພ຺ພາ. ອຸໂຠ ນ ສາທິຍິໍສຸ. ອຸຠິນ຺ນໍ ອນາປຕ຺ຕິ.

໘໑. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ເວສາລິຍໍ ລິຈ຺ຉວິກຸມາຣກາ ຠິກ຺ຂຸໍ ຄເຫຕ຺ວາ ເວສິຍາ ວິປ຺ປຏິປາເທສຸໍ… ປຓ຺ຑເກ ວິປ຺ປຏິປາເທສຸໍ… ຄິຫິນິຍາ ວິປ຺ປຏິປາເທສຸໍ. ຠິກ຺ຂຸ ສາທິຍິ. ຠິກ຺ຂຸ ນາເສຕພ຺ໂພ. ຠິກ຺ຂຸ ນ ສາທິຍິ. ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ເວສາລິຍໍ ລິຈ຺ຉວິກຸມາຣກາ ຠິກ຺ຂູ ຄເຫຕ຺ວາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ວິປ຺ປຏິປາເທສຸໍ. ອຸໂຠ ສາທິຍິໍສຸ. ອຸໂຠ ນາເສຕພ຺ພາ. ອຸໂຠ ນ ສາທິຍິໍສຸ. ອຸຠິນ຺ນໍ ອນາປຕ຺ຕິ.

໘໒. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ວຸຑ຺ຒປພ຺ພຊິໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ປຸຣາຓທຸຕິຍິກາຍ ທສ຺ສນໍ ອຄມາສິ. ສາ – ‘ເອຫິ, ຠນ຺ເຕ, ວິພ຺ຠມາ’ຕິ ອຄ຺ຄເຫສິ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ປຏິກ຺ກມນ຺ໂຕ ອຸຕ຺ຕາໂນ ປຣິປຕິ. ສາ ອຸພ຺ຠຊິຕ຺ວາ [ອຸພ຺ຠຸຊິຕ຺ວາ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ອງ຺ຄຊາເຕ [ອງ຺ຄຊາເຕນ (ສີ.)] ອຠິນິສີທິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ …ເປ… ‘‘ສາທິຍິ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂູ’’ຕິ? ‘‘ນາຫໍ, ຠຄວາ, ສາທິຍິ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ, ຠິກ຺ຂຸ, ອສາທິຍນ຺ຕສ຺ສາ’’ຕິ.

໘໓. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ຠິກ຺ຂຸ ອຣຎ຺ເຎ ວິຫຣຕິ. ມິຄໂປຕໂກ ຕສ຺ສ ປສ຺ສາວຏ຺ຐານໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ປສ຺ສາວໍ ປິວນ຺ໂຕ ມຸເຂນ ອງ຺ຄຊາຕໍ ອຄ຺ຄເຫສິ. ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ສາທິຍິ. ຕສ຺ສ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈໍ ອໂຫສິ…ເປ… ‘‘ອາປຕ຺ຕິໍ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ອາປນ຺ໂນ ປາຣາຊິກ’’ນ຺ຕິ.

ປຐມປາຣາຊິກໍ ສມຕ຺ຕໍ.