໑. ປຐມສງ຺ຆາທິເສສສິກ຺ຂາປທໍ

ອິເມ ໂຂ ປນາຍ຺ຍາໂຍ ສຕ຺ຕຣສ ສງ຺ຆາທິເສສາ

ຘມ຺ມາ ອຸທ຺ເທສໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ.

໖໗໘. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ອຸປາສໂກ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆສ຺ສ ອຸໂທສິຕໍ [ອຸທ຺ໂທສິຕໍ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ທຕ຺ວາ ກາລງ຺ກໂຕ ໂຫຕິ. ຕສ຺ສ ທ຺ເວ ປຸຕ຺ຕາ ໂຫນ຺ຕິ – ເອໂກ ອສ຺ສທ຺ໂຘ ອປ຺ປສນ຺ໂນ, ເອໂກ ສທ຺ໂຘ ປສນ຺ໂນ. ເຕ ເປຕ຺ຕິກໍ ສາປເຕຍ຺ຍໍ ວິຠຊິໍສຸ. ອຖ ໂຂ ໂສ ອສ຺ສທ຺ໂຘ ອປ຺ປສນ຺ໂນ ຕໍ ສທ຺ຘໍ ປສນ຺ນໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອມ຺ຫາກໍ ອຸໂທສິໂຕ, ຕໍ ຠາເຊມາ’’ຕິ. ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ໂສ ສທ຺ໂຘ ປສນ຺ໂນ ຕໍ ອສ຺ສທ຺ຘໍ ອປ຺ປສນ຺ນໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ມາຍ຺ໂຍ, ເອວໍ ອວຈ. ອມ຺ຫາກໍ ປິຕຸນາ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆສ຺ສ ທິນ຺ໂນ’’ຕິ. ທຸຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ໂສ ອສ຺ສທ຺ໂຘ ອປ຺ປສນ຺ໂນ ຕໍ ສທ຺ຘໍ ປສນ຺ນໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອມ຺ຫາກໍ ອຸໂທສິໂຕ, ຕໍ ຠາເຊມາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ສທ຺ໂຘ ປສນ຺ໂນ ຕໍ ອສ຺ສທ຺ຘໍ ອປ຺ປສນ຺ນໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ມາຍ຺ໂຍ, ເອວໍ ອວຈ. ອມ຺ຫາກໍ ປິຕຸນາ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆສ຺ສ ທິນ຺ໂນ’’ຕິ. ຕຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ໂສ ອສ຺ສທ຺ໂຘ ອປ຺ປສນ຺ໂນ ຕໍ ສທ຺ຘໍ ປສນ຺ນໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອມ຺ຫາກໍ ອຸໂທສິໂຕ, ຕໍ ຠາເຊມາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ສທ຺ໂຘ ປສນ຺ໂນ – ‘‘ສເຈ ມຍ຺ຫໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ອຫມ຺ປິ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆສ຺ສ ທສ຺ສາມີ’’ຕິ – ຕໍ ອສ຺ສທ຺ຘໍ ອປ຺ປສນ຺ນໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຠາເຊມາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ອຸໂທສິໂຕ ເຕຫິ ຠາຊີຍມາໂນ ຕສ຺ສ ອສ຺ສທ຺ຘສ຺ສ ອປ຺ປສນ຺ນສ຺ສ ປາປຸຓາຕິ [ປາປຸຓິ (ສ຺ຍາ.)]. ອຖ ໂຂ ໂສ ອສ຺ສທ຺ໂຘ ອປ຺ປສນ຺ໂນ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ນິກ຺ຂມຖາຍ຺ເຍ, ອມ຺ຫາກໍ ອຸໂທສິໂຕ’’ຕິ.

ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຕໍ ປຸຣິສໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ມາຍ຺ໂຍ, ເອວໍ ອວຈ, ຕຸມ຺ຫາກໍ ປິຕຸນາ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆສ຺ສ ທິນ຺ໂນ’’ຕິ. ‘‘ທິນ຺ໂນ ນ ທິນ຺ໂນ’’ຕິ ໂວຫາຣິເກ ມຫາມຕ຺ເຕ ປຸຈ຺ຉິໍສຸ. ມຫາມຕ຺ຕາ ເອວມາຫໍສຸ – ‘‘ໂກ, ອຍ຺ເຍ, ຊານາຕິ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆສ຺ສ ທິນ຺ໂນ’’ຕິ? ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ເຕ ມຫາມຕ຺ເຕ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອປິ ນາຍ຺ໂຍ [ອປິ ນ຺ວຍ຺ຍາ (ສ຺ຍາ.), ອປິ ນາຍ຺ໂຍ (ກ.)] ຕຸມ຺ເຫຫິ ທິຏ຺ຐໍ ວາ ສຸຕໍ ວາ ສກ຺ຂິໍ ຐປຍິຕ຺ວາ ທານໍ ທິຍ຺ຍມານ’’ນ຺ຕິ? ອຖ ໂຂ ເຕ ມຫາມຕ຺ຕາ – ‘‘ສຈ຺ຈໍ ໂຂ ອຍ຺ຍາ ອາຫາ’’ຕິ ຕໍ ອຸໂທສິຕໍ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆສ຺ສ ອກໍສຸ. ອຖ ໂຂ ໂສ ປຸຣິໂສ ປຣາຊິໂຕ ອຸຊ຺ຌາຍຕິ ຂິຍ຺ຍຕິ ວິປາເຈຕິ – ‘‘ອສ຺ສມຓິໂຍ ອິມາ ມຸຓ຺ຑາ ພນ຺ຘກິນິໂຍ. ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ອມ຺ຫາກໍ ອຸໂທສິຕໍ ອຈ຺ຉິນ຺ທາເປສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ! ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ມຫາມຕ຺ຕານໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສິ. ມຫາມຕ຺ຕາ ຕໍ ປຸຣິສໍ ທຓ຺ຑາເປສຸໍ. ອຖ ໂຂ ໂສ ປຸຣິໂສ ທຓ຺ຑິໂຕ ຠິກ຺ຂຸນູປສ຺ສຍສ຺ສ ອວິທູເຣ ອາຊີວກເສຍ຺ຍໍ ກາຣາເປຕ຺ວາ ອາຊີວເກ ອຸຍ຺ໂຍເຊສິ – ‘‘ເອຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອຈ຺ຈາວທຖາ’’ຕິ.

ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ມຫາມຕ຺ຕານໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສິ. ມຫາມຕ຺ຕາ ຕໍ ປຸຣິສໍ ພນ຺ຘາເປສຸໍ. ມນຸສ຺ສາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ປຐມໍ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອຸໂທສິຕໍ ອຈ຺ຉິນ຺ທາເປສຸໍ, ທຸຕິຍໍ ທຓ຺ຑາເປສຸໍ, ຕຕິຍໍ ພນ຺ຘາເປສຸໍ. ອິທານິ ຆາຕາເປສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ! ອສ຺ໂສສຸໍ ໂຂ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ເຕສໍ ມນຸສ຺ສານໍ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕານໍ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕານໍ ວິປາເຈນ຺ຕານໍ. ຍາ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ຕາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ອຍ຺ຍາ ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ອຸສ຺ສຍວາທິກາ ວິຫຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ! ອຖ ໂຂ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຠິກ຺ຂູນໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ອຸສ຺ສຍວາທິກາ ວິຫຣຕີຕິ. ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ອຸສ຺ສຍວາທິກາ ວິຫຣິສ຺ສຕິ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕຸ –

໖໗໙. ‘‘ຍາ ປນ ຠິກ຺ຂຸນີ ອຸສ຺ສຍວາທິກາ ວິຫເຣຍ຺ຍ ຄຫປຕິນາ ວາ ຄຫປຕິປຸຕ຺ເຕນ ວາ ທາເສນ ວາ ກມ຺ມກາເຣນ [ກມ຺ມກເຣນ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ວາ ອນ຺ຕມໂສ ສມຓປຣິພ຺ພາຊເກນາປິ, ອຍໍ ຠິກ຺ຂຸນີ ປຐມາປຕ຺ຕິກໍ ຘມ຺ມໍ ອາປນ຺ນາ ນິສ຺ສາຣຓີຍໍ ສງ຺ຆາທິເສສ’’ນ຺ຕິ.

໖໘໐. ຍາ ປນາຕິ ຍາ ຍາທິສາ…ເປ… ຠິກ຺ຂຸນີຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປຕາ ຠິກ຺ຂຸນີຕິ.

ອຸສ຺ສຍວາທິກາ ນາມ ອຑ຺ຑກາຣິກາ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ຄຫປຕິ ນາມ ໂຍ ໂກຈິ ອຄາຣໍ ອຊ຺ຌາວສຕິ.

ຄຫປຕິປຸຕ຺ໂຕ ນາມ ເຍ ເກຈິ ປຸຕ຺ຕຠາຕໂຣ.

ທາໂສ ນາມ ອນ຺ໂຕຊາໂຕ ຘນກ຺ກີໂຕ ກຣມຣານີໂຕ.

ກມ຺ມກາໂຣ ນາມ ຠຏໂກ ອາຫຕໂກ.

ສມຓປຣິພ຺ພາຊໂກ ນາມ ຠິກ຺ຂຸຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂຸນິຎ຺ຈ ສິກ຺ຂມານຎ຺ຈ ສາມເຓຣຎ຺ຈ ສາມເຓຣິຎ຺ຈ ຐເປຕ຺ວາ ໂຍ ໂກຈິ ປຣິພ຺ພາຊກສມາປນ຺ໂນ.

ອຑ຺ຑໍ ກຣິສ຺ສາມີຕິ ທຸຕິຍໍ ວາ ປຣິເຍສຕິ ຄຈ຺ຉຕິ ວາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ເອກສ຺ສ ອາໂຣເຈຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ທຸຕິຍສ຺ສ ອາໂຣເຈຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ອຑ຺ຑປຣິໂຍສາເນ ອາປຕ຺ຕິ ສງ຺ຆາທິເສສສ຺ສ.

ປຐມາປຕ຺ຕິກນ຺ຕິ ສຫ ວຕ຺ຖຸຊ຺ຌາຈາຣາ ອາປຊ຺ຊຕິ ອສມນຸຠາສນາຍ.

ນິສ຺ສາຣຓີຍນ຺ຕິ ສງ຺ຆມ຺ຫາ ນິສ຺ສາຣີຍຕິ.

ສງ຺ຆາທິເສສນ຺ຕິ ສງ຺ໂຆວ ຕສ຺ສາ ອາປຕ຺ຕິຍາ ມານຕ຺ຕໍ ເທຕິ ມູລາຍ ປຏິກສ຺ສຕິ ອພ຺ເຠຕິ, ນ ສມ຺ພຫຸລາ ນ ເອກາ ຠິກ຺ຂຸນີ. ເຕນ ວຸຈ຺ຈຕິ ‘‘ສງ຺ຆາທິເສໂສ’’ຕິ. ຕສ຺ເສວ ອາປຕ຺ຕິນິກາຍສ຺ສ ນາມກມ຺ມໍ ອຘິວຈນໍ. ເຕນປິ ວຸຈ຺ຈຕິ ‘‘ສງ຺ຆາທິເສໂສ’’ຕິ.

໖໘໑. ອນາປຕ຺ຕິ ມນຸສ຺ເສຫິ ອາກຑ຺ຒີຍມານາ ຄຈ຺ຉຕິ, ອາຣກ຺ຂໍ ຍາຈຕິ, ອໂນທິສ຺ສ ອາຈິກ຺ຂຕິ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາຍ…ເປ… ອາທິກມ຺ມິກາຍາຕິ.

ປຐມສງ຺ຆາທິເສສສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.