໒. ສງ຺ຆາທິເສສກຓ຺ຑໍ (ຠິກ຺ຂຸນີວິຠງ຺ໂຄ)

໑. ປຐມສງ຺ຆາທິເສສສິກ຺ຂາປທໍ

ອິເມ ໂຂ ປນາຍ຺ຍາໂຍ ສຕ຺ຕຣສ ສງ຺ຆາທິເສສາ

ຘມ຺ມາ ອຸທ຺ເທສໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ.

໖໗໘. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕໂຣ ອຸປາສໂກ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆສ຺ສ ອຸໂທສິຕໍ [ອຸທ຺ໂທສິຕໍ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ທຕ຺ວາ ກາລງ຺ກໂຕ ໂຫຕິ. ຕສ຺ສ ທ຺ເວ ປຸຕ຺ຕາ ໂຫນ຺ຕິ – ເອໂກ ອສ຺ສທ຺ໂຘ ອປ຺ປສນ຺ໂນ, ເອໂກ ສທ຺ໂຘ ປສນ຺ໂນ. ເຕ ເປຕ຺ຕິກໍ ສາປເຕຍ຺ຍໍ ວິຠຊິໍສຸ. ອຖ ໂຂ ໂສ ອສ຺ສທ຺ໂຘ ອປ຺ປສນ຺ໂນ ຕໍ ສທ຺ຘໍ ປສນ຺ນໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອມ຺ຫາກໍ ອຸໂທສິໂຕ, ຕໍ ຠາເຊມາ’’ຕິ. ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ໂສ ສທ຺ໂຘ ປສນ຺ໂນ ຕໍ ອສ຺ສທ຺ຘໍ ອປ຺ປສນ຺ນໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ມາຍ຺ໂຍ, ເອວໍ ອວຈ. ອມ຺ຫາກໍ ປິຕຸນາ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆສ຺ສ ທິນ຺ໂນ’’ຕິ. ທຸຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ໂສ ອສ຺ສທ຺ໂຘ ອປ຺ປສນ຺ໂນ ຕໍ ສທ຺ຘໍ ປສນ຺ນໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອມ຺ຫາກໍ ອຸໂທສິໂຕ, ຕໍ ຠາເຊມາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ສທ຺ໂຘ ປສນ຺ໂນ ຕໍ ອສ຺ສທ຺ຘໍ ອປ຺ປສນ຺ນໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ມາຍ຺ໂຍ, ເອວໍ ອວຈ. ອມ຺ຫາກໍ ປິຕຸນາ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆສ຺ສ ທິນ຺ໂນ’’ຕິ. ຕຕິຍມ຺ປິ ໂຂ ໂສ ອສ຺ສທ຺ໂຘ ອປ຺ປສນ຺ໂນ ຕໍ ສທ຺ຘໍ ປສນ຺ນໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອມ຺ຫາກໍ ອຸໂທສິໂຕ, ຕໍ ຠາເຊມາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ສທ຺ໂຘ ປສນ຺ໂນ – ‘‘ສເຈ ມຍ຺ຫໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ອຫມ຺ປິ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆສ຺ສ ທສ຺ສາມີ’’ຕິ – ຕໍ ອສ຺ສທ຺ຘໍ ອປ຺ປສນ຺ນໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຠາເຊມາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ອຸໂທສິໂຕ ເຕຫິ ຠາຊີຍມາໂນ ຕສ຺ສ ອສ຺ສທ຺ຘສ຺ສ ອປ຺ປສນ຺ນສ຺ສ ປາປຸຓາຕິ [ປາປຸຓິ (ສ຺ຍາ.)]. ອຖ ໂຂ ໂສ ອສ຺ສທ຺ໂຘ ອປ຺ປສນ຺ໂນ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ນິກ຺ຂມຖາຍ຺ເຍ, ອມ຺ຫາກໍ ອຸໂທສິໂຕ’’ຕິ.

ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຕໍ ປຸຣິສໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ມາຍ຺ໂຍ, ເອວໍ ອວຈ, ຕຸມ຺ຫາກໍ ປິຕຸນາ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆສ຺ສ ທິນ຺ໂນ’’ຕິ. ‘‘ທິນ຺ໂນ ນ ທິນ຺ໂນ’’ຕິ ໂວຫາຣິເກ ມຫາມຕ຺ເຕ ປຸຈ຺ຉິໍສຸ. ມຫາມຕ຺ຕາ ເອວມາຫໍສຸ – ‘‘ໂກ, ອຍ຺ເຍ, ຊານາຕິ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆສ຺ສ ທິນ຺ໂນ’’ຕິ? ເອວໍ ວຸຕ຺ເຕ ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ເຕ ມຫາມຕ຺ເຕ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອປິ ນາຍ຺ໂຍ [ອປິ ນ຺ວຍ຺ຍາ (ສ຺ຍາ.), ອປິ ນາຍ຺ໂຍ (ກ.)] ຕຸມ຺ເຫຫິ ທິຏ຺ຐໍ ວາ ສຸຕໍ ວາ ສກ຺ຂິໍ ຐປຍິຕ຺ວາ ທານໍ ທິຍ຺ຍມານ’’ນ຺ຕິ? ອຖ ໂຂ ເຕ ມຫາມຕ຺ຕາ – ‘‘ສຈ຺ຈໍ ໂຂ ອຍ຺ຍາ ອາຫາ’’ຕິ ຕໍ ອຸໂທສິຕໍ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆສ຺ສ ອກໍສຸ. ອຖ ໂຂ ໂສ ປຸຣິໂສ ປຣາຊິໂຕ ອຸຊ຺ຌາຍຕິ ຂິຍ຺ຍຕິ ວິປາເຈຕິ – ‘‘ອສ຺ສມຓິໂຍ ອິມາ ມຸຓ຺ຑາ ພນ຺ຘກິນິໂຍ. ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ອມ຺ຫາກໍ ອຸໂທສິຕໍ ອຈ຺ຉິນ຺ທາເປສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ! ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ມຫາມຕ຺ຕານໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສິ. ມຫາມຕ຺ຕາ ຕໍ ປຸຣິສໍ ທຓ຺ຑາເປສຸໍ. ອຖ ໂຂ ໂສ ປຸຣິໂສ ທຓ຺ຑິໂຕ ຠິກ຺ຂຸນູປສ຺ສຍສ຺ສ ອວິທູເຣ ອາຊີວກເສຍ຺ຍໍ ກາຣາເປຕ຺ວາ ອາຊີວເກ ອຸຍ຺ໂຍເຊສິ – ‘‘ເອຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອຈ຺ຈາວທຖາ’’ຕິ.

ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ມຫາມຕ຺ຕານໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສິ. ມຫາມຕ຺ຕາ ຕໍ ປຸຣິສໍ ພນ຺ຘາເປສຸໍ. ມນຸສ຺ສາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ປຐມໍ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອຸໂທສິຕໍ ອຈ຺ຉິນ຺ທາເປສຸໍ, ທຸຕິຍໍ ທຓ຺ຑາເປສຸໍ, ຕຕິຍໍ ພນ຺ຘາເປສຸໍ. ອິທານິ ຆາຕາເປສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ! ອສ຺ໂສສຸໍ ໂຂ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ເຕສໍ ມນຸສ຺ສານໍ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕານໍ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕານໍ ວິປາເຈນ຺ຕານໍ. ຍາ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ຕາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ອຍ຺ຍາ ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ອຸສ຺ສຍວາທິກາ ວິຫຣິສ຺ສຕີ’’ຕິ! ອຖ ໂຂ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຠິກ຺ຂູນໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ອຸສ຺ສຍວາທິກາ ວິຫຣຕີຕິ. ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ອຸສ຺ສຍວາທິກາ ວິຫຣິສ຺ສຕິ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕຸ –

໖໗໙. ‘‘ຍາ ປນ ຠິກ຺ຂຸນີ ອຸສ຺ສຍວາທິກາ ວິຫເຣຍ຺ຍ ຄຫປຕິນາ ວາ ຄຫປຕິປຸຕ຺ເຕນ ວາ ທາເສນ ວາ ກມ຺ມກາເຣນ [ກມ຺ມກເຣນ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ວາ ອນ຺ຕມໂສ ສມຓປຣິພ຺ພາຊເກນາປິ, ອຍໍ ຠິກ຺ຂຸນີ ປຐມາປຕ຺ຕິກໍ ຘມ຺ມໍ ອາປນ຺ນາ ນິສ຺ສາຣຓີຍໍ ສງ຺ຆາທິເສສ’’ນ຺ຕິ.

໖໘໐. ຍາ ປນາຕິ ຍາ ຍາທິສາ…ເປ… ຠິກ຺ຂຸນີຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປຕາ ຠິກ຺ຂຸນີຕິ.

ອຸສ຺ສຍວາທິກາ ນາມ ອຑ຺ຑກາຣິກາ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ຄຫປຕິ ນາມ ໂຍ ໂກຈິ ອຄາຣໍ ອຊ຺ຌາວສຕິ.

ຄຫປຕິປຸຕ຺ໂຕ ນາມ ເຍ ເກຈິ ປຸຕ຺ຕຠາຕໂຣ.

ທາໂສ ນາມ ອນ຺ໂຕຊາໂຕ ຘນກ຺ກີໂຕ ກຣມຣານີໂຕ.

ກມ຺ມກາໂຣ ນາມ ຠຏໂກ ອາຫຕໂກ.

ສມຓປຣິພ຺ພາຊໂກ ນາມ ຠິກ຺ຂຸຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂຸນິຎ຺ຈ ສິກ຺ຂມານຎ຺ຈ ສາມເຓຣຎ຺ຈ ສາມເຓຣິຎ຺ຈ ຐເປຕ຺ວາ ໂຍ ໂກຈິ ປຣິພ຺ພາຊກສມາປນ຺ໂນ.

ອຑ຺ຑໍ ກຣິສ຺ສາມີຕິ ທຸຕິຍໍ ວາ ປຣິເຍສຕິ ຄຈ຺ຉຕິ ວາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ເອກສ຺ສ ອາໂຣເຈຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ທຸຕິຍສ຺ສ ອາໂຣເຈຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ອຑ຺ຑປຣິໂຍສາເນ ອາປຕ຺ຕິ ສງ຺ຆາທິເສສສ຺ສ.

ປຐມາປຕ຺ຕິກນ຺ຕິ ສຫ ວຕ຺ຖຸຊ຺ຌາຈາຣາ ອາປຊ຺ຊຕິ ອສມນຸຠາສນາຍ.

ນິສ຺ສາຣຓີຍນ຺ຕິ ສງ຺ຆມ຺ຫາ ນິສ຺ສາຣີຍຕິ.

ສງ຺ຆາທິເສສນ຺ຕິ ສງ຺ໂຆວ ຕສ຺ສາ ອາປຕ຺ຕິຍາ ມານຕ຺ຕໍ ເທຕິ ມູລາຍ ປຏິກສ຺ສຕິ ອພ຺ເຠຕິ, ນ ສມ຺ພຫຸລາ ນ ເອກາ ຠິກ຺ຂຸນີ. ເຕນ ວຸຈ຺ຈຕິ ‘‘ສງ຺ຆາທິເສໂສ’’ຕິ. ຕສ຺ເສວ ອາປຕ຺ຕິນິກາຍສ຺ສ ນາມກມ຺ມໍ ອຘິວຈນໍ. ເຕນປິ ວຸຈ຺ຈຕິ ‘‘ສງ຺ຆາທິເສໂສ’’ຕິ.

໖໘໑. ອນາປຕ຺ຕິ ມນຸສ຺ເສຫິ ອາກຑ຺ຒີຍມານາ ຄຈ຺ຉຕິ, ອາຣກ຺ຂໍ ຍາຈຕິ, ອໂນທິສ຺ສ ອາຈິກ຺ຂຕິ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາຍ…ເປ… ອາທິກມ຺ມິກາຍາຕິ.

ປຐມສງ຺ຆາທິເສສສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໒. ທຸຕິຍສງ຺ຆາທິເສສສິກ຺ຂາປທໍ

໖໘໒. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ເວສາລິຍໍ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ລິຈ຺ຉວິສ຺ສ ປຊາປຕິ ອຕິຈາຣິນີ ໂຫຕິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ລິຈ຺ຉວິ ຕໍ ອິຕ຺ຖິໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສາຘຸ ວິຣມາຫິ, ອນຕ຺ຖໍ ໂຂ ເຕ ກຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ເອວມ຺ປິ ສາ ວຸຈ຺ຈມານາ ນາທິຍິ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ເວສາລິຍໍ ລິຈ຺ຉວິຄໂຓ ສນ຺ນິປຕິໂຕ ໂຫຕິ ເກນຈິເທວ ກຣຓີເຍນ. ອຖ ໂຂ ໂສ ລິຈ຺ຉວິ ເຕ ລິຈ຺ຉວໂຍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເອກໍ ເມ, ອຍ຺ໂຍ, ອິຕ຺ຖິໍ ອນຸຊານາຖາ’’ຕິ. ‘‘ກາ ນາມ ສາ’’ຕິ? ‘‘ມຍ຺ຫໍ ປຊາປຕິ ອຕິຈຣຕິ, ຕໍ ຆາເຕສ຺ສາມີ’’ຕິ. ‘‘ຊານາຫີ’’ຕິ. ອສ຺ໂສສິ ໂຂ ສາ ອິຕ຺ຖີ – ‘‘ສາມິໂກ ກິຣ ມໍ ຆາເຕຕຸກາໂມ’’ຕິ. ວຣຠຓ຺ຑໍ ອາທາຍ ສາວຕ຺ຖິໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕິຕ຺ຖິເຍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ຍາຈິ. ຕິຕ຺ຖິຍາ ນ ອິຈ຺ຉິໍສຸ ປພ຺ພາເຊຕຸໍ. ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ຍາຈິ. ຠິກ຺ຂຸນິໂຍປິ ນ ອິຈ຺ຉິໍສຸ ປພ຺ພາເຊຕຸໍ. ຖຸລ຺ລນນ຺ທໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຓ຺ຑກໍ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ປພ຺ພຊ຺ຊໍ ຍາຈິ. ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຠຓ຺ຑກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປພ຺ພາເຊສິ.

ອຖ ໂຂ ໂສ ລິຈ຺ຉວິ ຕໍ ອິຕ຺ຖິໍ ຄເວສນ຺ໂຕ ສາວຕ຺ຖິໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸນີສຸ ປພ຺ພຊິຕໍ ທິສ຺ວານ ເຍນ ຣາຊາ ປເສນທິ ໂກສໂລ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຣາຊານໍ ປເສນທິໍ ໂກສລໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ປຊາປຕິ ເມ, ເທວ, ວຣຠຓ຺ຑໍ ອາທາຍ ສາວຕ຺ຖິໍ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕາ. ຕໍ ເທໂວ ອນຸຊານາຕູ’’ຕິ. ‘‘ເຕນ ຫິ, ຠເຓ, ວິຈິນິຕ຺ວາ ອາຈິກ຺ຂາ’’ຕິ. ‘‘ທິຏ຺ຐາ, ເທວ, ຠິກ຺ຂຸນີສຸ ປພ຺ພຊິຕາ’’ຕິ. ‘‘ສເຈ, ຠເຓ, ຠິກ຺ຂຸນີສຸ ປພ຺ພຊິຕາ, ນ ສາ ລພ຺ຠາ ກິຎ຺ຈິ ກາຕຸໍ. ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ ຠຄວຕາ ຘມ຺ໂມ, ຈຣຕຸ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ສມ຺ມາ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ອນ຺ຕກິຣິຍາຍາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ລິຈ຺ຉວິ ອຸຊ຺ຌາຍຕິ ຂິຍ຺ຍຕິ ວິປາເຈຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ໂຈຣິໍ ປພ຺ພາເຊສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ! ອສ຺ໂສສຸໍ ໂຂ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຕສ຺ສ ລິຈ຺ຉວິສ຺ສ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕສ຺ສ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕສ຺ສ ວິປາເຈນ຺ຕສ຺ສ. ຍາ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ຕາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ອຍ຺ຍາ ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ໂຈຣິໍ ປພ຺ພາເຊສ຺ສຕີ’’ຕິ! ອຖ ໂຂ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຠິກ຺ຂູນໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ໂຈຣິໍ ປພ຺ພາເຊຕີຕິ [ປພ຺ພາເຊສີຕິ (ກ.)]? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ໂຈຣິໍ ປພ຺ພາເຊສ຺ສຕິ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕຸ –

໖໘໓. ‘‘ຍາ ປນ ຠິກ຺ຂຸນີ ຊານໍ ໂຈຣິໍ ວຊ຺ຌໍ ວິທິຕໍ ອນປໂລເກຕ຺ວາ ຣາຊານໍ ວາ ສງ຺ຆໍ ວາ ຄຓໍ ວາ ປູຄໍ ວາ ເສຓິໍ ວາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ກປ຺ປາ ວຸຏ຺ຐາເປຍ຺ຍ, ອຍມ຺ປິ ຠິກ຺ຂຸນີ ປຐມາປຕ຺ຕິກໍ ຘມ຺ມໍ ອາປນ຺ນາ ນິສ຺ສາຣຓີຍໍ ສງ຺ຆາທິເສສ’’ນ຺ຕິ.

໖໘໔. ຍາ ປນາຕິ ຍາ ຍາທິສາ…ເປ… ຠິກ຺ຂຸນີຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປຕາ ຠິກ຺ຂຸນີຕິ.

ຊານາຕິ ນາມ ສາມໍ ວາ ຊານາຕິ ອຎ຺ເຎ ວາ ຕສ຺ສາ ອາໂຣເຈນ຺ຕິ, ສາ ວາ ອາໂຣເຈຕິ.

ໂຈຣີ ນາມ ຍາ ປຎ຺ຈມາສກໍ ວາ ອຕິເຣກປຎ຺ຈມາສກໍ ວາ ອຄ຺ຆນກໍ ອທິນ຺ນໍ ເຖຍ຺ຍສງ຺ຂາຕໍ ອາທິຍຕິ, ເອສາ ໂຈຣີ ນາມ.

ວຊ຺ຌາ ນາມ ຍໍ ກຕ຺ວາ ວຊ຺ຌປ຺ປຕ຺ຕາ ໂຫຕິ.

ວິທິຕາ ນາມ ອຎ຺ເຎຫິ ມນຸສ຺ເສຫິ ຎາຕາ ໂຫຕິ ‘‘ວຊ຺ຌາ ເອສາ’’ຕິ.

ອນປໂລເກຕ຺ວາຕິ ອນາປຸຈ຺ຉາ.

ຣາຊາ ນາມ ຍຕ຺ຖ ຣາຊາ ອນຸສາສຕິ, ຣາຊາ ອປໂລເກຕພ຺ໂພ.

ສງ຺ໂຆ ນາມ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ໂຆ ວຸຈ຺ຈຕິ, ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ໂຆ ອປໂລເກຕພ຺ໂພ.

ຄໂຓ ນາມ ຍຕ຺ຖ ຄໂຓ ອນຸສາສຕິ, ຄໂຓ ອປໂລເກຕພ຺ໂພ.

ປູໂຄ ນາມ ຍຕ຺ຖ ປູໂຄ ອນຸສາສຕິ, ປູໂຄ ອປໂລເກຕພ຺ໂພ.

ເສຓິ ນາມ ຍຕ຺ຖ ເສຓິ ອນຸສາສຕິ, ເສຓິ ອປໂລເກຕພ຺ໂພ.

ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ກປ຺ປາຕິ ຐເປຕ຺ວາ ກປ຺ປໍ. ກປ຺ປໍ ນາມ ທ຺ເວ ກປ຺ປານິ – ຕິຕ຺ຖິເຍສຸ ວາ ປພ຺ພຊິຕາ ໂຫຕິ ອຎ຺ຎາສຸ ວາ ຠິກ຺ຂຸນີສຸ ປພ຺ພຊິຕາ. ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ກປ຺ປາ ‘‘ວຸຏ຺ຐາເປສ຺ສາມີ’’ຕິ ຄຓໍ ວາ ອາຈຣິນິໍ ວາ ປຕ຺ຕໍ ວາ ຈີວຣໍ ວາ ປຣິເຍສຕິ, ສີມໍ ວາ ສມ຺ມນ຺ນຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ຎຕ຺ຕິຍາ ທຸກ຺ກຏໍ. ທ຺ວີຫິ ກມ຺ມວາຈາຫິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍາ. ກມ຺ມວາຈາປຣິໂຍສາເນ ອຸປຊ຺ຌາຍາຍ ອາປຕ຺ຕິ ສງ຺ຆາທິເສສສ຺ສ. ຄຓສ຺ສ ຈ ອາຈຣິນິຍາ ຈ ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ.

ອຍມ຺ປີຕິ ປຸຣິມໍ ອຸປາທາຍ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ປຐມາປຕ຺ຕິກນ຺ຕິ ສຫ ວຕ຺ຖຸຊ຺ຌາຈາຣາ ອາປຊ຺ຊຕິ ອສມນຸຠາສນາຍ.

ນິສ຺ສາຣຓີຍນ຺ຕິ ສງ຺ຆມ຺ຫາ ນິສ຺ສາຣີຍຕິ.

ສງ຺ຆາທິເສສນ຺ຕິ…ເປ… ເຕນປິ ວຸຈ຺ຈຕິ ສງ຺ຆາທິເສໂສຕິ.

໖໘໕. ໂຈຣິຍາ ໂຈຣິສຎ຺ຎາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ກປ຺ປາ ວຸຏ຺ຐາເປຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ສງ຺ຆາທິເສສສ຺ສ. ໂຈຣິຍາ ເວມຕິກາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ກປ຺ປາ ວຸຏ຺ຐາເປຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ໂຈຣິຍາ ອໂຈຣິສຎ຺ຎາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ກປ຺ປາ ວຸຏ຺ຐາເປຕິ, ອນາປຕ຺ຕິ. ອໂຈຣິຍາ ໂຈຣິສຎ຺ຎາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອໂຈຣິຍາ ເວມຕິກາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອໂຈຣິຍາ ອໂຈຣິສຎ຺ຎາ, ອນາປຕ຺ຕິ.

໖໘໖. ອນາປຕ຺ຕິ ອຊານນ຺ຕີ ວຸຏ຺ຐາເປຕິ, ອປໂລເກຕ຺ວາ ວຸຏ຺ຐາເປຕິ, ກປ຺ປກຕໍ ວຸຏ຺ຐາເປຕິ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາຍ, ອາທິກມ຺ມິກາຍາຕິ.

ທຸຕິຍສງ຺ຆາທິເສສສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໓. ຕຕິຍສງ຺ຆາທິເສສສິກ຺ຂາປທໍ

໖໘໗. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠທ຺ທາຍ ກາປິລານິຍາ ອນ຺ເຕວາສິນີ ຠິກ຺ຂຸນີ ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ສທ຺ຘິໍ ຠຓ຺ຑິຕ຺ວາ ຄາມກໍ [ຄາມເກ (ສ຺ຍາ.)] ຎາຕິກຸລໍ ອຄມາສິ. ຠທ຺ທາ ກາປິລານີ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ອປສ຺ສນ຺ຕີ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ກຫໍ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມາ, ນ ທິສ຺ສຕີ’’ຕິ! ‘‘ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ສທ຺ຘິໍ, ອຍ຺ເຍ, ຠຓ຺ຑິຕ຺ວາ ນ ທິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ‘‘ອມ຺ມາ, ອມຸກສ຺ມິໍ ຄາມເກ ເອຕິສ຺ສາ ຎາຕິກຸລໍ. ຕຕ຺ຖ ຄນ຺ຕ຺ວາ ວິຈິນຖາ’’ຕິ. ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຕຕ຺ຖ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ກິສ຺ສ ຕ຺ວໍ, ອຍ຺ເຍ, ເອກິກາ ອາຄຕາ, ກຈ຺ຈິສິ ອປ຺ປຘໍສິຕາ’’ຕິ? ‘‘ອປ຺ປຘໍສິຕາມ຺ຫິ, ອຍ຺ເຍ’’ຕິ. ຍາ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ຕາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຠິກ຺ຂຸນີ ເອກາ ຄາມນ຺ຕຣໍ ຄຈ຺ຉິສ຺ສຕີ’’ຕິ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນີ ເອກາ ຄາມນ຺ຕຣໍ ຄຈ຺ຉຕີຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນີ ເອກາ ຄາມນ຺ຕຣໍ ຄຈ຺ຉິສ຺ສຕິ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕຸ –

‘‘ຍາ ປນ ຠິກ຺ຂຸນີ ເອກາ ຄາມນ຺ຕຣໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ອຍມ຺ປິ ຠິກ຺ຂຸນີ ປຐມາປຕ຺ຕິກໍ ຘມ຺ມໍ ອາປນ຺ນາ ນິສ຺ສາຣຓີຍໍ ສງ຺ຆາທິເສສ’’ນ຺ຕິ.

ເອວຎ຺ຈິທໍ ຠຄວຕາ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

໖໘໘. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ທ຺ເວ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ສາເກຕາ ສາວຕ຺ຖິໍ ອທ຺ຘານມຄ຺ຄປ຺ປຏິປນ຺ນາ ໂຫນ຺ຕິ. ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ນທີ ຕຣິຕພ຺ພາ ໂຫຕິ. ອຖ ໂຂ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ນາວິເກ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ສາຘຸ ໂນ, ອາວຸໂສ, ຕາເຣຖາ’’ຕິ. ‘‘ນາຍ຺ເຍ, ສກ຺ກາ ອຸໂຠ ສກິໍ ຕາເຣຕຸ’’ນ຺ຕິ. ເອໂກ ເອກໍ ອຸຕ຺ຕາເຣສິ. ອຸຕ຺ຕິຓ຺ໂຓ ອຸຕ຺ຕິຓ຺ຓໍ ທູເສສິ. ອນຸຕ຺ຕິຓ຺ໂຓ ອນຸຕ຺ຕິຓ຺ຓໍ ທູເສສິ. ຕາ ປຈ຺ຉາ ສມາຄນ຺ຕ຺ວາ ປຸຈ຺ຉິໍສຸ – ‘‘ກຈ຺ຈິສິ, ອຍ຺ເຍ, ອປ຺ປຘໍສິຕາ’’ຕິ? ‘‘ປຘໍສິຕາມ຺ຫິ, ອຍ຺ເຍ! ຕ຺ວໍ ປນ, ອຍ຺ເຍ, ອປ຺ປຘໍສິຕາ’’ຕິ? ‘‘ປຘໍສິຕາມ຺ຫິ, ອຍ຺ເຍ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ສາວຕ຺ຖິໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ຍາ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ຕາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຠິກ຺ຂຸນີ ເອກາ ນທີປາຣໍ ຄຈ຺ຉິສ຺ສຕີ’’ຕິ! ອຖ ໂຂ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຠິກ຺ຂູນໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນີ ເອກາ ນທີປາຣໍ ຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນີ ເອກາ ນທີປາຣໍ ຄຈ຺ຉິສ຺ສຕິ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕຸ –

‘‘ຍາ ປນ ຠິກ຺ຂຸນີ ເອກາ ວາ ຄາມນ຺ຕຣໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ເອກາ ວາ ນທີປາຣໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ອຍມ຺ປິ ຠິກ຺ຂຸນີ ປຐມາປຕ຺ຕິກໍ ຘມ຺ມໍ ອາປນ຺ນາ ນິສ຺ສາຣຓີຍໍ ສງ຺ຆາທິເສສ’’ນ຺ຕິ.

ເອວຎ຺ຈິທໍ ຠຄວຕາ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

໖໘໙. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສມ຺ພຫຸລາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ໂກສເລສຸ ຊນປເທ ສາວຕ຺ຖິໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕາ [ຄນ຺ຕ຺ວາ (ກ.)] ສາຍໍ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຄາມໍ ອຸປຄຈ຺ຉິໍສຸ. ຕຕ຺ຖ ອຎ຺ຎຕຣາ ຠິກ຺ຂຸນີ ອຠິຣູປາ ໂຫຕິ ທສ຺ສນີຍາ ປາສາທິກາ. ອຎ຺ຎຕໂຣ ປຸຣິໂສ ຕສ຺ສາ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ສຫ ທສ຺ສເນນ ປຏິພທ຺ຘຈິຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ປຸຣິໂສ ຕາສໍ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ເສຍ຺ຍໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ໂຕ ຕສ຺ສາ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ເສຍ຺ຍໍ ເອກມນ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາເປສິ. ອຖ ໂຂ ສາ ຠິກ຺ຂຸນີ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ – ‘‘ປຣິຍຸຏ຺ຐິໂຕ ອຍໍ ປຸຣິໂສ; ສເຈ ຣຕ຺ຕິໍ ອາຄຈ຺ຉິສ຺ສຕິ, ວິສ຺ສໂຣ ເມ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອນາປຸຈ຺ຉາ ອຎ຺ຎຕຣໍ ກຸລໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ເສຍ຺ຍໍ ກປ຺ເປສິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ປຸຣິໂສ ຣຕ຺ຕິໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ຄເວສນ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຆຏ຺ເຏສິ. ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ອປສ຺ສນ຺ຕິໂຍ ເອວມາຫໍສຸ – ‘‘ນິສ຺ສໍສຍໍ ໂຂ ສາ ຠິກ຺ຂຸນີ ປຸຣິເສນ ສທ຺ຘິໍ ນິກ຺ຂນ຺ຕາ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ສາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຕສ຺ສາ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຈ຺ຈເຍນ ເຍນ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ເຕນຸປສງ຺ກມິ. ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ກິສ຺ສ ຕ຺ວໍ, ອຍ຺ເຍ, ປຸຣິເສນ ສທ຺ຘິໍ ນິກ຺ຂນ຺ຕາ’’ຕິ? ‘‘ນາຫໍ, ອຍ຺ເຍ, ປຸຣິເສນ ສທ຺ຘິໍ ນິກ຺ຂນ຺ຕາ’’ຕິ. ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສິ. ຍາ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ຕາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຠິກ຺ຂຸນີ ເອກາ ຣຕ຺ຕິໍ ວິປ຺ປວສິສ຺ສຕີ’’ຕິ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນີ ເອກາ ຣຕ຺ຕິໍ ວິປ຺ປວສີຕິ [ວິປ຺ປວສີຕິ (ກ.)]? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນີ ເອກາ ຣຕ຺ຕິໍ ວິປ຺ປວສິສ຺ສຕິ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕຸ –

‘‘ຍາ ປນ ຠິກ຺ຂຸນີ ເອກາ ວາ ຄາມນ຺ຕຣໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ເອກາ ວາ ນທີປາຣໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ເອກາ ວາ ຣຕ຺ຕິໍ ວິປ຺ປວເສຍ຺ຍ, ອຍມ຺ປິ ຠິກ຺ຂຸນີ ປຐມາປຕ຺ຕິກໍ ຘມ຺ມໍ ອາປນ຺ນາ ນິສ຺ສາຣຓີຍໍ ສງ຺ຆາທິເສສ’’ນ຺ຕິ.

ເອວຎ຺ຈິທໍ ຠຄວຕາ ຠິກ຺ຂຸນີນໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

໖໙໐. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສມ຺ພຫຸລາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ໂກສເລສຸ ຊນປເທ ສາວຕ຺ຖິໍ ອທ຺ຘານມຄ຺ຄປ຺ປຏິປນ຺ນາ ໂຫນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ອຎ຺ຎຕຣາ ຠິກ຺ຂຸນີ ວຈ຺ເຈນ ປີຬິຕາ ເອກິກາ ໂອຫີຍິຕ຺ວາ [ໂອຫິຍິຕ຺ວາ (ກ.)] ປຈ຺ຉາ ອຄມາສິ. ມນຸສ຺ສາ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ທູເສສຸໍ. ອຖ ໂຂ ສາ ຠິກ຺ຂຸນີ ເຍນ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ເຕນຸປສງ຺ກມິ. ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ກິສ຺ສ ຕ຺ວໍ, ອຍ຺ເຍ, ເອກິກາ ໂອຫີນາ, ກຈ຺ຈິສິ ອປ຺ປຘໍສິຕາ’’ຕິ? ‘‘ປຘໍສິຕາມ຺ຫິ, ອຍ຺ເຍ’’ຕິ. ຍາ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ຕາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຠິກ຺ຂຸນີ ເອກາ ຄຓມ຺ຫາ ໂອຫີຍິສ຺ສຕີຕິ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນີ ເອກາ ຄຓມ຺ຫາ ໂອຫີຍຕີຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນີ ເອກາ ຄຓມ຺ຫາ ໂອຫີຍິສ຺ສຕິ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕຸ –

໖໙໑. ‘‘ຍາ ປນ ຠິກ຺ຂຸນີ ເອກາ ວາ ຄາມນ຺ຕຣໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ເອກາ ວາ ນທີປາຣໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ເອກາ ວາ ຣຕ຺ຕິໍ ວິປ຺ປວເສຍ຺ຍ, ເອກາ ວາ ຄຓມ຺ຫາ ໂອຫີເຍຍ຺ຍ, ອຍມ຺ປິ ຠິກ຺ຂຸນີ ປຐມາປຕ຺ຕິກໍ ຘມ຺ມໍ ອາປນ຺ນາ ນິສ຺ສາຣຓີຍໍ ສງ຺ຆາທິເສສ’’ນ຺ຕິ.

໖໙໒. ຍາ ປນາຕິ ຍາ ຍາທິສາ…ເປ… ຠິກ຺ຂຸນີຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປຕາ ຠິກ຺ຂຸນີຕິ.

ເອກາ ວາ ຄາມນ຺ຕຣໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາຕິ ປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕສ຺ສ ຄາມສ຺ສ ປຣິກ຺ເຂປໍ ປຐມໍ ປາທໍ ອຕິກ຺ກາເມນ຺ຕິຍາ ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ, ທຸຕິຍໍ ປາທໍ ອຕິກ຺ກາເມນ຺ຕິຍາ ອາປຕ຺ຕິ ສງ຺ຆາທິເສສສ຺ສ.

ອປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕສ຺ສ ຄາມສ຺ສ ອຸປຈາຣໍ ປຐມໍ ປາທໍ ອຕິກ຺ກາເມນ຺ຕິຍາ ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ທຸຕິຍໍ ປາທໍ ອຕິກ຺ກາເມນ຺ຕິຍາ ອາປຕ຺ຕິ ສງ຺ຆາທິເສສສ຺ສ.

ເອກາ ວາ ນທີປາຣໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາຕິ ນທີ ນາມ ຕິມຓ຺ຑລໍ ປຏິຈ຺ຉາເທຕ຺ວາ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ອຸຕ຺ຕຣນ຺ຕິຍາ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ອນ຺ຕຣວາສໂກ ເຕມິຍຕິ. ປຐມໍ ປາທໍ ອຸຕ຺ຕຣນ຺ຕິຍາ ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ທຸຕິຍໍ ປາທໍ ອຸຕ຺ຕຣນ຺ຕິຍາ ອາປຕ຺ຕິ ສງ຺ຆາທິເສສສ຺ສ.

ເອກາ ວາ ຣຕ຺ຕິໍ ວິປ຺ປວເສຍ຺ຍາຕິ ສຫ ອຣຸຓຸຄ຺ຄມນາ ທຸຕິຍິກາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ຫຕ຺ຖປາສໍ ວິຊຫນ຺ຕິຍາ ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ວິຊຫິເຕ ອາປຕ຺ຕິ ສງ຺ຆາທິເສສສ຺ສ.

ເອກາ ວາ ຄຓມ຺ຫາ ໂອຫີເຍຍ຺ຍາຕິ ອຄາມເກ ອຣຎ຺ເຎ ທຸຕິຍິກາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ທສ຺ສນູປຈາຣໍ ວາ ສວນູປຈາຣໍ ວາ ວິຊຫນ຺ຕິຍາ ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ວິຊຫິເຕ ອາປຕ຺ຕິ ສງ຺ຆາທິເສສສ຺ສ.

ອຍມ຺ປີຕິ ປຸຣິມາໂຍ ອຸປາທາຍ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ປຐມາປຕ຺ຕິກນ຺ຕິ ສຫ ວຕ຺ຖຸຊ຺ຌາຈາຣາ ອາປຊ຺ຊຕິ ອສມນຸຠາສນາຍ.

ນິສ຺ສາຣຓີຍນ຺ຕິ ສງ຺ຆມ຺ຫາ ນິສ຺ສາຣີຍຕິ.

ສງ຺ຆາທິເສໂສຕິ…ເປ… ເຕນປິ ວຸຈ຺ຈຕິ ສງ຺ຆາທິເສໂສຕິ.

໖໙໓. ອນາປຕ຺ຕິ ທຸຕິຍິກາ ຠິກ຺ຂຸນີ ປກ຺ກນ຺ຕາ ວາ ໂຫຕິ ວິພ຺ຠນ຺ຕາ ວາ ກາລງ຺ກຕາ ວາ ປກ຺ຂສງ຺ກນ຺ຕາ ວາ, ອາປທາສຸ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາຍ, ອາທິກມ຺ມິກາຍາຕິ.

ຕຕິຍສງ຺ຆາທິເສສສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໔. ຈຕຸຕ຺ຖສງ຺ຆາທິເສສສິກ຺ຂາປທໍ

໖໙໔. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຈຓ຺ຑກາຬີ ຠິກ຺ຂຸນີ ຠຓ຺ຑນກາຣິກາ ໂຫຕິ ກລຫກາຣິກາ ວິວາທກາຣິກາ ຠສ຺ສກາຣິກາ ສງ຺ເຆ ອຘິກຣຓກາຣິກາ. ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຕສ຺ສາ ກມ຺ເມ ກຣີຍມາເນ ປຏິກ຺ໂກສຕິ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຄາມກໍ ອຄມາສິ ເກນຈິເທວ ກຣຓີເຍນ. ອຖ ໂຂ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ໂຆ – ‘‘ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ປກ຺ກນ຺ຕາ’’ຕິ, ຈຓ຺ຑກາຬິໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ [ອທສ຺ສເນນ (ກ.)] ອຸກ຺ຂິປິ. ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຄາມເກ ຕໍ ກຣຓີຍໍ ຕີເຣຕ຺ວາ ປຸນເທວ ສາວຕ຺ຖິໍ ປຈ຺ຈາຄຈ຺ຉິ. ຈຓ຺ຑກາຬີ ຠິກ຺ຂຸນີ ຖຸລ຺ລນນ຺ທາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິຍາ ເນວ ອາສນໍ ປຎ຺ຎເປສິ ນ ປາໂທທກໍ ປາທປີຐໍ ປາທກຐລິກໍ ອຸປນິກ຺ຂິປິ ນ ປຈ຺ຈຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣໍ ປຏິຄ຺ຄເຫສິ ນ ປານີເຍນ ອາປຸຈ຺ຉິ. ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຈຓ຺ຑກາຬິໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກິສ຺ສ ຕ຺ວໍ, ອຍ຺ເຍ, ມຍິ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິຍາ ເນວ ອາສນໍ ປຎ຺ຎເປສິ ນ ປາໂທທກໍ ປາທປີຐໍ ປາທກຐລິກໍ ອຸປນິກ຺ຂິປິ ນ ປຈ຺ຈຸຄ຺ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣໍ ປຏິຄ຺ຄເຫສິ ນ ປານີເຍນ ອາປຸຈ຺ຉີ’’ຕິ? ‘‘ເອວຎ຺ເຫຕໍ, ອຍ຺ເຍ, ໂຫຕິ ຍຖາ ຕໍ ອນາຖາຍາ’’ຕິ. ‘‘ກິສ຺ສ ປນ ຕ຺ວໍ, ອຍ຺ເຍ, ອນາຖາ’’ຕິ? ‘‘ອິມາ ມໍ, ອຍ຺ເຍ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ – ‘‘ອຍໍ ອນາຖາ ອປ຺ປຎ຺ຎາຕາ, ນຕ຺ຖິ ອິມິສ຺ສາ ກາຈິ ປຏິວຕ຺ຕາ’’ຕິ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ [ອທສ຺ສເນນ (ກ.)] ອຸກ຺ຂິປິໍສູ’’ຕິ.

ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ – ‘‘ພາລາ ເອຕາ ອພ຺ຍຕ຺ຕາ ເອຕາ, ເນວ ຊານນ຺ຕິ ກມ຺ມໍ ວາ ກມ຺ມໂທສໍ ວາ ກມ຺ມວິປຕ຺ຕິໍ ວາ ກມ຺ມສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ວາ. ມຍໍ ໂຂ ຊານາມ ກມ຺ມມ຺ປິ ກມ຺ມໂທສມ຺ປິ ກມ຺ມວິປຕ຺ຕິມ຺ປິ ກມ຺ມສມ຺ປຕ຺ຕິມ຺ປິ. ມຍໍ ໂຂ ອກຕໍ ວາ ກມ຺ມໍ ກາເຣຍ຺ຍາມ ກຕໍ ວາ ກມ຺ມໍ ໂກເປຍ຺ຍາມາ’’ຕິ, ລຫຸໍ ລຫຸໍ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ຆໍ ສນ຺ນິປາເຕຕ຺ວາ ຈຓ຺ຑກາຬິໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ໂອສາເຣສິ. ຍາ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ຕາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ອຍ຺ຍາ ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ສມຄ຺ເຄນ ສງ຺ເຆນ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ຘມ຺ເມນ ວິນເຍນ ສຕ຺ຖຸສາສເນນ ອນປໂລເກຕ຺ວາ ກາຣກສງ຺ຆໍ ອນຎ຺ຎາຍ ຄຓສ຺ສ ຉນ຺ທໍ ໂອສາເຣສ຺ສຕີ’’ຕິ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ສມຄ຺ເຄນ ສງ຺ເຆນ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ຘມ຺ເມນ ວິນເຍນ ສຕ຺ຖຸສາສເນນ ອນປໂລເກຕ຺ວາ ກາຣກສງ຺ຆໍ ອນຎ຺ຎາຍ ຄຓສ຺ສ ຉນ຺ທໍ ໂອສາເຣຕີຕິ [ໂອສາເຣສີຕິ (ກ.)]? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຖຸລ຺ລນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ສມຄ຺ເຄນ ສງ຺ເຆນ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ຘມ຺ເມນ ວິນເຍນ ສຕ຺ຖຸສາສເນນ ອນປໂລເກຕ຺ວາ ກາຣກສງ຺ຆໍ ອນຎ຺ຎາຍ ຄຓສ຺ສ ຉນ຺ທໍ ໂອສາເຣສ຺ສຕິ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕຸ –

໖໙໕. ‘‘ຍາ ປນ ຠິກ຺ຂຸນີ ສມຄ຺ເຄນ ສງ຺ເຆນ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ຘມ຺ເມນ ວິນເຍນ ສຕ຺ຖຸສາສເນນ ອນປໂລເກຕ຺ວາ ກາຣກສງ຺ຆໍ ອນຎ຺ຎາຍ ຄຓສ຺ສ ຉນ຺ທໍ ໂອສາເຣຍ຺ຍ, ອຍມ຺ປິ ຠິກ຺ຂຸນີ ປຐມາປຕ຺ຕິກໍ ຘມ຺ມໍ ອາປນ຺ນາ ນິສ຺ສາຣຓີຍໍ ສງ຺ຆາທິເສສ’’ນ຺ຕິ.

໖໙໖. ຍາ ປນາຕິ ຍາ ຍາທິສາ…ເປ… ຠິກ຺ຂຸນີຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປຕາ ຠິກ຺ຂຸນີຕິ.

ສມຄ຺ໂຄ ນາມ ສງ຺ໂຆ ສມານສໍວາສໂກ ສມານສີມາຍໍ ຐິໂຕ.

ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕາ ນາມ ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ ວາ ອປ຺ປຏິກມ຺ເມ ວາ ອປ຺ປຏິນິສ຺ສຄ຺ເຄ ວາ [ອທສ຺ສເນນ ວາ ອປ຺ປຏິກມ຺ເມນ ວາ ອປ຺ປຏິນິສ຺ສຄ຺ເຄນ ວາ (ກ.), ອທສ຺ສເນ ວາ ອປ຺ປຏິກມ຺ເມ ວາ ປາປິກາຍ ທິຏ຺ຐິຍາ ອປ຺ປຏິນິສ຺ສຄ຺ເຄ ວາ (?)] ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕາ.

ຘມ຺ເມນ ວິນເຍນາຕິ ເຍນ ຘມ຺ເມນ ເຍນ ວິນເຍນ.

ສຕ຺ຖຸສາສເນນາຕິ ຊິນສາສເນນ ພຸທ຺ຘສາສເນນ.

ອນປໂລເກຕ຺ວາ ກາຣກສງ຺ຆນ຺ຕິ ກມ຺ມກາຣກສງ຺ຆໍ ອນາປຸຈ຺ຉາ.

ອນຎ຺ຎາຍ ຄຓສ຺ສ ຉນ຺ທນ຺ຕິ ຄຓສ຺ສ ຉນ຺ທໍ ອຊານິຕ຺ວາ.

‘‘ໂອສາເຣສ຺ສາມີ’’ຕິ ຄຓໍ ວາ ປຣິເຍສຕິ, ສີມໍ ວາ ສມ຺ມນ຺ນຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ຎຕ຺ຕິຍາ ທຸກ຺ກຏໍ, ທ຺ວີຫິ ກມ຺ມວາຈາຫິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍາ, ກມ຺ມວາຈາປຣິໂຍສາເນ ອາປຕ຺ຕິ ສງ຺ຆາທິເສສສ຺ສ.

ອຍມ຺ປີຕິ ປຸຣິມາໂຍ ອຸປາທາຍ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ປຐມາປຕ຺ຕິກນ຺ຕິ ສຫ ວຕ຺ຖຸຊ຺ຌາຈາຣາ ອາປຊ຺ຊຕິ ອສມນຸຠາສນາຍ.

ນິສ຺ສາຣຓີຍນ຺ຕິ ສງ຺ຆມ຺ຫາ ນິສ຺ສາຣີຍຕິ.

ສງ຺ຆາທິເສໂສຕິ…ເປ… ເຕນປິ ວຸຈ຺ຈຕິ ສງ຺ຆາທິເສໂສຕິ.

໖໙໗. ຘມ຺ມກມ຺ເມ ຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎາ ໂອສາເຣຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ສງ຺ຆາທິເສສສ຺ສ. ຘມ຺ມກມ຺ເມ ເວມຕິກາ ໂອສາເຣຕິ ອາປຕ຺ຕິ ສງ຺ຆາທິເສສສ຺ສ. ຘມ຺ມກມ຺ເມ ອຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎາ ໂອສາເຣຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ສງ຺ຆາທິເສສສ຺ສ.

ອຘມ຺ມກມ຺ເມ ຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອຘມ຺ມກມ຺ເມ ເວມຕິກາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອຘມ຺ມກມ຺ເມ ອຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ.

໖໙໘. ອນາປຕ຺ຕິ ກມ຺ມກາຣກສງ຺ຆໍ ອປໂລເກຕ຺ວາ ໂອສາເຣຕິ, ຄຓສ຺ສ ຉນ຺ທໍ ຊານິຕ຺ວາ ໂອສາເຣຕິ, ວຕ຺ເຕ ວຕ຺ຕນ຺ຕິໍ ໂອສາເຣຕິ, ອສນ຺ເຕ ກມ຺ມກາຣກສງ຺ເຆ ໂອສາເຣຕິ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາຍ, ອາທິກມ຺ມິກາຍາຕິ.

ຈຕຸຕ຺ຖສງ຺ຆາທິເສສສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໕. ປຎ຺ຈມສງ຺ຆາທິເສສສິກ຺ຂາປທໍ

໖໙໙. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ອຠິຣູປາ ໂຫຕິ ທສ຺ສນີຍາ ປາສາທິກາ. ມນຸສ຺ສາ ຠຕ຺ຕຄ຺ເຄ ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ອວສ຺ສຸຕາ ອວສ຺ສຸຕາຍ ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ອຄ຺ຄມຄ຺ຄານິ ໂຠຊນານິ ເທນ຺ຕິ. ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຍາວທຕ຺ຖໍ ຠຸຎ຺ຊຕິ; ອຎ຺ຎາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ນ ຈິຕ຺ຕຣູປໍ ລຠນ຺ຕິ. ຍາ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ຕາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ອຍ຺ຍາ ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທາ ອວສ຺ສຸຕາ ອວສ຺ສຸຕສ຺ສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຫຕ຺ຖໂຕ ຂາທນີຍໍ ວາ ໂຠຊນີຍໍ ວາ ສຫຕ຺ຖາ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຂາທິສ຺ສຕິ ຠຸຎ຺ຊິສ຺ສຕີ’’ຕິ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ອວສ຺ສຸຕາ ອວສ຺ສຸຕສ຺ສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຫຕ຺ຖໂຕ ຂາທນີຍໍ ວາ ໂຠຊນີຍໍ ວາ ສຫຕ຺ຖາ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຂາທຕິ ຠຸຎ຺ຊຕີຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ອວສ຺ສຸຕາ ອວສ຺ສຸຕສ຺ສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຫຕ຺ຖໂຕ ຂາທນີຍໍ ວາ ໂຠຊນີຍໍ ວາ ສຫຕ຺ຖາ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຂາທິສ຺ສຕິ ຠຸຎ຺ຊິສ຺ສຕິ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕຸ –

໗໐໐. ‘‘ຍາ ປນ ຠິກ຺ຂຸນີ ອວສ຺ສຸຕາ ອວສ຺ສຸຕສ຺ສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຫຕ຺ຖໂຕ ຂາທນີຍໍ ວາ ໂຠຊນີຍໍ ວາ ສຫຕ຺ຖາ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຂາເທຍ຺ຍ ວາ ຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍ ວາ, ອຍມ຺ປິ ຠິກ຺ຂຸນີ ປຐມາປຕ຺ຕິກໍ ຘມ຺ມໍ ອາປນ຺ນາ ນິສ຺ສາຣຓີຍໍ ສງ຺ຆາທິເສສ’’ນ຺ຕິ.

໗໐໑. ຍາ ປນາຕິ ຍາ ຍາທິສາ…ເປ… ຠິກ຺ຂຸນີຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປຕາ ຠິກ຺ຂຸນີຕິ.

ອວສ຺ສຸຕາ ນາມ ສາຣຕ຺ຕາ ອເປກ຺ຂວຕີ ປຏິພທ຺ຘຈິຕ຺ຕາ.

ອວສ຺ສຸໂຕ ນາມ ສາຣຕ຺ໂຕ ອເປກ຺ຂວາ ປຏິພທ຺ຘຈິຕ຺ໂຕ.

ປຸຣິສປຸຄ຺ຄໂລ ນາມ ມນຸສ຺ສປຸຣິໂສ, ນ ຍກ຺ໂຂ ນ ເປໂຕ ນ ຕິຣຈ຺ຉານຄໂຕ, ວິຎ຺ຎູ ປຏິພໂລ ສາຣຊ຺ຊິຕຸໍ.

ຂາທນີຍໍ ນາມ ປຎ຺ຈ ໂຠຊນານິ – ອຸທກທນ຺ຕໂປນໍ ຐເປຕ຺ວາ ອວເສສໍ ຂາທນີຍໍ ນາມ.

ໂຠຊນີຍໍ ນາມ ປຎ຺ຈ ໂຠຊນານິ – ໂອທໂນ, ກຸມ຺ມາໂສ, ສຕ຺ຕຸ, ມຈ຺ໂຉ, ມໍສໍ.

‘‘ຂາທິສ຺ສາມິ ຠຸຎ຺ຊິສ຺ສາມີ’’ຕິ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ອຊ຺ໂຌຫາເຣ ອຊ຺ໂຌຫາເຣ ອາປຕ຺ຕິ ສງ຺ຆາທິເສສສ຺ສ.

ອຍມ຺ປີຕິ ປຸຣິມາໂຍ ອຸປາທາຍ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ປຐມາປຕ຺ຕິກນ຺ຕິ ສຫ ວຕ຺ຖຸຊ຺ຌາຈາຣາ ອາປຊ຺ຊຕິ ອສມນຸຠາສນາຍ.

ນິສ຺ສາຣຓີຍນ຺ຕິ ສງ຺ຆມ຺ຫາ ນິສ຺ສາຣີຍຕິ.

ສງ຺ຆາທິເສໂສຕິ…ເປ… ເຕນປິ ວຸຈ຺ຈຕິ ສງ຺ຆາທິເສໂສຕິ.

ອຸທກທນ຺ຕໂປນໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ເອກໂຕອວສ຺ສຸເຕ ‘‘ຂາທິສ຺ສາມິ ຠຸຎ຺ຊິສ຺ສາມີ’’ຕິ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ.

໗໐໒. ອຊ຺ໂຌຫາເຣ ອຊ຺ໂຌຫາເຣ ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ອຸທກທນ຺ຕໂປນໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອຸຠໂຕອວສ຺ສຸເຕ ຍກ຺ຂສ຺ສ ວາ ເປຕສ຺ສ ວາ ປຓ຺ຑກສ຺ສ ວາ ຕິຣຈ຺ຉານຄຕມນຸສ຺ສວິຄ຺ຄຫສ຺ສ ວາ ຫຕ຺ຖໂຕ ‘‘ຂາທິສ຺ສາມິ ຠຸຎ຺ຊິສ຺ສາມີ’’ຕິ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອຊ຺ໂຌຫາເຣ ອຊ຺ໂຌຫາເຣ ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ອຸທກທນ຺ຕໂປນໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ເອກໂຕອວສ຺ສຸເຕ ‘‘ຂາທິສ຺ສາມິ ຠຸຎ຺ຊິສ຺ສາມີ’’ຕິ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອຊ຺ໂຌຫາເຣ ອຊ຺ໂຌຫາເຣ ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອຸທກທນ຺ຕໂປນໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ.

໗໐໓. ອນາປຕ຺ຕິ ອຸຠໂຕອນວສ຺ສຸຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ‘‘ອນວສ຺ສຸໂຕ’’ຕິ ຊານນ຺ຕີ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາຍ, ອາທິກມ຺ມິກາຍາຕິ.

ປຎ຺ຈມສງ຺ຆາທິເສສສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໖. ຉຏ຺ຐສງ຺ຆາທິເສສສິກ຺ຂາປທໍ

໗໐໔. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ອຠິຣູປາ ໂຫຕິ ທສ຺ສນີຍາ ປາສາທິກາ. ມນຸສ຺ສາ ຠຕ຺ຕຄ຺ເຄ ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ອວສ຺ສຸຕາ ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ອຄ຺ຄມຄ຺ຄານິ ໂຠຊນານິ ເທນ຺ຕິ. ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທາ ຠິກ຺ຂຸນີ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈາຍນ຺ຕີ ນ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ. ອນນ຺ຕຣິກາ ຠິກ຺ຂຸນີ ສຸນ຺ທຣີນນ຺ທໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກິສ຺ສ ຕ຺ວໍ, ອຍ຺ເຍ, ນ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາສີ’’ຕິ? ‘‘ອວສ຺ສຸຕາ, ອຍ຺ເຍ’’ຕິ. ‘‘ຕ຺ວໍ ປນ, ອຍ຺ເຍ, ອວສ຺ສຸຕາ’’ຕິ? ‘‘ນາຫໍ, ອຍ຺ເຍ, ອວສ຺ສຸຕາ’’ຕິ. ‘‘ກິໍ ເຕ, ອຍ຺ເຍ, ເອໂສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄໂລ ກຣິສ຺ສຕິ ອວສ຺ສຸໂຕ ວາ ອນວສ຺ສຸໂຕ ວາ, ຍໂຕ ຕ຺ວໍ ອນວສ຺ສຸຕາ. ອິງ຺ຆໍ, ອຍ຺ເຍ, ຍໍ ເຕ ເອໂສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄໂລ ເທຕິ ຂາທນີຍໍ ວາ ໂຠຊນີຍໍ ວາ ຕໍ ຕ຺ວໍ ສຫຕ຺ຖາ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຂາທ ວາ, ຠຸຎ຺ຊ ວາ’’ຕິ.

ຍາ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ຕາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຠິກ຺ຂຸນີ ເອວໍ ວກ຺ຂຕິ – ‘ກິໍ ເຕ, ອຍ຺ເຍ, ເອໂສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄໂລ ກຣິສ຺ສຕິ ອວສ຺ສຸໂຕ ວາ ອນວສ຺ສຸໂຕ ວາ, ຍໂຕ ຕ຺ວໍ ອນວສ຺ສຸຕາ. ອິງ຺ຆ, ອຍ຺ເຍ, ຍໍ ເຕ ເອໂສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄໂລ ເທຕິ ຂາທນີຍໍ ວາ ໂຠຊນີຍໍ ວາ ຕໍ ຕ຺ວໍ ສຫຕ຺ຖາ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຂາທ ວາ ຠຸຎ຺ຊ ວາ’’ຕິ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນີ ເອວໍ ວເທຕິ – ‘‘ກິໍ ເຕ, ອຍ຺ເຍ, ເອໂສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄໂລ ກຣິສ຺ສຕິ ອວສ຺ສຸໂຕ ວາ ອນວສ຺ສຸໂຕ ວາ ຍໂຕ ຕ຺ວໍ ອນວສ຺ສຸຕາ! ອິງ຺ຆ, ອຍ຺ເຍ, ຍໍ ເຕ ເອໂສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄໂລ ເທຕິ ຂາທນີຍໍ ວາ ໂຠຊນີຍໍ ວາ ຕໍ ຕ຺ວໍ ສຫຕ຺ຖາ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຂາທ ວາ ຠຸຎ຺ຊ ວາ’’ຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນີ ເອວໍ ວກ຺ຂຕິ – ‘‘ກິໍ ເຕ, ອຍ຺ເຍ, ເອໂສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄໂລ ກຣິສ຺ສຕິ ອວສ຺ສຸໂຕ ວາ ອນວສ຺ສຸໂຕ ວາ ຍໂຕ ຕ຺ວໍ ອນວສ຺ສຸຕາ; ອິງ຺ຆ, ອຍ຺ເຍ, ຍໍ ເຕ ເອໂສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄໂລ ເທຕິ ຂາທນີຍໍ ວາ ໂຠຊນີຍໍ ວາ ຕໍ ຕ຺ວໍ ສຫຕ຺ຖາ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຂາທ ວາ ຠຸຎ຺ຊ ວາ’’. ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕຸ –

໗໐໕. ‘‘ຍາ ປນ ຠິກ຺ຂຸນີ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ກິໍ ເຕ, ອຍ຺ເຍ, ເອໂສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄໂລ ກຣິສ຺ສຕິ ອວສ຺ສຸໂຕ ວາ ອນວສ຺ສຸໂຕ ວາ, ຍໂຕ ຕ຺ວໍ ອນວສ຺ສຸຕາ. ອິງ຺ຆ, ອຍ຺ເຍ, ຍໍ ເຕ ເອໂສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄໂລ ເທຕິ ຂາທນີຍໍ ວາ ໂຠຊນີຍໍ ວາ ຕໍ ຕ຺ວໍ ສຫຕ຺ຖາ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຂາທ ວາ ຠຸຎ຺ຊ ວາ’ຕິ, ອຍມ຺ປິ ຠິກ຺ຂຸນີ ປຐມາປຕ຺ຕິກໍ ຘມ຺ມໍ ອາປນ຺ນາ ນິສ຺ສາຣຓີຍໍ ສງ຺ຆາທິເສສ’’ນ຺ຕິ.

໗໐໖. ຍາ ປນາຕິ ຍາ ຍາທິສາ…ເປ… ຠິກ຺ຂຸນີຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປຕາ ຠິກ຺ຂຸນີຕິ.

ເອວໍ ວເທຍ຺ຍາຕິ – ‘‘ກິໍ ເຕ, ອຍ຺ເຍ, ເອໂສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄໂລ ກຣິສ຺ສຕິ ອວສ຺ສຸໂຕ ວາ ອນວສ຺ສຸໂຕ ວາ, ຍໂຕ ຕ຺ວໍ ອນວສ຺ສຸຕາ. ອິງ຺ຆ, ອຍ຺ເຍ, ຍໍ ເຕ ເອໂສ ປຸຣິສປຸຄ຺ຄໂລ ເທຕິ ຂາທນີຍໍ ວາ ໂຠຊນີຍໍ ວາ ຕໍ ຕ຺ວໍ ສຫຕ຺ຖາ ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຂາທ ວາ ຠຸຎ຺ຊ ວາ’’ຕິ ອຸຍ຺ໂຍເຊຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ຕສ຺ສາ ວຈເນນ ‘‘ຂາທິສ຺ສາມິ ຠຸຎ຺ຊິສ຺ສາມີ’’ຕິ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອຊ຺ໂຌຫາເຣ ອຊ຺ໂຌຫາເຣ ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ໂຠຊນປຣິໂຍສາເນ ອາປຕ຺ຕິ ສງ຺ຆາທິເສສສ຺ສ.

ອຍມ຺ປີຕິ ປຸຣິມາໂຍ ອຸປາທາຍ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ປຐມາປຕ຺ຕິກນ຺ຕິ ສຫ ວຕ຺ຖຸຊ຺ຌາຈາຣາ ອາປຊ຺ຊຕິ ອສມນຸຠາສນາຍ.

ນິສ຺ສາຣຓີຍນ຺ຕິ ສງ຺ຆມ຺ຫາ ນິສ຺ສາຣີຍຕິ.

ສງ຺ຆາທິເສໂສຕິ…ເປ… ເຕນປິ ວຸຈ຺ຈຕິ ສງ຺ຆາທິເສໂສຕິ.

ອຸທກທນ຺ຕໂປນໍ ‘‘ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາ’’ຕິ ອຸຍ຺ໂຍເຊຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ຕສ຺ສາ ວຈເນນ ຂາທິສ຺ສາມິ ຠຸຎ຺ຊິສ຺ສາມີ’’ຕິ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ.

໗໐໗. ເອກໂຕອວສ຺ສຸເຕ ຍກ຺ຂສ຺ສ ວາ ເປຕສ຺ສ ວາ ປຓ຺ຑກສ຺ສ ວາ ຕິຣຈ຺ຉານຄຕມນຸສ຺ສວິຄ຺ຄຫສ຺ສ ວາ ຫຕ຺ຖໂຕ ຂາທນີຍໍ ວາ ໂຠຊນີຍໍ ວາ ‘‘ຂາທ ວາ ຠຸຎ຺ຊ ວາ’’ຕິ ອຸຍ຺ໂຍເຊຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ຕສ຺ສາ ວຈເນນ ‘‘ຂາທິສ຺ສາມິ ຠຸຎ຺ຊິສ຺ສາມີ’’ຕິ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອຊ຺ໂຌຫາເຣ ອຊ຺ໂຌຫາເຣ ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ໂຠຊນປຣິໂຍສາເນ ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ອຸທກທນ຺ຕໂປນໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ ອຸຍ຺ໂຍເຊຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ຕສ຺ສາ ວຈເນນ ‘‘ຂາທິສ຺ສາມິ ຠຸຎ຺ຊິສ຺ສາມີ’’ຕິ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ.

໗໐໘. ອນາປຕ຺ຕິ ‘‘ອນວສ຺ສຸໂຕ’’ຕິ ຊານນ຺ຕີ ອຸຍ຺ໂຍເຊຕິ, ‘‘ກຸປິຕາ ນ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີ’’ຕິ ອຸຍ຺ໂຍເຊຕິ, ‘‘ກຸລານຸທ຺ທຍຕາຍ ນ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕີ’’ຕິ ອຸຍ຺ໂຍເຊຕິ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາຍ, ອາທິກມ຺ມິກາຍາຕິ.

ຉຏ຺ຐສງ຺ຆາທິເສສສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໗. ສຕ຺ຕມສງ຺ຆາທິເສສສິກ຺ຂາປທໍ

໗໐໙. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຈຓ຺ຑກາຬີ ຠິກ຺ຂຸນີ ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ສທ຺ຘິໍ ຠຓ຺ຑິຕ຺ວາ ກຸປິຕາ ອນຕ຺ຕມນາ ເອວໍ ວເທຕິ – ‘‘ພຸທ຺ຘໍ ປຈ຺ຈາຈິກ຺ຂາມິ, ຘມ຺ມໍ ປຈ຺ຈາຈິກ຺ຂາມິ, ສງ຺ຆໍ ປຈ຺ຈາຈິກ຺ຂາມິ, ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈາຈິກ຺ຂາມິ. ກິນ຺ນຸມາວ ສມຓິໂຍ ຍາ ສມຓິໂຍ ສກ຺ຍຘີຕໂຣ, ສນ຺ຕຎ຺ຎາປິ ສມຓິໂຍ ລຊ຺ຊິນິໂຍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈິກາ ສິກ຺ຂາກາມາ ຕາສາຫໍ ສນ຺ຕິເກ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ຍາ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ຕາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ອຍ຺ຍາ ຈຓ຺ຑກາຬີ [ຈຓ຺ຑກາຬີ ຠິກ຺ຂຸນີ (ກ.)] ກຸປິຕາ ອນຕ຺ຕມນາ ເອວໍ ວກ຺ຂຕິ – ພຸທ຺ຘໍ ປຈ຺ຈາຈິກ຺ຂາມິ…ເປ… ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈາຈິກ຺ຂາມິ. ກິນ຺ນຸມາວ ສມຓິໂຍ ຍາ ສມຓິໂຍ ສກ຺ຍຘີຕໂຣ, ສນ຺ຕຎ຺ຎາປິ ສມຓິໂຍ ລຊ຺ຊິນິໂຍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈິກາ ສິກ຺ຂາກາມາ ຕາສາຫໍ ສນ຺ຕິເກ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຓ຺ຑກາຬີ ຠິກ຺ຂຸນີ ກຸປິຕາ ອນຕ຺ຕມນາ ເອວໍ ວເທຕິ – ‘‘ພຸທ຺ຘໍ ປຈ຺ຈາຈິກ຺ຂາມິ…ເປ… ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈາຈິກ຺ຂາມິ. ກິນ຺ນຸມາວ ສມຓິໂຍ ຍາ ສມຓິໂຍ ສກ຺ຍຘີຕໂຣ, ສນ຺ຕຎ຺ຎາປິ ສມຓິໂຍ ລຊ຺ຊິນິໂຍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈິກາ ສິກ຺ຂາກາມາ, ຕາສາຫໍ ສນ຺ຕິເກ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຓ຺ຑກາຬີ ຠິກ຺ຂຸນີ ກຸປິຕາ ອນຕ຺ຕມນາ ເອວໍ ວກ຺ຂຕິ – ‘‘ພຸທ຺ຘໍ ປຈ຺ຈາຈິກ຺ຂາມິ…ເປ… ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈາຈິກ຺ຂາມິ. ກິນ຺ນຸມາວ ສມຓິໂຍ ຍາ ສມຓິໂຍ ສກ຺ຍຘີຕໂຣ, ສນ຺ຕຎ຺ຎາປິ ສມຓິໂຍ ລຊ຺ຊິນິໂຍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈິກາ ສິກ຺ຂາກາມາ, ຕາສາຫໍ ສນ຺ຕິເກ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕຸ –

໗໑໐. ‘‘ຍາ ປນ ຠິກ຺ຂຸນີ ກຸປິຕາ ອນຕ຺ຕມນາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ພຸທ຺ຘໍ ປຈ຺ຈາຈິກ຺ຂາມິ, ຘມ຺ມໍ ປຈ຺ຈາຈິກ຺ຂາມິ, ສງ຺ຆໍ ປຈ຺ຈາຈິກ຺ຂາມິ, ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈາຈິກ຺ຂາມິ. ກິນ຺ນຸມາວ ສມຓິໂຍ ຍາ ສມຓິໂຍ ສກ຺ຍຘີຕໂຣ! ສນ຺ຕຎ຺ຎາປິ ສມຓິໂຍ ລຊ຺ຊິນິໂຍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈິກາ ສິກ຺ຂາກາມາ, ຕາສາຫໍ ສນ຺ຕິເກ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣິສ຺ສາມີ’ຕິ, ສາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ເອວມສ຺ສ ວຈນີຍາ – ‘ມາຍ຺ເຍ, ກຸປິຕາ ອນຕ຺ຕມນາ ເອວໍ ອວຈ – ພຸທ຺ຘໍ ປຈ຺ຈາຈິກ຺ຂາມິ, ຘມ຺ມໍ ປຈ຺ຈາຈິກ຺ຂາມິ, ສງ຺ຆໍ ປຈ຺ຈາຈິກ຺ຂາມິ, ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈາຈິກ຺ຂາມິ. ກິນ຺ນຸມາວ ສມຓິໂຍ ຍາ ສມຓິໂຍ ສກ຺ຍຘີຕໂຣ! ສນ຺ຕຎ຺ຎາປິ ສມຓິໂຍ ລຊ຺ຊິນິໂຍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈິກາ ສິກ຺ຂາກາມາ, ຕາສາຫໍ ສນ຺ຕິເກ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣິສ຺ສາມີຕິ, ອຠິຣມາຍ຺ເຍ, ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ ຘມ຺ໂມ; ຈຣ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ສມ຺ມາ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ອນ຺ຕກິຣິຍາຍາ’ຕິ. ເອວຎ຺ຈ ສາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ວຸຈ຺ຈມານາ ຕເຖວ ປຄ຺ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍ, ສາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ຍາວຕຕິຍໍ ສມນຸຠາສິຕພ຺ພາ ຕສ຺ສ ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄາຍ. ຍາວຕຕິຍຎ຺ເຈ ສມນຸຠາສີຍມານາ ຕໍ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ເຊຍ຺ຍ ອິຈ຺ເຈຕໍ ກຸສລໍ; ໂນ ເຈ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ອຍມ຺ປິ ຠິກ຺ຂຸນີ ຍາວຕຕິຍກໍ ຘມ຺ມໍ ອາປນ຺ນາ ນິສ຺ສາຣຓີຍໍ ສງ຺ຆາທິເສສ’’ນ຺ຕິ.

໗໑໑. ຍາ ປນາຕິ ຍາ ຍາທິສາ…ເປ… ຠິກ຺ຂຸນີຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປຕາ ຠິກ຺ຂຸນີຕິ.

ກຸປິຕາ ອນຕ຺ຕມນາຕິ ອນຠິຣທ຺ຘາ ອາຫຕຈິຕ຺ຕາ ຂິລຊາຕາ.

ເອວໍ ວເທຍ຺ຍາຕິ – ‘‘ພຸທ຺ຘໍ ປຈ຺ຈາຈິກ຺ຂາມິ…ເປ… ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈາຈິກ຺ຂາມິ. ກິນ຺ນຸມາວ ສມຓິໂຍ ຍາ ສມຓິໂຍ ສກ຺ຍຘີຕໂຣ! ສນ຺ຕຎ຺ຎາປິ ສມຓິໂຍ ລຊ຺ຊິນິໂຍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈິກາ ສິກ຺ຂາກາມາ, ຕາສາຫໍ ສນ຺ຕິເກ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ.

ສາ ຠິກ຺ຂຸນີຕິ ຍາ ສາ ເອວໍວາທິນີ ຠິກ຺ຂຸນີ. ຠິກ຺ຂຸນີຫີຕິ ອຎ຺ຎາຫິ ຠິກ຺ຂຸນີຫິ.

ຍາ ປສ຺ສນ຺ຕິ ຍາ ສຸຓນ຺ຕິ ຕາຫິ ວຕ຺ຕພ຺ພາ – ‘‘ມາຍ຺ເຍ, ກຸປິຕາ ອນຕ຺ຕມນາ ເອວໍ ອວຈ – ‘ພຸທ຺ຘໍ ປຈ຺ຈາຈິກ຺ຂາມິ…ເປ… ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈາຈິກ຺ຂາມິ. ກິນ຺ນຸມາວ ສມຓິໂຍ ຍາ ສມຓິໂຍ ສກ຺ຍຘີຕໂຣ! ສນ຺ຕຎ຺ຎາປິ ສມຓິໂຍ ລຊ຺ຊິນິໂຍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈິກາ ສິກ຺ຂາກາມາ, ຕາສາຫໍ ສນ຺ຕິເກ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣິສ຺ສາມີ’ຕິ. ອຠິຣມາຍ຺ເຍ, ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ ຘມ຺ໂມ; ຈຣ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ສມ຺ມາ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ອນ຺ຕກິຣິຍາຍາ’’ຕິ. ທຸຕິຍມ຺ປິ ວຕ຺ຕພ຺ພາ. ຕຕິຍມ຺ປິ ວຕ຺ຕພ຺ພາ. ສເຈ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊຕິ ອິຈ຺ເຈຕໍ ກຸສລໍ, ໂນ ເຈ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊຕິ ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ສຸຕ຺ວາ ນ ວທນ຺ຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ສາ ຠິກ຺ຂຸນີ ສງ຺ຆມຊ຺ຌມ຺ປິ ອາກຑ຺ຒິຕ຺ວາ ວຕ຺ຕພ຺ພາ – ‘‘ມາຍ຺ເຍ, ກຸປິຕາ ອນຕ຺ຕມນາ ເອວໍ ອວຈ – ‘ພຸທ຺ຘໍ ປຈ຺ຈາຈິກ຺ຂາມິ…ເປ… ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈາຈິກ຺ຂາມິ. ກິນ຺ນຸມາວ ສມຓິໂຍ ຍາ ສມຓິໂຍ ສກ຺ຍຘີຕໂຣ! ສນ຺ຕຎ຺ຎາປິ ສມຓິໂຍ ລຊ຺ຊິນິໂຍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈິກາ ສິກ຺ຂາກາມາ, ຕາສາຫໍ ສນ຺ຕິເກ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣິສ຺ສາມີ’ຕິ. ອຠິຣມາຍ຺ເຍ, ສ຺ວາກ຺ຂາໂຕ ຘມ຺ໂມ; ຈຣ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ສມ຺ມາ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ອນ຺ຕກິຣິຍາຍາ’’ຕິ. ທຸຕິຍມ຺ປິ ວຕ຺ຕພ຺ພາ. ຕຕິຍມ຺ປິ ວຕ຺ຕພ຺ພາ. ສເຈ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊຕິ ອິຈ຺ເຈຕໍ ກຸສລໍ, ໂນ ເຈ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊຕິ ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ສາ ຠິກ຺ຂຸນີ ສມນຸຠາສິຕພ຺ພາ. ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມນຸຠາສິຕພ຺ພາ. ພ຺ຍຕ຺ຕາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ປຏິພລາຍ ສງ຺ໂຆ ຎາເປຕພ຺ໂພ –

໗໑໒. ‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ອຍ຺ເຍ, ສງ຺ໂຆ. ອຍໍ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມາ ຠິກ຺ຂຸນີ ກຸປິຕາ ອນຕ຺ຕມນາ ເອວໍ ວເທຕິ – ‘ພຸທ຺ຘໍ ປຈ຺ຈາຈິກ຺ຂາມິ, ຘມ຺ມໍ ປຈ຺ຈາຈິກ຺ຂາມິ, ສງ຺ຆໍ ປຈ຺ຈາຈິກ຺ຂາມິ, ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈາຈິກ຺ຂາມິ. ກິນ຺ນຸມາວ ສມຓິໂຍ ຍາ ສມຓິໂຍ ສກ຺ຍຘີຕໂຣ! ສນ຺ຕຎ຺ຎາປິ ສມຓິໂຍ ລຊ຺ຊິນິໂຍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈິກາ ສິກ຺ຂາກາມາ ຕາສາຫໍ ສນ຺ຕິເກ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣິສ຺ສາມີ’ຕິ. ສາ ຕໍ ວຕ຺ຖຸໍ ນ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊຕິ. ຍທິ ສງ຺ຆສ຺ສ ປຕ຺ຕກລ຺ລໍ, ສງ຺ໂຆ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ສມນຸຠາເສຍ຺ຍ ຕສ຺ສ ວຕ຺ຖຸສ຺ສ ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄາຍ. ເອສາ ຎຕ຺ຕິ.

‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ອຍ຺ເຍ, ສງ຺ໂຆ. ອຍໍ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມາ ຠິກ຺ຂຸນີ ກຸປິຕາ ອນຕ຺ຕມນາ ເອວໍ ວເທຕິ – ‘ພຸທ຺ຘໍ ປຈ຺ຈາຈິກ຺ຂາມິ…ເປ… ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈາຈິກ຺ຂາມິ. ກິນ຺ນຸມາວ ສມຓິໂຍ ຍາ ສມຓິໂຍ ສກ຺ຍຘີຕໂຣ! ສນ຺ຕຎ຺ຎາປິ ສມຓິໂຍ ລຊ຺ຊິນິໂຍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈິກາ ສິກ຺ຂາກາມາ, ຕາສາຫໍ ສນ຺ຕິເກ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ຈຣິສ຺ສາມີ’ຕິ. ສາ ຕໍ ວຕ຺ຖຸໍ ນ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊຕິ. ສງ຺ໂຆ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ຠິກ຺ຂຸນິໍ ສມນຸຠາສຕິ ຕສ຺ສ ວຕ຺ຖຸສ຺ສ ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄາຍ. ຍສ຺ສາ ອຍ຺ຍາຍ ຂມຕິ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມາຍ ຠິກ຺ຂຸນິຍາ ສມນຸຠາສນາ ຕສ຺ສ ວຕ຺ຖຸສ຺ສ ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄາຍ, ສາ ຕຸຓ຺ຫສ຺ສ; ຍສ຺ສາ ນກ຺ຂມຕິ ສາ, ຠາເສຍ຺ຍ.

‘‘ທຸຕິຍມ຺ປິ ເອຕມຕ຺ຖໍ ວທາມິ…ເປ… ຕຕິຍມ຺ປິ ເອຕມຕ຺ຖໍ ວທາມິ…ເປ….

‘‘ສມນຸຠຏ຺ຐາ ສງ຺ເຆນ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຕສ຺ສ ວຕ຺ຖຸສ຺ສ ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄາຍ. ຂມຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ, ຕສ຺ມາ ຕຸຓ຺ຫີ, ເອວເມຕໍ ຘາຣຍາມີ’’ຕິ.

ຎຕ຺ຕິຍາ ທຸກ຺ກຏໍ. ທ຺ວີຫິ ກມ຺ມວາຈາຫິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍາ. ກມ຺ມວາຈາປຣິໂຍສາເນ ອາປຕ຺ຕິ ສງ຺ຆາທິເສສສ຺ສ. ສງ຺ຆາທິເສສໍ ອຊ຺ຌາປຊ຺ຊນ຺ຕິຍາ ຎຕ຺ຕິຍາ ທຸກ຺ກຏໍ, ທ຺ວີຫິ ກມ຺ມວາຈາຫິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍາ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ຠນ຺ຕິ.

ອຍມ຺ປີຕິ ປຸຣິມາໂຍ ອຸປາທາຍ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ຍາວຕຕິຍກນ຺ຕິ ຍາວຕຕິຍໍ ສມນຸຠາສນາຍ ອາປຊ຺ຊຕິ, ນ ສຫ ວຕ຺ຖຸຊ຺ຌາຈາຣາ.

ນິສ຺ສາຣຓີຍນ຺ຕິ ສງ຺ຆມ຺ຫາ ນິສ຺ສາຣີຍຕິ.

ສງ຺ຆາທິເສໂສຕິ…ເປ… ເຕນປິ ວຸຈ຺ຈຕິ ສງ຺ຆາທິເສໂສຕິ.

໗໑໓. ຘມ຺ມກມ຺ເມ ຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎາ ນ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ສງ຺ຆາທິເສສສ຺ສ. ຘມ຺ມກມ຺ເມ ເວມຕິກາ ນ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ສງ຺ຆາທິເສສສ຺ສ. ຘມ຺ມກມ຺ເມ ອຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎາ ນ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊຕິ, ອາປຕ຺ຕິ ສງ຺ຆາທິເສສສ຺ສ.

ອຘມ຺ມກມ຺ເມ ຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອຘມ຺ມກມ຺ເມ ເວມຕິກາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອຘມ຺ມກມ຺ເມ ອຘມ຺ມກມ຺ມສຎ຺ຎາ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ.

໗໑໔. ອນາປຕ຺ຕິ ອສມນຸຠາສນ຺ຕິຍາ, ປຏິນິສ຺ສຊ຺ຊນ຺ຕິຍາ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕິກາຍ, ອາທິກມ຺ມິກາຍາຕິ.

ສຕ຺ຕມສງ຺ຆາທິເສສສິກ຺ຂາປທໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໘. ອຏ຺ຐມສງ຺ຆາທິເສສສິກ຺ຂາປທໍ

໗໑໕. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຈຓ຺ຑກາຬີ ຠິກ຺ຂຸນີ ກິສ຺ມິຎ຺ຈິເທວ ອຘິກຣເຓ ປຈ຺ຈາກຕາ ກຸປິຕາ ອນຕ຺ຕມນາ ເອວໍ ວເທຕິ – ‘‘ຉນ຺ທຄາມິນິໂຍ ຈ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ, ໂທສຄາມິນິໂຍ ຈ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ, ໂມຫຄາມິນິໂຍ ຈ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ, ຠຍຄາມິນິໂຍ ຈ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ’’ຕິ. ຍາ ຕາ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ຕາ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ອຍ຺ຍາ ຈຓ຺ຑກາຬີ ກິສ຺ມິຎ຺ຈິເທວ ອຘິກຣເຓ ປຈ຺ຈາກຕາ ກຸປິຕາ ອນຕ຺ຕມນາ ເອວໍ ວກ຺ຂຕິ – ຉນ຺ທຄາມິນິໂຍ ຈ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ…ເປ… ຠຍຄາມິນິໂຍ ຈ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ’’ຕິ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຓ຺ຑກາຬີ ຠິກ຺ຂຸນີ ກິສ຺ມິຎ຺ຈິເທວ ອຘິກຣເຓ ປຈ຺ຈາກຕາ ກຸປິຕາ ອນຕ຺ຕມນາ ເອວໍ ວເທຕິ – ‘‘ຉນ຺ທຄາມິນິໂຍ ຈ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ…ເປ… ຠຍຄາມິນິໂຍ ຈ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ’’ຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ, ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຓ຺ຑກາຬີ ຠິກ຺ຂຸນີ ກິສ຺ມິຎ຺ຈິເທວ ອຘິກຣເຓ ປຈ຺ຈາກຕາ ກຸປິຕາ ອນຕ຺ຕມນາ ເອວໍ ວກ຺ຂຕິ – ‘‘ຉນ຺ທຄາມິນິໂຍ ຈ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ…ເປ… ຠຍຄາມິນິໂຍ ຈ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ’’ຕິ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ອິມໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕຸ –

໗໑໖. ‘‘ຍາ ປນ ຠິກ຺ຂຸນີ ກິສ຺ມິຎ຺ຈິເທວ ອຘິກຣເຓ ປຈ຺ຈາກຕາ ກຸປິຕາ ອນຕ຺ຕມນາ ເອວໍ ວເທຍ຺ຍ – ‘ຉນ຺ທຄາມິນິໂຍ ຈ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ, ໂທສຄາມິນິໂຍ ຈ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ, ໂມຫຄາມິນິໂຍ ຈ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ, ຠຍຄາມິນິໂຍ ຈ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ’ຕິ, ສາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ເອວມສ຺ສ ວຈນີຍາ – ‘ມາຍ຺ເຍ, ກິສ຺ມິຎ຺ຈິເທວ ອຘິກຣເຓ ປຈ຺ຈາກຕາ ກຸປິຕາ ອນຕ຺ຕມນາ ເອວໍ ອວຈ – ຉນ຺ທຄາມິນິໂຍ ຈ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ໂທສຄາມິນິໂຍ ຈ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ໂມຫຄາມິນິໂຍ ຈ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ຠຍຄາມິນິໂຍ ຈ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍຕິ. ອຍ຺ຍາ ໂຂ ຉນ຺ທາປິ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ໂທສາປິ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ໂມຫາປິ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ຠຍາປິ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍາ’ຕິ. ເອວຎ຺ຈ ສາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ວຸຈ຺ຈມານາ ຕເຖວ ປຄ຺ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍ, ສາ ຠິກ຺ຂຸນີ ຠິກ຺ຂຸນີຫິ ຍາວຕຕິຍໍ ສມນຸຠາສິຕພ຺ພາ ຕສ຺ສ ປຏິນິສ຺ສຄ຺ຄາຍ. ຍາວຕຕິຍຎ຺ເຈ ສມນຸຠາສີຍມານາ ຕໍ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ອິຈ຺ເຈຕໍ ກຸສລໍ; ໂນ ເຈ ປຏິນິສ຺ສຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ອຍມ຺ປິ ຠິກ຺ຂຸນີ ຍາວຕຕິຍກໍ ຘມ຺ມໍ ອາປນ຺ນາ ນິສ຺ສາຣຓີຍໍ ສງ຺ຆາທິເສສ’’ນ຺ຕິ.

໗໑໗. ຍາ ປນາຕິ ຍາ ຍາທິສາ…ເປ… ຠິກ຺ຂຸນີຕິ…ເປ… ອຍໍ ອິມສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ອຘິປ຺ເປຕາ ຠິກ຺ຂຸນີຕິ.

ກິສ຺ມິຎ຺ຈິເທວ ອຘິກຣເຓຕິ ອຘິກຣຓໍ ນາມ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຘິກຣຓານິ – ວິວາທາຘິກຣຓໍ, ອນຸວາທາຘິກຣຓໍ, ອາປຕ຺ຕາຘິກຣຓໍ, ກິຈ຺ຈາຘິກຣຓໍ.

ປຈ຺ຈາກຕາ ນາມ ປຣາຊິຕາ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ກຸປິຕາ ອນຕ຺ຕມນາຕິ ອນຠິຣທ຺ຘາ ອາຫຕຈິຕ຺ຕາ ຂິລຊາຕາ.

ເອວໍ ວເທຍ຺ຍາຕິ – ‘‘ຉນ຺ທຄາມິນິໂຍ ຈ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ…ເປ… ຠຍຄາມິນິໂຍ ຈ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ’’ຕິ.