໒໑໘. ອຕິເຣກຈີວຣກຖາ

໓໔໗. [ປາຣາ. ໔໖໑] ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວຕາ ຕິຈີວຣໍ ອນຸຎ຺ຎາຕນ຺ຕິ ອຎ຺ເຎເນວ ຕິຈີວເຣນ ຄາມໍ ປວິສນ຺ຕິ, ອຎ຺ເຎນ ຕິຈີວເຣນ ອາຣາເມ ອຈ຺ຉນ຺ຕິ, ອຎ຺ເຎນ ຕິຈີວເຣນ ນຫານໍ ໂອຕຣນ຺ຕິ. ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ ເຕ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ອຕິເຣກຈີວຣໍ ຘາເຣສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເອຕສ຺ມິໍ ນິທາເນ ເອຕສ຺ມິໍ ປກຣເຓ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕິເຣກຈີວຣໍ ຘາເຣຕພ຺ພໍ. ໂຍ ຘາເຣຍ຺ຍ, ຍຖາຘມ຺ໂມ ກາເຣຕພ຺ໂພ’’ຕິ.

[ປາຣາ. ໔໖໑] ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ອຕິເຣກຈີວຣໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ໂຫຕິ. ອາຍສ຺ມາ ຈ ອານນ຺ໂທ ຕໍ ຈີວຣໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ທາຕຸກາໂມ ໂຫຕິ. ອາຍສ຺ມາ ຈ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ສາເກເຕ ວິຫຣຕິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ຠຄວຕາ ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ‘ນ ອຕິເຣກຈີວຣໍ ຘາເຣຕພ຺ພ’ນ຺ຕິ. ອິທຎ຺ຈ ເມ ອຕິເຣກຈີວຣໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ. ອຫຎ຺ຈິມໍ ຈີວຣໍ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ທາຕຸກາໂມ. ອາຍສ຺ມາ ຈ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ສາເກເຕ ວິຫຣຕິ. ກຖໍ ນຸ ໂຂ ມຍາ ປຏິປຊ຺ຊິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ? ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສິ. ‘‘ກີວຈິຣໍ ປນານນ຺ທ, ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ອາຄຈ຺ຉິສ຺ສຕີ’’ຕິ? ‘‘ນວມໍ ວາ, ຠຄວາ, ທິວສໍ, ທສມໍ ວາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເອຕສ຺ມິໍ ນິທາເນ ເອຕສ຺ມິໍ ປກຣເຓ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ທສາຫປຣມໍ ອຕິເຣກຈີວຣໍ ຘາເຣຕຸ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຕິເຣກຈີວຣໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ໂຫຕິ. ອຖ ໂຂ ຠິກ຺ຂູນໍ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ກຖໍ ນຸ ໂຂ ອມ຺ເຫຫິ ອຕິເຣກຈີວເຣ ປຏິປຊ຺ຊິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ? ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຕິເຣກຈີວຣໍ ວິກປ຺ເປຕຸນ຺ຕິ.

໓໔໘. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເວສາລິຍໍ ຍຖາຠິຣນ຺ຕໍ ວິຫຣິຕ຺ວາ ເຍນ ພາຣາຓສີ ເຕນ ຈາຣິກໍ ປກ຺ກາມິ. ອນຸປຸພ຺ເພນ ຈາຣິກໍ ຈຣມາໂນ ເຍນ ພາຣາຓສີ ຕທວສຣິ. ຕຕ຺ຣ ສຸທໍ ຠຄວາ ພາຣາຓສິຍໍ ວິຫຣຕິ ອິສິປຕເນ ມິຄທາເຍ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອນ຺ຕຣວາສໂກ ຉິທ຺ໂທ ໂຫຕິ. ອຖ ໂຂ ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ຠຄວຕາ ຕິຈີວຣໍ ອນຸຎ຺ຎາຕໍ – ທິຄຸຓາ ສງ຺ຆາຏິ, ເອກຈ຺ຈິໂຍ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ໂຄ, ເອກຈ຺ຈິໂຍ ອນ຺ຕຣວາສໂກ. ອຍຎ຺ຈ ເມ ອນ຺ຕຣວາສໂກ ຉິທ຺ໂທ. ຍໍນູນາຫໍ ອຄ຺ຄຬໍ ອຈ຺ຉຸເປຍ຺ຍໍ, ສມນ຺ຕໂຕ ທຸປຏ຺ຏໍ ຠວິສ຺ສຕິ, ມຊ຺ເຌ ເອກຈ຺ຈິຍ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ອຄ຺ຄຬໍ ອຈ຺ຉຸເປສິ. ອທ຺ທສາ ໂຂ ຠຄວາ ເສນາສນຈາຣິກໍ ອາຫິຓ຺ຑນ຺ໂຕ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຄ຺ຄຬໍ ອຈ຺ຉຸເປນ຺ຕໍ [ອຈ຺ຉຸປນ຺ຕໍ (ກ.)], ທິສ຺ວານ ເຍນ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກິໍ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ກໂຣສີ’’ຕິ? ‘‘ອຄ຺ຄຬໍ, ຠຄວາ, ອຈ຺ຉຸເປມີ’’ຕິ. ‘‘ສາຘຸ ສາຘຸ, ຠິກ຺ຂຸ; ສາຘຸ ໂຂ ຕ຺ວໍ, ຠິກ຺ຂຸ, ອຄ຺ຄຬໍ ອຈ຺ຉຸເປສີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເອຕສ຺ມິໍ ນິທາເນ ເອຕສ຺ມິໍ ປກຣເຓ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຫຕານໍ ທຸສ຺ສານໍ ອຫຕກປ຺ປານໍ ທິຄຸຓໍ ສງ຺ຆາຏິໍ, ເອກຈ຺ຈິຍໍ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄໍ, ເອກຈ຺ຈິຍໍ ອນ຺ຕຣວາສກໍ; ອຸຕຸທ຺ຘຏານໍ ທຸສ຺ສານໍ ຈຕຸຄ຺ຄຸຓໍ ສງ຺ຆາຏິໍ, ທິຄຸຓໍ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄໍ, ທິຄຸຓໍ ອນ຺ຕຣວາສກໍ; ປໍສຸກູເລ ຍາວທຕ຺ຖໍ; ປາປຓິເກ ອຸສ຺ສາໂຫ ກຣຓີໂຍ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຄ຺ຄຬໍ ຕຸນ຺ນໍ ໂອວຏ຺ຏິກໍ ກຓ຺ຑຸສກໍ ທຬ຺ຫີກມ຺ມ’’ນ຺ຕິ.

ອຕິເຣກຈີວຣກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.