໒໐໓. ເສຏ຺ຐິຠຣິຍາວຕ຺ຖຸ

໓໓໐. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສາເກເຕ ເສຏ຺ຐິຠຣິຍາຍ ສຕ຺ຕວສ຺ສິໂກ ສີສາພາໂຘ ໂຫຕິ. ພຫູ ມຫນ຺ຕາ ມຫນ຺ຕາ ທິສາປາໂມກ຺ຂາ ເວຊ຺ຊາ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ນາສກ຺ຂິໍສຸ ອໂຣຄໍ ກາຕຸໍ. ພຫຸໍ ຫິຣຎ຺ຎໍ ອາທາຍ ອຄມໍສຸ. ອຖ ໂຂ ຊີວໂກ ໂກມາຣຠຈ຺ໂຈ ສາເກຕໍ ປວິສິຕ຺ວາ ມນຸສ຺ເສ ປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ໂກ, ຠເຓ, ຄິລາໂນ, ກໍ ຕິກິຈ຺ຉາມີ’’ຕິ? ‘‘ເອຕິສ຺ສາ, ອາຈຣິຍ, ເສຏ຺ຐິຠຣິຍາຍ ສຕ຺ຕວສ຺ສິໂກ ສີສາພາໂຘ; ຄຈ຺ຉ, ອາຈຣິຍ, ເສຏ຺ຐິຠຣິຍໍ ຕິກິຈ຺ຉາຫີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຊີວໂກ ໂກມາຣຠຈ຺ໂຈ ເຍນ ເສຏ຺ຐິສ຺ສ ຄຫປຕິສ຺ສ ນິເວສນໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ໂທວາຣິກໍ ອາຓາເປສິ – ‘‘ຄຈ຺ຉ, ຠເຓ ໂທວາຣິກ, ເສຏ຺ຐິຠຣິຍາຍ ປາວທ – ‘ເວຊ຺ໂຊ, ອຍ຺ເຍ, ອາຄໂຕ, ໂສ ຕໍ ທຏ຺ຐຸກາໂມ’’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ອາຈຣິຍາ’’ຕິ ໂຂ ໂສ ໂທວາຣິໂກ ຊີວກສ຺ສ ໂກມາຣຠຈ຺ຈສ຺ສ ປຏິສ຺ສຸຕ຺ວາ ເຍນ ເສຏ຺ຐິຠຣິຍາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເສຏ຺ຐິຠຣິຍໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເວຊ຺ໂຊ, ອຍ຺ເຍ, ອາຄໂຕ; ໂສ ຕໍ ທຏ຺ຐຸກາໂມ’’ຕິ. ‘‘ກີທິໂສ, ຠເຓ ໂທວາຣິກ, ເວຊ຺ໂຊ’’ຕິ? ‘‘ທຫຣໂກ, ອຍ຺ເຍ’’ຕິ. ‘‘ອລໍ, ຠເຓ ໂທວາຣິກ, ກິໍ ເມ ທຫຣໂກ ເວຊ຺ໂຊ ກຣິສ຺ສຕິ? ພຫູ ມຫນ຺ຕາ ມຫນ຺ຕາ ທິສາປາໂມກ຺ຂາ ເວຊ຺ຊາ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ນາສກ຺ຂິໍສຸ ອໂຣຄໍ ກາຕຸໍ. ພຫຸໍ ຫິຣຎ຺ຎໍ ອາທາຍ ອຄມໍສູ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ໂທວາຣິໂກ ເຍນ ຊີວໂກ ໂກມາຣຠຈ຺ໂຈ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຊີວກໍ ໂກມາຣຠຈ຺ຈໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເສຏ຺ຐິຠຣິຍາ, ອາຈຣິຍ, ເອວມາຫ – ‘ອລໍ, ຠເຓ ໂທວາຣິກ, ກິໍ ເມ ທຫຣໂກ ເວຊ຺ໂຊ ກຣິສ຺ສຕິ? ພຫູ ມຫນ຺ຕາ ມຫນ຺ຕາ ທິສາປາໂມກ຺ຂາ ເວຊ຺ຊາ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ນາສກ຺ຂິໍສຸ ອໂຣຄໍ ກາຕຸໍ. ພຫຸໍ ຫິຣຎ຺ຎໍ ອາທາຍ ອຄມໍສູ’’’ຕິ. ‘‘ຄຈ຺ຉ, ຠເຓ ໂທວາຣິກ, ເສຏ຺ຐິຠຣິຍາຍ ປາວທ – ‘ເວຊ຺ໂຊ, ອຍ຺ເຍ, ເອວມາຫ – ມາ ກິຣ, ອຍ຺ເຍ, ປຸເຣ ກິຎ຺ຈິ ອທາສິ. ຍທາ ອໂຣຄາ ອໂຫສິ ຕທາ ຍໍ ອິຈ຺ເຉຍ຺ຍາສິ ຕໍ ທຊ຺ເຊຍ຺ຍາສີ’’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ອາຈຣິຍາ’’ຕິ ໂຂ ໂສ ໂທວາຣິໂກ ຊີວກສ຺ສ ໂກມາຣຠຈ຺ຈສ຺ສ ປຏິສ຺ສຸຕ຺ວາ ເຍນ ເສຏ຺ຐິຠຣິຍາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເສຏ຺ຐິຠຣິຍໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເວຊ຺ໂຊ, ອຍ຺ເຍ, ເອວມາຫ – ‘ມາ ກິຣ, ອຍ຺ເຍ, ປຸເຣ ກິຎ຺ຈິ ອທາສິ. ຍທາ ອໂຣຄາ ອໂຫສິ ຕທາ ຍໍ ອິຈ຺ເຉຍ຺ຍາສິ ຕໍ ທຊ຺ເຊຍ຺ຍາສີ’’’ຕິ. ‘‘ເຕນ ຫິ, ຠເຓ ໂທວາຣິກ, ເວຊ຺ໂຊ ອາຄຈ຺ຉຕູ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ອຍ຺ເຍ’’ຕິ ໂຂ ໂສ ໂທວາຣິໂກ ເສຏ຺ຐິຠຣິຍາຍ ປຏິສ຺ສຸຕ຺ວາ ເຍນ ຊີວໂກ ໂກມາຣຠຈ຺ໂຈ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຊີວກໍ ໂກມາຣຠຈ຺ຈໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເສຏ຺ຐິຠຣິຍາ ຕໍ, ອາຈຣິຍ, ປກ຺ໂກສຕີ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຊີວໂກ ໂກມາຣຠຈ຺ໂຈ ເຍນ ເສຏ຺ຐິຠຣິຍາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເສຏ຺ຐິຠຣິຍາຍ ວິກາຣໍ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ເສຏ຺ຐິຠຣິຍໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ປສເຕນ, ອຍ຺ເຍ, ສປ຺ປິນາ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ເສຏ຺ຐິຠຣິຍາ ຊີວກສ຺ສ ໂກມາຣຠຈ຺ຈສ຺ສ ປສຕໍ ສປ຺ປິໍ ທາເປສິ. ອຖ ໂຂ ຊີວໂກ ໂກມາຣຠຈ຺ໂຈ ຕໍ ປສຕໍ ສປ຺ປິໍ ນານາເຠສຊ຺ເຊຫິ ນິປ຺ປຈິຕ຺ວາ ເສຏ຺ຐິຠຣິຍໍ ມຎ຺ຈເກ ອຸຕ຺ຕານໍ ນິປາເຕຕ຺ວາ [ນິປຊ຺ຊາເປຕ຺ວາ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ນຕ຺ຖຸໂຕ ອທາສິ. ອຖ ໂຂ ຕໍ ສປ຺ປິໍ ນຕ຺ຖຸໂຕ ທິນ຺ນໍ ມຸຂໂຕ ອຸຄ຺ຄຎ຺ຉິ. ອຖ ໂຂ ເສຏ຺ຐິຠຣິຍາ ປຏິຄ຺ຄເຫ ນິຏ຺ຐຸຠິຕ຺ວາ ທາສິໍ ອາຓາເປສິ – ‘‘ຫນ຺ທ, ເຊ, ອິມໍ ສປ຺ປິໍ ປິຈຸນາ ຄຓ຺ຫາຫີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຊີວກສ຺ສ ໂກມາຣຠຈ຺ຈສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ [ອຈ຺ຉຣິຍໍ ວຕ ໂຠ (ສ຺ຍາ.)] ຍາວ ລູຂາຍໍ ຆຣຓີ, ຍຕ຺ຣ ຫິ ນາມ ອິມໍ ຉຑ຺ຑນີຍຘມ຺ມໍ ສປ຺ປິໍ ປິຈຸນາ ຄາຫາເປສ຺ສຕິ. ພຫຸການິ ຈ ເມ ມຫຄ຺ຆານິ [ມຫຄ຺ຆານິ ມຫຄ຺ຆານິ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ເຠສຊ຺ຊານິ ອຸປຄຕານິ. ກິມ຺ປິ ມາຍໍ ກິຎ຺ຈິ [ກຎ຺ຈິ (ສ຺ຍາ.)] ເທຍ຺ຍຘມ຺ມໍ ທສ຺ສຕີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ເສຏ຺ຐິຠຣິຍາ ຊີວກສ຺ສ ໂກມາຣຠຈ຺ຈສ຺ສ ວິກາຣໍ ສລ຺ລກ຺ເຂຕ຺ວາ ຊີວກໍ ໂກມາຣຠຈ຺ຈໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກິສ຺ສ ຕ຺ວໍ, ອາຈຣິຍ, ວິມໂນສີ’’ຕິ? ອິຘ ເມ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ອຈ຺ຉຣິຍໍ ຍາວ ລູຂາຍໍ ຘຣຓີ, ຍຕ຺ຣ ຫິ ນາມ ອິມໍ ຉຑ຺ຑນີຍຘມ຺ມໍ ສປ຺ປິໍ ປິຈຸນາ ຄາຫາເປສ຺ສຕິ. ພຫຸການິ ຈ ເມ ມຫຄ຺ຆານິ ສຊ຺ຊານິ ອຸປຄຕານິ. ກິມ຺ປິ ມາຍໍ ກິຎ຺ຈິ ເທຍ຺ຍຘມ຺ມໍ ທສ຺ສຕີ’’ຕິ. ‘‘ມຍໍ ໂຂ, ອາຈຣິຍ, ອາຄາຣິກາ ນາມ ອຸປຊານາເມຕສ຺ສ ສໍຍມສ຺ສ. ວຣເມຕໍ ສປ຺ປິ ທາສານໍ ວາ ກມ຺ມກຣານໍ ວາ ປາທພ຺ຠຎ຺ຊນໍ ວາ ປທີປກຣເຓ ວາ ອາສິຕ຺ຕໍ. ມາ ໂຂ ຕ຺ວໍ, ອາຈຣິຍ, ວິມໂນ ອໂຫສິ. ນ ເຕ ເທຍ຺ຍຘມ຺ໂມ ຫາຍິສ຺ສຕີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຊີວໂກ ໂກມາຣຠຈ຺ໂຈ ເສຏ຺ຐິຠຣິຍາຍ ສຕ຺ຕວສ຺ສິກໍ ສີສາພາຘໍ ເອເກເນວ ນຕ຺ຖຸກມ຺ເມນ ອປກຑ຺ຒິ. ອຖ ໂຂ ເສຏ຺ຐິຠຣິຍາ ອໂຣຄາ ສມານາ ຊີວກສ຺ສ ໂກມາຣຠຈ຺ຈສ຺ສ ຈຕ຺ຕາຣິ ສຫສ຺ສານິ ປາທາສິ. ປຸຕ຺ໂຕ – ມາຕາ ເມ ອໂຣຄາ ຐິຕາຕິ ຈຕ຺ຕາຣິ ສຫສ຺ສານິ ປາທາສິ. ສຸຓິສາ – ສສ຺ສຸ ເມ ອໂຣຄາ ຐິຕາຕິ ຈຕ຺ຕາຣິ ສຫສ຺ສານິ ປາທາສິ. ເສຏ຺ຐິ ຄຫປຕິ – ຠຣິຍາ ເມ ອໂຣຄາ ຐິຕາຕິ ຈຕ຺ຕາຣິ ສຫສ຺ສານິ ປາທາສິ ທາສຎ຺ຈ ທາສິຎ຺ຈ ອສ຺ສຣຖຎ຺ຈ.

ອຖ ໂຂ ຊີວໂກ ໂກມາຣຠຈ຺ໂຈ ຕານິ ໂສຬສສຫສ຺ສານິ ອາທາຍ ທາສຎ຺ຈ ທາສິຎ຺ຈ ອສ຺ສຣຖຎ຺ຈ ເຍນ ຣາຊຄຫໍ ເຕນ ປກ຺ກາມິ. ອນຸປຸພ຺ເພນ ເຍນ ຣາຊຄຫໍ ເຍນ ອຠໂຍ ຣາຊກຸມາໂຣ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອຠຍໍ ຣາຊກຸມາຣໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອິທໍ ເມ, ເທວ, ປຐມກມ຺ມໍ ໂສຬສສຫສ຺ສານິ ທາໂສ ຈ ທາສີ ຈ ອສ຺ສຣໂຖ ຈ. ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕຸ ເມ ເທໂວ ໂປສາວນິກ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ອລໍ, ຠເຓ ຊີວກ; ຕຸຍ຺ຫເມວ ໂຫຕຸ. ອມ຺ຫາກຎ຺ເຎວ ອນ຺ເຕປຸເຣ ນິເວສນໍ ມາເປຫີ’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ, ເທວາ’’ຕິ ໂຂ ຊີວໂກ ໂກມາຣຠຈ຺ໂຈ ອຠຍສ຺ສ ຣາຊກຸມາຣສ຺ສ ປຏິສ຺ສຸຕ຺ວາ ອຠຍສ຺ສ ຣາຊກຸມາຣສ຺ສ ອນ຺ເຕປຸເຣ ນິເວສນໍ ມາເປສິ.

ເສຏ຺ຐິຠຣິຍາວຕ຺ຖຸ ນິຏ຺ຐິຕໍ.