໑໘໓. ໂຣຊມລ຺ລວຕ຺ຖຸ

໓໐໑. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອາປເຓ ຍຖາຠິຣນ຺ຕໍ ວິຫຣິຕ຺ວາ ເຍນ ກຸສິນາຣາ ເຕນ ຈາຣິກໍ ປກ຺ກາມິ ມຫຕາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆນ ສທ຺ຘິໍ ອຑ຺ຒເຕລເສຫິ ຠິກ຺ຂຸສເຕຫິ. ອສ຺ໂສສຸໍ ໂຂ ໂກສິນາຣກາ ມລ຺ລາ – ‘‘ຠຄວາ ກິຣ ກຸສິນາຣໍ ອາຄຈ຺ຉຕິ ມຫຕາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆນ ສທ຺ຘິໍ ອຑ຺ຒເຕລເສຫິ ຠິກ຺ຂຸສເຕຫີ’’ຕິ. ເຕ ສງ຺ຄຣໍ [ສງ຺ກຣໍ (ກ.)] ອກໍສຸ – ‘‘ໂຍ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈຸຄ຺ຄມນໍ ນ ກຣິສ຺ສຕິ, ປຎ຺ຈສຕານິສ຺ສ ທຓ຺ໂຑ’’ຕິ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ໂຣໂຊ ມລ຺ໂລ ອາຍສ຺ມໂຕ ອານນ຺ທສ຺ສ ສຫາໂຍ ໂຫຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອນຸປຸພ຺ເພນ ຈາຣິກໍ ຈຣມາໂນ ເຍນ ກຸສິນາຣາ ຕທວສຣິ. ອຖ ໂຂ ໂກສິນາຣກາ ມລ຺ລາ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈຸຄ຺ຄມນໍ ອກໍສຸ. ອຖ ໂຂ ໂຣໂຊ ມລ຺ໂລ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈຸຄ຺ຄມນໍ ກຣິຕ຺ວາ ເຍນາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐາສິ. ເອກມນ຺ຕໍ ຐິຕໍ ໂຂ ໂຣຊໍ ມລ຺ລໍ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຸຬາຣໍ ໂຂ ເຕ ອິທໍ, ອາວຸໂສ ໂຣຊ, ຍໍ ຕ຺ວໍ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈຸຄ຺ຄມນໍ ອກາສີ’’ຕິ. ‘‘ນາຫໍ, ຠນ຺ເຕ ອານນ຺ທ, ພຫຸກໂຕ ພຸທ຺ເຘ ວາ ຘມ຺ເມ ວາ ສງ຺ເຆ ວາ; ອປິ ຈ ຎາຕີຫິ ສງ຺ຄໂຣ ກໂຕ – ‘ໂຍ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈຸຄ຺ຄມນໍ ນ ກຣິສ຺ສຕິ, ປຎ຺ຈສຕານິສ຺ສ ທຓ຺ໂຑ’’’ຕິ; ໂສ ໂຂ ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ ອານນ຺ທ, ຎາຕີນໍ ທຓ຺ຑຠຍາ ເອວາຫໍ ຠຄວໂຕ ປຈ຺ຈຸຄ຺ຄມນໍ ອກາສິນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ອນຕ຺ຕມໂນ ອໂຫສິ’ ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ໂຣໂຊ ມລ຺ໂລ ເອວໍ ວກ຺ຂຕີ’ຕິ? ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ໂຣໂຊ ມລ຺ໂລ ອຠິຎ຺ຎາໂຕ ຎາຕມນຸສ຺ໂສ. ມຫຕ຺ຖິໂກ ໂຂ ປນ ເອວຣູປານໍ ຎາຕມນຸສ຺ສານໍ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ ປສາໂທ. ສາຘຸ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ຕຖາ ກໂຣຕຸ, ຍຖາ ໂຣໂຊ ມລ຺ໂລ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ ປສີເທຍ຺ຍາ’’ຕິ. ‘‘ນ ໂຂ ຕໍ, ອານນ຺ທ, ທຸກ຺ກຣໍ ຕຖາຄເຕນ, ຍຖາ ໂຣໂຊ ມລ຺ໂລ ອິມສ຺ມິໍ ຘມ຺ມວິນເຍ ປສີເທຍ຺ຍາ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ໂຣຊໍ ມລ຺ລໍ ເມຕ຺ເຕນ ຈິຕ຺ເຕນ ຜຣິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ວິຫາຣໍ ປາວິສິ. ອຖ ໂຂ ໂຣໂຊ ມລ຺ໂລ ຠຄວໂຕ ເມຕ຺ເຕນ ຈິຕ຺ເຕນ ຜຸຏ຺ໂຐ, ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ຄາວິໍ ຕຣຸຓວຈ຺ໂຉ, ເອວເມວ, ວິຫາເຣນ ວິຫາຣໍ ປຣິເວເຓນ ປຣິເວຓໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ປຸຈ຺ຉຕິ – ‘‘ກຫໍ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ເອຕຣຫິ ໂສ ຠຄວາ ວິຫຣຕິ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ, ທສ຺ສນກາມາ ຫິ ມຍໍ ຕໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຣຫນ຺ຕໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ເອສາວຸໂສ ໂຣຊ, ວິຫາໂຣ ສໍວຸຕທ຺ວາໂຣ, ເຕນ ອປ຺ປສທ຺ໂທ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອຕຣມາໂນ ອາຬິນ຺ທໍ ປວິສິຕ຺ວາ ອຸກ຺ກາສິຕ຺ວາ ອຄ຺ຄຬໍ ອາໂກເຏຫິ, ວິວຣິສ຺ສຕິ ເຕ ຠຄວາ ທ຺ວາຣ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ໂຣໂຊ ມລ຺ໂລ ເຍນ ໂສ ວິຫາໂຣ ສໍວຸຕທ຺ວາໂຣ, ເຕນ ອປ຺ປສທ຺ໂທ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອຕຣມາໂນ ອາຬິນ຺ທໍ ປວິສິຕ຺ວາ ອຸກ຺ກາສິຕ຺ວາ ອຄ຺ຄຬໍ ອາໂກເຏສິ. ວິວຣິ ຠຄວາ ທ຺ວາຣໍ. ອຖ ໂຂ ໂຣໂຊ ມລ຺ໂລ ວິຫາຣໍ ປວິສິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນສ຺ສ ໂຂ ໂຣຊສ຺ສ ມລ຺ລສ຺ສ ຠຄວາ ອນຸປຸພ຺ພິໍ ກຖໍ ກເຖສິ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ທານກຖໍ…ເປ… ອປຣປ຺ປຈ຺ຈໂຍ ສຕ຺ຖຸສາສເນ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ສາຘຸ, ຠນ຺ເຕ, ອຍ຺ຍາ ມມຎ຺ເຎວ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍຸໍ ຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນຄິລານປ຺ປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣໍ, ໂນ ອຎ຺ເຎສ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ເຍສໍ ໂຂ, ໂຣຊ, ເສກ຺ເຂນ ຎາເຓນ ເສກ຺ເຂນ ທສ຺ສເນນ ຘມ຺ໂມ ທິຏ຺ໂຐ ເສຍ຺ຍຖາປິ ຕຍາ, ເຕສມ຺ປິ ເອວໍ ໂຫຕິ – ‘ອໂຫ ນູນ ອຍ຺ຍາ ອມ຺ຫາກຎ຺ເຎວ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍຸໍ ຈີວຣປິຓ຺ຑປາຕເສນາສນຄິລານປ຺ປຈ຺ຈຍເຠສຊ຺ຊປຣິກ຺ຂາຣໍ, ໂນ ອຎ຺ເຎສ’ນ຺ຕິ. ເຕນ ຫິ, ໂຣຊ, ຕວ ເຈວ ປຏິຄ຺ຄຫິສ຺ສນ຺ຕິ ອຎ຺ເຎສຎ຺ຈາ’’ຕິ.

໓໐໒. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ກຸສິນາຣາຍໍ ປຓີຕານໍ ຠຕ຺ຕານໍ ຠຕ຺ຕປຏິປາຏິ ອຏ຺ຐິຕາ ໂຫຕິ. ອຖ ໂຂ ໂຣຊສ຺ສ ມລ຺ລສ຺ສ ປຏິປາຏິໍ ອລຠນ຺ຕສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ຍໍນູນາຫໍ ຠຕ຺ຕຄ຺ຄໍ ໂອໂລເກຍ຺ຍໍ, ຍໍ ຠຕ຺ຕຄ຺ເຄ ນາສ຺ສ, ຕໍ ປຏິຍາເທຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ໂຣໂຊ ມລ຺ໂລ ຠຕ຺ຕຄ຺ຄໍ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ທ຺ເວ ນາທ຺ທສ – ຑາກຎ຺ຈ ປິຏ຺ຐຂາທນີຍຎ຺ຈ. ອຖ ໂຂ ໂຣໂຊ ມລ຺ໂລ ເຍນາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອິຘ ເມ, ຠນ຺ເຕ ອານນ຺ທ, ປຏິປາຏິໍ ອລຠນ຺ຕສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘ຍໍນູນາຫໍ ຠຕ຺ຕຄ຺ຄໍ ໂອໂລເກຍ຺ຍໍ, ຍໍ ຠຕ຺ຕຄ຺ເຄ ນາສ຺ສ, ຕໍ ປຏິຍາເທຍ຺ຍ’ນ຺ຕິ. ໂສ ໂຂ ອຫໍ, ຠນ຺ເຕ ອານນ຺ທ, ຠຕ຺ຕຄ຺ຄໍ ໂອໂລເກນ຺ໂຕ ທ຺ເວ ນາທ຺ທສໍ – ຑາກຎ຺ຈ ປິຏ຺ຐຂາທນີຍຎ຺ຈ. ສຈາຫໍ, ຠນ຺ເຕ ອານນ຺ທ, ປຏິຍາເທຍ຺ຍໍ ຑາກຎ຺ຈ ປິຏ຺ຐຂາທນີຍຎ຺ຈ, ປຏິຄ຺ຄຓ຺ເຫຍ຺ຍ ເມ ຠຄວາ’’ຕິ? ‘‘ເຕນ ຫິ, ໂຣຊ, ຠຄວນ຺ຕໍ ປຏິປຸຈ຺ຉິສ຺ສາມີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສິ. ‘‘ເຕນ ຫານນ຺ທ, ປຏິຍາເທຕູ’’ຕິ. ‘‘ເຕນ ຫິ, ໂຣຊ, ປຏິຍາເທຫີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ໂຣໂຊ ມລ຺ໂລ ຕສ຺ສາ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຈ຺ຈເຍນ ປຫູຕໍ ຑາກຎ຺ຈ ປິຏ຺ຐຂາທນີຍຎ຺ຈ ປຏິຍາທາເປຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ອຸປນາເມສິ ‘‘ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ຑາກຎ຺ຈ ປິຏ຺ຐຂາທນີຍຎ຺ຈາ’’ຕິ. ‘‘ເຕນ ຫິ, ໂຣຊ, ຠິກ຺ຂູນໍ ເທຫີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ໂຣໂຊ ມລ຺ໂລ ຠິກ຺ຂູນໍ ເທຕິ. ຠິກ຺ຂູ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈາຍນ຺ຕາ ນ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ. ‘‘ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຣິຠຸຎ຺ຊຖາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ໂຣໂຊ ມລ຺ໂລ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸຂໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ປຫູເຕຫິ ຑາເກຫິ ຈ ປິຏ຺ຐຂາທນີເຍຫິ ຈ ສຫຕ຺ຖາ ສນ຺ຕປ຺ເປຕ຺ວາ ສມ຺ປວາເຣຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ໂຘຕຫຕ຺ຖໍ ໂອນີຕປຕ຺ຕປາຓິໍ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ໂຣຊໍ ມລ຺ລໍ ຠຄວາ ຘມ຺ມິຍາ ກຖາຍ ສນ຺ທສ຺ເສຕ຺ວາ ສມາທເປຕ຺ວາ ສມຸຕ຺ເຕເຊຕ຺ວາ ສມ຺ປຫໍເສຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ປກ຺ກາມິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເອຕສ຺ມິໍ ນິທາເນ ເອຕສ຺ມິໍ ປກຣເຓ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສພ຺ພຎ຺ຈ ຑາກໍ ສພ຺ພຎ຺ຈ ປິຏ຺ຐຂາທນີຍ’’ນ຺ຕິ.

ໂຣຊມລ຺ລວຕ຺ຖຸ ນິຏ຺ຐິຕໍ.