໑໗໙. ກປ຺ປິຍຠູມິອນຸຊານນາ

໒໙໕. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ເວສາລີ ສຸຠິກ຺ຂາ ໂຫຕິ ສຸສສ຺ສາ ສຸລຠປິຓ຺ຑາ, ສຸກຣາ ອຸຎ຺ເຉນ ປຄ຺ຄເຫນ ຍາເປຕຸໍ. ອຖ ໂຂ ຠຄວໂຕ ຣໂຫຄຕສ຺ສ ປຏິສລ຺ລີນສ຺ສ ເອວໍ ເຈຕໂສ ປຣິວິຕກ຺ໂກ ອຸທປາທິ – ‘‘ຍານິ ຕານິ ມຍາ ຠິກ຺ຂູນໍ ອນຸຎ຺ຎາຕານິ ທຸພ຺ຠິກ຺ເຂ ທຸສ຺ສສ຺ເສ ທຸລ຺ລຠປິຓ຺ເຑ ອນ຺ໂຕ ວຸຏ຺ຐໍ ອນ຺ໂຕ ປກ຺ກໍ ສາມໍ ປກ຺ກໍ ອຸຄ຺ຄຫິຕປຏິຄ຺ຄຫິຕກໍ ຕໂຕ ນີຫຏໍ ປຸເຣຠຕ຺ຕໍ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ ວນຏ຺ຐໍ ໂປກ຺ຂຣຏ຺ຐໍ, ອຊ຺ຊາປິ ນຸ ໂຂ ຕານິ ຠິກ຺ຂູ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ສາຍນ຺ຫສມຍໍ ປຏິສລ຺ລານາ ວຸຏ຺ຐິໂຕ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ຍານິ ຕານິ, ອານນ຺ທ, ມຍາ ຠິກ຺ຂູນໍ ອນຸຎ຺ຎາຕານິ ທຸພ຺ຠິກ຺ເຂ ທຸສ຺ສສ຺ເສ ທຸລ຺ລຠປິຓ຺ເຑ ອນ຺ໂຕ ວຸຏ຺ຐໍ ອນ຺ໂຕ ປກ຺ກໍ ສາມໍ ປກ຺ກໍ ອຸຄ຺ຄຫິຕປຏິຄ຺ຄຫິຕກໍ ຕໂຕ ນີຫຏໍ ປຸເຣຠຕ຺ຕໍ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ ວນຏ຺ຐໍ ໂປກ຺ຂຣຏ຺ຐໍ, ອຊ຺ຊາປິ ນຸ ໂຂ ຕານິ ຠິກ຺ຂູ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕີ’’ຕິ? ‘‘ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕິ ຠຄວາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເອຕສ຺ມິໍ ນິທາເນ ເອຕສ຺ມິໍ ປກຣເຓ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ຍານິ ຕານິ, ຠິກ຺ຂເວ, ມຍາ ຠິກ຺ຂູນໍ ອນຸຎ຺ຎາຕານິ ທຸພ຺ຠິກ຺ເຂ ທຸສ຺ສສ຺ເສ ທຸລ຺ລຠປິຓ຺ເຑ ອນ຺ໂຕ ວຸຏ຺ຐໍ ອນ຺ໂຕ ປກ຺ກໍ ສາມໍ ປກ຺ກໍ ອຸຄ຺ຄຫິຕປຏິຄ຺ຄຫິຕກໍ ຕໂຕ ນີຫຏໍ ປຸເຣຠຕ຺ຕໍ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ ວນຏ຺ຐໍ ໂປກ຺ຂຣຏ຺ຐໍ, ຕານາຫໍ ອຊ຺ຊຕຄ຺ເຄ ປຏິກ຺ຂິປາມິ. ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອນ຺ໂຕ ວຸຏ຺ຐໍ ອນ຺ໂຕ ປກ຺ກໍ ສາມໍ ປກ຺ກໍ ອຸຄ຺ຄຫິຕປຏິຄ຺ຄຫິຕກໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ໂຍ ປຣິຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ນ ຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕໂຕ ນີຫຏໍ ປຸເຣຠຕ຺ຕໍ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ ວນຏ຺ຐໍ ໂປກ຺ຂຣຏ຺ຐໍ ຠຸຕ຺ຕາວິນາ ປວາຣິເຕນ ອນຕິຣິຕ຺ຕໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ໂຍ ປຣິຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍ, ຍຖາຘມ຺ໂມ ກາເຣຕພ຺ໂພ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຊານປທາ ມນຸສ຺ສາ ພຫຸໍ ໂລຓມ຺ປິ, ເຕລມ຺ປິ, ຕຓ຺ຑຸລມ຺ປິ, ຂາທນີຍມ຺ປິ ສກເຏສຸ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ພຫາຣາມໂກຏ຺ຐເກ ສກຏປຣິວຏ຺ຏໍ ກຣິຕ຺ວາ ອຈ຺ຉນ຺ຕິ – ຍທາ ປຏິປາຏິໍ ລຠິສ຺ສາມ, ຕທາ ຠຕ຺ຕໍ ກຣິສ຺ສາມາຕິ. ມຫາ ຈ ເມໂຆ ອຸຄ຺ຄໂຕ ໂຫຕິ. ອຖ ໂຂ ເຕ ມນຸສ຺ສາ ເຍນາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ອິຘ, ຠນ຺ເຕ ອານນ຺ທ, ພຫຸໍ ໂລຓມ຺ປິ, ເຕລມ຺ປິ, ຕຓ຺ຑຸລມ຺ປິ, ຂາທນີຍມ຺ປິ ສກເຏສຸ ອາໂຣປິຕາ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ, ມຫາ ຈ ເມໂຆ ອຸຄ຺ຄໂຕ; ກຖໍ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ ອານນ຺ທ, ປຏິປຊ຺ຊິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ? ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສິ. ‘‘ເຕນ ຫານນ຺ທ, ສງ຺ໂຆ ປຈ຺ຈນ຺ຕິມໍ ວິຫາຣໍ ກປ຺ປິຍຠູມິໍ ສມ຺ມນ຺ນິຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ວາເສຕຸ, ຍໍ ສງ຺ໂຆ ອາກງ຺ຂຕິ ວິຫາຣໍ ວາ ອຑ຺ຒໂຍຄໍ ວາ ປາສາທໍ ວາ ຫມ຺ມິຍໍ ວາ ຄຸຫໍ ວາ. ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມ຺ມນ຺ນິຕພ຺ພາ. ພ຺ຍຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຏິພເລນ ສງ຺ໂຆ ຎາເປຕພ຺ໂພ –

‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ຍທິ ສງ຺ຆສ຺ສ ປຕ຺ຕກລ຺ລໍ, ສງ຺ໂຆ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ວິຫາຣໍ ກປ຺ປິຍຠູມິໍ ສມ຺ມນ຺ເນຍ຺ຍ, ເອສາ ຎຕ຺ຕິ.

‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ສງ຺ໂຆ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ວິຫາຣໍ ກປ຺ປິຍຠູມິໍ ສມ຺ມນ຺ນຕິ. ຍສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ຂມຕິ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ວິຫາຣສ຺ສ ກປ຺ປິຍຠູມິຍາ ສມ຺ມຸຕິ, ໂສ ຕຸຓ຺ຫສ຺ສ; ຍສ຺ສ ນກ຺ຂມຕິ, ໂສ ຠາເສຍ຺ຍ.

‘‘ສມ຺ມໂຕ ສງ຺ເຆນ ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ວິຫາໂຣ ກປ຺ປິຍຠູມິ. ຂມຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ, ຕສ຺ມາ ຕຸຓ຺ຫີ, ເອວເມຕໍ ຘາຣຍາມີ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ມນຸສ຺ສາ ຕຕ຺ເຖວ ສມ຺ມຸຕິຍາ [ສມ຺ມຕິກາຍ (ສ຺ຍາ.)] ກປ຺ປິຍຠູມິຍາ ຍາຄຸໂຍ ປຈນ຺ຕິ, ຠຕ຺ຕານິ ປຈນ຺ຕິ, ສູປານິ ສມ຺ປາເທນ຺ຕິ, ມໍສານິ ໂກຏ຺ເຏນ຺ຕິ, ກຏ຺ຐານິ ຜາເລນ຺ຕິ. ອສ຺ໂສສິ ໂຂ ຠຄວາ ຣຕ຺ຕິຍາ ປຈ຺ຈູສສມຍໍ ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐາຍ ອຸຈ຺ຈາສທ຺ທໍ ມຫາສທ຺ທໍ ກາໂກຣວສທ຺ທໍ, ສຸຕ຺ວານ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອານນ຺ທໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ ໂສ, ອານນ຺ທ, ອຸຈ຺ຈາສທ຺ໂທ ມຫາສທ຺ໂທ ກາໂກຣວສທ຺ໂທ’’ຕິ? ‘‘ເອຕຣຫິ, ຠນ຺ເຕ, ມນຸສ຺ສາ ຕຕ຺ເຖວ ສມ຺ມຸຕິຍາ ກປ຺ປິຍຠູມິຍາ ຍາຄຸໂຍ ປຈນ຺ຕິ, ຠຕ຺ຕານິ ປຈນ຺ຕິ, ສູປານິ ສມ຺ປາເທນ຺ຕິ, ມໍສານິ ໂກຏ຺ເຏນ຺ຕິ, ກຏ຺ຐານິ ຜາເລນ຺ຕິ. ໂສ ເອໂສ, ຠຄວາ, ອຸຈ຺ຈາສທ຺ໂທ ມຫາສທ຺ໂທ ກາໂກຣວສທ຺ໂທ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເອຕສ຺ມິໍ ນິທາເນ ເອຕສ຺ມິໍ ປກຣເຓ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມ຺ມຸຕິ [ສມ຺ມຕິກາ (ສ຺ຍາ.)] ກປ຺ປິຍຠູມິ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ພາ. ໂຍ ປຣິຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕິສ຺ໂສ ກປ຺ປິຍຠູມິໂຍ – ອຸສ຺ສາວນນ຺ຕິກໍ ໂຄນິສາທິກໍ ຄຫປຕິ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຍສ຺ມາ ຍໂສໂຊ ຄິລາໂນ ໂຫຕິ. ຕສ຺ສຕ຺ຖາຍ ເຠສຊ຺ຊານິ ອາຫຣິຍນ຺ຕິ. ຕານິ ຠິກ຺ຂູ ພຫິ ວາເສນ຺ຕິ. ອຸກ຺ກປິຓ຺ຑິກາປິ ຂາທນ຺ຕິ, ໂຈຣາປິ ຫຣນ຺ຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມ຺ມຸຕິໍ ກປ຺ປິຍຠູມິໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕສ຺ໂສ ກປ຺ປິຍຠູມິໂຍ – ອຸສ຺ສາວນນ຺ຕິກໍ ໂຄນິສາທິກໍ ຄຫປຕິໍ ສມ຺ມຸຕິນ຺ຕິ.

ກປ຺ປິຍຠູມິອນຸຊານນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ສີຫຠາຓວາໂຣ ນິຏ຺ຐິໂຕ ຈຕຸຕ຺ໂຖ.