໑໘໐. ເມຓ຺ຑກຄຫປຕິວຕ຺ຖຸ

໒໙໖. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠທ຺ທິຍນຄເຣ ເມຓ຺ຑໂກ ຄຫປຕິ ປຏິວສຕິ. ຕສ຺ສ ເອວຣູໂປ ອິທ຺ຘານຸຠາໂວ ໂຫຕິ – ສີສໍ ນຫາຍິຕ຺ວາ ຘຎ຺ຎາຄາຣໍ ສມ຺ມຊ຺ຊາເປຕ຺ວາ ພຫິທ຺ວາເຣ ນິສີທຕິ, ອນ຺ຕລິກ຺ຂາ ຘຎ຺ຎສ຺ສ ຘາຣາ ໂອປຕິຕ຺ວາ ຘຎ຺ຎາຄາຣໍ ປູເຣຕິ. ຠຣິຍາຍ ເອວຣູໂປ ອິທ຺ຘານຸຠາໂວ ໂຫຕິ – ເອກໍເຍວ ອາຬ຺ຫກຖາລິກໍ ອຸປນິສີທິຕ຺ວາ ເອກຎ຺ຈ ສູປຠິຎ຺ຊນກໍ [ສູປຠິຎ຺ຊຣກໍ (ສີ.)] ທາສກມ຺ມກຣໂປຣິສໍ ຠຕ຺ເຕນ ປຣິວິສຕິ, ນ ຕາວ ຕໍ ຂິຍ຺ຍຕິ [ຂີຍຕິ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ຍາວ ສາ ນ ວຸຏ຺ຐາຕິ. ປຸຕ຺ຕສ຺ສ ເອວຣູໂປ ອິທ຺ຘານຸຠາໂວ ໂຫຕິ – ເອກໍເຍວ ສຫສ຺ສຖວິກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ທາສກມ຺ມກຣໂປຣິສສ຺ສ ຉມາສິກໍ ເວຕນໍ ເທຕິ, ນ ຕາວ ຕໍ ຂິຍ຺ຍຕິ ຍາວສ຺ສ ຫຕ຺ຖຄຕາ. ສຸຓິສາຍ ເອວຣູໂປ ອິທ຺ຘານຸຠາໂວ ໂຫຕິ – ເອກໍເຍວ ຈຕຸໂທຓິກໍ ປິຏກໍ ອຸປນິສີທິຕ຺ວາ ທາສກມ຺ມກຣໂປຣິສສ຺ສ ຉມາສິກໍ ຠຕ຺ຕໍ ເທຕິ, ນ ຕາວ ຕໍ ຂິຍ຺ຍຕິ ຍາວ ສາ ນ ວຸຏ຺ຐາຕິ. ທາສສ຺ສ ເອວຣູໂປ ອິທ຺ຘານຸຠາໂວ ໂຫຕິ – ເອເກນ ນງ຺ຄເລນ ກສນ຺ຕສ຺ສ ສຕ຺ຕ ສີຕາໂຍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ.

ອສ຺ໂສສິ ໂຂ ຣາຊາ ມາຄໂຘ ເສນິໂຍ ພິມ຺ພິສາໂຣ – ‘‘ອມ຺ຫາກໍ ກິຣ ວິຊິເຕ ຠທ຺ທິຍນຄເຣ ເມຓ຺ຑໂກ ຄຫປຕິ ປຏິວສຕິ. ຕສ຺ສ ເອວຣູໂປ ອິທ຺ຘານຸຠາໂວ – ສີສໍ ນຫາຍິຕ຺ວາ ຘຎ຺ຎາຄາຣໍ ສມ຺ມຊ຺ຊາເປຕ຺ວາ ພຫິທ຺ວາເຣ ນິສີທຕິ, ອນ຺ຕລິກ຺ຂາ ຘຎ຺ຎສ຺ສ ຘາຣາ ໂອປຕິຕ຺ວາ ຘຎ຺ຎາຄາຣໍ ປູເຣຕິ. ຠຣິຍາຍ ເອວຣູໂປ ອິທ຺ຘານຸຠາໂວ – ເອກໍເຍວ ອາຬ຺ຫກຖາລິກໍ ອຸປນິສີທິຕ຺ວາ ເອກຎ຺ຈ ສູປຠິຎ຺ຊນກໍ ທາສກມ຺ມກຣໂປຣິສໍ ຠຕ຺ເຕນ ປຣິວິສຕິ, ນ ຕາວ ຕໍ ຂິຍ຺ຍຕິ ຍາວ ສາ ນ ວຸຏ຺ຐາຕິ. ປຸຕ຺ຕສ຺ສ ເອວຣູໂປ ອິທ຺ຘານຸຠາໂວ – ເອກໍເຍວ ສຫສ຺ສຖວິກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ທາສກມ຺ມກຣໂປຣິສສ຺ສ ຉມາສິກໍ ເວຕນໍ ເທຕິ, ນ ຕາວ ຕໍ ຂິຍ຺ຍຕິ ຍາວສ຺ສ ຫຕ຺ຖຄຕາ. ສຸຓິສາຍ ເອວຣູໂປ ອິທ຺ຘານຸຠາໂວ – ເອກໍເຍວ ຈຕຸໂທຓິກໍ ປິຏກໍ ອຸປນິສີທິຕ຺ວາ ທາສກມ຺ມກຣໂປຣິສສ຺ສ ຉມາສິກໍ ຠຕ຺ຕໍ ເທຕິ, ນ ຕາວ ຕໍ ຂິຍ຺ຍຕິ ຍາວ ສາ ນ ວຸຏ຺ຐາຕິ. ທາສສ຺ສ ເອວຣູໂປ ອິທ຺ຘານຸຠາໂວ – ເອເກນ ນງ຺ຄເລນ ກສນ຺ຕສ຺ສ ສຕ຺ຕ ສີຕາໂຍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຣາຊາ ມາຄໂຘ ເສນິໂຍ ພິມ຺ພິສາໂຣ ອຎ຺ຎຕຣໍ ສພ຺ພຕ຺ຖກໍ ມຫາມຕ຺ຕໍ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອມ຺ຫາກໍ ກິຣ, ຠເຓ, ວິຊິເຕ ຠທ຺ທິຍນຄເຣ ເມຓ຺ຑໂກ ຄຫປຕິ ປຏິວສຕິ. ຕສ຺ສ ເອວຣູໂປ ອິທ຺ຘານຸຠາໂວ – ສີສໍ ນຫາຍິຕ຺ວາ ຘຎ຺ຎາຄາຣໍ ສມ຺ມຊ຺ຊາເປຕ຺ວາ ພຫິທ຺ວາເຣ ນິສີທຕິ, ອນ຺ຕລິກ຺ຂາ ຘຎ຺ຎສ຺ສ ຘາຣາ ໂອປຕິຕ຺ວາ ຘຎ຺ຎາຄາຣໍ ປູເຣຕິ. ຠຣິຍາຍ…ເປ… ປຸຕ຺ຕສ຺ສ… ສຸຓິສາຍ… ທາສສ຺ສ ເອວຣູໂປ ອິທ຺ຘານຸຠາໂວ, ເອເກນ ນງ຺ຄເລນ ກສນ຺ຕສ຺ສ ສຕ຺ຕ ສີຕາໂຍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ. ຄຈ຺ຉ, ຠເຓ, ຊານາຫິ. ຍຖາ ມຍາ ສາມໍ ທິຏ຺ໂຐ, ເອວໍ ຕວ ທິຏ຺ໂຐ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ.

໒໙໗. ເອວໍ, ເທວາຕິ ໂຂ ໂສ ມຫາມຕ຺ໂຕ ຣຎ຺ໂຎ ມາຄຘສ຺ສ ເສນິຍສ຺ສ ພິມ຺ພິສາຣສ຺ສ ປຏິສ຺ສຸຓິຕ຺ວາ ຈຕຸຣງ຺ຄິນິຍາ ເສນາຍ ເຍນ ຠທ຺ທິຍໍ ເຕນ ປາຍາສິ. ອນຸປຸພ຺ເພນ ເຍນ ຠທ຺ທິຍໍ ເຍນ ເມຓ຺ຑໂກ ຄຫປຕິ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເມຓ຺ຑກໍ ຄຫປຕິໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຫຎ຺ຫິ, ຄຫປຕິ, ຣຎ຺ຎາ ອາຓຕ຺ໂຕ ‘ອມ຺ຫາກໍ ກິຣ, ຠເຓ, ວິຊິເຕ ຠທ຺ທິຍນຄເຣ ເມຓ຺ຑໂກ ຄຫປຕິ ປຏິວສຕິ, ຕສ຺ສ ເອວຣູໂປ ອິທ຺ຘານຸຠາໂວ, ສີສໍ ນຫາຍິຕ຺ວາ…ເປ… ຠຣິຍາຍ… ປຸຕ຺ຕສ຺ສ… ສຸຓິສາຍ… ທາສສ຺ສ ເອວຣູໂປ ອິທ຺ຘານຸຠາໂວ, ເອເກນ ນງ຺ຄເລນ ກສນ຺ຕສ຺ສ ສຕ຺ຕ ສີຕາໂຍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີ’ຕິ, ຄຈ຺ຉ, ຠເຓ, ຊານາຫິ. ຍຖາ ມຍາ ສາມໍ ທິຏ຺ໂຐ, ເອວໍ ຕວ ທິຏ຺ໂຐ ຠວິສ຺ສຕີ’ຕິ. ປສ຺ສາມ ເຕ, ຄຫປຕິ, ອິທ຺ຘານຸຠາວ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ເມຓ຺ຑໂກ ຄຫປຕິ ສີສໍ ນຫາຍິຕ຺ວາ ຘຎ຺ຎາຄາຣໍ ສມ຺ມຊ຺ຊາເປຕ຺ວາ ພຫິທ຺ວາເຣ ນິສີທິ, ອນ຺ຕລິກ຺ຂາ ຘຎ຺ຎສ຺ສ ຘາຣາ ໂອປຕິຕ຺ວາ ຘຎ຺ຎາຄາຣໍ ປູເຣສິ. ‘‘ທິຏ຺ໂຐ ເຕ, ຄຫປຕິ, ອິທ຺ຘານຸຠາໂວ. ຠຣິຍາຍ ເຕ ອິທ຺ຘານຸຠາວໍ ປສ຺ສິສ຺ສາມາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ເມຓ຺ຑໂກ ຄຫປຕິ ຠຣິຍໍ ອາຓາເປສິ – ‘‘ເຕນ ຫິ ຈຕຸຣງ຺ຄິນິໍ ເສນໍ ຠຕ຺ເຕນ ປຣິວິສາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ເມຓ຺ຑກສ຺ສ ຄຫປຕິສ຺ສ ຠຣິຍາ ເອກໍເຍວ ອາຬ຺ຫກຖາລິກໍ ອຸປນິສີທິຕ຺ວາ ເອກຎ຺ຈ ສູປຠິຎ຺ຊນກໍ ຈຕຸຣງ຺ຄິນິໍ ເສນໍ ຠຕ຺ເຕນ ປຣິວິສິ, ນ ຕາວ ຕໍ ຂິຍ຺ຍຕິ, ຍາວ ສາ ນ ວຸຏ຺ຐາຕິ. ‘‘ທິຏ຺ໂຐ ເຕ, ຄຫປຕິ, ຠຣິຍາຍປິ ອິທ຺ຘານຸຠາໂວ. ປຸຕ຺ຕສ຺ສ ເຕ ອິທ຺ຘານຸຠາວໍ ປສ຺ສິສ຺ສາມາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ເມຓ຺ຑໂກ ຄຫປຕິ ປຸຕ຺ຕໍ ອາຓາເປສິ – ‘‘ເຕນ ຫິ ຈຕຸຣງ຺ຄິນິຍາ ເສນາຍ ຉມາສິກໍ ເວຕນໍ ເທຫີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ເມຓ຺ຑກສ຺ສ ຄຫປຕິສ຺ສ ປຸຕ຺ໂຕ ເອກໍເຍວ ສຫສ຺ສຖວິກໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຈຕຸຣງ຺ຄິນິຍາ ເສນາຍ ຉມາສິກໍ ເວຕນໍ ອທາສິ, ນ ຕາວ ຕໍ ຂິຍ຺ຍຕິ, ຍາວສ຺ສ ຫຕ຺ຖຄຕາ. ‘‘ທິຏ຺ໂຐ ເຕ, ຄຫປຕິ, ປຸຕ຺ຕສ຺ສປິ ອິທ຺ຘານຸຠາໂວ. ສຸຓິສາຍ ເຕ ອິທ຺ຘານຸຠາວໍ ປສ຺ສິສ຺ສາມາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ເມຓ຺ຑໂກ ຄຫປຕິ ສຸຓິສໍ ອາຓາເປສິ – ‘‘ເຕນ ຫິ ຈຕຸຣງ຺ຄິນິຍາ ເສນາຍ ຉມາສິກໍ ຠຕ຺ຕໍ ເທຫີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ເມຓ຺ຑກສ຺ສ ຄຫປຕິສ຺ສ ສຸຓິສາ ເອກໍເຍວ ຈຕຸໂທຓິກໍ ປິຏກໍ ອຸປນິສີທິຕ຺ວາ ຈຕຸຣງ຺ຄິນິຍາ ເສນາຍ ຉມາສິກໍ ຠຕ຺ຕໍ ອທາສິ, ນ ຕາວ ຕໍ ຂິຍ຺ຍຕິ ຍາວ ສາ ນ ວຸຏ຺ຐາຕິ. ‘‘ທິຏ຺ໂຐ ເຕ, ຄຫປຕິ, ສຸຓິສາຍປິ ອິທ຺ຘານຸຠາໂວ. ທາສສ຺ສ ເຕ ອິທ຺ຘານຸຠາວໍ ປສ຺ສິສ຺ສາມາ’’ຕິ. ‘‘ມຍ຺ຫໍ ໂຂ, ສາມິ, ທາສສ຺ສ ອິທ຺ຘານຸຠາໂວ ເຂຕ຺ເຕ ປສ຺ສິຕພ຺ໂພ’’ຕິ. ‘‘ອລໍ, ຄຫປຕິ, ທິຏ຺ໂຐ ເຕ ທາສສ຺ສປິ ອິທ຺ຘານຸຠາໂວ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ມຫາມຕ຺ໂຕ ຈຕຸຣງ຺ຄິນິຍາ ເສນາຍ ປຸນເທວ ຣາຊຄຫໍ ປຈ຺ຈາຄຎ຺ຉິ. ເຍນ ຣາຊາ ມາຄໂຘ ເສນິໂຍ ພິມ຺ພິສາໂຣ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຣຎ຺ໂຎ ມາຄຘສ຺ສ ເສນິຍສ຺ສ ພິມ຺ພິສາຣສ຺ສ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສິ.

໒໙໘. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເວສາລິຍໍ ຍຖາຠິຣນ຺ຕໍ ວິຫຣິຕ຺ວາ ເຍນ ຠທ຺ທິຍໍ ເຕນ ຈາຣິກໍ ປກ຺ກາມິ ມຫຕາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆນ ສທ຺ຘິໍ ອຑ຺ຒເຕລເສຫິ ຠິກ຺ຂຸສເຕຫິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອນຸປຸພ຺ເພນ ຈາຣິກໍ ຈຣມາໂນ ເຍນ ຠທ຺ທິຍໍ ຕທວສຣິ. ຕຕ຺ຣ ສຸທໍ ຠຄວາ ຠທ຺ທິເຍ ວິຫຣຕິ ຊາຕິຍາ ວເນ. ອສ຺ໂສສິ ໂຂ ເມຓ຺ຑໂກ ຄຫປຕິ – ‘‘ສມໂຓ ຂລຸ ໂຠ ໂຄຕໂມ ສກ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ ສກ຺ຍກຸລາ ປພ຺ພຊິໂຕ ຠທ຺ທິຍໍ ອນຸປ຺ປຕ຺ໂຕ ຠທ຺ທິເຍ ວິຫຣຕິ ຊາຕິຍາ ວເນ. ຕໍ ໂຂ ປນ ຠຄວນ຺ຕໍ ໂຄຕມໍ ເອວໍ ກລ຺ຍາໂຓ ກິຕ຺ຕິສທ຺ໂທ ອພ຺ຠຸຄ຺ຄໂຕ – ‘ອິຕິປິ ໂສ ຠຄວາ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ວິຊ຺ຊາຈຣຓສມ຺ປນ຺ໂນ ສຸຄໂຕ ໂລກວິທູ ອນຸຕ຺ຕໂຣ ປຸຣິສທມ຺ມສາຣຖິ ສຕ຺ຖາ ເທວມນຸສ຺ສານໍ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ’ [ຠຄວາຕິ (ກ.)]. ໂສ ອິມໍ ໂລກໍ ສເທວກໍ ສມາຣກໍ ສພ຺ຣຫ຺ມກໍ ສສ຺ສມຓພ຺ຣາຫ຺ມຓິໍ ປຊໍ ສເທວມນຸສ຺ສໍ ສຍໍ ອຠິຎ຺ຎາ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ປເວເທຕິ. ໂສ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ ອາທິກລ຺ຍາຓໍ ມຊ຺ເຌກລ຺ຍາຓໍ ປຣິໂຍສານກລ຺ຍາຓໍ ສາຕ຺ຖໍ ສພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ເກວລປຣິປຸຓ຺ຓໍ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໍ ປກາເສຕິ. ສາຘຸ ໂຂ ປນ ຕຖາຣູປານໍ ອຣຫຕໍ ທສ຺ສນໍ ໂຫຕີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ເມຓ຺ຑໂກ ຄຫປຕິ ຠທ຺ຣານິ ຠທ຺ຣານິ ຍານານິ ໂຍຊາເປຕ຺ວາ ຠທ຺ຣໍ ຠທ຺ຣໍ ຍານໍ ອຠິຣຸຫິຕ຺ວາ ຠທ຺ເຣຫິ ຠທ຺ເຣຫິ ຍາເນຫິ ຠທ຺ທິຍາ ນິຍ຺ຍາສິ ຠຄວນ຺ຕໍ ທສ຺ສນາຍ. ອທ຺ທສໍສຸ ໂຂ ສມ຺ພຫຸລາ ຕິຕ຺ຖິຍາ ເມຓ຺ຑກໍ ຄຫປຕິໍ ທູຣໂຕວ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ, ທິສ຺ວານ ເມຓ຺ຑກໍ ຄຫປຕິໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ກຫໍ ຕ຺ວໍ, ຄຫປຕິ, ຄຈ຺ຉສີ’’ຕິ? ‘‘ຄຈ຺ຉາມຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວນ຺ຕໍ [ອິທໍ ປທໍ ສີ. ສ຺ຍາ. ໂປຕ຺ຖເກສຸ ນຕ຺ຖິ] ສມຓໍ ໂຄຕມໍ ທສ຺ສນາຍາ’’ຕິ. ‘‘ກິໍ ປນ ຕ຺ວໍ, ຄຫປຕິ, ກິຣິຍວາໂທ ສມາໂນ ອກິຣິຍວາທໍ ສມຓໍ ໂຄຕມໍ ທສ຺ສນາຍ ອຸປສງ຺ກມິສ຺ສສິ? ສມໂຓ ຫິ, ຄຫປຕິ, ໂຄຕໂມ ອກິຣິຍວາໂທ ອກິຣິຍາຍ ຘມ຺ມໍ ເທເສຕິ, ເຕນ ຈ ສາວເກ ວິເນຕີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ເມຓ຺ຑກສ຺ສ ຄຫປຕິສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ນິສ຺ສໍສຍໍ, ໂຂ ໂສ ຠຄວາ ອຣຫໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ຠວິສ຺ສຕິ, ຍຖຍິເມ ຕິຕ຺ຖິຍາ ອຸສູຍນ຺ຕີ’’ຕິ. ຍາວຕິກາ ຍານສ຺ສ ຠູມິ, ຍາເນນ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຍານາ ປຈ຺ໂຈໂຣຫິຕ຺ວາ ປຕ຺ຕິໂກວ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນສ຺ສ ໂຂ ເມຓ຺ຑກສ຺ສ ຄຫປຕິສ຺ສ ຠຄວາ ອນຸປຸພ຺ພິໍ ກຖໍ ກເຖສິ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ທານກຖໍ…ເປ… ອປຣປ຺ປຈ຺ຈໂຍ ສຕ຺ຖຸສາສເນ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຠິກ຺ກນ຺ຕໍ, ຠນ຺ເຕ…ເປ… ອຸປາສກໍ ມໍ ຠຄວາ ຘາເຣຕຸ ອຊ຺ຊຕຄ຺ເຄ ປາຓຸເປຕໍ ສຣຓໍ ຄຕໍ. ອຘິວາເສຕຸ ຈ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ສ຺ວາຕນາຍ ຠຕ຺ຕໍ ສທ຺ຘິໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆນາ’’ຕິ. ອຘິວາເສສິ ຠຄວາ ຕຸຓ຺ຫີຠາເວນ. ອຖ ໂຂ ເມຓ຺ຑໂກ ຄຫປຕິ ຠຄວໂຕ ອຘິວາສນໍ ວິທິຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ.

ອຖ ໂຂ ເມຓ຺ຑໂກ ຄຫປຕິ ຕສ຺ສາ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຈ຺ຈເຍນ ປຓີຕໍ ຂາທນີຍໍ ໂຠຊນີຍໍ ປຏິຍາທາເປຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ກາລໍ ອາໂຣຈາເປສິ – ‘‘ກາໂລ, ຠນ຺ເຕ, ນິຏ຺ຐິຕໍ ຠຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ເຍນ ເມຓ຺ຑກສ຺ສ ຄຫປຕິສ຺ສ ນິເວສນໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິ; ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ ນິສີທິ ສທ຺ຘິໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆນ. ອຖ ໂຂ ເມຓ຺ຑກສ຺ສ ຄຫປຕິສ຺ສ ຠຣິຍາ ຈ ປຸຕ຺ໂຕ ຈ ສຸຓິສາ ຈ ທາໂສ ຈ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ເຕສໍ ຠຄວາ ອນຸປຸພ຺ພິໍ ກຖໍ ກເຖສິ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ທານກຖໍ…ເປ… ອປຣປ຺ປຈ຺ຈຍາ ສຕ຺ຖຸສາສເນ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ອຠິກ຺ກນ຺ຕໍ, ຠນ຺ເຕ…ເປ… ເອເຕ ມຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວນ຺ຕໍ ສຣຓໍ ຄຈ຺ຉາມ ຘມ຺ມຎ຺ຈ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆຎ຺ຈ. ອຸປາສເກ ໂນ ຠຄວາ ຘາເຣຕຸ ອຊ຺ຊຕຄ຺ເຄ ປາຓຸເປເຕ ສຣຓໍ ຄເຕ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ເມຓ຺ຑໂກ ຄຫປຕິ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸຂໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ປຓີເຕນ ຂາທນີເຍນ ໂຠຊນີເຍນ ສຫຕ຺ຖາ ສນ຺ຕປ຺ເປຕ຺ວາ ສມ຺ປວາເຣຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ຠຸຕ຺ຕາວິໍ ໂອນີຕປຕ຺ຕປາຓິໍ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ເມຓ຺ຑໂກ ຄຫປຕິ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ຍາວ, ຠນ຺ເຕ, ຠຄວາ ຠທ຺ທິເຍ ວິຫຣຕິ ຕາວ ອຫໍ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸຂສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ຘຸວຠຕ຺ເຕນາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເມຓ຺ຑກໍ ຄຫປຕິໍ ຘມ຺ມິຍາ ກຖາຍ ສນ຺ທສ຺ເສຕ຺ວາ ສມາທເປຕ຺ວາ ສມຸຕ຺ເຕເຊຕ຺ວາ ສມ຺ປຫໍເສຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ປກ຺ກາມິ.

ເມຓ຺ຑກຄຫປຕິວຕ຺ຖ ນິຏ຺ຐິຕໍ.