໑໖໕. ອຸຄ຺ຄຫິຕປຏິຄ຺ຄຫຓາ

໒໗໕. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສມ຺ພຫຸລາ ຠິກ຺ຂູ ກາສີສຸ ວສ຺ສໍວຸຏ຺ຐາ ຣາຊຄຫໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕາ ຠຄວນ຺ຕໍ ທສ຺ສນາຍ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ນ ລຠິໍສຸ ລູຂສ຺ສ ວາ ປຓີຕສ຺ສ ວາ ໂຠຊນສ຺ສ ຍາວທຕ຺ຖໍ ປາຣິປູຣິໍ; ພຫຸຎ຺ຈ ຜລຂາທນີຍໍ ອໂຫສິ; ກປ຺ປິຍກາຣໂກ ຈ ນ ອໂຫສິ. ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ກິລນ຺ຕຣູປາ ເຍນ ຣາຊຄຫໍ ເວຬຸວນໍ ກລນ຺ທກນິວາໂປ, ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິໍສຸ. ອາຈິຓ຺ຓໍ ໂຂ ປເນຕໍ ພຸທ຺ຘານໍ ຠຄວນ຺ຕານໍ ອາຄນ຺ຕຸເກຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ສທ຺ຘິໍ ປຏິສມ຺ໂມທິຕຸໍ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກຈ຺ຈິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຂມນີຍໍ, ກຈ຺ຈິ ຍາປນີຍໍ, ກຈ຺ຈິຕ຺ຖ ອປ຺ປກິລມເຖນ ອທ຺ຘານໍ ອາຄຕາ; ກຸໂຕ ຈ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາຄຈ຺ຉຖາ’’ຕິ? ‘‘ຂມນີຍໍ ຠຄວາ, ຍາປນີຍໍ ຠຄວາ. ອິຘ ມຍໍ, ຠນ຺ເຕ, ກາສີສຸ ວສ຺ສໍວຸຏ຺ຐາ ຣາຊຄຫໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕາ ຠຄວນ຺ຕໍ ທສ຺ສນາຍ ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ ນ ລຠິມ຺ຫາ ລູຂສ຺ສ ວາ ປຓີຕສ຺ສ ວາ ໂຠຊນສ຺ສ ຍາວທຕ຺ຖໍ ປາຣິປູຣິໍ; ພຫຸຎ຺ຈ ຜລຂາທນີຍໍ ອໂຫສິ; ກປ຺ປິຍກາຣໂກ ຈ ນ ອໂຫສິ; ເຕນ ມຍໍ ກິລນ຺ຕຣູປາ ອທ຺ຘານໍ ອາຄຕາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເອຕສ຺ມິໍ ນິທາເນ ເອຕສ຺ມິໍ ປກຣເຓ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍຕ຺ຖ ຜລຂາທນີຍໍ ປສ຺ສຕິ, ກປ຺ປິຍກາຣໂກ ຈ ນ ໂຫຕິ, ສາມໍ ຄເຫຕ຺ວາ, ຫຣິຕ຺ວາ, ກປ຺ປິຍກາຣເກ ປສ຺ສິຕ຺ວາ, ຠູມິຍໍ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ, ປຏິຄ຺ຄຫາເປຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຸຄ຺ຄຫິຕໍ ປຏິຄ຺ຄຫິຕຸ’’ນ຺ຕິ.

໒໗໖. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ນວາ ຈ ຕິລາ ນວຎ຺ຈ ມຘຸ ອຸປ຺ປນ຺ນາ ໂຫນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ຕສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ຍໍນູນາຫໍ ນເວ ຈ ຕິເລ ນວຎ຺ຈ ມຘຸໍ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸຂສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ທເທຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວຕາ ສທ຺ຘິໍ ປຏິສມ຺ໂມທິ, ສມ຺ໂມທນີຍໍ ກຖໍ ສາຣຓີຍໍ ວີຕິສາເຣຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐາສິ. ເອກມນ຺ຕໍ ຐິໂຕ ໂຂ ໂສ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ອຘິວາເສຕຸ ເມ ຠວໍ ໂຄຕໂມ ສ຺ວາຕນາຍ ຠຕ຺ຕໍ, ສທ຺ຘິໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆນາ’’ຕິ. ອຘິວາເສສິ ຠຄວາ ຕຸຓ຺ຫີຠາເວນ. ອຖ ໂຂ ໂສ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຠຄວໂຕ ອຘິວາສນໍ ວິທິຕ຺ວາ ປກ຺ກາມິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຕສ຺ສາ ຣຕ຺ຕິຍາ ອຈ຺ຈເຍນ ປຓີຕໍ ຂາທນີຍໍ ໂຠຊນີຍໍ ປຏິຍາທາເປຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ກາລໍ ອາໂຣຈາເປສິ – ‘‘ກາໂລ, ໂຠ ໂຄຕມ, ນິຏ຺ຐິຕໍ ຠຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ປຸພ຺ພຓ຺ຫສມຍໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ເຍນ ຕສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ນິເວສນໍ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ອາສເນ ນິສີທິ, ສທ຺ຘິໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆນ. ອຖ ໂຂ ໂສ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸຂໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ປຓີເຕນ ຂາທນີເຍນ ໂຠຊນີເຍນ ສຫຕ຺ຖາ ສນ຺ຕປ຺ເປຕ຺ວາ ສມ຺ປວາເຣຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ຠຸຕ຺ຕາວິໍ ໂອນີຕປຕ຺ຕປາຓິໍ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນໍ ໂຂ ຕໍ ພ຺ຣາຫ຺ມຓໍ ຠຄວາ ຘມ຺ມິຍາ ກຖາຍ ສນ຺ທສ຺ເສຕ຺ວາ, ສມາທເປຕ຺ວາ, ສມຸຕ຺ເຕເຊຕ຺ວາ, ສມ຺ປຫໍເສຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ປກ຺ກາມິ.

ອຖ ໂຂ ຕສ຺ສ ພ຺ຣາຫ຺ມຓສ຺ສ ອຈິຣປກ຺ກນ຺ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ເຍສໍ ໂຂ ມຍາ ອຕ຺ຖາຍ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸໂຂ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆ ນິມນ຺ຕິໂຕ, ‘ນເວ ຈ ຕິເລ ນວຎ຺ຈ ມຘຸໍ ທສ຺ສາມີ’ຕິ, ເຕ ມຍາ ປມຸຏ຺ຐາ ທາຕຸໍ. ຍໍນູນາຫໍ ນເວ ຈ ຕິເລ ນວຎ຺ຈ ມຘຸໍ ໂກລມ຺ເພຫິ ຈ ຆເຏຫິ ຈ ອາຣາມໍ ຫຣາເປຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ນເວ ຈ ຕິເລ ນວຎ຺ຈ ມຘຸໍ ໂກລມ຺ເພຫິ ຈ ຆເຏຫິ ຈ ອາຣາມໍ ຫຣາເປຕ຺ວາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐາສິ. ເອກມນ຺ຕໍ ຐິໂຕ ໂຂ ໂສ ພ຺ຣາຫ຺ມໂຓ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເຍສໍ ໂຂ ມຍາ, ໂຠ ໂຄຕມ, ອຕ຺ຖາຍ ພຸທ຺ຘປ຺ປມຸໂຂ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆ ນິມນ຺ຕິໂຕ, ‘ນເວ ຈ ຕິເລ ນວຎ຺ຈ ມຘຸໍ ທສ຺ສາມີ’ຕິ, ເຕ ມຍາ ປມຸຏ຺ຐາ ທາຕຸໍ. ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫາຕຸ ເມ ຠວໍ ໂຄຕໂມ ນເວ ຈ ຕິເລ ນວຎ຺ຈ ມຘຸ’’ນ຺ຕິ. ເຕນ ຫິ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ຠິກ຺ຂູນໍ ເທຫີຕິ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠິກ຺ຂູ ທຸພ຺ຠິກ຺ເຂ ອປ຺ປມຕ຺ຕເກປິ ປວາເຣນ຺ຕິ, ປຏິສງ຺ຂາປິ ປຏິກ຺ຂິປນ຺ຕິ, ສພ຺ໂພ ຈ ສງ຺ໂຆ ປວາຣິໂຕ ໂຫຕິ. ຠິກ຺ຂູ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈາຍນ຺ຕາ ນ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ. ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຣິຠຸຎ຺ຊຖ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕໂຕ ນີຫຏໍ ຠຸຕ຺ຕາວິນາ ປວາຣິເຕນ ອນຕິຣິຕ຺ຕໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸນ຺ຕິ.

ອຸຄ຺ຄຫິຕປຏິຄ຺ຄຫຓາ ນິຏ຺ຐິຕາ.