໑໖໖. ປຏິຄ຺ຄຫິຕາທິອນຸຊານນາ

໒໗໗. [ປາຈິ. ໒໙໕] ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຍສ຺ມໂຕ ອຸປນນ຺ທສ຺ສ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕສ຺ສ ອຸປຏ຺ຐາກກຸລໍ ສງ຺ຆສ຺ສຕ຺ຖາຍ ຂາທນີຍໍ ປາເຫສິ – ອຍ຺ຍສ຺ສ ອຸປນນ຺ທສ຺ສ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ສງ຺ຆສ຺ສ ທາຕພ຺ພນ຺ຕິ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຍສ຺ມາ ອຸປນນ຺ໂທ ສກ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ ຄາມໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປວິຏ຺ໂຐ ໂຫຕິ. ອຖ ໂຂ ເຕ ມນຸສ຺ສາ ອາຣາມໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ປຸຈ຺ຉິໍສຸ – ‘‘ກຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ອຍ຺ໂຍ ອຸປນນ຺ໂທ’’ຕິ? ‘‘ເອສາວຸໂສ, ອາຍສ຺ມາ ອຸປນນ຺ໂທ ສກ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ ຄາມໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປວິຏ຺ໂຐ’’ຕິ. ‘‘ອິທໍ, ຠນ຺ເຕ, ຂາທນີຍໍ ອຍ຺ຍສ຺ສ ອຸປນນ຺ທສ຺ສ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ສງ຺ຆສ຺ສ ທາຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ເຕນ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຏິຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ນິກ຺ຂິປຖ ຍາວ ອຸປນນ຺ໂທ ອາຄຈ຺ຉຕີຕິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອຸປນນ຺ໂທ ສກ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ ປຸເຣຠຕ຺ຕໍ ກຸລານິ ປຍິຣຸປາສິຕ຺ວາ ທິວາ ອາຄຈ຺ຉຕິ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠິກ຺ຂູ ທຸພ຺ຠິກ຺ເຂ ອປ຺ປມຕ຺ຕເກປິ ປວາເຣນ຺ຕິ, ປຏິສງ຺ຂາປິ ປຏິກ຺ຂິປນ຺ຕິ, ສພ຺ໂພ ຈ ສງ຺ໂຆ ປວາຣິໂຕ ໂຫຕິ, ຠິກ຺ຂູ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈາຍນ຺ຕາ ນ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ. ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຣິຠຸຎ຺ຊຖ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຸເຣຠຕ຺ຕໍ ປຏິຄ຺ຄຫິຕໍ ຠຸຕ຺ຕາວິນາ ປວາຣິເຕນ ອນຕິຣິຕ຺ຕໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸນ຺ຕິ.

໒໗໘. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ຣາຊຄເຫ ຍຖາຠິຣນ຺ຕໍ ວິຫຣິຕ຺ວາ ເຍນ ສາວຕ຺ຖິ ເຕນ ຈາຣິກໍ ປກ຺ກາມິ. ອນຸປຸພ຺ເພນ ຈາຣິກໍ ຈຣມາໂນ ເຍນ ສາວຕ຺ຖິ ຕທວສຣິ. ຕຕ຺ຣ ສຸທໍ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ກາຍຑາຫາພາໂຘ ໂຫຕິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ເຍນາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ສາຣິປຸຕ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ປຸພ຺ເພ ເຕ, ອາວຸໂສ ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ກາຍຑາຫາພາໂຘ ເກນ ຜາສຸ ໂຫຕີ’’ຕິ? ‘‘ຠິເສຫິ ຈ ເມ, ອາວຸໂສ, ມຸຬາລິກາຫິ ຈາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ພລວາ ປຸຣິໂສ ສມ຺ມິຎ຺ຊິຕໍ ວາ ພາຫໍ ປສາເຣຍ຺ຍ, ປສາຣິຕໍ ວາ ພາຫໍ ສມິຎ຺ເຊຍ຺ຍ, ເອວເມວ ເຊຕວເນ ອນ຺ຕຣຫິໂຕ ມນ຺ທາກິນິຍາ ໂປກ຺ຂຣຓິຍາ ຕີເຣ ປາຕຸຣໂຫສິ. ອທ຺ທສາ ໂຂ ອຎ຺ຎຕໂຣ ນາໂຄ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານໍ ທູຣໂຕວ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ, ທິສ຺ວານ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເອຕຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ອຍ຺ໂຍ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ. ສ຺ວາຄຕໍ, ຠນ຺ເຕ, ອຍ຺ຍສ຺ສ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານສ຺ສ. ເກນ, ຠນ຺ເຕ, ອຍ຺ຍສ຺ສ ອຕ຺ໂຖ; ກິໍ ທມ຺ມີ’’ຕິ? ‘‘ຠິເສຫິ ຈ ເມ, ອາວຸໂສ, ອຕ຺ໂຖ, ມຸຬາລິກາຫິ ຈາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ນາໂຄ ອຎ຺ຎຕຣໍ ນາຄໍ ອາຓາເປສິ – ‘‘ເຕນ ຫິ, ຠເຓ, ອຍ຺ຍສ຺ສ ຠິເສ ຈ ມຸຬາລິກາໂຍ ຈ ຍາວທຕ຺ຖໍ ເທຫີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ນາໂຄ ມນ຺ທາກິນິໍ ໂປກ຺ຂຣຓິໍ ໂອຄາເຫຕ຺ວາ, ໂສຓ຺ຑາຍ ຠິສຎ຺ຈ ມຸຬາລິກຎ຺ຈ ອພ຺ພາຫິຕ຺ວາ, ສຸວິກ຺ຂາລິຕໍ ວິກ຺ຂາເລຕ຺ວາ, ຠຓ຺ຑິກໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ເຍນາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ເຕນຸປສງ຺ກມິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ – ເສຍ຺ຍຖາປິ ນາມ ພລວາ ປຸຣິໂສ ສມິຎ຺ຊິຕໍ ວາ ພາຫໍ ປສາເຣຍ຺ຍ, ປສາຣິຕໍ ວາ ພາຫໍ ສມິຎ຺ເຊຍ຺ຍ, ເອວເມວ – ມນ຺ທາກິນິຍາ ໂປກ຺ຂຣຓິຍາ ຕີເຣ ອນ຺ຕຣຫິໂຕ ເຊຕວເນ ປາຕຸຣໂຫສິ. ໂສປິ ໂຂ ນາໂຄ ມນ຺ທາກິນິຍາ ໂປກ຺ຂຣຓິຍາ ຕີເຣ ອນ຺ຕຣຫິໂຕ ເຊຕວເນ ປາຕຸຣໂຫສິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ນາໂຄ ອາຍສ຺ມໂຕ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລານສ຺ສ ຠິເສ ຈ ມຸຬາລິກາໂຍ ຈ ປຏິຄ຺ຄຫາເປຕ຺ວາ ເຊຕວເນ ອນ຺ຕຣຫິໂຕ ມນ຺ທາກິນິຍາ ໂປກ຺ຂຣຓິຍາ ຕີເຣ ປາຕຸຣໂຫສິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ຠິເສ ຈ ມຸຬາລິກາໂຍ ຈ ອຸປນາເມສິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມໂຕ ສາຣິປຸຕ຺ຕສ຺ສ ຠິເສ ຈ ມຸຬາລິກາໂຍ ຈ ຠຸຕ຺ຕສ຺ສ ກາຍຑາຫາພາໂຘ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ຠິ. ພຫູ ຠິສາ ຈ ມຸຬາລິກາໂຍ ຈ ອວສິຏ຺ຐາ ໂຫນ຺ຕິ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠິກ຺ຂູ ທຸພ຺ຠິກ຺ເຂ ອປ຺ປມຕ຺ຕເກປິ ປວາເຣນ຺ຕິ, ປຏິສງ຺ຂາປິ ປຏິກ຺ຂິປນ຺ຕິ, ສພ຺ໂພ ຈ ສງ຺ໂຆ ປວາຣິໂຕ ໂຫຕິ. ຠິກ຺ຂູ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈາຍນ຺ຕາ ນ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ. ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫຖ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຣິຠຸຎ຺ຊຖ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ວນຏ຺ຐໍ ໂປກ຺ຂຣຏ຺ຐໍ ຠຸຕ຺ຕາວິນາ ປວາຣິເຕນ ອນຕິຣິຕ຺ຕໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ພຫຸໍ ຜລຂາທນີຍໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ໂຫຕິ, ກປ຺ປິຍກາຣໂກ ຈ ນ ໂຫຕິ. ຠິກ຺ຂູ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈາຍນ຺ຕາ ຜລໍ ນ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອພີຊໍ ນິພ຺ພຕ຺ຕພີຊໍ [ນິພ຺ພຏ຺ຏພີຊໍ (ສີ.), ນິພ຺ພຏພີຊໍ (ສ຺ຍາ.), ນິປ຺ປຏ຺ຏພີຊໍ (ກ.)] ອກຕກປ຺ປໍ ຜລໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸນ຺ຕິ.

ປຏິຄ຺ຄຫິຕາທິ ອນຸຊານນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.