໖໙. ປາຕິໂມກ຺ຂຸທ຺ເທສານຸຊານນາ

໑໓໓. ອຖ ໂຂ ຠຄວໂຕ ຣໂຫຄຕສ຺ສ ປຏິສລ຺ລີນສ຺ສ ເອວໍ ເຈຕໂສ ປຣິວິຕກ຺ໂກ ອຸທປາທິ – ‘‘ຍໍນູນາຫໍ ຍານິ ມຍາ ຠິກ຺ຂູນໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕານິ ສິກ຺ຂາປທານິ, ຕານິ ເນສໍ ປາຕິໂມກ຺ຂຸທ຺ເທສໍ ອນຸຊາເນຍ຺ຍໍ. ໂສ ເນສໍ ຠວິສ຺ສຕິ ອຸໂປສຖກມ຺ມ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ສາຍນ຺ຫສມຍໍ ປຏິສລ຺ລານາ ວຸຏ຺ຐິໂຕ ເອຕສ຺ມິໍ ນິທາເນ ເອຕສ຺ມິໍ ປກຣເຓ ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ອິຘ ມຍ຺ຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ຣໂຫຄຕສ຺ສ ປຏິສລ຺ລີນສ຺ສ ເອວໍ ເຈຕໂສ ປຣິວິຕກ຺ໂກ ອຸທປາທິ ‘ຍໍນູນາຫໍ ຍານິ ມຍາ ຠິກ຺ຂູນໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕານິ ສິກ຺ຂາປທານິ, ຕານິ ເນສໍ ປາຕິໂມກ຺ຂຸທ຺ເທສໍ ອນຸຊາເນຍ຺ຍໍ. ໂສ ເນສໍ ຠວິສ຺ສຕິ ອຸໂປສຖກມ຺ມ’ນ຺ຕິ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຕິໂມກ຺ຂໍ ອຸທ຺ທິສິຕຸໍ. ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຸທ຺ທິສິຕພ຺ພໍ. ພ຺ຍຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຏິພເລນ ສງ຺ໂຆ ຎາເປຕພ຺ໂພ –

໑໓໔. ‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ຍທິ ສງ຺ຆສ຺ສ ປຕ຺ຕກລ຺ລໍ, ສງ຺ໂຆ ອຸໂປສຖໍ ກເຣຍ຺ຍ, ປາຕິໂມກ຺ຂໍ ອຸທ຺ທິເສຍ຺ຍ. ກິໍ ສງ຺ຆສ຺ສ ປຸພ຺ພກິຈ຺ຈໍ? ປາຣິສຸທ຺ຘິໍ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ອາໂຣເຈຖ. ປາຕິໂມກ຺ຂໍ ອຸທ຺ທິສິສ຺ສາມິ. ຕໍ ສພ຺ເພວ ສນ຺ຕາ ສາຘຸກໍ ສຸໂຓມ ມນສິ ກໂຣມ. ຍສ຺ສ ສິຍາ ອາປຕ຺ຕິ, ໂສ ອາວິກເຣຍ຺ຍ. ອສນ຺ຕິຍາ ອາປຕ຺ຕິຍາ ຕຸຓ຺ຫີ ຠວິຕພ຺ພໍ. ຕຸຓ຺ຫີຠາເວນ ໂຂ ປນາຍສ຺ມນ຺ເຕ ປຣິສຸທ຺ຘາຕິ ເວທິສ຺ສາມິ. ຍຖາ ໂຂ ປນ ປຈ຺ເຈກປຸຏ຺ຐສ຺ສ ເວຍ຺ຍາກຣຓໍ ໂຫຕິ, ເອວເມວໍ [ເອວເມວ (ກ)] ເອວຣູປາຍ ປຣິສາຍ ຍາວຕຕິຍໍ ອນຸສ຺ສາວິຕໍ ໂຫຕິ. ໂຍ ປນ ຠິກ຺ຂຸ ຍາວຕຕິຍໍ ອນຸສ຺ສາວິຍມາເນ ສຣມາໂນ ສນ຺ຕິໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ນາວິກເຣຍ຺ຍ, ສມ຺ປຊານມຸສາວາທສ຺ສ ໂຫຕິ. ສມ຺ປຊານມຸສາວາໂທ ໂຂ ປນາຍສ຺ມນ຺ໂຕ ອນ຺ຕຣາຍິໂກ ຘມ຺ໂມ ວຸຕ຺ໂຕ ຠຄວຕາ. ຕສ຺ມາ, ສຣມາເນນ ຠິກ຺ຂຸນາ ອາປນ຺ເນນ ວິສຸທ຺ຘາເປກ຺ເຂນ ສນ຺ຕີ ອາປຕ຺ຕິ ອາວິກາຕພ຺ພາ; ອາວິກຕາ ຫິສ຺ສ ຜາສຸ ໂຫຕີ’’ຕິ.

໑໓໕. ປາຕິໂມກ຺ຂນ຺ຕິ ອາທິເມຕໍ ມຸຂເມຕໍ ປມຸຂເມຕໍ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ. ເຕນ ວຸຈ຺ຈຕິ ປາຕິໂມກ຺ຂນ຺ຕິ. ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕຕິ ປິຍວຈນເມຕໍ ຄຣຸວຈນເມຕໍ ສຄາຣວສປ຺ປຕິສ຺ສາຘິວຈນເມຕໍ ອາຍສ຺ມນ຺ໂຕຕິ. ອຸທ຺ທິສິສ຺ສາມີຕິ ອາຈິກ຺ຂິສ຺ສາມິ ເທເສສ຺ສາມິ ປຎ຺ຎເປສ຺ສາມິ ປຏ຺ຐເປສ຺ສາມິ ວິວຣິສ຺ສາມິ ວິຠຊິສ຺ສາມິ ອຸຕ຺ຕານິໍ ກຣິສ຺ສາມິ [ອຸຕ຺ຕານີ ກຣິສ຺ສາມິ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ປກາເສສ຺ສາມິ. ຕນ຺ຕິ ປາຕິໂມກ຺ຂໍ ວຸຈ຺ຈຕິ. ສພ຺ເພວ ສນ຺ຕາຕິ ຍາວຕິກາ ຕສ຺ສາ ປຣິສາຍ ເຖຣາ ຈ ນວາ ຈ ມຊ຺ຌິມາ ຈ, ເອເຕ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ ສພ຺ເພວ ສນ຺ຕາຕິ. ສາຘຸກໍ ສຸໂຓມາຕິ ອຏ຺ຐິໍ ກຕ຺ວາ ມນສິ ກຕ຺ວາ ສພ຺ພເຈຕສາ [ສພ຺ພໍ ເຈຕສາ (ສ຺ຍາ. ກ.)] ສມນ຺ນາຫຣາມ. ມນສິ ກໂຣມາຕິ ເອກຄ຺ຄຈິຕ຺ຕາ ອວິກ຺ຂິຕ຺ຕຈິຕ຺ຕາ ອວິສາຫຏຈິຕ຺ຕາ ນິສາເມມ. ຍສ຺ສ ສິຍາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ເຖຣສ຺ສ ວາ ນວສ຺ສ ວາ ມຊ຺ຌິມສ຺ສ ວາ, ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ວາ ອາປຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ຘານໍ ອຎ຺ຎຕຣາ ອາປຕ຺ຕິ, ສຕ຺ຕນ຺ນໍ ວາ ອາປຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ຘານໍ ອຎ຺ຎຕຣາ ອາປຕ຺ຕິ. ໂສ ອາວິກເຣຍ຺ຍາຕິ ໂສ ເທເສຍ຺ຍ, ໂສ ວິວເຣຍ຺ຍ, ໂສ ອຸຕ຺ຕານິໍ ກເຣຍ຺ຍ, ໂສ ປກາເສຍ຺ຍ ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ວາ ຄຓມຊ຺ເຌ ວາ ເອກປຸຄ຺ຄເລ ວາ. ອສນ຺ຕີ ນາມ ອາປຕ຺ຕິ ອນຊ຺ຌາປນ຺ນາ ວາ ໂຫຕິ, ອາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ວາ ວຸຏ຺ຐິຕາ. ຕຸຓ຺ຫີ ຠວິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອຘິວາເສຕພ຺ພໍ ນ ພ຺ຍາຫຣິຕພ຺ພໍ. ປຣິສຸທ຺ຘາຕິ ເວທິສ຺ສາມີຕິ ຊານິສ຺ສາມິ ຘາເຣສ຺ສາມິ. ຍຖາ ໂຂ ປນ ປຈ຺ເຈກປຸຏ຺ຐສ຺ສ ເວຍ຺ຍາກຣຓໍ ໂຫຕີຕິ ຍຖາ ເອເກນ ເອໂກ ປຸຏ຺ໂຐ ພ຺ຍາກເຣຍ຺ຍ, ເອວເມວ ຕສ຺ສາ ປຣິສາຍ ຊານິຕພ຺ພໍ ມໍ ປຸຈ຺ຉຕີຕິ. ເອວຣູປາ ນາມ ປຣິສາ ຠິກ຺ຂຸປຣິສາ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຍາວຕຕິຍໍ ອນຸສ຺ສາວິຕໍ ໂຫຕີຕິ ສກິມ຺ປິ ອນຸສ຺ສາວິຕໍ ໂຫຕິ, ທຸຕິຍມ຺ປິ ອນຸສ຺ສາວິຕໍ ໂຫຕິ, ຕຕິຍມ຺ປິ ອນຸສ຺ສາວິຕໍ ໂຫຕິ. ສຣມາໂນຕິ ຊານມາໂນ ສຎ຺ຊານມາໂນ. ສນ຺ຕີ ນາມ ອາປຕ຺ຕິ ອຊ຺ຌາປນ຺ນາ ວາ ໂຫຕິ, ອາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ວາ ອວຸຏ຺ຐິຕາ. ນາວິກເຣຍ຺ຍາຕິ ນ ເທເສຍ຺ຍ, ນ ວິວເຣຍ຺ຍ, ນ ອຸຕ຺ຕານິໍ ກເຣຍ຺ຍ, ນ ປກາເສຍ຺ຍ ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ວາ ຄຓມຊ຺ເຌ ວາ ເອກປຸຄ຺ຄເລ ວາ. ສມ຺ປຊານມຸສາວາທສ຺ສ ໂຫຕີຕິ. ສມ຺ປຊານມຸສາວາເທ ກິໍ ໂຫຕິ? ທຸກ຺ກຏໍ ໂຫຕິ. ອນ຺ຕຣາຍິໂກ ຘມ຺ໂມ ວຸຕ຺ໂຕ ຠຄວຕາຕິ. ກິສ຺ສ ອນ຺ຕຣາຍິໂກ? ປຐມສ຺ສ ຌານສ຺ສ ອຘິຄມາຍ ອນ຺ຕຣາຍິໂກ, ທຸຕິຍສ຺ສ ຌານສ຺ສ ອຘິຄມາຍ ອນ຺ຕຣາຍິໂກ, ຕຕິຍສ຺ສ ຌານສ຺ສ ອຘິຄມາຍ ອນ຺ຕຣາຍິໂກ, ຈຕຸຕ຺ຖສ຺ສ ຌານສ຺ສ ອຘິຄມາຍ ອນ຺ຕຣາຍິໂກ, ຌານານໍ ວິໂມກ຺ຂານໍ ສມາຘີນໍ ສມາປຕ຺ຕີນໍ ເນກ຺ຂມ຺ມານໍ ນິສ຺ສຣຓານໍ ປວິເວການໍ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ອຘິຄມາຍ ອນ຺ຕຣາຍິໂກ. ຕສ຺ມາຕິ ຕງ຺ກາຣຓາ. ສຣມາເນນາຕິ ຊານມາເນນ ສຎ຺ຊານມາເນນ. ວິສຸທ຺ຘາເປກ຺ເຂນາຕິ ວຸຏ຺ຐາຕຸກາເມນ ວິສຸຊ຺ຌິຕຸກາເມນ. ສນ຺ຕີ ນາມ ອາປຕ຺ຕິ ອຊ຺ຌາປນ຺ນາ ວາ ໂຫຕິ, ອາປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ວາ ອວຸຏ຺ຐິຕາ. ອາວິກາຕພ຺ພາຕິ ອາວິກາຕພ຺ພາ ສງ຺ຆມຊ຺ເຌ ວາ ຄຓມຊ຺ເຌ ວາ ເອກປຸຄ຺ຄເລ ວາ. ອາວິກຕາ ຫິສ຺ສ ຜາສຸ ໂຫຕີຕິ. ກິສ຺ສ ຜາສຸ ໂຫຕິ? ປຐມສ຺ສ ຌານສ຺ສ ອຘິຄມາຍ ຜາສຸ ໂຫຕິ, ທຸຕິຍສ຺ສ ຌານສ຺ສ ອຘິຄມາຍ ຜາສຸ ໂຫຕິ, ຕຕິຍສ຺ສ ຌານສ຺ສ ອຘິຄມາຍ ຜາສຸ ໂຫຕິ, ຈຕຸຕ຺ຖສ຺ສ ຌານສ຺ສ ອຘິຄມາຍ ຜາສຸ ໂຫຕິ, ຌານານໍ ວິໂມກ຺ຂານໍ ສມາຘີນໍ ສມາປຕ຺ຕີນໍ ເນກ຺ຂມ຺ມານໍ ນິສ຺ສຣຓານໍ ປວິເວການໍ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ອຘິຄມາຍ ຜາສຸ ໂຫຕີຕິ.

໑໓໖. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠິກ຺ຂູ – ຠຄວຕາ ປາຕິໂມກ຺ຂຸທ຺ເທໂສ ອນຸຎ຺ຎາໂຕຕິ – ເທວສິກໍ ປາຕິໂມກ຺ຂໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ເທວສິກໍ ປາຕິໂມກ຺ຂໍ ອຸທ຺ທິສິຕພ຺ພໍ. ໂຍ ອຸທ຺ທິເສຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຸໂປສເຖ ປາຕິໂມກ຺ຂໍ ອຸທ຺ທິສິຕຸນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠິກ຺ຂູ – ຠຄວຕາ ອຸໂປສເຖ ປາຕິໂມກ຺ຂຸທ຺ເທໂສ ອນຸຎ຺ຎາໂຕຕິ – ປກ຺ຂສ຺ສ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ປາຕິໂມກ຺ຂໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕິ, ຈາຕຸທ຺ທເສ ປນ຺ນຣເສ ອຏ຺ຐມິຍາ ຈ ປກ຺ຂສ຺ສ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປກ຺ຂສ຺ສ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ປາຕິໂມກ຺ຂໍ ອຸທ຺ທິສິຕພ຺ພໍ. ໂຍ ອຸທ຺ທິເສຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສກິໍ ປກ຺ຂສ຺ສ ຈາຕຸທ຺ທເສ ວາ ປນ຺ນຣເສ ວາ ປາຕິໂມກ຺ຂໍ ອຸທ຺ທິສິຕຸນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ຍຖາປຣິສາຍ ປາຕິໂມກ຺ຂໍ ອຸທ຺ທິສນ຺ຕິ ສກາຍ ສກາຍ ປຣິສາຍ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍຖາປຣິສາຍ ປາຕິໂມກ຺ຂໍ ອຸທ຺ທິສິຕພ຺ພໍ ສກາຍ ສກາຍ ປຣິສາຍ. ໂຍ ອຸທ຺ທິເສຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມຄ຺ຄານໍ ອຸໂປສຖກມ຺ມນ຺ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຠິກ຺ຂູນໍ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ຠຄວຕາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ‘ສມຄ຺ຄານໍ ອຸໂປສຖກມ຺ມ’ນ຺ຕິ. ກິຕ຺ຕາວຕາ ນຸ ໂຂ ສາມຄ຺ຄີ ໂຫຕິ, ຍາວຕາ ເອກາວາໂສ, ອຸທາຫຸ ສພ຺ພາ ປຖວີ’’ຕິ? ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອຕ຺ຕາວຕາ ສາມຄ຺ຄີ ຍາວຕາ ເອກາວາໂສຕິ.