໒໗໕. ປາລິເລຍ຺ຍກຄມນກຖາ

໔໖໗. [ອຸທາ. ໓໕ ອາທໂຍ ໂຖກໍ ວິສທິສໍ] ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອາຍສ຺ມນ຺ຕຎ຺ຈ ອນຸຣຸທ຺ຘໍ ອາຍສ຺ມນ຺ຕຎ຺ຈ ນນ຺ທິຍໍ ອາຍສ຺ມນ຺ຕຎ຺ຈ ກິມິລໍ ຘມ຺ມິຍາ ກຖາຍ ສນ຺ທສ຺ເສຕ຺ວາ ສມາທເປຕ຺ວາ ສມຸຕ຺ເຕເຊຕ຺ວາ ສມ຺ປຫໍເສຕ຺ວາ ອຸຏ຺ຐາຍາສນາ ເຍນ ປາລິເລຍ຺ຍກໍ [ປາຣິເລຍ຺ຍກໍ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ເຕນ ຈາຣິກໍ ປກ຺ກາມິ. ອນຸປຸພ຺ເພນ ຈາຣິກໍ ຈຣມາໂນ ເຍນ ປາລິເລຍ຺ຍກໍ ຕທວສຣິ. ຕຕ຺ຣ ສຸທໍ ຠຄວາ ປາລິເລຍ຺ຍເກ ວິຫຣຕິ ຣກ຺ຂິຕວນສຓ຺ເຑ ຠທ຺ທສາລມູເລ. ອຖ ໂຂ ຠຄວໂຕ ຣໂຫຄຕສ຺ສ ປຏິສລ຺ລີນສ຺ສ ເອວໍ ເຈຕໂສ ປຣິວິຕກ຺ໂກ ອຸທປາທິ – ‘‘ອຫໍ ໂຂ ປຸພ຺ເພ ອາກິຓ຺ໂຓ ນ ຜາສຸ ວິຫາສິໍ ເຕຫິ ໂກສມ຺ພເກຫິ [ໂກສພ຺ຠິເກຫິ (ສ຺ຍາ.)] ຠິກ຺ຂູຫິ ຠຓ຺ຑນກາຣເກຫິ ກລຫກາຣເກຫິ ວິວາທກາຣເກຫິ ຠສ຺ສກາຣເກຫິ ສງ຺ເຆ ອຘິກຣຓກາຣເກຫິ. ໂສມ຺ຫິ ເອຕຣຫິ ເອໂກ ອທຸຕິໂຍ ສຸຂໍ ຜາສຸ ວິຫຣາມິ ອຎ຺ຎຕ຺ເຣວ ເຕຫິ ໂກສມ຺ພເກຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ຠຓ຺ຑນກາຣເກຫິ ກລຫກາຣເກຫິ ວິວາທກາຣເກຫິ ຠສ຺ສກາຣເກຫິ ສງ຺ເຆ ອຘິກຣຓກາຣເກຫີ’’ຕິ.

ອຎ຺ຎຕໂຣປິ ໂຂ ຫຕ຺ຖິນາໂຄ ອາກິຓ຺ໂຓ ວິຫຣຕິ ຫຕ຺ຖີຫິ ຫຕ຺ຖິນີຫິ ຫຕ຺ຖິກຬເຠຫິ ຫຕ຺ຖິຈ຺ຉາເປຫິ, ຉິນ຺ນຄ຺ຄານິ ເຈວ ຕິຓານິ ຂາທຕິ, ໂອຠຄ຺ໂຄຠຄ຺ຄຎ຺ຈສ຺ສ ສາຂາຠງ຺ຄໍ ຂາທນ຺ຕິ, ອາວິລານິ ຈ ປານີຍານິ ປິວຕິ, ໂອຄາຫາ ຈສ຺ສ ໂອຕິຓ຺ຓສ຺ສ ຫຕ຺ຖິນິໂຍ ກາຍໍ ອຸປນິຆໍສນ຺ຕິໂຍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ຕສ຺ສ ຫຕ຺ຖິນາຄສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ອຫໍ ໂຂ ອາກິຓ຺ໂຓ ວິຫຣາມິ ຫຕ຺ຖີຫິ ຫຕ຺ຖິນີຫິ ຫຕ຺ຖິກຬເຠຫິ ຫຕ຺ຖິຈ຺ຉາເປຫິ, ຉິນ຺ນຄ຺ຄານິ ເຈວ ຕິຓານິ ຂາທາມິ, ໂອຠຄ຺ໂຄຠຄ຺ຄຎ຺ຈ ເມ ສາຂາຠງ຺ຄໍ ຂາທນ຺ຕິ, ອາວິລານິ ຈ ປານີຍານິ ປິວາມິ, ໂອຄາຫາ ຈ ເມ ໂອຕິຓ຺ຓສ຺ສ ຫຕ຺ຖິນິໂຍ ກາຍໍ ອຸປນິຆໍສນ຺ຕິໂຍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ຍໍນູນາຫໍ ເອໂກວ ຄຓສ຺ມາ ວູປກຏ຺ໂຐ ວິຫເຣຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ຫຕ຺ຖິນາໂຄ ຍູຖາ ອປກ຺ກມ຺ມ ເຍນ ປາລິເລຍ຺ຍກໍ ຣກ຺ຂິຕວນສຓ຺ໂຑ ຠທ຺ທສາລມູລໍ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ໂສຓ຺ຑາຍ ຠຄວໂຕ ປານີຍໍ ປຣິໂຠຊນີຍໍ ອຸປຏ຺ຐາເປຕິ, ອປ຺ປຫຣິຕຎ຺ຈ ກໂຣຕິ. ອຖ ໂຂ ຕສ຺ສ ຫຕ຺ຖິນາຄສ຺ສ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ອຫໍ ໂຂ ປຸພ຺ເພ ອາກິຓ຺ໂຓ ນ ຜາສຸ ວິຫາສິໍ ຫຕ຺ຖີຫິ ຫຕ຺ຖິນີຫິ ຫຕ຺ຖິກຬເຠຫິ ຫຕ຺ຖິຈ຺ຉາເປຫິ, ຉິນ຺ນຄ຺ຄານິ ເຈວ ຕິຓານິ ຂາທິໍ, ໂອຠຄ຺ໂຄຠຄ຺ຄຎ຺ຈ ເມ ສາຂາຠງ຺ຄໍ ຂາທິໍສຸ, ອາວິລານິ ຈ ປານີຍານິ ອປາຍິໍ ໂອຄາຫາ ຈ ເມ ໂອຕິຓ຺ຓສ຺ສ [ໂອຄາຫຎ຺ຈສ຺ສ ໂອຕິຓ຺ຓສ຺ສ (ສ຺ຍາ.), ໂອຄາຫາ ຈສ຺ສ ອຸຕ຺ຕິຓ຺ຓສ຺ສ (ສີ.)] ຫຕ຺ຖິນິໂຍ ກາຍໍ ອຸປນິຆໍສນ຺ຕິໂຍ ອຄມໍສຸ. ໂສມ຺ຫິ ເອຕຣຫິ ເອໂກ ອທຸຕິໂຍ ສຸຂໍ ຜາສຸ ວິຫຣາມິ ອຎ຺ຎຕ຺ເຣວ ຫຕ຺ຖີຫິ ຫຕ຺ຖິນີຫິ ຫຕ຺ຖິກຬເຠຫິ ຫຕ຺ຖິຈ຺ຉາເປຫີ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອຕ຺ຕໂນ ຈ ປວິເວກໍ ວິທິຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ຈ ຫຕ຺ຖິນາຄສ຺ສ ເຈຕສາ ເຈໂຕປຣິວິຕກ຺ກມຎ຺ຎາຍ ຕາຍໍ ເວລາຍໍ ອິມໍ ອຸທານໍ ອຸທາເນສິ –

[ອຸທາ. ໓໕] ‘‘ເອຕໍ [ເອວໍ (ກ.)] ນາຄສ຺ສ ນາເຄນ, ອີສາທນ຺ຕສ຺ສ ຫຕ຺ຖິໂນ;

ສເມຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ເຕນ, ຍເທໂກ ຣມຕີ ວເນ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ປາລິເລຍ຺ຍເກ ຍຖາຠິຣນ຺ຕໍ ວິຫຣິຕ຺ວາ ເຍນ ສາວຕ຺ຖິ ເຕນ ຈາຣິກໍ ປກ຺ກາມິ. ອນຸປຸພ຺ເພນ ຈາຣິກໍ ຈຣມາໂນ ເຍນ ສາວຕ຺ຖິ ຕທວສຣິ. ຕຕ຺ຣ ສຸທໍ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ອຖ ໂຂ ໂກສມ຺ພກາ ອຸປາສກາ – ‘‘ອິເມ ໂຂ ອຍ຺ຍາ ໂກສມ຺ພກາ ຠິກ຺ຂູ ພຫຸໂນ ອມ຺ຫາກໍ ອນຕ຺ຖສ຺ສ ກາຣກາ. ອິເມຫິ ອຸພ຺ພາຬ຺ໂຫ ຠຄວາ ປກ຺ກນ຺ໂຕ. ຫນ຺ທ ມຍໍ ອຍ຺ເຍ ໂກສມ຺ພເກ ຠິກ຺ຂູ ເນວ ອຠິວາເທຍ຺ຍາມ, ນ ປຈ຺ຈຸຏ຺ເຐຍ຺ຍາມ, ນ ອຎ຺ຊລິກມ຺ມໍ ສາມີຈິກມ຺ມໍ ກເຣຍ຺ຍາມ, ນ ສກ຺ກເຣຍ຺ຍາມ, ນ ຄຣຸໍ ກເຣຍ຺ຍາມ, ນ ມາເນຍ຺ຍາມ, ນ ຠເຊຍ຺ຍາມ, ນ ປູເຊຍ຺ຍາມ, ອຸປຄຕານມ຺ປິ ປິຓ຺ຑກໍ ນ ທຊ຺ເຊຍ຺ຍາມ – ເອວໍ ອິເມ ອມ຺ເຫຫິ ອສກ຺ກຣິຍມານາ ອຄຣຸກຣິຍມານາ ອມານິຍມານາ ອຠຊິຍມານາ ອປູຊິຍມານາ ອສກ຺ກາຣປກຕາ ປກ຺ກມິສ຺ສນ຺ຕິ ວາ ວິພ຺ຠມິສ຺ສນ຺ຕິ ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ວາ ປສາເທສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ໂກສມ຺ພກາ ອຸປາສກາ ໂກສມ຺ພເກ ຠິກ຺ຂູ ເນວ ອຠິວາເທສຸໍ, ນ ປຈ຺ຈຸຏ຺ເຐສຸໍ, ນ ອຎ຺ຊລິກມ຺ມໍ ສາມີຈິກມ຺ມໍ ອກໍສຸ, ນ ສກ຺ກຣິໍສຸ, ນ ຄຣຸໍ ກຣິໍສຸ, ນ ມາເນສຸໍ, ນ ຠເຊສຸໍ ນ ປູເຊສຸໍ, ອຸປຄຕານມ຺ປິ ປິຓ຺ຑກໍ ນ ອທໍສຸ. ອຖ ໂຂ ໂກສມ຺ພກາ ຠິກ຺ຂູ ໂກສມ຺ພເກຫິ ອຸປາສເກຫິ ອສກ຺ກຣິຍມານາ ອຄຣຸກຣິຍມານາ ອມານິຍມານາ ອຠຊິຍມານາ ອປູຊິຍມານາ ອສກ຺ກາຣປກຕາ ເອວມາຫໍສຸ – ‘‘ຫນ຺ທ ມຍໍ, ອາວຸໂສ, ສາວຕ຺ຖິໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ສນ຺ຕິເກ ອິມໍ ອຘິກຣຓໍ ວູປສເມຍ຺ຍາມາ’’ຕິ.

ປາລິເລຍ຺ຍກຄມນກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.