໒໗໖. ອຏ຺ຐາຣສວຕ຺ຖຸກຖາ

໔໖໘. ອຖ ໂຂ ໂກສມ຺ພກາ ຠິກ຺ຂູ ເສນາສນໍ ສໍສາເມຕ຺ວາ ປຕ຺ຕຈີວຣມາທາຍ ເຍນ ສາວຕ຺ຖິ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ. ອສ຺ໂສສິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ – ‘‘ເຕ ກິຣ ໂກສມ຺ພກາ ຠິກ຺ຂູ ຠຓ຺ຑນກາຣກາ ກລຫກາຣກາ ວິວາທກາຣກາ ຠສ຺ສກາຣກາ ສງ຺ເຆ ອຘິກຣຓກາຣກາ ສາວຕ຺ຖິໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເຕ ກິຣ, ຠນ຺ເຕ, ໂກສມ຺ພກາ ຠິກ຺ຂູ ຠຓ຺ຑນກາຣກາ ກລຫກາຣກາ ວິວາທກາຣກາ ຠສ຺ສກາຣກາ ສງ຺ເຆ ອຘິກຣຓກາຣກາ ສາວຕ຺ຖິໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ກຖາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເຕສຸ ຠິກ຺ຂູສຸ ປຏິປຊ຺ຊາມີ’’ຕິ? ‘‘ເຕນ ຫິ ຕ຺ວໍ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຍຖາ ຘມ຺ໂມ ຕຖາ ຕິຏ຺ຐາຫີ’’ຕິ. ‘‘ກຖາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຊາເນຍ຺ຍໍ ຘມ຺ມໍ ວາ ອຘມ຺ມໍ ວາ’’ຕິ?

ອຏ຺ຐາຣສຫິ ໂຂ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ວຕ຺ຖູຫິ ອຘມ຺ມວາທີ ຊານິຕພ຺ໂພ. ອິຘ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠິກ຺ຂຸ ອຘມ຺ມໍ ຘມ຺ໂມຕິ ທີເປຕິ, ຘມ຺ມໍ ອຘມ຺ໂມຕິ ທີເປຕິ; ອວິນຍໍ ວິນໂຍຕິ ທີເປຕິ, ວິນຍໍ ອວິນໂຍຕິ ທີເປຕິ; ອຠາສິຕໍ ອລປິຕໍ ຕຖາຄເຕນ ຠາສິຕໍ ລປິຕໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປຕິ, ຠາສິຕໍ ລປິຕໍ ຕຖາຄເຕນ ອຠາສິຕໍ ອລປິຕໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປຕິ; ອນາຈິຓ຺ຓໍ ຕຖາຄເຕນ ອາຈິຓ຺ຓໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປຕິ, ອາຈິຓ຺ຓໍ ຕຖາຄເຕນ ອນາຈິຓ຺ຓໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປຕິ; ອປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕຖາຄເຕນ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປຕິ, ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕຖາຄເຕນ ອປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປຕິ; ອນາປຕ຺ຕິໍ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ, ອາປຕ຺ຕິໍ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ; ລຫຸກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ຄຣຸກາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ, ຄຣຸກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ລຫຸກາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ; ສາວເສສໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອນວເສສາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ, ອນວເສສໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ສາວເສສາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ; ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ, ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ອຏ຺ຐາຣສຫິ ວຕ຺ຖູຫິ ອຘມ຺ມວາທີ ຊານິຕພ຺ໂພ.

ອຏ຺ຐາຣສຫິ ຈ ໂຂ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ວຕ຺ຖູຫິ ຘມ຺ມວາທີ ຊານິຕພ຺ໂພ. ອິຘ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ຠິກ຺ຂຸ ອຘມ຺ມໍ ອຘມ຺ໂມຕິ ທີເປຕິ, ຘມ຺ມໍ ຘມ຺ໂມຕິ ທີເປຕິ; ອວິນຍໍ ອວິນໂຍຕິ ທີເປຕິ, ວິນຍໍ ວິນໂຍຕິ ທີເປຕິ; ອຠາສິຕໍ ອລປິຕໍ ຕຖາຄເຕນ ອຠາສິຕໍ ອລປິຕໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປຕິ, ຠາສິຕໍ ລປິຕໍ ຕຖາຄເຕນ ຠາສິຕໍ ລປິຕໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປຕິ; ອນາຈິຓ຺ຓໍ ຕຖາຄເຕນ ອນາຈິຓ຺ຓໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປຕິ, ອາຈິຓ຺ຓໍ ຕຖາຄເຕນ ອາຈິຓ຺ຓໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປຕິ; ອປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕຖາຄເຕນ ອປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປຕິ, ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕຖາຄເຕນ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປຕິ; ອນາປຕ຺ຕິໍ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ, ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ; ລຫຸກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ລຫຸກາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ, ຄຣຸກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ຄຣຸກາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ; ສາວເສສໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ສາວເສສາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ, ອນວເສສໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອນວເສສາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ; ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ, ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ອຏ຺ຐາຣສຫິ ວຕ຺ຖູຫິ ຘມ຺ມວາທີ ຊານິຕພ຺ໂພຕິ.

໔໖໙. ອສ຺ໂສສິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ…ເປ… ອສ຺ໂສສິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາກສ຺ສໂປ… ອສ຺ໂສສິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາກຈ຺ຈາໂນ… ອສ຺ໂສສິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາໂກຏ຺ຐິໂກ … ອສ຺ໂສສິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາກປ຺ປິໂນ… ອສ຺ໂສສິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ມຫາຈຸນ຺ໂທ… ອສ຺ໂສສິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອນຸຣຸທ຺ໂຘ… ອສ຺ໂສສິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ເຣວໂຕ … ອສ຺ໂສສິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອຸປາລິ… ອສ຺ໂສສິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ… ອສ຺ໂສສິ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ຣາຫຸໂລ – ‘‘ເຕ ກິຣ ໂກສມ຺ພກາ ຠິກ຺ຂູ ຠຓ຺ຑນກາຣກາ ກລຫກາຣກາ ວິວາທກາຣກາ ຠສ຺ສກາຣກາ ສງ຺ເຆ ອຘິກຣຓກາຣກາ ສາວຕ຺ຖິໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ຣາຫຸໂລ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ຣາຫຸໂລ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເຕ ກິຣ, ຠນ຺ເຕ, ໂກສມ຺ພກາ ຠິກ຺ຂູ ຠຓ຺ຑນກາຣກາ ກລຫກາຣກາ ວິວາທກາຣກາ ຠສ຺ສກາຣກາ ສງ຺ເຆ ອຘິກຣຓກາຣກາ ສາວຕ຺ຖິໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ກຖາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເຕສຸ ຠິກ຺ຂູສຸ ປຏິປຊ຺ຊາມີ’’ຕິ? ‘‘ເຕນ ຫິ ຕ຺ວໍ, ຣາຫຸລ, ຍຖາ ຘມ຺ໂມ ຕຖາ ຕິຏ຺ຐາຫີ’’ຕິ. ‘‘ກຖາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ຊາເນຍ຺ຍໍ ຘມ຺ມໍ ວາ ອຘມ຺ມໍ ວາ’’ຕິ?

ອຏ຺ຐາຣສຫິ ໂຂ, ຣາຫຸລ, ວຕ຺ຖູຫິ ອຘມ຺ມວາທີ ຊານິຕພ຺ໂພ. ອິຘ, ຣາຫຸລ, ຠິກ຺ຂຸ ອຘມ຺ມໍ ຘມ຺ໂມຕິ ທີເປຕິ, ຘມ຺ມໍ ອຘມ຺ໂມຕິ ທີເປຕິ; ອວິນຍໍ ວິນໂຍຕິ ທີເປຕິ, ວິນຍໍ ອວິນໂຍຕິ ທີເປຕິ; ອຠາສິຕໍ ອລປິຕໍ ຕຖາຄເຕນ ຠາສິຕໍ ລປິຕໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປຕິ, ຠາສິຕໍ ລປິຕໍ ຕຖາຄເຕນ ອຠາສິຕໍ ອລປິຕໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປຕິ; ອນາຈິຓ຺ຓໍ ຕຖາຄເຕນ ອາຈິຓ຺ຓໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປຕິ, ອາຈິຓ຺ຓໍ ຕຖາຄເຕນ ອນາຈິຓ຺ຓໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປຕິ; ອປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕຖາຄເຕນ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປຕິ, ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕຖາຄເຕນ ອປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປຕິ; ອນາປຕ຺ຕິໍ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ, ອາປຕ຺ຕິໍ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ; ລຫຸກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ຄຣຸກາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ, ຄຣຸກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ລຫຸກາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ; ສາວເສສໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອນວເສສາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ, ອນວເສສໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ສາວເສສາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ; ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ, ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ຣາຫຸລ, ອຏ຺ຐາຣສຫິ ວຕ຺ຖູຫິ ອຘມ຺ມວາທີ ຊານິຕພ຺ໂພ.

ອຏ຺ຐາຣສຫິ ຈ ໂຂ, ຣາຫຸລ, ວຕ຺ຖູຫິ ຘມ຺ມວາທີ ຊານິຕພ຺ໂພ. ອິຘ, ຣາຫຸລ, ຠິກ຺ຂຸ ອຘມ຺ມໍ ອຘມ຺ໂມຕິ ທີເປຕິ, ຘມ຺ມໍ ຘມ຺ໂມຕິ ທີເປຕິ; ອວິນຍໍ ອວິນໂຍຕິ ທີເປຕິ, ວິນຍໍ ວິນໂຍຕິ ທີເປຕິ; ອຠາສິຕໍ ອລປິຕໍ ຕຖາຄເຕນ ອຠາສິຕໍ ອລປິຕໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປຕິ, ຠາສິຕໍ ລປິຕໍ ຕຖາຄເຕນ ຠາສິຕໍ ລປິຕໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປຕິ; ອນາຈິຓ຺ຓໍ ຕຖາຄເຕນ ອນາຈິຓ຺ຓໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປຕິ, ອາຈິຓ຺ຓໍ ຕຖາຄເຕນ ອາຈິຓ຺ຓໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປຕິ; ອປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕຖາຄເຕນ ອປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປຕິ, ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕຖາຄເຕນ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕຖາຄເຕນາຕິ ທີເປຕິ; ອນາປຕ຺ຕິໍ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ, ອາປຕ຺ຕິໍ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ; ລຫຸກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ລຫຸກາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ, ຄຣຸກໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ຄຣຸກາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ; ສາວເສສໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ສາວເສສາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ, ອນວເສສໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອນວເສສາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ; ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ, ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລໍ ອາປຕ຺ຕິໍ ອທຸຏ຺ຐຸລ຺ລາ ອາປຕ຺ຕີຕິ ທີເປຕິ – ອິເມຫິ ໂຂ, ຣາຫຸລ, ອຏ຺ຐາຣສຫິ ວຕ຺ຖູຫິ ຘມ຺ມວາທີ ຊານິຕພ຺ໂພຕິ.

໔໗໐. ອສ຺ໂສສິ ໂຂ ມຫາປຊາປຕິ [ມຫາປຊາປຕີ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ໂຄຕມີ – ‘‘ເຕ ກິຣ ໂກສມ຺ພກາ ຠິກ຺ຂູ ຠຓ຺ຑນກາຣກາ ກລຫກາຣກາ ວິວາທກາຣກາ ຠສ຺ສກາຣກາ ສງ຺ເຆ ອຘິກຣຓກາຣກາ ສາວຕ຺ຖິໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ມຫາປຊາປຕິ ໂຄຕມີ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ອຏ຺ຐາສິ. ເອກມນ຺ຕໍ ຐິຕາ ໂຂ ມຫາປຊາປຕິ ໂຄຕມີ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເຕ ກິຣ, ຠນ຺ເຕ, ໂກສມ຺ພກາ ຠິກ຺ຂູ ຠຓ຺ຑນກາຣກາ ກລຫກາຣກາ ວິວາທກາຣກາ ຠສ຺ສກາຣກາ ສງ຺ເຆ ອຘິກຣຓກາຣກາ ສາວຕ຺ຖິໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ກຖາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເຕສຸ ຠິກ຺ຂູສຸ ປຏິປຊ຺ຊາມີ’’ຕິ? ‘‘ເຕນ ຫິ ຕ຺ວໍ, ໂຄຕມິ, ອຸຠຍຕ຺ຖ ຘມ຺ມໍ ສຸຓ. ອຸຠຍຕ຺ຖ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ເຍ ຕຕ຺ຖ ຠິກ຺ຂູ ຘມ຺ມວາທິໂນ ເຕສໍ ທິຏ຺ຐິຎ຺ຈ ຂນ຺ຕິຎ຺ຈ ຣຸຈິຎ຺ຈ ອາທາຍຎ຺ຈ ໂຣເຈຫິ. ຍຎ຺ຈ ກິຎ຺ຈິ ຠິກ຺ຂຸນິສງ຺ເຆນ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໂຕ ປຈ຺ຈາສີສິຕພ຺ພໍ ສພ຺ພໍ ຕໍ ຘມ຺ມວາທິໂຕວ ປຈ຺ຈາສີສິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ.

໔໗໑. ອສ຺ໂສສິ ໂຂ ອນາຖປິຓ຺ຑິໂກ ຄຫປຕິ – ‘‘ເຕ ກິຣ ໂກສມ຺ພກາ ຠິກ຺ຂູ ຠຓ຺ຑນກາຣກາ ກລຫກາຣກາ ວິວາທກາຣກາ ຠສ຺ສກາຣກາ ສງ຺ເຆ ອຘິກຣຓກາຣກາ ສາວຕ຺ຖິໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ອນາຖປິຓ຺ຑິໂກ ຄຫປຕິ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອນາຖປິຓ຺ຑິໂກ ຄຫປຕິ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເຕ ກິຣ, ຠນ຺ເຕ, ໂກສມ຺ພກາ ຠິກ຺ຂູ ຠຓ຺ຑນກາຣກາ ກລຫກາຣກາ ວິວາທກາຣກາ ຠສ຺ສກາຣກາ ສງ຺ເຆ ອຘິກຣຓກາຣກາ ສາວຕ຺ຖິໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ກຖາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເຕສຸ ຠິກ຺ຂູສຸ ປຏິປຊ຺ຊາມີ’’ຕິ? ‘‘ເຕນ ຫິ ຕ຺ວໍ, ຄຫປຕິ, ອຸຠຍຕ຺ຖ ທານໍ ເທຫິ. ອຸຠຍຕ຺ຖ ທານໍ ທຕ຺ວາ ອຸຠຍຕ຺ຖ ຘມ຺ມໍ ສຸຓ. ອຸຠຍຕ຺ຖ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ເຍ ຕຕ຺ຖ ຠິກ຺ຂູ ຘມ຺ມວາທິໂນ ເຕສໍ ທິຏ຺ຐິຎ຺ຈ ຂນ຺ຕິຎ຺ຈ ຣຸຈິຎ຺ຈ ອາທາຍຎ຺ຈ ໂຣເຈຫີ’’ຕິ.

໔໗໒. ອສ຺ໂສສິ ໂຂ ວິສາຂາ ມິຄາຣມາຕາ – ‘‘ເຕ ກິຣ ໂກສມ຺ພກາ ຠິກ຺ຂູ ຠຓ຺ຑນກາຣກາ ກລຫກາຣກາ ວິວາທກາຣກາ ຠສ຺ສກາຣກາ ສງ຺ເຆ ອຘິກຣຓກາຣກາ ສາວຕ຺ຖິໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕີ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ວິສາຂາ ມິຄາຣມາຕາ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ນາ ໂຂ ວິສາຂາ ມິຄາຣມາຕາ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເຕ ກິຣ, ຠນ຺ເຕ, ໂກສມ຺ພກາ ຠິກ຺ຂູ ຠຓ຺ຑນກາຣກາ ກລຫກາຣກາ ວິວາທກາຣກາ ຠສ຺ສກາຣກາ ສງ຺ເຆ ອຘິກຣຓກາຣກາ ສາວຕ຺ຖິໍ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ກຖາຫໍ, ຠນ຺ເຕ, ເຕສຸ ຠິກ຺ຂູສຸ ປຏິປຊ຺ຊາມີ’’ຕິ? ‘‘ເຕນ ຫິ ຕ຺ວໍ, ວິສາເຂ, ອຸຠຍຕ຺ຖ ທານໍ ເທຫິ. ອຸຠຍຕ຺ຖ ທານໍ ທຕ຺ວາ ອຸຠຍຕ຺ຖ ຘມ຺ມໍ ສຸຓ. ອຸຠຍຕ຺ຖ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ເຍ ຕຕ຺ຖ ຠິກ຺ຂູ ຘມ຺ມວາທິໂນ ເຕສໍ ທິຏ຺ຐິຎ຺ຈ ຂນ຺ຕິຎ຺ຈ ຣຸຈິຎ຺ຈ ອາທາຍຎ຺ຈ ໂຣເຈຫີ’’ຕິ.

໔໗໓. ອຖ ໂຂ ໂກສມ຺ພກາ ຠິກ຺ຂູ ອນຸປຸພ຺ເພນ ເຍນ ສາວຕ຺ຖິ ຕທວສຣຸໍ. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ສາຣິປຸຕ຺ໂຕ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ເຕ ກິຣ, ຠນ຺ເຕ, ໂກສມ຺ພກາ ຠິກ຺ຂູ ຠຓ຺ຑນກາຣກາ ກລຫກາຣກາ ວິວາທກາຣກາ ຠສ຺ສກາຣກາ ສງ຺ເຆ ອຘິກຣຓກາຣກາ ສາວຕ຺ຖິໍ ອນຸປ຺ປຕ຺ຕາ. ກຖໍ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ເຕສຸ ຠິກ຺ຂູສຸ ເສນາສເນ [ເສນາສເນສຸ (ກ.), ເສນາສນໍ (ສ຺ຍາ.)] ປຏິປຊ຺ຊິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ເຕນ ຫິ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ວິວິຕ຺ຕໍ ເສນາສນໍ ທາຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ສເຈ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ວິວິຕ຺ຕໍ ນ ໂຫຕິ, ກຖໍ ປຏິປຊ຺ຊິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ເຕນ ຫິ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ວິວິຕ຺ຕໍ ກຕ຺ວາປິ ທາຕພ຺ພໍ, ນ ຕ຺ເວວາຫໍ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ເກນຈິ ປຣິຍາເຍນ ວຸຑ຺ຒຕຣສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ເສນາສນໍ ປຏິພາຫິຕພ຺ພນ຺ຕິ ວທາມິ. ໂຍ ປຏິພາເຫຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ.

‘‘ອາມິເສ ປນ, ຠນ຺ເຕ, ກຖໍ ປຏິປຊ຺ຊິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ອາມິສໍ ໂຂ, ສາຣິປຸຕ຺ຕ, ສພ຺ເພສໍ ສມກໍ ຠາເຊຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ.

ອຏ຺ຐາຣສວຕ຺ຖຸກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.