໓. ຕຕິຍຠາຓວາໂຣ

໓໑໙. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຍສ຺ມາ ອຸປນນ຺ໂທ ສກ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ເສນາສນໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອຎ຺ຎຕຣໍ ຄາມກາວາສໍ ອຄມາສິ. ຕຕ຺ຖປິ ເສນາສນໍ ອຄ຺ຄເຫສິ. ອຖ ໂຂ ເຕສໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ອຍໍ, ອາວຸໂສ, ອາຍສ຺ມາ ອຸປນນ຺ໂທ ສກ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ ຠຓ຺ຑນກາຣໂກ ກລຫກາຣໂກ ວິວາທກາຣໂກ ຠສ຺ສກາຣໂກ ສງ຺ເຆ ອຘິກຣຓກາຣໂກ. ສຈາຍໍ ອິຘ ວສ຺ສໍ ວສິສ຺ສຕິ, ສພ຺ເພວ ມຍໍ ນ ຜາສຸ ຠວິສ຺ສາມ. ຫນ຺ທ ນໍ ປຸຈ຺ຉາມາ’’ຕິ. ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອາຍສ຺ມນ຺ຕໍ ອຸປນນ຺ທໍ ສກ຺ຍປຸຕ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ນນຸ ຕຍາ, ອາວຸໂສ ອຸປນນ຺ທ, ສາວຕ຺ຖິຍໍ ເສນາສນໍ ຄຫິຕ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ເອວມາວຸໂສ’’ຕິ. ‘‘ກິໍ ປນ ຕ຺ວໍ, ອາວຸໂສ ອຸປນນ຺ທ, ເອໂກ ທ຺ເວ ປຏິພາຫສີ’’ຕິ? ‘‘ອິຘທານາຫໍ ອາວຸໂສ, ມຸຎ຺ຈາມິ; ຕຕ຺ຖ ຄຓ຺ຫາມີ’’ຕິ. ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ເຕ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ອາຍສ຺ມາ ອຸປນນ຺ໂທ ສກ຺ຍປຸຕ຺ໂຕ ເອໂກ ທ຺ເວ ປຏິພາເຫສ຺ສຕີ’’ຕິ! ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ…ເປ… ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ ຕ຺ວໍ, ອຸປນນ຺ທ, ເອໂກ ທ຺ເວ ປຏິພາຫສີ’’ຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຕ຺ວໍ, ໂມຆປຸຣິສ, ເອໂກ ທ຺ເວ ປຏິພາຫິສ຺ສສິ? ຕຕ຺ຖ ຕຍາ, ໂມຆປຸຣິສ, ຄຫິຕໍ ອິຘ ມຸຕ຺ຕໍ, ອິຘ ຕຍາ ຄຫິຕໍ ຕຕ຺ຣ ມຸຕ຺ຕໍ. ເອວໍ ໂຂ ຕ຺ວໍ, ໂມຆປຸຣິສ, ອຸຠຍຕ຺ຖ ປຣິພາຫິໂຣ. ເນຕໍ, ໂມຆປຸຣິສ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ວິຄຣຫິຕ຺ວາ…ເປ… ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອເກນ ທ຺ເວ ປຏິພາເຫຕພ຺ພາ. ໂຍ ປຏິພາເຫຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ.

໓໒໐. [ປາຈິ. ໔໓໘] ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠຄວາ ຠິກ຺ຂູນໍ ອເນກປຣິຍາເຍນ ວິນຍກຖໍ ກເຖຕິ, ວິນຍສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ວິນຍປຣິຍຕ຺ຕິຍາ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ອາທິສ຺ສ ອາທິສ຺ສ ອາຍສ຺ມໂຕ ອຸປາລິສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ. ຠິກ຺ຂູນໍ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ຠຄວາ ໂຂ ອເນກປຣິຍາເຍນ ວິນຍກຖໍ ກເຖຕິ, ວິນຍສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ວິນຍປຣິຍຕ຺ຕິຍາ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ, ອາທິສ຺ສ ອາທິສ຺ສ ອາຍສ຺ມໂຕ ອຸປາລິສ຺ສ ວຓ຺ຓໍ ຠາສຕິ. ຫນ຺ທ ມຍໍ, ອາວຸໂສ, ອາຍສ຺ມໂຕ ອຸປາລິສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ວິນຍໍ ປຣິຍາປຸຓາມາ’’ຕິ. ເຕຘ [ເຕ ຈ (ສ຺ຍາ. ກ.)] ພຫູ ຠິກ຺ຂູ ເຖຣາ ຈ ນວາ ຈ ມຊ຺ຌິມາ ຈ ອາຍສ຺ມໂຕ ອຸປາລິສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ວິນຍໍ ປຣິຍາປຸຓນ຺ຕິ. ອາຍສ຺ມາ ອຸປາລິ ຐິຕໂກວ ອຸທ຺ທິສຕິ ເຖຣານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ຄາຣເວນ. ເຖຣາປິ ຠິກ຺ຂູ ຐິຕກາວ ອຸທ຺ທິສາເປນ຺ຕິ ຘມ຺ມຄາຣເວນ. ຕຕ຺ຖ ເຖຣາ ເຈວ ຠິກ຺ຂູ ກິລມນ຺ຕິ, ອາຍສ຺ມາ ຈ ອຸປາລິ ກິລມຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ນວເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ອຸທ຺ທິສນ຺ເຕນ ສມເກ ວາ ອາສເນ ນິສີທິຕຸໍ, ອຸຈ຺ຈຕເຣ ວາ ຘມ຺ມຄາຣເວນ; ເຖເຣນ ຠິກ຺ຂຸນາ ອຸທ຺ທິສາເປນ຺ເຕນ ສມເກ ວາ ອາສເນ ນິສີທິຕຸໍ, ນີຈຕເຣ ວາ ຘມ຺ມຄາຣເວນາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ພຫູ ຠິກ຺ຂູ ອາຍສ຺ມໂຕ ອຸປາລິສ຺ສ ສນ຺ຕິເກ ຐິຕກາ ອຸທ຺ເທສໍ ປຏິມາເນນ຺ຕາ ກິລມນ຺ຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມານາສນິເກຫິ ສຫ ນິສີທິຕຸ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠິກ຺ຂູນໍ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ກິຕ຺ຕາວຕາ ນຸ ໂຂ ສມານາສນິໂກ ໂຫຕີ’’ຕິ? ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ – ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕິວສ຺ສນ຺ຕເຣນ ສຫ ນິສີທິຕຸ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສມ຺ພຫຸລາ ຠິກ຺ຂູ ສມານາສນິກາ ມຎ຺ເຈ [ເອກມຎ຺ເຈ (ສ຺ຍາ.)] ນິສີທິຕ຺ວາ ມຎ຺ຈໍ ຠິນ຺ທິໍສຸ, ປີເຐ [ເອກປີເຐ (ສ຺ຍາ.)] ນິສີທິຕ຺ວາ ປີຐໍ ຠິນ຺ທິໍສຸ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕິວຄ຺ຄສ຺ສ ມຎ຺ຈໍ, ຕິວຄ຺ຄສ຺ສ ປີຐ’’ນ຺ຕິ. ຕິວຄ຺ໂຄປິ ມຎ຺ເຈ ນິສີທິຕ຺ວາ ມຎ຺ຈໍ ຠິນ຺ທິ, ປີເຐ ນິສີທິຕ຺ວາ ປີຐໍ ຠິນ຺ທິ…ເປ… ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ທຸວຄ຺ຄສ຺ສ ມຎ຺ຈໍ, ທຸວຄ຺ຄສ຺ສ ປີຐ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠິກ຺ຂູ ອສມານາສນິເກຫິ ສຫ ທີຆາສເນ ນິສີທິຕຸໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈາຍນ຺ຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຐເປຕ຺ວາ ປຓ຺ຑກໍ, ມາຕຸຄາມໍ, ອຸຠໂຕພ຺ຍຎ຺ຊນກໍ, ອສມານາສນິເກຫິ ສຫ ທີຆາສເນ ນິສີທິຕຸ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ຠິກ຺ຂູນໍ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ກິຕ຺ຕກໍ ປຈ຺ຉິມໍ ນຸ ໂຂ ທີຆາສນໍ ໂຫຕີ’’ຕິ? ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຍໍ ຕິຓ຺ຓໍ ປໂຫຕິ, ເອຕ຺ຕກໍ ປຈ຺ຉິມໍ ທີຆາສນ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ວິສາຂາ ມິຄາຣມາຕາ ສງ຺ຆສ຺ສ ອຕ຺ຖາຍ ສາຬິນ຺ທໍ ປາສາທໍ ກາຣາເປຕຸກາມາ ໂຫຕິ ຫຕ຺ຖິນຂກໍ. ອຖ ໂຂ ຠິກ຺ຂູນໍ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ກິໍ ນຸ ໂຂ ຠຄວຕາ ປາສາທປຣິໂຠໂຄ ອນຸຎ຺ຎາໂຕ ກິໍ ອນນຸຎ຺ຎາໂຕ’’ຕິ? ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສພ຺ພໍ ປາສາທປຣິໂຠຄ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຣຎ຺ໂຎ ປເສນທິສ຺ສ ໂກສລສ຺ສ ອຍ຺ຍິກາ ກາລງ຺ກຕາ ໂຫຕິ. ຕສ຺ສ ກາລງ຺ກິຣິຍາຍ ສງ຺ຆສ຺ສ ພຫຸໍ ອກປ຺ປິຍຠຓ຺ຑໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ໂຫຕິ, ເສຍ຺ຍຖິທໍ – ອາສນ຺ທິ, ປລ຺ລງ຺ໂກ, ໂຄນໂກ, ຈິຕ຺ຕໂກ, ປຏິກາ, ປຏລິກາ, ຕູລິກາ, ວິກຕິກາ, ອຸທ຺ທໂລມີ, ເອກນ຺ຕໂລມີ, ກຏ຺ຏິສ຺ສໍ, ໂກເສຍ຺ຍໍ, ກຸຕ຺ຕກໍ, ຫຕ຺ຖຕ຺ຖຣໍ, ອສ຺ສຕ຺ຖຣໍ, ຣຖຕ຺ຖຣໍ, ອຊິນປ຺ປເວຓິ, ກທລິມິຄປ຺ປວຣປຈ຺ຈຕ຺ຖຣຓໍ, ສອຸຕ຺ຕຣຈ຺ຉທໍ, ອຸຠໂຕໂລຫິຕກູປຘານໍ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາສນ຺ທິຍາ ປາເທ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ, ປລ຺ລງ຺ກສ຺ສ ວາເຬ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ, ຕູລິກໍ ວິຊເຏຕ຺ວາ ພິພ຺ໂພຫນໍ ກາຕຸໍ, ອວເສສໍ ຠູມຕ຺ຖຣຓໍ [ສຸມ຺ມຕ຺ຖຣຓໍ (ສີ. ສ຺ຍາ.)] ກາຕຸ’’ນ຺ຕິ.

ອວິສ຺ສຊ຺ຊິຍວຕ຺ຖຸ

໓໒໑. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສາວຕ຺ຖິຍາ ອວິທູເຣ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ມິໍ ຄາມກາວາເສ ອາວາສິກາ ຠິກ຺ຂູ ອຸປທ຺ທຸຕາ ໂຫນ຺ຕິ ອາຄນ຺ຕຸກຄມິການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ເສນາສນໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕາ. ອຖ ໂຂ ເຕສໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ເອຕຣຫິ ໂຂ ມຍໍ, ອາວຸໂສ, ອຸປທ຺ທຸຕາ ອາຄນ຺ຕຸກຄມິການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ເສນາສນໍ ປຎ຺ຎເປນ຺ຕາ. ຫນ຺ທ ມຍໍ, ອາວຸໂສ, ສພ຺ພໍ ສງ຺ຆິກໍ ເສນາສນໍ ເອກສ຺ສ ເທມ. ຕສ຺ສ ສນ຺ຕກໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິສ຺ສາມາ’’ຕິ. ເຕ ສພ຺ພໍ ສງ຺ຆິກໍ ເສນາສນໍ ເອກສ຺ສ ອທໍສຸ. ອາຄນ຺ຕຸກາ ຠິກ຺ຂູ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ອມ຺ຫາກໍ, ອາວຸໂສ, ເສນາສນໍ ປຎ຺ຎາເປຖາ’’ຕິ. ‘‘ນຕ຺ຖາວຸໂສ, ສງ຺ຆິກໍ ເສນາສນໍ; ສພ຺ພໍ ອມ຺ເຫຫິ ເອກສ຺ສ ທິນ຺ນ’’ນ຺ຕິ. ‘‘ກິໍ ປນ ຕຸມ຺ເຫ, ອາວຸໂສ, ສງ຺ຆິກໍ ເສນາສນໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຖາ’’ຕິ? ‘‘ເອວມາວຸໂສ’’ຕິ. ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ເຕ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຠິກ຺ຂູ ສງ຺ຆິກໍ ເສນາສນໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ [ວິສ຺ສຊ຺ຊິສ຺ສນ຺ຕີຕິ (ກ.)]! ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ…ເປ… ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂູ ສງ຺ຆິກໍ ເສນາສນໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊນ຺ຕີ’’ຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂມຆປຸຣິສາ ສງ຺ຆິກໍ ເສນາສນໍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊສ຺ສນ຺ຕິ? ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ວິຄຣຫິຕ຺ວາ…ເປ… ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ –

‘‘ປຎ຺ຈິມານິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອວິສ຺ສຊ຺ຊິຍານິ, ນ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕພ຺ພານິ [ນ ວິສ຺ສຊ຺ຊິຕພ຺ພານິ (ກ.)], ສງ຺ເຆນ ວາ ຄເຓນ ວາ ປຸຄ຺ຄເລນ ວາ. ວິສ຺ສຊ຺ຊິຕານິປິ ອວິສ຺ສຊ຺ຊິຕານິ ໂຫນ຺ຕິ. ໂຍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ກຕມານິ ປຎ຺ຈ? ອາຣາໂມ, ອາຣາມວຕ຺ຖຸ – ອິທໍ ປຐມໍ ອວິສ຺ສຊ຺ຊິຍໍ, ນ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕພ຺ພໍ, ສງ຺ເຆນ ວາ ຄເຓນ ວາ ປຸຄ຺ຄເລນ ວາ. ວິສ຺ສຊ຺ຊິຕມ຺ປິ ອວິສ຺ສຊ຺ຊິຕໍ ໂຫຕິ. ໂຍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ.

‘‘ວິຫາໂຣ, ວິຫາຣວຕ຺ຖຸ – ອິທໍ ທຸຕິຍໍ ອວິສ຺ສຊ຺ຊິຍໍ, ນ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕພ຺ພໍ, ສງ຺ເຆນ ວາ ຄເຓນ ວາ ປຸຄ຺ຄລ຺ເລນ ວາ. ວິສ຺ສຊ຺ຊິຕມ຺ປິ ອວິສ຺ສຊ຺ຊິຕໍ ໂຫຕິ. ໂຍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ.

‘‘ມຎ຺ໂຈ, ປີຐໍ, ຠິສິ, ພິພ຺ໂພຫນໍ – ອິທໍ ຕຕິຍໍ ອວິສ຺ສຊ຺ຊິຍໍ, ນ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕພ຺ພໍ, ສງ຺ເຆນ ວາ ຄເຓນ ວາ ປຸຄ຺ຄເລນ ວາ. ວິສ຺ສຊ຺ຊິຕມ຺ປິ ອວິສ຺ສຊ຺ຊິຕໍ ໂຫຕິ. ໂຍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ.

‘‘ໂລຫກຸມ຺ຠີ, ໂລຫຠາຓກໍ, ໂລຫວາຣໂກ, ໂລຫກຏາຫໍ, ວາສິ, ປຣສຸ [ຜຣສຸ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກ.)], ກຸຐາຣີ [ກຸຘາຣີ (ກ.)], ກຸທາໂລ, ນິຂາທນໍ – ອິທໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ອວິສ຺ສຊ຺ຊິຍໍ, ນ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕພ຺ພໍ, ສງ຺ເຆນ ວາ ຄເຓນ ວາ ປຸຄ຺ຄເລນ ວາ. ວິສ຺ສຊ຺ຊິຕມ຺ປິ ອວິສ຺ສຊ຺ຊິຕໍ ໂຫຕິ. ໂຍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ.

‘‘ວລ຺ລິ, ເວຬຸ, ມຸຎ຺ຊໍ, ປພ຺ພຊໍ [ພພ຺ພຊໍ (ສີ.)], ຕິຓໍ, ມຕ຺ຕິກາ, ທາຣຸຠຓ຺ຑໍ, ມຕ຺ຕິກາຠຓ຺ຑໍ – ອິທໍ ປຎ຺ຈມໍ ອວິສ຺ສຊ຺ຊິຍໍ, ນ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕພ຺ພໍ, ສງ຺ເຆນ ວາ ຄເຓນ ວາ ປຸຄ຺ຄເລນ ວາ. ວິສ຺ສຊ຺ຊິຕມ຺ປິ ອວິສ຺ສຊ຺ຊິຕໍ ໂຫຕິ. ໂຍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ອິມານິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອວິສ຺ສຊ຺ຊິຍານິ, ນ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕພ຺ພານິ, ສງ຺ເຆນ ວາ ຄເຓນ ວາ ປຸຄ຺ຄເລນ ວາ. ວິສ຺ສຊ຺ຊິຕານິປິ ອວິສ຺ສຊ຺ຊິຕານິ ໂຫນ຺ຕິ. ໂຍ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ອເວຠງ຺ຄິຍວຕ຺ຖຸ

໓໒໒. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ຍຖາຠິຣນ຺ຕໍ ວິຫຣິຕ຺ວາ ເຍນ ກີຏາຄິຣິ ເຕນ ຈາຣິກໍ ປກ຺ກາມິ ມຫຕາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆນ ສທ຺ຘິໍ ປຎ຺ຈມຕ຺ເຕຫິ ຠິກ຺ຂຸສເຕຫິ ສາຣິປຸຕ຺ຕໂມຄ຺ຄລ຺ລາເນຫິ ຈ. ອສ຺ໂສສຸໍ ໂຂ ອສ຺ສຊິປຸນພ຺ພສຸກາ ຠິກ຺ຂູ – ‘‘ຠຄວາ ກິຣ ກີຏາຄິຣິໍ ອາຄຈ຺ຉຕິ ມຫຕາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆນ ສທ຺ຘິໍ ປຎ຺ຈມຕ຺ເຕຫິ ຠິກ຺ຂຸສເຕຫິ ສາຣິປຸຕ຺ຕໂມຄ຺ຄລ຺ລາເນຫິ ຈ’’. ‘‘ຫນ຺ທ ມຍໍ, ອາວຸໂສ, ສພ຺ພໍ ສງ຺ຆິກໍ ເສນາສນໍ ຠາເຊມ. ປາປິຈ຺ຉາ ສາຣິປຸຕ຺ຕໂມຄ຺ຄລ຺ລານາ, ປາປິການໍ ອິຈ຺ຉານໍ ວສໍ ຄຕາ; ນ ມຍໍ ເຕສໍ ເສນາສນໍ ປຎ຺ຎເປສ຺ສາມາ’’ຕິ, ເຕ ສພ຺ພໍ ສງ຺ຆິກໍ ເສນາສນໍ ຠາເຊສຸໍ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອນຸປຸພ຺ເພນ ຈາຣິກໍ ຈຣມາໂນ ເຍນ ກີຏາຄິຣິ ຕທວສຣິ. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ສມ຺ພຫຸເລ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ຄຈ຺ຉຖ ຕຸມ຺ເຫ, ຠິກ຺ຂເວ; ອສ຺ສຊິປຸນພ຺ພສຸເກ ຠິກ຺ຂູ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອວໍ ວເທຖ – ‘ຠຄວາ, ອາວຸໂສ, ອາຄຈ຺ຉຕິ ມຫຕາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆນ ສທ຺ຘິໍ ປຎ຺ຈມຕ຺ເຕຫິ ຠິກ຺ຂຸສເຕຫິ ສາຣິປຸຕ຺ຕໂມຄ຺ຄລ຺ລາເນຫິ ຈ. ຠຄວໂຕ ຈ, ອາວຸໂສ, ເສນາສນໍ ປຎ຺ຎເປຖ, ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ຈ, ສາຣິປຸຕ຺ຕໂມຄ຺ຄລ຺ລານານຎ຺ຈາ’’’ຕິ. ‘‘ເອວໍ ຠນ຺ເຕ’’ຕິ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ປຏິສ຺ສຸຕ຺ວາ ເຍນ ອສ຺ສຊິປຸນພ຺ພສຸກາ ຠິກ຺ຂູ ເຕນຸປສງ຺ກມິໍສຸ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ອສ຺ສຊິປຸນພ຺ພສຸເກ ຠິກ຺ຂູ ເອຕທໂວຈຸໍ – ‘‘ຠຄວາ, ອາວຸໂສ, ອາຄຈ຺ຉຕິ ມຫຕາ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆນ ສທ຺ຘິໍ ປຎ຺ຈມຕ຺ເຕຫິ ຠິກ຺ຂຸສເຕຫິ ສາຣິປຸຕ຺ຕໂມຄ຺ຄລ຺ລາເນຫິ ຈ. ຠຄວໂຕ ຈ, ອາວຸໂສ, ເສນາສນໍ ປຎ຺ຎເປຖ, ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆສ຺ສ ຈ, ສາຣິປຸຕ຺ຕໂມຄ຺ຄລ຺ລານານຎ຺ຈາ’’ຕິ. ‘‘ນຕ຺ຖາວຸໂສ, ສງ຺ຆິກໍ ເສນາສນໍ. ສພ຺ພໍ ອມ຺ເຫຫິ ຠາຊິຕໍ. ສ຺ວາຄຕໍ, ອາວຸໂສ, ຠຄວໂຕ. ຍສ຺ມິໍ ວິຫາເຣ ຠຄວາ ອິຈ຺ຉິສ຺ສຕິ ຕສ຺ມິໍ ວິຫາເຣ ວສິສ຺ສຕິ. ປາປິຈ຺ຉາ ສາຣິປຸຕ຺ຕໂມຄ຺ຄລ຺ລານາ, ປາປິການໍ ອິຈ຺ຉານໍ ວສໍ ຄຕາ. ນ ມຍໍ ເຕສໍ ເສນາສນໍ ປຎ຺ຎເປສ຺ສາມາ’’ຕິ. ‘‘ກິໍ ປນ ຕຸມ຺ເຫ, ອາວຸໂສ, ສງ຺ຆິກໍ ເສນາສນໍ ຠາຊິຕ຺ຖາ’’ຕິ? ‘‘ເອວມາວຸໂສ’’ຕິ. ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ເຕ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ອສ຺ສຊິປຸນພ຺ພສຸກາ ຠິກ຺ຂູ ສງ຺ຆິກໍ ເສນາສນໍ ຠາເຊສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ! ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ…ເປ… ‘‘ສຈ຺ຈໍ ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ…ເປ… ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ເຕ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂມຆປຸຣິສາ ສງ຺ຆິກໍ ເສນາສນໍ ຠາເຊສ຺ສນ຺ຕິ? ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ວິຄຣຫິຕ຺ວາ…ເປ… ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ –

‘‘ປຎ຺ຈິມານິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອເວຠງ຺ຄິຍານິ [ອເວຠງ຺ຄິການິ (ກ.)], ນ ວິຠຊິຕພ຺ພານິ, ສງ຺ເຆນ ວາ ຄເຓນ ວາ ປຸຄ຺ຄເລນ ວາ. ວິຠຕ຺ຕານິປິ ອວິຠຕ຺ຕານິ ໂຫນ຺ຕິ. ໂຍ ວິຠເຊຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ກຕມານິ ປຎ຺ຈ? ອາຣາໂມ, ອາຣາມວຕ຺ຖຸ – ອິທໍ ປຐມໍ ອເວຠງ຺ຄິຍໍ, ນ ວິຠຊິຕພ຺ພໍ, ສງ຺ເຆນ ວາ ຄເຓນ ວາ ປຸຄ຺ຄເລນ ວາ. ວິຠຕ຺ຕມ຺ປິ ອວິຠຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ໂຍ ວິຠເຊຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ.

‘‘ວິຫາໂຣ, ວິຫາຣວຕ຺ຖຸ – ອິທໍ ທຸຕິຍໍ ອເວຠງ຺ຄິຍໍ, ນ ວິຠຊິຕພ຺ພໍ, ສງ຺ເຆນ ວາ ຄເຓນ ວາ ປຸຄ຺ຄເລນ ວາ. ວິຠຕ຺ຕມ຺ປິ ອວິຠຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ໂຍ ວິຠເຊຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ.

‘‘ມຎ຺ໂຈ, ປີຐໍ, ຠິສິ, ພິພ຺ໂພຫນໍ – ອິທໍ ຕຕິຍໍ ອເວຠງ຺ຄິຍໍ, ນ ວິຠຊິຕພ຺ພໍ, ສງ຺ເຆນ ວາ ຄເຓນ ວາ ປຸຄ຺ຄເລນ ວາ. ວິຠຕ຺ຕມ຺ປິ ອວິຠຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ໂຍ ວິຠເຊຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ.

‘‘ໂລຫກຸມ຺ຠີ, ໂລຫຠາຓກໍ, ໂລຫວາຣໂກ, ໂລຫກຏາຫໍ, ວາສີ, ປຣສຸ, ກຸຐາຣີ, ກຸທາໂລ, ນິຂາທນໍ – ອິທໍ ຈຕຸຕ຺ຖໍ ອເວຠງ຺ຄິຍໍ, ນ ວິຠຊິຕພ຺ພໍ, ສງ຺ເຆນ ວາ ຄເຓນ ວາ ປຸຄ຺ຄເລນ ວາ. ວິຠຕ຺ຕມ຺ປິ ອວິຠຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ໂຍ ວິຠເຊຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ.

‘‘ວລ຺ລີ, ເວຬຸ, ມຸຎ຺ຊໍ, ປພ຺ພຊໍ, ຕິຓໍ, ມຕ຺ຕິກາ, ທາຣຸຠຓ຺ຑໍ, ມຕ຺ຕິກາຠຓ຺ຑໍ – ອິທໍ ປຎ຺ຈມໍ ອເວຠງ຺ຄິຍໍ, ນ ວິຠຊິຕພ຺ພໍ, ສງ຺ເຆນ ວາ ຄເຓນ ວາ ປຸຄ຺ຄເລນ ວາ. ວິຠຕ຺ຕມ຺ປິ ອວິຠຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ໂຍ ວິຠເຊຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສ. ອິມານິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈ ອເວຠງ຺ຄິຍານິ, ນ ວິຠຊິຕພ຺ພານິ, ສງ຺ເຆນ ວາ ຄເຓນ ວາ ປຸຄ຺ຄເລນ ວາ. ວິຠຕ຺ຕານິປິ ອວິຠຕ຺ຕານິ ໂຫນ຺ຕິ. ໂຍ ວິຠເຊຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍສ຺ສາ’’ຕິ.

ນວກມ຺ມທານກຖາ

໓໒໓. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ກີຏາຄິຣິສ຺ມິໍ ຍຖາຠິຣນ຺ຕໍ ວິຫຣິຕ຺ວາ ເຍນ ອາຬວີ ເຕນ ຈາຣິກໍ ປກ຺ກາມິ. ອນຸປຸພ຺ເພນ ຈາຣິກໍ ຈຣມາໂນ ເຍນ ອາຬວີ ຕທວສຣິ. ຕຕ຺ຣ ສຸທໍ ຠຄວາ ອາຬວິຍໍ ວິຫຣຕິ ອຄ຺ຄາຬເວ ເຈຕິເຍ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອາຬວກາ [ອາຬວິກາ (ສ຺ຍາ. ກ.)] ຠິກ຺ຂູ ເອວຣູປານິ ນວກມ຺ມານິ ເທນ຺ຕິ – ປິຓ຺ຑນິກ຺ເຂປນມຕ຺ເຕນປິ ນວກມ຺ມໍ ເທນ຺ຕິ; ກຸຏ຺ຏເລປນມຕ຺ເຕນປິ ນວກມ຺ມໍ ເທນ຺ຕິ; ທ຺ວາຣຏ຺ຐປນມຕ຺ເຕນປິ ນວກມ຺ມໍ ເທນ຺ຕິ; ອຄ຺ຄຬວຏ຺ຏິກຣຓມຕ຺ເຕນປິ ນວກມ຺ມໍ ເທນ຺ຕິ; ອາໂລກສນ຺ຘິກຣຓມຕ຺ເຕນປິ ນວກມ຺ມໍ ເທນ຺ຕິ; ເສຕວຓ຺ຓກຣຓມຕ຺ເຕນປິ ນວກມ຺ມໍ ເທນ຺ຕິ; ກາຬວຓ຺ຓກຣຓມຕ຺ເຕນປິ ນວກມ຺ມໍ ເທນ຺ຕິ; ເຄຣຸກປຣິກມ຺ມກຣຓມຕ຺ເຕນປິ ນວກມ຺ມໍ ເທນ຺ຕິ; ຉາທນມຕ຺ເຕນປິ ນວກມ຺ມໍ ເທນ຺ຕິ; ພນ຺ຘນມຕ຺ເຕນປິ ນວກມ຺ມໍ ເທນ຺ຕິ; ຠຓ຺ຑິກາຏ຺ຐປນມຕ຺ເຕນປິ ນວກມ຺ມໍ ເທນ຺ຕິ; ຂຓ຺ຑຜຸລ຺ລປຏິສງ຺ຂຣຓມຕ຺ເຕນປິ ນວກມ຺ມໍ ເທນ຺ຕິ; ປຣິຠຓ຺ຑກຣຓມຕ຺ເຕນປິ ນວກມ຺ມໍ ເທນ຺ຕິ; ວີສຕິວສ຺ສິກມ຺ປິ ນວກມ຺ມໍ ເທນ຺ຕິ; ຕິໍສວສ຺ສິກມ຺ປິ ນວກມ຺ມໍ ເທນ຺ຕິ; ຍາວຊີວິກມ຺ປິ ນວກມ຺ມໍ ເທນ຺ຕິ; ຘູມກາລິກມ຺ປິ ປຣິໂຍສິຕໍ ວິຫາຣໍ ນວກມ຺ມໍ ເທນ຺ຕິ. ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ເຕ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ອາຬວກາ ຠິກ຺ຂູ ເອວຣູປານິ ນວກມ຺ມານິ ທສ຺ສນ຺ຕິ – ປິຓ຺ຑນິກ຺ເຂປນມຕ຺ເຕນປິ ນວກມ຺ມໍ ທສ຺ສນ຺ຕິ; ກຸຏ຺ຏເລປນມຕ຺ເຕນປິ… ທ຺ວາຣຏ຺ຐປນມຕ຺ເຕນປິ … ອຄ຺ຄຬວຏ຺ຏິກຣຓມຕ຺ເຕນປິ… ອາໂລກສນ຺ຘິກຣຓມຕ຺ເຕນປິ… ເສຕວຓ຺ຓກຣຓມຕ຺ເຕນປິ… ກາຬວຓ຺ຓກຣຓມຕ຺ເຕນປິ… ເຄຣຸກປຣິກມ຺ມກຣຓມຕ຺ເຕນປິ… ຉາເທນມຕ຺ເຕນປິ… ພນ຺ຘນມຕ຺ເຕນປິ… ຠຓ຺ຑິກາຬປນມຕ຺ເຕນປິ… ຂຓ຺ຑຜຸລ຺ລປຏິສງ຺ຂຣຓມຕ຺ເຕນປິ… ປຣິຠຓ຺ຑກຣຓມຕ຺ເຕນປິ… ວິສຕິວສ຺ສິກມ຺ປິ… ຕິໍສວສ຺ສິກມ຺ປິ… ຍາວຊີວິກມ຺ປິ… ຘູມກາລິກມ຺ປິ ປຣິໂຍສິຕໍ ວິຫາຣໍ ນວກມ຺ມໍ ທສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ! ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ…ເປ… ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ…ເປ… ‘‘ສຈ຺ຈໍ ຠຄວາ’’ຕິ…ເປ… ວິຄຣຫິຕ຺ວາ…ເປ… ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປິຓ຺ຑນິກ຺ເຂປນມຕ຺ເຕນ ນວກມ຺ມໍ ທາຕພ຺ພໍ; ນ ກຸຏ຺ຏເລປນມຕ຺ເຕນ ນວກມ຺ມໍ ທາຕພ຺ພໍ. ນ ທ຺ວາຣຏ຺ຐປນມຕ຺ເຕນ ນວກມ຺ມໍ ທາຕພ຺ພໍ. ນ ອຄ຺ຄຬວຏ຺ຏິກຣຓມຕ຺ເຕນ ນວກມ຺ມໍ ທາຕພ຺ພໍ. ນ ອາໂລກສນ຺ຘິກຣຓມຕ຺ເຕນ ນວກມ຺ມໍ ທາຕພ຺ພໍ. ນ ເສຕວຓ຺ຓກຣຓມຕ຺ເຕນ ນວກມ຺ມໍ ທາຕພ຺ພໍ. ນ ກາຬວຓ຺ຓກຣຓມຕ຺ເຕນ ນວກມ຺ມໍ ທາຕພ຺ພໍ. ນ ເຄຣຸກປຣິກມ຺ມກຣຓມຕ຺ເຕນ ນວກມ຺ມໍ ທາຕພ຺ພໍ. ນ ຉາເທນມຕ຺ເຕນ ນວກມ຺ມໍ ທາຕພ຺ພໍ. ນ ພນ຺ຘນມຕ຺ເຕນ ນວກມ຺ມໍ ທາຕພ຺ພໍ. ນ ຠຓ຺ຑິກາຬປນມຕ຺ເຕນ ນວກມ຺ມໍ ທາຕພ຺ພໍ. ນ ຂຓ຺ຑຜຸລ຺ລປຏິສງ຺ຂຣຓມຕ຺ເຕນ ນວກມ຺ມໍ ທາຕພ຺ພໍ. ນ ປຣິຠຓ຺ຑກຣຓມຕ຺ເຕນ ນວກມ຺ມໍ ທາຕພ຺ພໍ. ນ ວິສຕິວສ຺ສິກໍ ນວກມ຺ມໍ ທາຕພ຺ພໍ. ນ ຕິໍສວສ຺ສິກໍ ນວກມ຺ມໍ ທາຕພ຺ພໍ. ນ ຍາວຊີວິກໍ ນວກມ຺ມໍ ທາຕພ຺ພໍ. ນ ຘູມກາລິກມ຺ປິ ປຣິໂຍສິຕໍ ວິຫາຣໍ ນວກມ຺ມໍ ທາຕພ຺ພໍ. ໂຍ ທເທຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອກຕໍ ວາ ວິປ຺ປກຕໍ ວາ ນວກມ຺ມໍ ທາຕຸໍ, ຂຸທ຺ທເກ ວິຫາເຣ ກມ຺ມໍ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ຉປ຺ປຎ຺ຈວສ຺ສິກໍ ນວກມ຺ມໍ ທາຕຸໍ, ອຑ຺ຒໂຍເຄ ກມ຺ມໍ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ສຕ຺ຕຏ຺ຐວສ຺ສິກໍ ນວກມ຺ມໍ ທາຕຸໍ, ມຫລ຺ລເກ ວິຫາເຣ ປາສາເທ ວາ ກມ຺ມໍ ໂອໂລເກຕ຺ວາ ທສທ຺ວາທສວສ຺ສິກໍ ນວກມ຺ມໍ ທາຕຸ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠິກ຺ຂູ ສພ຺ເພ ວິຫາເຣ ນວກມ຺ມໍ ເທນ຺ຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ສພ຺ເພ ວິຫາເຣ ນວກມ຺ມໍ ທາຕພ຺ພໍ. ໂຍ ທເທຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠິກ຺ຂູ ເອກສ຺ສ ທ຺ເວ ເທນ຺ຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກສ຺ສ ທ຺ເວ ທາຕພ຺ພາ. ໂຍ ທເທຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠິກ຺ຂູ ນວກມ຺ມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອຎ຺ຎໍ ວາເສນ຺ຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ນວກມ຺ມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ອຎ຺ໂຎ ວາເສຕພ຺ໂພ. ໂຍ ວາເສຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠິກ຺ຂູ ນວກມ຺ມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ສງ຺ຆິກໍ ປຏິພາເຫນ຺ຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ນວກມ຺ມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ສງ຺ຆິກໍ ປຏິພາຫິຕພ຺ພໍ. ໂຍ ປຏິພາເຫຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກໍ ວຣເສຍ຺ຍໍ ຄເຫຕຸ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠິກ຺ຂູ ນິສ຺ສີເມ ຐິຕສ຺ສ ນວກມ຺ມໍ ເທນ຺ຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິສ຺ສີເມ ຐິຕສ຺ສ ນວກມ຺ມໍ ທາຕພ຺ພໍ. ໂຍ ທເທຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠິກ຺ຂູ ນວກມ຺ມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ສພ຺ພກາລໍ ປຏິພາຫນ຺ຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ນວກມ຺ມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ສພ຺ພກາລໍ ປຏິພາຫິຕພ຺ພໍ. ໂຍ ປຏິພາເຫຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ວສ຺ສານໍ ເຕມາສໍ ປຏິພາຫິຕຸໍ, ອຸຕຸກາລໍ ປນ ນ ປຏິພາຫິຕຸ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠິກ຺ຂູ ນວກມ຺ມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປກ຺ກມນ຺ຕິປິ, ວິພ຺ຠມນ຺ຕິປິ, ກາລມ຺ປິ ກໂຣນ຺ຕິ; ສາມເຓຣາປິ ປຏິຊານນ຺ຕິ; ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຕກາປິ ປຏິຊານນ຺ຕິ; ອນ຺ຕິມວຕ຺ຖຸໍ ອຊ຺ຌາປນ຺ນກາປິ ປຏິຊານນ຺ຕິ; ອຸມ຺ມຕ຺ຕກາປິ ປຏິຊານນ຺ຕິ; ຂິຕ຺ຕຈິຕ຺ຕາປິ ປຏິຊານນ຺ຕິ; ເວທນາຏ຺ຏາປິ ປຏິຊານນ຺ຕິ; ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕກາປິ ປຏິຊານນ຺ຕິ; ອາປຕ຺ຕິຍາ ອປ຺ປຏິກມ຺ເມ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕກາປິ ປຏິຊານນ຺ຕິ; ປາປິກາຍ ທິຏ຺ຐິຍາ ອປ຺ປຏິນິສ຺ສຄ຺ເຄ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕກາປິ ປຏິຊານນ຺ຕິ; ປຓ຺ຑກາປິ ປຏິຊານນ຺ຕິ; ເຖຍ຺ຍສໍວາສກາປິ ປຏິຊານນ຺ຕິ; ຕິຕ຺ຖິຍປກ຺ກນ຺ຕກາປິ

ປຏິຊານນ຺ຕິ; ຕິຣຈ຺ຉານຄຕາປິ ປຏິຊານນ຺ຕິ; ມາຕຸຆາຕກາປິ ປຏິຊານນ຺ຕິ; ປິຕຸຆາຕກາປິ ປຏິຊານນ຺ຕິ; ອຣຫນ຺ຕຆາຕກາປິ ປຏິຊານນ຺ຕິ; ຠິກ຺ຂຸນິທູສກາປິ ປຏິຊານນ຺ຕິ; ສງ຺ຆເຠທກາປິ ປຏິຊານນ຺ຕິ; ໂລຫິຕຸປ຺ປາທກາປິ ປຏິຊານນ຺ຕິ; ອຸຠໂຕພ຺ຍຎ຺ຊນກາປິ ປຏິຊານນ຺ຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ.

‘‘ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ນວກມ຺ມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປກ຺ກມຕິ – ມາ ສງ຺ຆສ຺ສ ຫາຍີຕິ ອຎ຺ຎສ຺ສ ທາຕພ຺ພໍ.

‘‘ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ນວກມ຺ມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ວິພ຺ຠມຕິ…ເປ… ກາລງ຺ກໂຣຕິ, ສາມເຓໂຣ ປຏິຊານາຕິ, ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຕໂກ ປຏິຊານາຕິ, ອນ຺ຕິມວຕ຺ຖຸໍ ອຊ຺ຌາປນ຺ນໂກ ປຏິຊານາຕິ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕໂກ ປຏິຊານາຕິ, ຂິຕ຺ຕຈິຕ຺ໂຕ ປຏິຊານາຕິ, ເວທນາຏ຺ໂຏ ປຏິຊານາຕິ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕໂກ ປຏິຊານາຕິ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອປ຺ປຏິກມ຺ເມ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕໂກ ປຏິຊານາຕິ, ປາປິກາຍ ທິຏ຺ຐິຍາ ອປ຺ປຏິນິສ຺ສຄ຺ເຄ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕໂກ ປຏິຊານາຕິ, ປຓ຺ຑໂກ ປຏິຊານາຕິ, ເຖຍ຺ຍສໍວາສໂກ ປຏິຊານາຕິ, ຕິຕ຺ຖິຍປກ຺ກນ຺ຕໂກ ປຏິຊານາຕິ, ຕິຣຈ຺ຉານຄໂຕ ປຏິຊານາຕິ, ມາຕຸຆາຕໂກ ປຏິຊານາຕິ, ປິຕຸຆາຕໂກ ປຏິຊານາຕິ, ອຣຫນ຺ຕຆາຕໂກ ປຏິຊານາຕິ, ຠິກ຺ຂຸນີທູສໂກ ປຏິຊານາຕິ, ສງ຺ຆເຠທໂກ ປຏິຊານາຕິ, ໂລຫິຕຸປ຺ປາທໂກ ປຏິຊານາຕິ, ອຸຠໂຕພ຺ຍຎ຺ຊນໂກ ປຏິຊານາຕິ – ມາ ສງ຺ຆສ຺ສ ຫາຍີຕິ ອຎ຺ຎສ຺ສ ທາຕພ຺ພໍ.

‘‘ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ນວກມ຺ມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ວິປ຺ປກເຕ ປກ຺ກມຕິ – ມາ ສງ຺ຆສ຺ສ ຫາຍີຕິ ອຎ຺ຎສ຺ສ ທາຕພ຺ພໍ.

‘‘ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ນວກມ຺ມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ວິປ຺ປກເຕ ວິພ຺ຠມຕິ…ເປ… ອຸຠໂຕພ຺ຍຎ຺ຊນໂກ ປຏິຊານາຕິ – ມາ ສງ຺ຆສ຺ສ ຫາຍີຕິ ອຎ຺ຎສ຺ສ ທາຕພ຺ພໍ.

‘‘ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ນວກມ຺ມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຣິໂຍສິເຕ ປກ຺ກມຕິ – ຕສ຺ເສເວຕໍ.

‘‘ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ນວກມ຺ມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຣິໂຍສິເຕ ວິພ຺ຠມຕິ…ເປ… ກາລງ຺ກໂຣຕິ, ສາມເຓໂຣ ປຏິຊານາຕິ, ສິກ຺ຂໍ ປຈ຺ຈກ຺ຂາຕໂກ ປຏິຊານາຕິ, ອນ຺ຕິມວຕ຺ຖຸໍ ອຊ຺ຌາປນ຺ນໂກ ປຏິຊານາຕິ – ສງ຺ໂຆ ສາມີ.

‘‘ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ນວກມ຺ມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຣິໂຍສິເຕ ອຸມ຺ມຕ຺ຕໂກ ປຏິຊານາຕິ, ຂິຕ຺ຕຈິຕ຺ໂຕ ປຏິຊານາຕິ, ເວທນາຏ຺ໂຏ ປຏິຊານາຕິ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອທສ຺ສເນ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕໂກ ປຏິຊານາຕິ, ອາປຕ຺ຕິຍາ ອປ຺ປຏິກມ຺ເມ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕໂກ ປຏິຊານາຕິ, ປາປິກາຍ ທິຏ຺ຐິຍາ ອປ຺ປຏິນິສ຺ສຄ຺ເຄ ອຸກ຺ຂິຕ຺ຕໂກ ປຏິຊານາຕິ – ຕສ຺ເສເວຕໍ.

‘‘ອິຘ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸ ນວກມ຺ມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ປຣິໂຍສິເຕ ປຓ຺ຑໂກ ປຏິຊານາຕິ, ເຖຍ຺ຍສໍວາສໂກ ປຏິຊານາຕິ, ຕິຕ຺ຖິຍປກ຺ກນ຺ຕໂກ ປຏິຊານາຕິ, ຕິຣຈ຺ຉານຄໂຕ ປຏິຊານາຕິ, ມາຕຸຆາຕໂກ ປຏິຊານາຕິ, ປິຕຸຆາຕໂກ ປຏິຊານາຕິ, ອຣຫນ຺ຕຆາຕໂກ ປຏິຊານາຕິ, ຠິກ຺ຂຸນີທູສໂກ ປຏິຊານາຕິ, ສງ຺ຆເຠທໂກ ປຏິຊານາຕິ, ໂລຫິຕຸປ຺ປາທໂກ ປຏິຊານາຕິ, ອຸຠໂຕພ຺ຍຎ຺ຊນໂກ ປຏິຊານາຕິ – ສງ຺ໂຆ ສາມີ’’ຕິ.

ອຎ຺ຎຕ຺ຣປຣິໂຠຄປຏິກ຺ເຂປາທິ

໓໒໔. [ປາຣາ. ໑໕໗] ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠິກ຺ຂູ ອຎ຺ຎຕຣສ຺ສ ອຸປາສກສ຺ສ ວິຫາຣປຣິໂຠຄໍ ເສນາສນໍ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ອຸປາສໂກ ອຸຊ຺ຌາຍຕິ ຂິຍ຺ຍຕິ ວິປາເຈຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ຠທນ຺ຕາ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປຣິໂຠຄໍ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປຣິຠຸຎ຺ຊິສ຺ສນ຺ຕີ’’ຕິ! ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປຣິໂຠໂຄ ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕພ຺ໂພ. ໂຍ ປຣິຠຸຎ຺ເຊຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ.

[ປາຣາ. ໑໕໗] ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠິກ຺ຂູ ອຸໂປສຖຄ຺ຄມ຺ປິ ສນ຺ນິສຊ຺ຊມ຺ປິ ຫຣິຕຸໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈາຍນ຺ຕາ ຉມາຍ ນິສີທນ຺ຕິ. ຄຕ຺ຕານິປິ ຈີວຣານິປິ ປໍສຸກິຕານິ ໂຫນ຺ຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຕາວກາລິກໍ ຫຣິຕຸ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສງ຺ຆສ຺ສ ມຫາວິຫາໂຣ ອຸນ຺ທ຺ຣິຍຕິ. ຠິກ຺ຂູ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈາຍນ຺ຕາ ເສນາສນໍ ນາຕິຫຣນ຺ຕິ [ນາຠິຫຣນ຺ຕິ (ກ.)]. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຄຸຕ຺ຕຕ຺ຖາຍ ຫຣິຕຸ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສງ຺ຆສ຺ສ ເສນາສນປຣິກ຺ຂາຣິໂກ ມຫຄ຺ໂຆ ກມ຺ພໂລ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ ໂຫຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຜາຕິກມ຺ມຕ຺ຖາຍ ປຣິວຕ຺ເຕຕຸ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສງ຺ຆສ຺ສ ເສນາສນປຣິກ຺ຂາຣິກໍ ມຫຄ຺ຆໍ ທຸສ຺ສໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ໂຫຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ຜາຕິກມ຺ມຕ຺ຖາຍ ປຣິວຕ຺ເຕຕຸ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສງ຺ຆສ຺ສ ອຈ຺ຉຈມ຺ມໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ໂຫຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາທປຸຎ຺ຉນິໍ ກາຕຸ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສງ຺ຆສ຺ສ ຈກ຺ກລິກໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ໂຫຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາທປຸຎ຺ຉນິໍ ກາຕຸ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສງ຺ຆສ຺ສ ໂຈຬກໍ ອຸປ຺ປນ຺ນໍ ໂຫຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາທປຸຎ຺ຉນິໍ ກາຕຸ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠິກ຺ຂູ ອໂຘເຕຫິ ປາເທຫິ ເສນາສນໍ ອກ຺ກມນ຺ຕິ. ເສນາສນໍ ທຸສ຺ສຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອໂຘເຕຫິ ປາເທຫິ ເສນາສນໍ ອກ຺ກມິຕພ຺ພໍ. ໂຍ ອກ຺ກເມຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠິກ຺ຂູ ອລ຺ເລຫິ ປາເທຫິ ເສນາສນໍ ອກ຺ກມນ຺ຕິ. ເສນາສນໍ ທຸສ຺ສຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອລ຺ເລຫິ ປາເທຫິ ເສນາສນໍ ອກ຺ກມິຕພ຺ພໍ. ໂຍ ອກ຺ກເມຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠິກ຺ຂູ ສອຸປາຫນາ ເສນາສນໍ ອກ຺ກມນ຺ຕິ. ເສນາສນໍ ທຸສ຺ສຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ສອຸປາຫເນນ ເສນາສນໍ ອກ຺ກມິຕພ຺ພໍ. ໂຍ ອກ຺ກເມຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສາ’’ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠິກ຺ຂູ ປຣິກມ຺ມກຕາຍ ຠູມິຍາ ນິຏ຺ຐຸຠນ຺ຕິ. ວຓ຺ໂຓ ທຸສ຺ສຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຣິກມ຺ມກຕາຍ ຠູມິຍາ ນິຏ຺ຐຸຠິຕພ຺ພໍ. ໂຍ ນິຏ຺ຐຸເຠຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ເຂຬມລ຺ລກ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ມຎ຺ຈປາທາປິ ປີຐປາທາປິ ປຣິກມ຺ມກຕໍ ຠູມິໍ ວິລິຂນ຺ຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ໂຈຬເກນ ປລິເວເຐຕຸ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠິກ຺ຂູ ປຣິກມ຺ມກຕໍ ຠິຕ຺ຕິໍ ອປສ຺ເສນ຺ຕິ. ວຓ຺ໂຓ ທຸສ຺ສຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຣິກມ຺ມກຕາ ຠິຕ຺ຕິ ອປສ຺ເສຕພ຺ພາ. ໂຍ ອປສ຺ເສຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປສ຺ເສນຜລກ’’ນ຺ຕິ. ອປສ຺ເສນຜລກໍ ເຫຏ຺ຐໂຕ ຠູມິໍ ວິລິຂຕິ, ອຸປຣິໂຕ ຠິຕ຺ຕິຎ຺ຈ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ເຫຏ຺ຐໂຕ ຈ ອຸປຣິໂຕ ຈ ໂຈຬເກນ ປລິເວເຐຕຸ’’ນ຺ຕິ.

ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຠິກ຺ຂູ ໂຘຕປາທກາ ນິປຊ຺ຊິຕຸໍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈາຍນ຺ຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຈ຺ຈຕ຺ຖຣິຕ຺ວາ ນິປຊ຺ຊິຕຸ’’ນ຺ຕິ.

ສງ຺ຆຠຕ຺ຕາທິອນຸຊານນໍ

໓໒໕. ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ອາຬວິຍໍ ຍຖາຠິຣນ຺ຕໍ ວິຫຣິຕ຺ວາ ເຍນ ຣາຊຄຫໍ ເຕນ ຈາຣິກໍ ປກ຺ກາມິ. ອນຸປຸພ຺ເພນ ຈາຣິກໍ ຈຣມາໂນ ເຍນ ຣາຊຄຫໍ ຕທວສຣິ. ຕຕ຺ຣ ສຸທໍ ຠຄວາ ຣາຊຄເຫ ວິຫຣຕິ ເວຬຸວເນ ກລນ຺ທກນິວາເປ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຣາຊຄຫໍ ທຸພ຺ຠິກ຺ຂໍ ໂຫຕິ. ມນຸສ຺ສາ ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ ສງ຺ຆຠຕ຺ຕໍ ກາຕຸໍ; ອິຈ຺ຉນ຺ຕິ ອຸທ຺ເທສຠຕ຺ຕໍ ນິມນ຺ຕນໍ ສລາກຠຕ຺ຕໍ ປກ຺ຂິກໍ ອຸໂປສຖິກໍ ປາຏິປທິກໍ ກາຕຸໍ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສງ຺ຆຠຕ຺ຕໍ ອຸທ຺ເທສຠຕ຺ຕໍ ນິມນ຺ຕນໍ ສລາກຠຕ຺ຕໍ ປກ຺ຂິກໍ ອຸໂປສຖິກໍ ປາຏິປທິກ’’ນ຺ຕິ.

ຠຕ຺ຕຸທ຺ເທສກສມ຺ມຸຕິ

໓໒໖. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຉພ຺ພຄ຺ຄິຍາ ຠິກ຺ຂູ ອຕ຺ຕໂນ ວຣຠຕ຺ຕານິ ຄເຫຕ຺ວາ ລາມການິ ຠຕ຺ຕານິ ຠິກ຺ຂູນໍ ເທນ຺ຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຠຕ຺ຕຸທ຺ເທສກໍ ສມ຺ມນ຺ນິຕຸໍ – ໂຍ ນ ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ນ ໂທສາຄຕິໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ນ ໂມຫາຄຕິໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ນ ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ອຸທ຺ທິຏ຺ຐານຸທ຺ທິຏ຺ຐຎ຺ຈ ຊາເນຍ຺ຍ. ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມ຺ມນ຺ນິຕພ຺ໂພ. ປຐມໍ ຠິກ຺ຂຸ ຍາຈິຕພ຺ໂພ, ຍາຈິຕ຺ວາ ພ຺ຍຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຏິພເລນ ສງ຺ໂຆ ຎາເປຕພ຺ໂພ –

‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ຍທິ ສງ຺ຆສ຺ສ ປຕ຺ຕກລ຺ລໍ, ສງ຺ໂຆ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຠຕ຺ຕຸທ຺ເທສກໍ ສມ຺ມນ຺ເນຍ຺ຍ. ເອສາ ຎຕ຺ຕິ.

‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ສງ຺ໂຆ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຠຕ຺ຕຸທ຺ເທສກໍ ສມ຺ມນ຺ນຕິ. ຍສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ຂມຕິ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຠຕ຺ຕຸທ຺ເທສກສ຺ສ ສມ຺ມຸຕິ, ໂສ ຕຸຓ຺ຫສ຺ສ; ຍສ຺ສ ນກ຺ຂມຕິ, ໂສ ຠາເສຍ຺ຍ.

‘‘ສມ຺ມໂຕ ສງ຺ເຆນ ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ຠິກ຺ຂຸ ຠຕ຺ຕຸທ຺ເທສໂກ. ຂມຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ, ຕສ຺ມາ ຕຸຓ຺ຫີ, ເອວເມຕໍ ຘາຣຍາມີ’’ຕິ.

ອຖ ໂຂ ຠຕ຺ຕຸທ຺ເທສການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ເອຕທໂຫສິ – ‘‘ກຖໍ ນຸ ໂຂ ຠຕ຺ຕໍ ອຸທ຺ທິສິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ? ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ສລາກາຍ ວາ ປຏ຺ຏິກາຍ ວາ [ປຏິກາຍ ວາ (ສ຺ຍາ.)] ອຸປນິພນ຺ຘິຕ຺ວາ ໂອປຸຎ຺ຊິຕ຺ວາ ຠຕ຺ຕໍ ອຸທ຺ທິສິຕຸ’’ນ຺ຕິ.

ເສນາສນປຎ຺ຎາປກາທິສມ຺ມຸຕິ

໓໒໗. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສງ຺ຆສ຺ສ ເສນາສນປຎ຺ຎາປໂກ ນ ໂຫຕິ…ເປ… ຠຓ຺ຑາຄາຣິໂກ ນ ໂຫຕິ…ເປ… ຈີວຣປ຺ປຏິຄ຺ຄາຫໂກ ນ ໂຫຕິ…ເປ… ຈີວຣຠາຊໂກ ນ ໂຫຕິ…ເປ… ຍາຄຸຠາຊໂກ ນ ໂຫຕິ…ເປ… ຜລຠາຊໂກ ນ ໂຫຕິ…ເປ… ຂຊ຺ຊກຠາຊໂກ ນ ໂຫຕິ. ຂຊ຺ຊກໍ ອຠາຊິຍມານໍ ນສ຺ສຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຂຊ຺ຊກຠາຊກໍ ສມ຺ມນ຺ນິຕຸໍ – ໂຍ ນ ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ນ ໂທສາຄຕິໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ນ ໂມຫາຄຕິໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ນ ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ຠາຊິຕາຠາຊິຕຎ຺ຈ ຊາເນຍ຺ຍ. ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມ຺ມນ຺ນິຕພ຺ໂພ. ປຐມໍ ຠິກ຺ຂຸ ຍາຈິຕພ຺ໂພ, ຍາຈິຕ຺ວາ ພ຺ຍຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຏິພເລນ ສງ຺ໂຆ ຎາເປຕພ຺ໂພ –

‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ຍທິ ສງ຺ຆສ຺ສ ປຕ຺ຕກລ຺ລໍ, ສງ຺ໂຆ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຂຊ຺ຊກຠາຊກໍ ສມ຺ມນ຺ເນຍ຺ຍ. ເອສາ ຎຕ຺ຕິ.

‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ສງ຺ໂຆ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ຂຊ຺ຊກຠາຊກໍ ສມ຺ມນ຺ນຕິ. ຍສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ຂມຕິ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຂຊ຺ຊກຠາຊກສ຺ສ ສມ຺ມຸຕິ, ໂສ ຕຸຓ຺ຫສ຺ສ; ຍສ຺ສ ນກ຺ຂມຕິ, ໂສ ຠາເສຍ຺ຍ.

‘‘ສມ຺ມໂຕ ສງ຺ເຆນ ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ຠິກ຺ຂຸ ຂຊ຺ຊກຠາຊໂກ. ຂມຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ, ຕສ຺ມາ ຕຸຓ຺ຫີ, ເອວເມຕໍ ຘາຣຍາມີ’’ຕິ.

ອປ຺ປມຕ຺ຕກວິສ຺ສຊ຺ຊກສມ຺ມຸຕິ

໓໒໘. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສງ຺ຆສ຺ສ ຠຓ຺ຑາຄາເຣ ອປ຺ປມຕ຺ຕໂກ ປຣິກ຺ຂາໂຣ ອຸປ຺ປນ຺ໂນ [ອຸສ຺ສນ຺ໂນ (ສ຺ຍາ.)] ໂຫຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອປ຺ປມຕ຺ຕກວິສ຺ສຊ຺ຊກໍ ສມ຺ມນ຺ນິຕຸໍ – ໂຍ ນ ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ນ ໂທສາຄຕິໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ນ ໂມຫາຄຕິໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ນ ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ວິສ຺ສຊ຺ຊິຕາວິສ຺ສຊ຺ຊິຕຎ຺ຈ ຊາເນຍ຺ຍ. ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມ຺ມນ຺ນິຕພ຺ໂພ. ປຐມໍ ຠິກ຺ຂຸ ຍາຈິຕພ຺ໂພ, ຍາຈິຕ຺ວາ ພ຺ຍຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຏິພເລນ ສງ຺ໂຆ ຎາເປຕພ຺ໂພ –

‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ຍທິ ສງ຺ຆສ຺ສ ປຕ຺ຕກລ຺ລໍ, ສງ຺ໂຆ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອປ຺ປມຕ຺ຕກວິສ຺ສຊ຺ຊກໍ ສມ຺ມນ຺ເນຍ຺ຍ. ເອສາ ຎຕ຺ຕິ.

‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ສງ຺ໂຆ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອປ຺ປມຕ຺ຕກວິສ຺ສຊ຺ຊກໍ ສມ຺ມນ຺ນຕິ. ຍສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ຂມຕິ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອປ຺ປມຕ຺ຕກວິສ຺ສຊ຺ຊກສ຺ສ ສມ຺ມຸຕິ, ໂສ ຕຸຓ຺ຫສ຺ສ; ຍສ຺ສ ນກ຺ຂມຕິ, ໂສ ຠາເສຍ຺ຍ.

‘‘ສມ຺ມໂຕ ສງ຺ເຆນ ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ຠິກ຺ຂຸ ອປ຺ປມຕ຺ຕກວິສ຺ສຊ຺ຊໂກ. ຂມຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ, ຕສ຺ມາ ຕຸຓ຺ຫີ, ເອວເມຕໍ ຘາຣຍາມີ’’ຕິ.

ເຕນ ອປ຺ປມຕ຺ຕກວິສ຺ສຊ຺ຊເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ເອກາ [ເອເກກາ (ສີ.)] ສູຈິ ທາຕພ຺ພາ, ສຕ຺ຖກໍ ທາຕພ຺ພໍ, ອຸປາຫນາ ທາຕພ຺ພາ, ກາຍພນ຺ຘນໍ ທາຕພ຺ພໍ, ອໍສພນ຺ຘໂກ ທາຕພ຺ໂພ, ປຣິສ຺ສາວນໍ ທາຕພ຺ພໍ, ຘມ຺ມກຣໂຓ ທາຕພ຺ໂພ, ກຸສິ ທາຕພ຺ພາ, ອຑ຺ຒກຸສິ ທາຕພ຺ພາ, ມຓ຺ຑລໍ ທາຕພ຺ພໍ, ອຑ຺ຒມຓ຺ຑລໍ ທາຕພ຺ພໍ, ອນຸວາໂຕ ທາຕພ຺ໂພ, ປຣິຠຓ຺ຑໍ ທາຕພ຺ພໍ. ສເຈ ໂຫຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ ສປ຺ປິ ວາ ເຕລໍ ວາ ມຘຸ ວາ ຜາຓິຕໍ ວາ, ສກິໍ ປຏິສາຍິຕຸໍ ທາຕພ຺ພໍ. ສເຈ ປຸນປິ ອຕ຺ໂຖ ໂຫຕິ, ປຸນປິ ທາຕພ຺ພໍ.

ສາຏິຍຄ຺ຄາຫາປກາທິສມ຺ມຸຕິ

໓໒໙. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສງ຺ຆສ຺ສ ສາຏິຍຄ຺ຄາຫາປໂກ ນ ໂຫຕິ…ເປ… ປຕ຺ຕຄ຺ຄາຫາປໂກ ນ ໂຫຕິ…ເປ… ອາຣາມິກເປສໂກ ນ ໂຫຕິ…ເປ… ສາມເຓຣເປສໂກ ນ ໂຫຕິ. ສາມເຓຣາ ອເປສິຍມານາ ກມ຺ມໍ ນ ກໂຣນ຺ຕິ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຎ຺ຈຫງ຺ເຄຫິ ສມນ຺ນາຄຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ສາມເຓຣເປສກໍ ສມ຺ມນ຺ນິຕຸໍ – ໂຍ ນ ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ນ ໂທສາຄຕິໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ນ ໂມຫາຄຕິໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ນ ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ເປສິຕາເປສິຕຎ຺ຈ ຊາເນຍ຺ຍ. ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມ຺ມນ຺ນິຕພ຺ໂພ. ປຐມໍ ຠິກ຺ຂຸ ຍາຈິຕພ຺ໂພ, ຍາຈິຕ຺ວາ ພ຺ຍຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຏິພເລນ ສງ຺ໂຆ ຎາເປຕພ຺ໂພ –

‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ຍທິ ສງ຺ຆສ຺ສ ປຕ຺ຕກລ຺ລໍ, ສງ຺ໂຆ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ສາມເຓຣເປສກໍ ສມ຺ມນ຺ເນຍ຺ຍ. ເອສາ ຎຕ຺ຕິ.

‘‘ສຸຓາຕຸ ເມ, ຠນ຺ເຕ, ສງ຺ໂຆ. ສງ຺ໂຆ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ສາມເຓຣເປສກໍ ສມ຺ມນ຺ນຕິ. ຍສ຺ສາຍສ຺ມໂຕ ຂມຕິ ອິຕ຺ຖນ຺ນາມສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ສາມເຓຣເປສກສ຺ສ ສມ຺ມຸຕິ, ໂສ ຕຸຓ຺ຫສ຺ສ; ຍສ຺ສ ນກ຺ຂມຕິ, ໂສ ຠາເສຍ຺ຍ.

‘‘ສມ຺ມໂຕ ສງ຺ເຆນ ອິຕ຺ຖນ຺ນາໂມ ຠິກ຺ຂຸ ສາມເຓຣເປສໂກ. ຂມຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ, ຕສ຺ມາ ຕຸຓ຺ຫີ, ເອວເມຕໍ ຘາຣຍາມີ’’ຕິ.

ຕຕິຍຠາຓວາໂຣ ນິຏ຺ຐິໂຕ.

ເສນາສນກ຺ຂນ຺ຘໂກ ຉຏ຺ໂຐ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ວິຫາຣໍ ພຸທ຺ຘເສຏ຺ເຐນ, ອປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ຕທາ ອຫຸ;

ຕຫໍ ຕຫໍ ນິກ຺ຂມນ຺ຕິ, ວາສາ ເຕ ຊິນສາວກາ.

ເສຏ຺ຐີ ຄຫປຕິ ທິສ຺ວາ, ຠິກ຺ຂູນໍ ອິທມພ຺ຣວິ;

ກາຣາເປຍ຺ຍໍ ວເສຍ຺ຍາຖ, ປຏິປຸຈ຺ຉິໍສຸ ນາຍກໍ.

ວິຫາຣໍ ອຑ຺ຒໂຍຄຎ຺ຈ, ປາສາທໍ ຫມ຺ມິຍໍ ຄຸຫໍ;

ປຎ຺ຈເລຓໍ ອນຸຎ຺ຎາສິ, ວິຫາເຣ ເສຏ຺ຐິ ກາຣຍິ.

ຊໂນ ວິຫາຣໍ ກາເຣຕິ, ອກວາຏໍ ອສໍວຸຕໍ;

ກວາຏໍ ປິຏ຺ຐສງ຺ຆາຏໍ, ອຸທຸກ຺ຂລຎ຺ຈ ອຸຕ຺ຕຣິ.

ອາວິຎ຺ຉນຈ຺ຉິທ຺ທໍ ຣຊ຺ຊຸໍ, ວຏ຺ຏິຎ຺ຈ ກປິສີສກໍ;

ສູຈິຆຏິຕາຬຈ຺ຉິທ຺ທໍ, ໂລຫກຏ຺ຐວິສາຓກໍ.

ຍນ຺ຕກໍ ສູຈິກຎ຺ເຈວ, ຉທນໍ ອຸລ຺ລິຕ຺ຕາວລິຕ຺ຕໍ;

ເວທິຊາລສລາກຎ຺ຈ, ຈກ຺ກລິ ສນ຺ຖເຣນ ຈ.

ມິຑ຺ຒິ ພິທລມຎ຺ຈຎ຺ຈ, ໂສສານິກມສາຣໂກ;

ພຸນ຺ທິກຸຬິຣປາທຎ຺ຈ, ອາຫຈ຺ຈາສນ຺ທິ ອຸຈ຺ຈເກ.

ສຕ຺ຕງ຺ໂຄ ຈ ຠທ຺ທປີຐໍ, ປີຐເກຬກປາທກໍ;

ອາມລາຜລກາ ໂກຈ຺ຉາ, ປລາລປີຐເມວ ຈ.

ອຸຈ຺ຈາຫິປຏິປາທກາ, ອຏ຺ຐງ຺ຄຸລິ ຈ ປາທກາ;

ສຸຕ຺ຕໍ ອຏ຺ຐປທໍ ໂຈຬໍ, ຕູລິກໍ ອຑ຺ຒກາຍິກໍ.

ຄິຣຄ຺ໂຄ ຠິສິໂຍ ຈາປິ, ທຸສ຺ສໍ ເສນາສນມ຺ປິ ຈ;

ໂອນທ຺ຘໍ ເຫຏ຺ຐາ ປຕຕິ, ອຸປ຺ປາເຏຕ຺ວາ ຫຣນ຺ຕິ ຈ.

ຠຕ຺ຕິຎ຺ຈ ຫຕ຺ຖຠຕ຺ຕິຎ຺ຈ, ອນຸຎ຺ຎາສິ ຕຖາຄໂຕ;

ຕິຕ຺ຖິຍາ ວິຫາເຣ ຈາປິ, ຖຸສໍ ສຓ຺ຫຎ຺ຈ ມຕ຺ຕິກາ.

ອິກ຺ກາສໍ ປາຓິກໍ ກຸຓ຺ຑໍ, ສາສປໍ ສິຕ຺ຖເຕລກໍ;

ອຸສ຺ສນ຺ເນ ປຈ຺ຈຸທ຺ຘຣິຕຸໍ, ຜຣຸສໍ ຄຓ຺ຑຸມຕ຺ຕິກໍ.

ອິກ຺ກາສໍ ປຏິຠານຎ຺ຈ, ນີຈາ ຈໂຍ ຈ ອາຣຸຫໍ;

ປຣິປຕນ຺ຕິ ອາຬກາ, ອຑ຺ຒກຸຏ຺ຏໍ ຕໂຍ ປຸນ.

ຂຸທ຺ທເກ ກຸຏ຺ຏປາໂທ ຈ, ໂອວສ຺ສຕິ ສຣໍ ຂິລໍ;

ຈີວຣວໍສໍ ຣຊ຺ຊຸຎ຺ຈ, ອາຬິນ຺ທໍ ກິຏິເກນ ຈ.

ອາລມ຺ພນໍ ຕິຓຈຸຓ຺ຓໍ, ເຫຏ຺ຐາມຄ຺ເຄ ນຍໍ ກເຣ;

ອຊ຺ໂຌກາເສ ໂອຕປ຺ປຕິ, ສາລໍ ເຫຏ຺ຐາ ຈ ຠາຊນໍ.

ວິຫາໂຣ ໂກຏ຺ຐໂກ ເຈວ, ປຣິເວຓຄ຺ຄິສາລກໍ;

ອາຣາເມ ຈ ປຸນ ໂກຏ຺ເຐ, ເຫຏ຺ຐຎ຺ເຎວ ນຍໍ ກເຣ.

ສຸຘໍ ອນາຖປິຓ຺ຑິ ຈ, ສທ຺ໂຘ ສີຕວນໍ ອຄາ;

ທິຏ຺ຐຘມ຺ໂມ ນິມນ຺ເຕສິ, ສຫ ສງ຺ເຆນ ນາຍກໍ.

ອາຓາເປສນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄ, ອາຣາມໍ ກາຣຍີ ຄໂຓ;

ເວສາລິຍໍ ນວກມ຺ມໍ, ປຸຣໂຕ ຈ ປຣິຄ຺ຄຫິ.

ໂກ ອຣຫຕິ ຠຕ຺ຕຄ຺ເຄ, ຕິຕ຺ຕິຣຎ຺ຈ ອວນ຺ທິຍາ;

ປຣິຄ຺ຄຫິຕນ຺ຕຣຆຣາ, ຕູໂລ ສາວຕ຺ຖິ ໂອສຣິ.

ປຕິຏ຺ຐາເປສິ ອາຣາມໍ, ຠຕ຺ຕຄ຺ເຄ ຈ ໂກລາຫລໍ;

ຄິລານາ ວຣເສຍ຺ຍາ ຈ, ເລສາ ສຕ຺ຕຣສາ ຕຫິໍ.

ເກນ ນຸ ໂຂ ກຖໍ ນຸ ໂຂ, ວິຫາຣຄ຺ເຄນ ຠາຊຍິ;

ປຣິເວຓໍ ອນຸຠາຄຎ຺ຈ, ອກາມາ ຠາຄໍ ໂນ ທເທ.

ນິສ຺ສີມໍ ສພ຺ພກາລຎ຺ຈ, ຄາຫາ ເສນາສເນ ຕໂຍ;

ອຸປນນ຺ໂທ ຈ ວຓ຺ເຓສິ, ຐິຕກາ ສມກາສນາ.

ສມານາສນິກາ ຠິນ຺ທິໍສຸ, ຕິວຄ຺ຄາ ຈ ທຸວຄ຺ຄິກໍ;

ອສມານາສນິກາ ທີຆໍ, ສາຬິນ຺ທໍ ປຣິຠຸຎ຺ຊິຕຸໍ.

ອຍ຺ຍິກາ ຈ ອວິທູເຣ, ຠາຊິຕຎ຺ຈ ກີຏາຄິເຣ;

ອາຬວີ ປິຓ຺ຑກກຸຏ຺ເຏຫິ, ທ຺ວາຣອຄ຺ຄຬວຏ຺ຏິກາ.

ອາໂລກເສຕກາຬຎ຺ຈ, ເຄຣຸຉາທນພນ຺ຘນາ;

ຠຓ຺ຑິຂຓ຺ຑປຣິຠຓ຺ຑໍ, ວີສ ຕິໍສາ ຈ ກາລິກາ.

ໂອສິເຕ ອກຕໍ ວິປ຺ປໍ, ຂຸທ຺ເທ ຉປ຺ປຎ຺ຈວສ຺ສິກໍ;

ອຑ຺ຒໂຍເຄ ຈ ສຕ຺ຕຏ຺ຐ, ມຫລ຺ເລ ທສ ທ຺ວາທສ.

ສພ຺ພໍ ວິຫາຣໍ ເອກສ຺ສ, ອຎ຺ຎໍ ວາເສນ຺ຕິ ສງ຺ຆິກໍ;

ນິສ຺ສີມໍ ສພ຺ພກາລຎ຺ຈ, ປກ຺ກມິ ວິພ຺ຠມນ຺ຕິ ຈ.

ກາລຎ຺ຈ ສາມເຓຣຎ຺ຈ, ສິກ຺ຂາປຈ຺ຈກ຺ຂອນ຺ຕິມໍ;

ອຸມ຺ມຕ຺ຕຂິຕ຺ຕຈິຕ຺ຕາ ຈ, ເວທນາປຕ຺ຕິທສ຺ສນາ.

ອປ຺ປຏິກມ຺ມທິຏ຺ຐິຍາ, ປຓ຺ຑກາ ເຖຍ຺ຍຕິຕ຺ຖິຍາ;

ຕິຣຈ຺ຉານມາຕຸປິຕຸ, ອຣຫນ຺ຕາ ຈ ທູສກາ.

ເຠທກາ ໂລຫິຕຸປ຺ປາທາ, ອຸຠໂຕ ຈາປິ ພ຺ຍຎ຺ຊນກາ;

ມາ ສງ຺ຆສ຺ສ ປຣິຫາຍິ, ກມ຺ມໍ ອຎ຺ຎສ຺ສ ທາຕເວ.

ວິປ຺ປກເຕ ຈ ອຎ຺ຎສ຺ສ, ກເຕ ຕສ຺ເສວ ປກ຺ກເມ;

ວິພ຺ຠມຕິ ກາລງ຺ກໂຕ, ສາມເຓໂຣ ຈ ຊາຍຕິ.

ປຈ຺ຈກ຺ຂາໂຕ ຈ ສິກ຺ຂາຍ, ອນ຺ຕິມຊ຺ຌາປນ຺ນໂກ ຍທິ;

ສງ຺ໂຆວ ສາມິໂກ ໂຫຕິ, ອຸມ຺ມຕ຺ຕຂິຕ຺ຕເວທນາ.

ອທສ຺ສນາປ຺ປຏິກມ຺ເມ, ທິຏ຺ຐິ ຕສ຺ເສວ ໂຫຕິ ຕໍ;

ປຓ຺ຑໂກ ເຖຍ຺ຍຕິຕ຺ຖີ ຈ, ຕິຣຈ຺ຉານມາຕຸເປຕ຺ຕິກໍ.

ຆາຕໂກ ທູສໂກ ຈາປິ, ເຠທໂລຫິຕພ຺ຍຎ຺ຊນາ;