໕. ອພ຺ຠານາຣຫວຕ຺ຕໍ

໙໕. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອພ຺ຠານາຣຫາ ຠິກ຺ຂູ ສາທິຍນ຺ຕິ ປກຕຕ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຠິວາທນໍ ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ…ເປ… ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມໍ. ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ເຕ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ອພ຺ຠານາຣຫາ ຠິກ຺ຂູ ສາທິຍິສ຺ສນ຺ຕິ ປກຕຕ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຠິວາທນໍ ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ…ເປ… ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມ’’ນ຺ຕິ! ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເອຕສ຺ມິໍ ນິທາເນ ເອຕສ຺ມິໍ ປກຣເຓ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ສນ຺ນິປາຕາເປຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ປຏິປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ອພ຺ຠານາຣຫາ ຠິກ຺ຂູ ສາທິຍນ຺ຕິ ປກຕຕ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຠິວາທນໍ ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ…ເປ… ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມນ຺ຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ – ‘‘ອນນຸຈ຺ຉວິກໍ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອພ຺ຠານາຣຫາ ຠິກ຺ຂູ ສາທິຍິສ຺ສນ຺ຕິ ປກຕຕ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຠິວາທນໍ ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ…ເປ… ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມໍ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ວິຄຣຫິຕ຺ວາ…ເປ… ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອພ຺ຠານາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສາທິຕພ຺ພໍ ປກຕຕ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຠິວາທນໍ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານໍ…ເປ… ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມໍ. ໂຍ ສາທິເຍຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອພ຺ຠານາຣຫານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ມິຖຸ ຍຖາວຸຑ຺ຒໍ ອຠິວາທນໍ ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ…ເປ… ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມໍ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອພ຺ຠານາຣຫານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ປຎ຺ຈ ຍຖາວຸຑ຺ຒໍ – ອຸໂປສຖໍ, ປວາຣຓໍ, ວສ຺ສິກສາຏິກໍ, ໂອໂຓຊນໍ, ຠຕ຺ຕໍ. ເຕນ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອພ຺ຠານາຣຫານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ວຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາເປສ຺ສາມິ ຍຖາ ອພ຺ຠານາຣເຫຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ວຕ຺ຕິຕພ຺ພໍ.

໙໖. ‘‘ອພ຺ຠານາຣເຫນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນາ ສມ຺ມາ ວຕ຺ຕິຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ສມ຺ມາວຕ຺ຕນາ –

ນ ອຸປສມ຺ປາເທຕພ຺ພໍ…ເປ… (ຍຖາ ເຫຏ຺ຐາ, ຕຖາ ວິຕ຺ຖາເຣຕພ຺ພໍ,) ນ ຠິກ຺ຂູຫິ ສມ຺ປໂຍເຊຕພ຺ພໍ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອພ຺ຠານາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປກຕຕ຺ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ປຸຣໂຕ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ, ນ ປຸຣໂຕ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ໂຍ ໂຫຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ ອາສນປຣິຍນ຺ໂຕ ເສຍ຺ຍາປຣິຍນ຺ໂຕ ວິຫາຣປຣິຍນ຺ໂຕ ໂສ ຕສ຺ສ ປທາຕພ຺ໂພ. ເຕນ ຈ ໂສ ສາທິຕພ຺ໂພ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອພ຺ຠານາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປກຕຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຸເຣສມເຓນ ວາ ປຈ຺ຉາສມເຓນ ວາ ກຸລານິ ອຸປສງ຺ກມິຕພ຺ພານິ; ນ ອາຣຎ຺ຎິກງ຺ຄໍ ສມາທາຕພ຺ພໍ; ນ ປິຓ຺ຑປາຕິກງ຺ຄໍ ສມາທາຕພ຺ພໍ; ນ ຈ ຕປ຺ປຈ຺ຈຍາ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ນີຫຣາເປຕພ຺ໂພ – ມາ ມໍ ຊານິໍສູຕິ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອພ຺ຠານາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອພ຺ຠານາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ…ເປ…. (ຍຖາ ເຫຏ຺ຐາ, ຕຖາ ວິຕ຺ຖາເຣຕພ຺ພາ.)

‘‘ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຠິກ຺ຂເວ, ອພ຺ຠານາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ…ເປ… ອນາວາສາ…ເປ… ອາວາສາ ວາ ອນາວາສາ ວາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ສມານສໍວາສກາ, ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ສກ຺ໂກມິ ອຊ຺ເຊວ ຄນ຺ຕຸນ຺ຕິ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອພ຺ຠານາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປກຕຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອາວາເສ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ, ນ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອນາວາເສ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ, ນ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອາວາເສ ວາ ອນາວາເສ ວາ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ; ປກຕຕ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ທິສ຺ວາ ອາສນາ ວຸຏ຺ຐາຕພ຺ພໍ, ປກຕຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອາສເນນ ນິມນ຺ເຕຕພ຺ໂພ; ນ ປກຕຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ ເອກາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ, ນ ນີເຈ ອາສເນ ນິສິນ຺ເນ ອຸຈ຺ເຈ ອາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ, ນ ຉມາຍໍ ນິສິນ຺ເນ ອາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ; ນ ເອກຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ, ນ ນີເຈ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມນ຺ເຕ ອຸຈ຺ເຈ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ, ນ ຉມາຍໍ ຈງ຺ກມນ຺ເຕ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອພ຺ຠານາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປາຣິວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ…ເປ… ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ…ເປ… ມານຕ຺ຕາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ…ເປ… ມານຕ຺ຕຈາຣິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ…ເປ… ອພ຺ຠານາຣເຫນ ວຸຑ຺ຒຕເຣນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອາວາເສ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ, ນ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອນາວາເສ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ; ນ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອາວາເສ ວາ ອນາວາເສ ວາ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ; ນ ເອກາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ, ນ ນີເຈ ອາສເນ ນິສິນ຺ເນ ອຸຈ຺ເຈ ອາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ, ນ ຉມາຍໍ ນິສິນ຺ເນ ອາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ; ນ ເອກຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ, ນ ນີເຈ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມນ຺ເຕ ອຸຈ຺ເຈ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ, ນ ຉມາຍໍ ຈງ຺ກມນ຺ເຕ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ.

[ມຫາວ. ໓໙໓] ‘‘ອພ຺ຠານາຣຫຈຕຸຕ຺ໂຖ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຣິວາສໍ ທເທຍ຺ຍ, ມູລາຍ ປຏິກສ຺ເສຍ຺ຍ, ມານຕ຺ຕໍ ທເທຍ຺ຍ, ຕໍວີໂສ ອພ຺ເຠຍ຺ຍ, ອກມ຺ມໍ, ນ ຈ ກຣຓີຍ’’ນ຺ຕິ.

ອພ຺ຠານາຣຫວຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

ປາຣິວາສິກກ຺ຂນ຺ຘໂກ ທຸຕິໂຍ.

ອິມມ຺ຫິ ຂນ຺ຘເກ ວຕ຺ຖູ ປຎ຺ຈ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ປາຣິວາສິກາ ສາເທນ຺ຕິ, ປກຕຕ຺ຕານ ຠິກ຺ຂຸນໍ;

ອຠິວາທນໍ ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ, ອຎ຺ຊລິຎ຺ຈ ສາມີຈິຍໍ.

ອາສນໍ ເສຍ຺ຍາຠິຫາຣໍ, ປາໂທ ປີຐໍ ກຖລິກໍ;

ປຕ຺ຕໍ ນຫາເນ ປຣິກມ຺ມໍ, ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຈ ເປສລາ.

ທຸກ຺ກຏໍ ສາທິຍນ຺ຕສ຺ສ, ມິຖຸ ປຎ຺ຈ ຍຖາວຸຑ຺ຒໍ [ປຸນາປເຣ (ກ.)];

ອຸໂປສຖໍ ປວາຣຓໍ, ວສ຺ສິໂກໂຓຊໂຠຊນໍ.

ສມ຺ມາ ຈ ວຕ຺ຕນາ ຕຕ຺ຖ, ປກຕຕ຺ຕສ຺ສ ຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ;

ໂຍ ຈ ໂຫຕິ ປຣິຍນ຺ໂຕ, ປຸເຣ ປຈ຺ຉາ ຕເຖວ ຈ [ນ ປຸເຣ ປຈ຺ຉາສມເຓນ (ສີ. ສ຺ຍາ.)].

ອາຣຎ຺ຎປິຓ຺ຑນີຫາໂຣ, ອາຄນ຺ຕຸເກ ອຸໂປສເຖ;

ປວາຣຓາຍ ທູເຕນ, ຄນ຺ຕພ຺ໂພ ຈ ສຠິກ຺ຂຸໂກ.

ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ຈ ວຸຏ຺ຐານໍ, ຕເຖວ ຈ ນິມນ຺ຕເຍ;

ອາສເນ ນີເຈ ຈງ຺ກເມ, ຉມາຍໍ ຈງ຺ກເມນ ຈ.

ວຸຑ຺ຒຕເຣນ ອກມ຺ມໍ, ຣຕ຺ຕິຈ຺ເຉທາ ຈ ໂສຘນາ;

ນິກ຺ຂິປນໍ ສມາທານໍ, ວຕ຺ຕໍວ ປາຣິວາສິເກ [ຣຕ຺ຕິ ວາ ປາຣິວາສິເກ (ກ.), ຎາຕພ຺ພໍ ປາຣິວາສິກາ (ສີ. ສ຺ຍາ.)].

ມູລາຍ ມານຕ຺ຕາຣຫາ, ຕຖາ ມານຕ຺ຕຈາຣິກາ;

ອພ຺ຠານາຣເຫ ນໂຍ ຈາປິ, ສມ຺ເຠທໍ ນຍໂຕ [ສມ຺ເຠທນຍໂຕ (ສ຺ຍາ.)] ປຸນ.

ປາຣິວາສິເກສຸ ຕໂຍ, ຈຕຸ ມານຕ຺ຕຈາຣິເກ;

ນ ສເມນ຺ຕິ ຣຕ຺ຕິຈ຺ເຉເທສຸ [ຣຕ຺ຕິຈ຺ເຉເທ (ອິຕິປິ), ຣຕ຺ຕິຈ຺ເຉທາ (ສ຺ຍາ.)], ມານຕ຺ເຕສຸ ຈ ເທວສິ;

ທ຺ເວ ກມ຺ມາ ສທິສາ ເສສາ, ຕໂຍ ກມ຺ມາ ສມາສມາຕິ [ສມາ ມຕາຕິ (ສີ.)].

ປາຣິວາສິກກ຺ຂນ຺ຘກໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.