໒. ປາຣິວາສິກກ຺ຂນ຺ຘກໍ

໑. ປາຣິວາສິກວຕ຺ຕໍ

໗໕. ເຕນ ສມເຍນ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ ເຊຕວເນ ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ປາຣິວາສິກາ ຠິກ຺ຂູ ສາທິຍນ຺ຕິ ປກຕຕ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຠິວາທນໍ, ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ, ອຎ຺ຊລິກມ຺ມໍ, ສາມີຈິກມ຺ມໍ, ອາສນາຠິຫາຣໍ, ເສຍ຺ຍາຠິຫາຣໍ, ປາໂທທກໍ ປາທປີຐໍ, ປາທກຖລິກໍ, ປຕ຺ຕຈີວຣປຏິຄ຺ຄຫຓໍ, ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມໍ. ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ເຕ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ປາຣິວາສິກາ ຠິກ຺ຂູ ສາທິຍິສ຺ສນ຺ຕິ ປກຕຕ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຠິວາທນໍ, ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ, ອຎ຺ຊລິກມ຺ມໍ, ສາມີຈິກມ຺ມໍ, ອາສນາຠິຫາຣໍ, ເສຍ຺ຍາຠິຫາຣໍ, ປາໂທທກໍ ປາທປີຐໍ, ປາທກຖລິກໍ, ປຕ຺ຕຈີວຣປຏິຄ຺ຄຫຓໍ, ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມ’’ນ຺ຕິ! ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເອຕສ຺ມິໍ ນິທາເນ ເອຕສ຺ມິໍ ປກຣເຓ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ສນ຺ນິປາຕາເປຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ປຏິປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣິວາສິກາ ຠິກ຺ຂູ ສາທິຍນ຺ຕິ ປກຕຕ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຠິວາທນໍ, ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ, ອຎ຺ຊລິກມ຺ມໍ, ສາມີຈິກມ຺ມໍ, ອາສນາຠິຫາຣໍ, ເສຍ຺ຍາຠິຫາຣໍ, ປາໂທທກໍ ປາທປີຐໍ, ປາທກຖລິກໍ, ປຕ຺ຕຈີວຣປຏິຄ຺ຄຫຓໍ, ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ – ‘‘ອນນຸຈ຺ຉວິກໍ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣິວາສິກາ ຠິກ຺ຂູ ສາທິຍິສ຺ສນ຺ຕິ ປກຕຕ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຠິວາທນໍ, ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ, ອຎ຺ຊລິກມ຺ມໍ, ສາມີຈິກມ຺ມໍ, ອາສນາຠິຫາຣໍ, ເສຍ຺ຍາຠິຫາຣໍ, ປາໂທທກໍ ປາທປີຐໍ, ປາທກຖລິກໍ, ປຕ຺ຕຈີວຣປຏິຄ຺ຄຫຓໍ, ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມໍ. ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ວິຄຣຫິຕ຺ວາ…ເປ… ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣິວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສາທິຕພ຺ພໍ ປກຕຕ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຠິວາທນໍ, ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ, ອຎ຺ຊລິກມ຺ມໍ, ສາມີຈິກມ຺ມໍ, ອາສນາຠິຫາໂຣ, ເສຍ຺ຍາຠິຫາໂຣ, ປາໂທທກໍ ປາທປີຐໍ, ປາທກຖລິກໍ, ປຕ຺ຕຈີວຣປຏິຄ຺ຄຫຓໍ, ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມໍ. ໂຍ ສາທິເຍຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ.

‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣິວາສິການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ມິຖຸ ຍຖາວຸຑ຺ຒໍ ອຠິວາທນໍ, ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ, ອຎ຺ຊລິກມ຺ມໍ, ສາມີຈິກມ຺ມໍ, ອາສນາຠິຫາຣໍ, ເສຍ຺ຍາຠິຫາຣໍ, ປາໂທທກໍ ປາທປີຐໍ, ປາທກຖລິກໍ, ປຕ຺ຕຈີວຣປຏິຄ຺ຄຫຓໍ, ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມໍ.

‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣິວາສິການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ປຎ຺ຈ ຍຖາວຸຑ຺ຒໍ – ອຸໂປສຖໍ, ປວາຣຓໍ, ວສ຺ສິກສາຏິກໍ, ໂອໂຓຊນໍ, ຠຕ຺ຕໍ. ເຕນ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣິວາສິການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ວຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎເປສ຺ສາມິ ຍຖາ ປາຣິວາສິເກຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ວຕ຺ຕິຕພ຺ພໍ.

໗໖. ‘‘ປາຣິວາສິເກນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນາ ສມ຺ມາ ວຕ຺ຕິຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ສມ຺ມາວຕ຺ຕນາ –

ນ ອຸປສມ຺ປາເທຕພ຺ພໍ, ນ ນິສ຺ສໂຍ ທາຕພ຺ໂພ, ນ ສາມເຓໂຣ ອຸປຏ຺ຐາເປຕພ຺ໂພ, ນ ຠິກ຺ຂຸໂນວາທກສມ຺ມຸຕິ ສາທິຕພ຺ພາ, ສມ຺ມເຕນປິ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ນ ໂອວທິຕພ຺ພາ. ຍາຍ ອາປຕ຺ຕິຍາ ສງ຺ເຆນ ປຣິວາໂສ ທິນ຺ໂນ ໂຫຕິ ສາ ອາປຕ຺ຕິ ນ ອາປຊ຺ຊິຕພ຺ພາ, ອຎ຺ຎາ ວາ ຕາທິສິກາ, ຕໂຕ ວາ ປາປິຏ຺ຐຕຣາ; ກມ຺ມໍ ນ ຄຣຫິຕພ຺ພໍ, ກມ຺ມິກາ ນ ຄຣຫິຕພ຺ພາ. ນ ປກຕຕ຺ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອຸໂປສໂຖ ຐເປຕພ຺ໂພ, ນ ປວາຣຓາ ຐເປຕພ຺ພາ, ນ ສວຈນີຍໍ ກາຕພ຺ພໍ, ນ ອນຸວາໂທ ປຏ຺ຐເປຕພ຺ໂພ, ນ ໂອກາໂສ ກາເຣຕພ຺ໂພ, ນ ໂຈເທຕພ຺ໂພ, ນ ສາເຣຕພ຺ໂພ, ນ ຠິກ຺ຂູຫິ ສມ຺ປໂຍເຊຕພ຺ພໍ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣິວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປກຕຕ຺ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ປຸຣໂຕ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ, ນ ປຸຣໂຕ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ໂຍ ໂຫຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ ອາສນປຣິຍນ຺ໂຕ ເສຍ຺ຍາປຣິຍນ຺ໂຕ ວິຫາຣປຣິຍນ຺ໂຕ ໂສ ຕສ຺ສ ປທາຕພ຺ໂພ. ເຕນ ຈ ໂສ ສາທິຕພ຺ໂພ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣິວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປກຕຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຸເຣສມເຓນ ວາ ປຈ຺ຉາສມເຓນ ວາ ກຸລານິ ອຸປສງ຺ກມິຕພ຺ພານິ, ນ ອາຣຎ຺ຎິກງ຺ຄໍ ສມາທາຕພ຺ພໍ [ສມາທິຕພ຺ພໍ (ກ.)], ນ ປິຓ຺ຑປາຕິກງ຺ຄໍ ສມາທາຕພ຺ພໍ, ນ ຈ ຕປ຺ປຈ຺ຈຍາ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ນີຫຣາເປຕພ຺ໂພ – ມາ ມໍ ຊານິໍສູຕິ.

‘‘ປາຣິວາສິເກນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນາ ອາຄນ຺ຕຸເກນ ອາໂຣເຈຕພ຺ພໍ, ອາຄນ຺ຕຸກສ຺ສ ອາໂຣເຈຕພ຺ພໍ, ອຸໂປສເຖ ອາໂຣເຈຕພ຺ພໍ, ປວາຣຓາຍ ອາໂຣເຈຕພ຺ພໍ. ສເຈ ຄິລາໂນ ໂຫຕິ, ທູເຕນປິ ອາໂຣເຈຕພ຺ພໍ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣິວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣິວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ. ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣິວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣິວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອນາວາສາ ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ. ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣິວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອນາວາສາ ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ. ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣິວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອນາວາສາ ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣິວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ວາ ອນາວາສາ ວາ ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ. ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣິວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ວາ ອນາວາສາ ວາ ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ. ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣິວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ວາ ອນາວາສາ ວາ ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣິວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ນານາສໍວາສກາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ. ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣິວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ນານາສໍວາສກາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ. ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣິວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ນານາສໍວາສກາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣິວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອນາວາສາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ນານາສໍວາສກາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ. ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣິວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອນາວາສາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ນານາສໍວາສກາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ. ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣິວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອນາວາສາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ນານາສໍວາສກາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣິວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ວາ ອນາວາສາ ວາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ນານາສໍວາສກາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ. ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣິວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ວາ ອນາວາສາ ວາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ນານາສໍວາສກາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ. ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣິວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ວາ ອນາວາສາ ວາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ນານາສໍວາສກາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

໘໐. ‘‘ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣິວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ສມານສໍວາສກາ, ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ສກ຺ໂກມິ ອຊ຺ເຊວ ຄນ຺ຕຸນ຺ຕິ.

‘‘ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣິວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ສມານສໍວາສກາ, ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ສກ຺ໂກມິ ອຊ຺ເຊວ ຄນ຺ຕຸນ຺ຕິ.

‘‘ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣິວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ສມານສໍວາສກາ, ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ສກ຺ໂກມິ ອຊ຺ເຊວ ຄນ຺ຕຸນ຺ຕິ.

‘‘ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣິວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອນາວາສາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ສມານສໍວາສກາ, ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ສກ຺ໂກມິ ອຊ຺ເຊວ ຄນ຺ຕຸນ຺ຕິ.

‘‘ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣິວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອນາວາສາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ສມານສໍວາສກາ, ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ສກ຺ໂກມິ ອຊ຺ເຊວ ຄນ຺ຕຸນ຺ຕິ.

‘‘ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣິວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອນາວາສາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ສມານສໍວາສກາ, ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ສກ຺ໂກມິ ອຊ຺ເຊວ ຄນ຺ຕຸນ຺ຕິ.

‘‘ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣິວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ວາ ອນາວາສາ ວາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ສມານສໍວາສກາ, ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ສກ຺ໂກມິ ອຊ຺ເຊວ ຄນ຺ຕຸນ຺ຕິ.

‘‘ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣິວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ວາ ອນາວາສາ ວາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ສມານສໍວາສກາ, ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ສກ຺ໂກມິ ອຊ຺ເຊວ ຄນ຺ຕຸນ຺ຕິ.

‘‘ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣິວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ວາ ອນາວາສາ ວາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ສມານສໍວາສກາ, ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ສກ຺ໂກມິ ອຊ຺ເຊວ ຄນ຺ຕຸນ຺ຕິ.

໘໑. ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣິວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປກຕຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອາວາເສ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ, ນ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອນາວາເສ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ, ນ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອາວາເສ ວາ ອນາວາເສ ວາ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ. ປກຕຕ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ທິສ຺ວາ ອາສນາ ວຸຏ຺ຐາຕພ຺ພໍ. ປກຕຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອາສເນນ ນິມນ຺ເຕຕພ຺ໂພ. ນ ປກຕຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ ເອກາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ, ນ ນີເຈ ອາສເນ ນິສິນ຺ເນ ອຸຈ຺ເຈ ອາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ, ນ ຉມາຍໍ ນິສິນ຺ເນ ອາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ; ນ ເອກຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ, ນ ນີເຈ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມນ຺ເຕ ອຸຈ຺ເຈ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ, ນ ຉມາຍໍ ຈງ຺ກມນ຺ເຕ [ຈງ຺ກມນ຺ຕໍ (ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ສໍວຓ຺ເຓຕພ຺ພປາໂຐ)] ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ.

໘໒. ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ປາຣິວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປາຣິວາສິເກນ ວຸຑ຺ຒຕເຣນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ…ເປ… ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ…ເປ… ມານຕ຺ຕາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ…ເປ… ມານຕ຺ຕຈາຣິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ…ເປ… ອພ຺ຠານາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອາວາເສ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ, ນ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອນາວາເສ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ, ນ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອາວາເສ ວາ ອນາວາເສ ວາ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ; ນ ເອກາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ, ນ ນີເຈ ອາສເນ ນິສິນ຺ເນ ອຸຈ຺ເຈ ອາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ, ນ ຉມາຍໍ ນິສິນ຺ເນ ອາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ; ນ ເອກຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ, ນ ນີເຈ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມນ຺ເຕ ອຸຈ຺ເຈ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ, ນ ຉມາຍໍ ຈງ຺ກມນ຺ເຕ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ.

[ມຫາວ. ໓໙໓] ‘‘ປາຣິວາສິກຈຕຸຕ຺ໂຖ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຣິວາສໍ ທເທຍ຺ຍ, ມູລາຍ ປຏິກສ຺ເສຍ຺ຍ, ມານຕ຺ຕໍ ທເທຍ຺ຍ, ຕໍວີໂສ ອພ຺ເຠຍ຺ຍ, ອກມ຺ມໍ [ອກມ຺ມໍ ຕໍ (ສ຺ຍາ.)], ນ ຈ ກຣຓີຍ’’ນ຺ຕິ.

ຈຕຸນ຺ນວຸຕິປາຣິວາສິກວຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໘໓. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອຸປາລິ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ. ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອຸປາລິ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກຕິ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ປາຣິວາສິກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຣຕ຺ຕິຈ຺ເຉທາ’’ຕິ? ‘‘ຕໂຍ ໂຂ, ອຸປາລິ, ປາຣິວາສິກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຣຕ຺ຕິຈ຺ເຉທາ. ສຫວາໂສ, ວິປ຺ປວາໂສ, ອນາໂຣຈນາ – ອິເມ ໂຂ, ອຸປາລິ, ຕໂຍ ປາຣິວາສິກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຣຕ຺ຕິຈ຺ເຉທາ’’ຕິ.

໘໔. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ມຫາຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆ ສນ຺ນິປຕິໂຕ ໂຫຕິ. ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ ປາຣິວາສິກາ ຠິກ຺ຂູ ປຣິວາສໍ ໂສເຘຕຸໍ. ຠຄວໂຕ [ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ (ສ຺ຍາ., ເອວມຸປຣິປິ)] ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຣິວາສໍ ນິກ຺ຂິປິຕຸໍ. ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ໂພ. ເຕນ ປາຣິວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ເອກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອກໍສໍ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄໍ ກຣິຕ຺ວາ ອຸກ຺ກຸຏິກໍ ນິສີທິຕ຺ວາ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘ປຣິວາສໍ ນິກ຺ຂິປາມີ’ຕິ. ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ ປຣິວາໂສ. ‘ວຕ຺ຕໍ ນິກ຺ຂິປາມີ’ຕິ. ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ ປຣິວາໂສ.

໘໕. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສາວຕ຺ຖິຍາ ຠິກ຺ຂູ ຕຫໍ ຕຫໍ ປກ຺ກມິໍສຸ. ສກ຺ໂກນ຺ຕິ ປາຣິວາສິກາ ຠິກ຺ຂູ ປຣິວາສໍ ໂສເຘຕຸໍ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຣິວາສໍ ສມາທິຍິຕຸໍ [ສມາທາຕຸໍ (ສ຺ຍາ. ກໍ.)]. ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມາທິຍິຕພ຺ໂພ [ສມາທິຕພ຺ໂພ (ສີ. ສ຺ຍາ. ກໍ.)]. ເຕນ ປາຣິວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ເອກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອກໍສໍ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄໍ ກຣິຕ຺ວາ ອຸກ຺ກຸຏິກໍ ນິສີທິຕ຺ວາ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘ປຣິວາສໍ ສມາທິຍາມີ’ຕິ. ສມາທິນ຺ໂນ ໂຫຕິ ປຣິວາໂສ. ‘ວຕ຺ຕໍ ສມາທິຍາມີ’ຕິ. ສມາທິນ຺ໂນ ໂຫຕິ ປຣິວາໂສ’’.

ປາຣິວາສິກວຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໒. ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣຫວຕ຺ຕໍ

໘໖. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣຫາ ຠິກ຺ຂູ ສາທິຍນ຺ຕິ ປກຕຕ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຠິວາທນໍ, ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ, ອຎ຺ຊລິກມ຺ມໍ, ສາມີຈິກມ຺ມໍ, ອາສນາຠິຫາຣໍ, ເສຍ຺ຍາຠິຫາຣໍ, ປາໂທທກໍ ປາທປີຐໍ, ປາທກຖລິກໍ, ປຕ຺ຕຈີວຣປຏິຄ຺ຄຫຓໍ, ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມໍ. ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ເຕ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣຫາ ຠິກ຺ຂູ ສາທິຍິສ຺ສນ຺ຕິ ປກຕຕ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຠິວາທນໍ, ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ…ເປ… ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເອຕສ຺ມິໍ ນິທາເນ ເອຕສ຺ມິໍ ປກຣເຓ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ສນ຺ນິປາຕາເປຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ປຏິປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣຫາ ຠິກ຺ຂູ ສາທິຍນ຺ຕິ ປກຕຕ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຠິວາທນໍ, ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ…ເປ… ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ – ‘‘ອນນຸຈ຺ຉວິກໍ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣຫາ ຠິກ຺ຂູ ສາທິຍິສ຺ສນ຺ຕິ ປກຕຕ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຠິວາທນໍ, ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ…ເປ… ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມໍ! ເນຕໍ ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ວິຄຣຫິຕ຺ວາ…ເປ… ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສາທິຕພ຺ພໍ ປກຕຕ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຠິວາທນໍ, ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ, ອຎ຺ຊລິກມ຺ມໍ, ສາມີຈິກມ຺ມໍ, ອາສນາຠິຫາໂຣ, ເສຍ຺ຍາຠິຫາໂຣ, ປາໂທທກໍ ປາທປີຐໍ, ປາທກຖລິກໍ, ປຕ຺ຕຈີວຣປຏິຄ຺ຄຫຓໍ, ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມໍ. ໂຍ ສາທິເຍຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣຫານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ມິຖຸ ຍຖາວຸຑ຺ຒໍ ອຠິວາທນໍ, ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ…ເປ… ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມໍ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣຫານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ປຎ຺ຈ ຍຖາວຸຑ຺ຒໍ – ອຸໂປສຖໍ, ປວາຣຓໍ, ວສ຺ສິກສາຏິກໍ, ໂອໂຓຊນໍ, ຠຕ຺ຕໍ. ເຕນ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣຫານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ວຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາເປສ຺ສາມິ ຍຖາ ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ວຕ຺ຕິຕພ຺ພໍ.

໘໗. ‘‘ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນາ ສມ຺ມາ ວຕ຺ຕິຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ສມ຺ມາວຕ຺ຕນາ –

ນ ອຸປສມ຺ປາເທຕພ຺ພໍ, ນ ນິສ຺ສໂຍ ທາຕພ຺ໂພ, ນ ສາມເຓໂຣ ອຸປຏ຺ຐາເປຕພ຺ໂພ, ນ ຠິກ຺ຂຸໂນວາທກສມ຺ມຸຕິ ສາທິຕພ຺ພາ, ສມ຺ມເຕນປິ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ນ ໂອວທິຕພ຺ພາ. ຍາຍ ອາປຕ຺ຕິຍາ ສງ຺ເຆນ ມູລາຍ ປຏິກສ຺ສນາຣໂຫ ກໂຕ ໂຫຕິ ສາ ອາປຕ຺ຕິ ນ ອາປຊ຺ຊິຕພ຺ພາ, ອຎ຺ຎາ ວາ ຕາທິສິກາ, ຕໂຕ ວາ ປາປິຏ຺ຐຕຣາ; ກມ຺ມໍ ນ ຄຣຫິຕພ຺ພໍ, ກມ຺ມິກາ ນ ຄຣຫິຕພ຺ພາ. ນ ປກຕຕ຺ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອຸໂປສໂຖ ຐເປຕພ຺ໂພ, ນ ປວາຣຓາ ຐເປຕພ຺ພາ, ນ ສວຈນີຍໍ ກາຕພ຺ພໍ, ນ ອນຸວາໂທ ປຏ຺ຐເປຕພ຺ໂພ, ນ ໂອກາໂສ ກາເຣຕພ຺ໂພ, ນ ໂຈເທຕພ຺ໂພ, ນ ສາເຣຕພ຺ໂພ, ນ ຠິກ຺ຂູຫິ ສມ຺ປໂຍເຊຕພ຺ພໍ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປກຕຕ຺ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ປຸຣໂຕ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ, ນ ປຸຣໂຕ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ໂຍ ໂຫຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ ອາສນປຣິຍນ຺ໂຕ ເສຍ຺ຍາປຣິຍນ຺ໂຕ ວິຫາຣປຣິຍນ຺ໂຕ ໂສ ຕສ຺ສ ປທາຕພ຺ໂພ. ເຕນ ຈ ໂສ ສາທິຕພ຺ໂພ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປກຕຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຸເຣສມເຓນ ວາ ປຈ຺ຉາສມເຓນ ວາ ກຸລານິ ອຸປສງ຺ກມິຕພ຺ພານິ, ນ ອາຣຎ຺ຎິກງ຺ຄໍ ສມາທາຕພ຺ພໍ, ນ ປິຓ຺ຑປາຕິກງ຺ຄໍ ສມາທາຕພ຺ພໍ, ນ ຈ ຕປ຺ປຈ຺ຈຍາ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ນີຫຣາເປຕພ຺ໂພ – ມາ ມໍ ຊານິໍສູຕິ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອນາວາສາ ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ…ເປ… ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ…ເປ… ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ວາ ອນາວາສາ ວາ ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ…ເປ… ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ…ເປ… ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ນານາສໍວາສກາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອນາວາສາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ນານາສໍວາສກາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ວາ ອນາວາສາ ວາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ນານາສໍວາສກາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ສມານສໍວາສກາ, ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ສກ຺ໂກມິ ອຊ຺ເຊວ ຄນ຺ຕຸນ຺ຕິ.

‘‘ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອນາວາສາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ສມານສໍວາສກາ, ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ສກ຺ໂກມິ ອຊ຺ເຊວ ຄນ຺ຕຸນ຺ຕິ.

‘‘ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ວາ ອນາວາສາ ວາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ສມານສໍວາສກາ, ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ສກ຺ໂກມິ ອຊ຺ເຊວ ຄນ຺ຕຸນ຺ຕິ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປກຕຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອາວາເສ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ, ນ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອນາວາເສ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ, ນ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອາວາເສ ວາ ອນາວາເສ ວາ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ; ປກຕຕ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ທິສ຺ວາ ອາສນາ ວຸຏ຺ຐາຕພ຺ພໍ, ປກຕຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອາສເນນ ນິມນ຺ເຕຕພ຺ໂພ; ນ ປກຕຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ ເອກາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ; ນ ນີເຈ ອາສເນ ນິສິນ຺ເນ ອຸຈ຺ເຈ ອາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ; ນ ຉມາຍໍ ນິສິນ຺ເນ ອາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ; ນ ເອກຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ, ນ ນີເຈ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມນ຺ເຕ ອຸຈ຺ເຈ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ, ນ ຉມາຍໍ ຈງ຺ກມນ຺ເຕ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປາຣິວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ…ເປ… ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ ວຸຑ຺ຒຕເຣນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ…ເປ… ມານຕ຺ຕາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ…ເປ… ມານຕ຺ຕຈາຣິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ…ເປ… ອພ຺ຠານາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອາວາເສ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ, ນ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອນາວາເສ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ, ນ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອາວາເສ ວາ ອນາວາເສ ວາ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ; ນ ເອກາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ; ນ ນີເຈ ອາສເນ ນິສິນ຺ເນ ອຸຈ຺ເຈ ອາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ, ນ ຉມາຍໍ ນິສິນ຺ເນ ອາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ; ນ ເອກຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ, ນ ນີເຈ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມນ຺ເຕ ອຸຈ຺ເຈ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ, ນ ຉມາຍໍ ຈງ຺ກມນ຺ເຕ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ.

[ມຫາວ. ໓໙໓] ‘‘ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣຫຈຕຸຕ຺ໂຖ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຣິວາສໍ ທເທຍ຺ຍ, ມູລາຍ ປຏິກສ຺ເສຍ຺ຍ, ມານຕ຺ຕໍ ທເທຍ຺ຍ, ຕໍວີໂສ ອພ຺ເຠຍ຺ຍ, ອກມ຺ມໍ, ນ ຈ ກຣຓີຍ’’ນ຺ຕິ.

ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣຫວຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໓. ມານຕ຺ຕາຣຫວຕ຺ຕໍ

໘໘. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ມານຕ຺ຕາຣຫາ ຠິກ຺ຂູ ສາທິຍນ຺ຕິ ປກຕຕ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຠິວາທນໍ, ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ, ອຎ຺ຊລິກມ຺ມໍ, ສາມີຈິກມ຺ມໍ, ອາສນາຠິຫາຣໍ, ເສຍ຺ຍາຠິຫາຣໍ, ປາໂທທກໍ ປາທປີຐໍ, ປາທກຖລິກໍ, ປຕ຺ຕຈີວຣປຏິຄ຺ຄຫຓໍ, ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມໍ. ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ …ເປ… ເຕ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ມານຕ຺ຕາຣຫາ ຠິກ຺ຂູ ສາທິຍິສ຺ສນ຺ຕິ ປກຕຕ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຠິວາທນໍ, ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ, ອຎ຺ຊລິກມ຺ມໍ, ສາມີຈິກມ຺ມໍ, ອາສນາຠິຫາຣໍ, ເສຍ຺ຍາຠິຫາຣໍ, ປາໂທທກໍ ປາທປີຐໍ, ປາທກຖລິກໍ, ປຕ຺ຕຈີວຣປຏິຄ຺ຄຫຓໍ, ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມ’’ນ຺ຕິ! ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ…ເປ… ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕາຣຫາ ຠິກ຺ຂູ ສາທິຍນ຺ຕິ ປກຕຕ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຠິວາທນໍ, ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ…ເປ… ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ – ‘‘ອນນຸຈ຺ຉວິກໍ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕາຣຫາ ຠິກ຺ຂູ ສາທິຍິສ຺ສນ຺ຕິ ປກຕຕ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຠິວາທນໍ…ເປ… ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມໍ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ວິຄຣຫິຕ຺ວາ…ເປ… ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສາທິຕພ຺ພໍ ປກຕຕ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຠິວາທນໍ, ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ…ເປ… ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມໍ. ໂຍ ສາທິເຍຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕາຣຫານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ມິຖຸ ຍຖາວຸຑ຺ຒໍ ອຠິວາທນໍ, ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ…ເປ… ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມໍ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕາຣຫານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ປຎ຺ຈ ຍຖາວຸຑ຺ຒໍ – ອຸໂປສຖໍ, ປວາຣຓໍ, ວສ຺ສິກສາຏິກໍ, ໂອໂຓຊນໍ, ຠຕ຺ຕໍ. ເຕນ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕາຣຫານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ວຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາເປສ຺ສາມິ ຍຖາ ມານຕ຺ຕາຣເຫຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ວຕ຺ຕິຕພ຺ພໍ.

໘໙. ‘‘ມານຕ຺ຕາຣເຫນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນາ ສມ຺ມາ ວຕ຺ຕິຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ສມ຺ມາວຕ຺ຕນາ –

ນ ອຸປສມ຺ປາເທຕພ຺ພໍ…ເປ… (ຍຖາ ມູລາຍ ປຏິກສ຺ສນາ, ຕຖາ ວິຕ຺ຖາເຣຕພ຺ພໍ.) ນ ຠິກ຺ຂູຫິ ສມ຺ປໂຍເຊຕພ຺ພໍ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປກຕຕ຺ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ປຸຣໂຕ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ, ນ ປຸຣໂຕ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ໂຍ ໂຫຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ ອາສນປຣິຍນ຺ໂຕ ເສຍ຺ຍາປຣິຍນ຺ໂຕ ວິຫາຣປຣິຍນ຺ໂຕ ໂສ ຕສ຺ສ ປທາຕພ຺ໂພ. ເຕນ ຈ ໂສ ສາທິຕພ຺ໂພ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປກຕຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຸເຣສມເຓນ ວາ ປຈ຺ຉາສມເຓນ ວາ ກຸລານິ ອຸປສງ຺ກມິຕພ຺ພານິ, ນ ອາຣຎ຺ຎິກງ຺ຄໍ ສມາທາຕພ຺ພໍ, ນ ປິຓ຺ຑປາຕິກງ຺ຄໍ ສມາທາຕພ຺ພໍ, ນ ຈ ຕປ຺ປຈ຺ຈຍາ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ນີຫຣາເປຕພ຺ໂພ – ມາ ມໍ ຊານິໍສູຕິ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມນຕ຺ຕາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອນາວາສາ ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ…ເປ… ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ…ເປ… ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ວາ ອນາວາສາ ວາ ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ…ເປ… ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ…ເປ… ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ນານາສໍວາສກາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອນາວາສາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ …ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ນານາສໍວາສກາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ວາ ອນາວາສາ ວາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ນານາສໍວາສກາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ສມານສໍວາສກາ, ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ສກ຺ໂກມິ ອຊ຺ເຊວ ຄນ຺ຕຸນ຺ຕິ.

‘‘ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອນາວາສາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ສມານສໍວາສກາ, ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ສກ຺ໂກມິ ອຊ຺ເຊວ ຄນ຺ຕຸນ຺ຕິ.

‘‘ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ວາ ອນາວາສາ ວາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ສມານສໍວາສກາ, ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ສກ຺ໂກມິ ອຊ຺ເຊວ ຄນ຺ຕຸນ຺ຕິ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປກຕຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອາວາເສ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ, ນ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອນາວາເສ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ, ນ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອາວາເສ ວາ ອນາວາເສ ວາ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ. ປກຕຕ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ທິສ຺ວາ ອາສນາ ວຸຏ຺ຐາຕພ຺ພໍ. ປກຕຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອາສເນນ ນິມນ຺ເຕຕພ຺ໂພ. ນ ປກຕຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ ເອກາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ, ນ ນີເຈ ອາສເນ ນິສິນ຺ເນ ອຸຈ຺ເຈ ອາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ, ນ ຉມາຍໍ ນິສິນ຺ເນ ອາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ; ນ ເອກຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ, ນ ນີເຈ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມນ຺ເຕ ອຸຈ຺ເຈ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ, ນ ຉມາຍໍ ຈງ຺ກມນ຺ເຕ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປາຣິວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ…ເປ… ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ…ເປ… ມານຕ຺ຕາຣເຫນ ວຸຑ຺ຒຕເຣນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ…ເປ… ມານຕ຺ຕຈາຣິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ…ເປ… ອພ຺ຠານາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອາວາເສ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ, ນ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອນາວາເສ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ, ນ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອາວາເສ ວາ ອນາວາເສ ວາ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ; ນ ເອກາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ, ນ ນີເຈ ອາສເນ ນິສິນ຺ເນ ອຸຈ຺ເຈ ອາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ, ນ ຉມາຍໍ ນິສິນ຺ເນ ອາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ; ນ ເອກຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ, ນ ນີເຈ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມນ຺ເຕ ອຸຈ຺ເຈ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ, ນ ຉມາຍໍ ຈງ຺ກມນ຺ເຕ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ.

[ມຫາວ. ໓໙໓] ‘‘ມານຕ຺ຕາຣຫຈຕຸຕ຺ໂຖ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຣິວາສໍ ທເທຍ຺ຍ, ມູລາຍ ປຏິກສ຺ເສຍ຺ຍ, ມານຕ຺ຕໍ ທເທຍ຺ຍ, ຕໍວີໂສ ອພ຺ເຠຍ຺ຍ, ອກມ຺ມໍ, ນ ຈ ກຣຓີຍ’’ນ຺ຕິ.

ມານຕ຺ຕາຣຫວຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໔. ມານຕ຺ຕຈາຣິກວຕ຺ຕໍ

໙໐. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ມານຕ຺ຕຈາຣິກາ ຠິກ຺ຂູ ສາທິຍນ຺ຕິ ປກຕຕ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຠິວາທນໍ, ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ, ອຎ຺ຊລິກມ຺ມໍ, ສາມີຈິກມ຺ມໍ, ອາສນາຠິຫາຣໍ, ເສຍ຺ຍາຠິຫາຣໍ, ປາໂທທກໍ ປາທປີຐໍ, ປາທກຖລິກໍ, ປຕ຺ຕຈີວຣປຏິຄ຺ຄຫຓໍ, ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມໍ. ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ເຕ ອຸຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ມານຕ຺ຕຈາຣິກາ ຠິກ຺ຂູ ສາທິຍິສ຺ສນ຺ຕິ ປກຕຕ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຠິວາທນໍ, ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ…ເປ… ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມ’’ນ຺ຕິ! ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເອຕສ຺ມິໍ ນິທາເນ ເອຕສ຺ມິໍ ປກຣເຓ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ສນ຺ນິປາຕາເປຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ປຏິປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕຈາຣິກາ ຠິກ຺ຂູ ສາທິຍນ຺ຕິ ປກຕຕ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຠິວາທນໍ, ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ…ເປ… ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ – ‘‘ອນນຸຈ຺ຉວິກໍ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕຈາຣິກາ ຠິກ຺ຂູ ສາທິຍິສ຺ສນ຺ຕິ ປກຕຕ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຠິວາທນໍ…ເປ… ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມໍ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ວິຄຣຫິຕ຺ວາ…ເປ… ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ –

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕຈາຣິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສາທິຕພ຺ພໍ ປກຕຕ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຠິວາທນໍ, ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ, ອຎ຺ຊລິກມ຺ມໍ, ສາມີຈິກມ຺ມໍ, ອາສນາຠິຫາໂຣ, ເສຍ຺ຍາຠິຫາໂຣ, ປາໂທທກໍ ປາທປີຐໍ, ປາທກຖລິກໍ, ປຕ຺ຕຈີວຣປຏິຄ຺ຄຫຓໍ, ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມໍ. ໂຍ ສາທິເຍຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕຈາຣິການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ມິຖຸ ຍຖາວຸຑ຺ຒໍ ອຠິວາທນໍ, ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ…ເປ… ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມໍ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕຈາຣິການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ປຎ຺ຈ ຍຖາວຸຑ຺ຒໍ – ອຸໂປສຖໍ, ປວາຣຓໍ, ວສ຺ສິກສາຏິກໍ, ໂອໂຓຊນໍ, ຠຕ຺ຕໍ. ເຕນ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕຈາຣິການໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ວຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎເປສ຺ສາມິ ຍຖາ ມານຕ຺ຕຈາຣິເກຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ວຕ຺ຕິຕພ຺ພໍ.

໙໑. ‘‘ມານຕ຺ຕຈາຣິເກນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນາ ສມ຺ມາ ວຕ຺ຕິຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ສມ຺ມາວຕ຺ຕນາ –

ນ ອຸປສມ຺ປາເທຕພ຺ພໍ, ນ ນິສ຺ສໂຍ ທາຕພ຺ໂພ, ນ ສາມເຓໂຣ ອຸປຏ຺ຐາເປຕພ຺ໂພ, ນ ຠິກ຺ຂຸໂນວາທກສມ຺ມຸຕິ ສາທິຕພ຺ພາ, ສມ຺ມເຕນປິ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ນ ໂອວທິຕພ຺ພາ. ຍາຍ ອາປຕ຺ຕິຍາ ສງ຺ເຆນ ມານຕ຺ຕໍ ທິນ຺ນໍ ໂຫຕິ ສາ ອາປຕ຺ຕິ ນ ອາປຊ຺ຊິຕພ຺ພາ, ອຎ຺ຎາ ວາ ຕາທິສິກາ, ຕໂຕ ວາ ປາປິຏ຺ຐຕຣາ; ກມ຺ມໍ ນ ຄຣຫິຕພ຺ພໍ, ກມ຺ມິກາ ນ ຄຣຫິຕພ຺ພາ. ນ ປກຕຕ຺ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອຸໂປສໂຖ ຐເປຕພ຺ໂພ, ນ ປວາຣຓາ ຐເປຕພ຺ພາ, ນ ສວຈນີຍໍ ກາຕພ຺ພໍ, ນ ອນຸວາໂທ ປຏ຺ຐເປຕພ຺ໂພ, ນ ໂອກາໂສ ກາເຣຕພ຺ໂພ, ນ ໂຈເທຕພ຺ໂພ, ນ ສາເຣຕພ຺ໂພ, ນ ຠິກ຺ຂູຫິ ສມ຺ປໂຍເຊຕພ຺ພໍ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕຈາຣິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປກຕຕ຺ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ປຸຣໂຕ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ, ນ ປຸຣໂຕ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ໂຍ ໂຫຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ ອາສນປຣິຍນ຺ໂຕ ເສຍ຺ຍາປຣິຍນ຺ໂຕ ວິຫາຣປຣິຍນ຺ໂຕ ໂສ ຕສ຺ສ ປທາຕພ຺ໂພ. ເຕນ ຈ ໂສ ສາທິຕພ຺ໂພ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕຈາຣິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປກຕຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຸເຣສມເຓນ ວາ ປຈ຺ຉາສມເຓນ ວາ ກຸລານິ ອຸປສງ຺ກມິຕພ຺ພານິ, ນ ອາຣຎ຺ຎິກງ຺ຄໍ ສມາທາຕພ຺ພໍ, ນ ປິຓ຺ຑປາຕິກງ຺ຄໍ ສມາທາຕພ຺ພໍ, ນ ຈ ຕປ຺ປຈ຺ຈຍາ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ນີຫຣາເປຕພ຺ໂພ – ມາ ມໍ ຊານິໍສູຕິ.

‘‘ມານຕ຺ຕຈາຣິເກນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນາ ອາຄນ຺ຕຸເກນ ອາໂຣເຈຕພ຺ພໍ, ອາຄນ຺ຕຸກສ຺ສ ອາໂຣເຈຕພ຺ພໍ, ອຸໂປສເຖ ອາໂຣເຈຕພ຺ພໍ, ປວາຣຓາຍ ອາໂຣເຈຕພ຺ພໍ, ເທວສິກໍ ອາໂຣເຈຕພ຺ພໍ. ສເຈ ຄິລາໂນ ໂຫຕິ, ທູເຕນປິ ອາໂຣເຈຕພ຺ພໍ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕຈາຣິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ສງ຺ເຆນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕຈາຣິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ສງ຺ເຆນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕຈາຣິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ສງ຺ເຆນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕຈາຣິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອນາວາສາ ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ…ເປ… ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ…ເປ… ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ສງ຺ເຆນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕຈາຣິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ວາ ອນາວາສາ ວາ ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ…ເປ… ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ…ເປ… ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ສງ຺ເຆນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕຈາຣິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ນານາສໍວາສກາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ສງ຺ເຆນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ນ ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕຈາຣິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອນາວາສາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ນານາສໍວາສກາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ສງ຺ເຆນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕຈາຣິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ວາ ອນາວາສາ ວາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ນານາສໍວາສກາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ສງ຺ເຆນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຠິກ຺ຂເວ ມານຕ຺ຕຈາຣິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ສມານສໍວາສກາ, ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ສກ຺ໂກມິ ອຊ຺ເຊວ ຄນ຺ຕຸນ຺ຕິ.

‘‘ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕຈາຣິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອນາວາສາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ສມານສໍວາສກາ, ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ສກ຺ໂກມິ ອຊ຺ເຊວ ຄນ຺ຕຸນ຺ຕິ.

‘‘ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕຈາຣິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ວາ ອນາວາສາ ວາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ສມານສໍວາສກາ, ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ສກ຺ໂກມິ ອຊ຺ເຊວ ຄນ຺ຕຸນ຺ຕິ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕຈາຣິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປກຕຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອາວາເສ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ, ນ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອນາວາເສ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ, ນ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອາວາເສ ວາ ອນາວາເສ ວາ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ. ປກຕຕ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ທິສ຺ວາ ອາສນາ ວຸຏ຺ຐາຕພ຺ພໍ. ປກຕຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອາສເນນ ນິມນ຺ເຕຕພ຺ໂພ. ນ ປກຕຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ ເອກາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ, ນ ນີເຈ ອາສເນ ນິສິນ຺ເນ ອຸຈ຺ເຈ ອາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ, ນ ຉມາຍໍ ນິສິນ຺ເນ ອາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ; ນ ເອກຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ, ນ ນີເຈ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມນ຺ເຕ ອຸຈ຺ເຈ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ, ນ ຉມາຍໍ ຈງ຺ກມນ຺ເຕ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕຈາຣິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປາຣິວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ…ເປ… ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ…ເປ… ມານຕ຺ຕາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ…ເປ… ມານຕ຺ຕຈາຣິເກນ ວຸຑ຺ຒຕເຣນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ…ເປ… ອພ຺ຠານາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອາວາເສ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ, ນ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອນາວາເສ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ, ນ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອາວາເສ ວາ ອນາວາເສ ວາ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ; ນ ເອກາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ, ນ ນີເຈ ອາສເນ ນິສິນ຺ເນ ອຸຈ຺ເຈ ອາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ, ນ ຉມາຍໍ ນິສິນ຺ເນ ອາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ; ນ ເອກຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ, ນ ນີເຈ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມນ຺ເຕ ອຸຈ຺ເຈ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ, ນ ຉມາຍໍ ຈງ຺ກມນ຺ເຕ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ.

[ມຫາວ. ໓໙໓] ‘‘ມານຕ຺ຕຈາຣິກຈຕຸຕ຺ໂຖ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຣິວາສໍ ທເທຍ຺ຍ, ມູລາຍ ປຏິກສ຺ເສຍ຺ຍ, ມານຕ຺ຕໍ ທເທຍ຺ຍ, ຕໍວີໂສ ອພ຺ເຠຍ຺ຍ, ອກມ຺ມໍ, ນ ຈ ກຣຓີຍ’’ນ຺ຕິ.

໙໒. ອຖ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອຸປາລິ ເຍນ ຠຄວາ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຠຄວນ຺ຕໍ ອຠິວາເທຕ຺ວາ ເອກມນ຺ຕໍ ນິສີທິ. ເອກມນ຺ຕໍ ນິສິນ຺ໂນ ໂຂ ອາຍສ຺ມາ ອຸປາລິ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ – ‘‘ກຕິ ນຸ ໂຂ, ຠນ຺ເຕ, ມານຕ຺ຕຈາຣິກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຣຕ຺ຕິຈ຺ເຉທາ’’ຕິ? ‘‘ຈຕ຺ຕາໂຣ ໂຂ, ອຸປາລິ, ມານຕ຺ຕຈາຣິກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຣຕ຺ຕິຈ຺ເຉທາ. ສຫວາໂສ, ວິປ຺ປວາໂສ, ອນາໂຣຈນາ, ອູເນ ຄເຓ ຈຣຓໍ [ຈຣຓນ຺ຕິ (ກ.)] – ອິເມ ໂຂ, ອຸປາລິ, ຈຕ຺ຕາໂຣ ມານຕ຺ຕຈາຣິກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຣຕ຺ຕິຈ຺ເຉທາ’’ຕິ.

໙໓. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ມຫາຠິກ຺ຂຸສງ຺ໂຆ ສນ຺ນິປຕິໂຕ ໂຫຕິ. ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ ມານຕ຺ຕຈາຣິກາ ຠິກ຺ຂູ ມານຕ຺ຕໍ ໂສເຘຕຸໍ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕໍ ນິກ຺ຂິປິຕຸໍ. ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ນິກ຺ຂິປິຕພ຺ພໍ. ເຕນ ມານຕ຺ຕຈາຣິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ເອກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອກໍສໍ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄໍ ກຣິຕ຺ວາ ອຸກ຺ກຸຏິກໍ ນິສີທິຕ຺ວາ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘ມານຕ຺ຕໍ ນິກ຺ຂິປາມີ’ຕິ. ນິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ ມານຕ຺ຕໍ. ‘ວຕ຺ຕໍ ນິກ຺ຂິປາມີ’ຕິ. ນິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ ມານຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ.

໙໔. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ສາວຕ຺ຖິຍາ ຠິກ຺ຂູ ຕຫໍ ຕຫໍ ປກ຺ກມິໍສຸ. ສກ຺ໂກນ຺ຕິ ມານຕ຺ຕຈາຣິກາ ຠິກ຺ຂູ ມານຕ຺ຕໍ ໂສເຘຕຸໍ. ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ. ‘‘ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ມານຕ຺ຕໍ ສມາທິຍິຕຸໍ. ເອວຎ຺ຈ ປນ, ຠິກ຺ຂເວ, ສມາທິຍິຕພ຺ພໍ. ເຕນ ມານຕ຺ຕຈາຣິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ເອກໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ເອກໍສໍ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄໍ ກຣິຕ຺ວາ ອຸກ຺ກຸຏິກໍ ນິສີທິຕ຺ວາ ອຎ຺ຊລິໍ ປຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ, ເອວມສ຺ສ ວຈນີໂຍ – ‘ມານຕ຺ຕໍ ສມາທິຍາມີ’ຕິ. ສມາທິນ຺ນໍ ໂຫຕິ ມານຕ຺ຕໍ. ‘ວຕ຺ຕໍ ສມາທິຍາມີ’ຕິ. ສມາທິນ຺ນໍ ໂຫຕິ ມານຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ.

ມານຕ຺ຕຈາຣິກວຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

໕. ອພ຺ຠານາຣຫວຕ຺ຕໍ

໙໕. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ອພ຺ຠານາຣຫາ ຠິກ຺ຂູ ສາທິຍນ຺ຕິ ປກຕຕ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຠິວາທນໍ ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ…ເປ… ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມໍ. ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ເຕ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ອພ຺ຠານາຣຫາ ຠິກ຺ຂູ ສາທິຍິສ຺ສນ຺ຕິ ປກຕຕ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຠິວາທນໍ ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ…ເປ… ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມ’’ນ຺ຕິ! ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເອຕສ຺ມິໍ ນິທາເນ ເອຕສ຺ມິໍ ປກຣເຓ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ສນ຺ນິປາຕາເປຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ປຏິປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ອພ຺ຠານາຣຫາ ຠິກ຺ຂູ ສາທິຍນ຺ຕິ ປກຕຕ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຠິວາທນໍ ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ…ເປ… ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມນ຺ຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ – ‘‘ອນນຸຈ຺ຉວິກໍ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ອພ຺ຠານາຣຫາ ຠິກ຺ຂູ ສາທິຍິສ຺ສນ຺ຕິ ປກຕຕ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຠິວາທນໍ ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ…ເປ… ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມໍ! ເນຕໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ວິຄຣຫິຕ຺ວາ…ເປ… ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອພ຺ຠານາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສາທິຕພ຺ພໍ ປກຕຕ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຠິວາທນໍ ປຈ຺ຈຸປຏ຺ຐານໍ…ເປ… ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມໍ. ໂຍ ສາທິເຍຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອພ຺ຠານາຣຫານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ມິຖຸ ຍຖາວຸຑ຺ຒໍ ອຠິວາທນໍ ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ…ເປ… ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມໍ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອພ຺ຠານາຣຫານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ປຎ຺ຈ ຍຖາວຸຑ຺ຒໍ – ອຸໂປສຖໍ, ປວາຣຓໍ, ວສ຺ສິກສາຏິກໍ, ໂອໂຓຊນໍ, ຠຕ຺ຕໍ. ເຕນ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອພ຺ຠານາຣຫານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ວຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາເປສ຺ສາມິ ຍຖາ ອພ຺ຠານາຣເຫຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ວຕ຺ຕິຕພ຺ພໍ.

໙໖. ‘‘ອພ຺ຠານາຣເຫນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນາ ສມ຺ມາ ວຕ຺ຕິຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ສມ຺ມາວຕ຺ຕນາ –

ນ ອຸປສມ຺ປາເທຕພ຺ພໍ…ເປ… (ຍຖາ ເຫຏ຺ຐາ, ຕຖາ ວິຕ຺ຖາເຣຕພ຺ພໍ,) ນ ຠິກ຺ຂູຫິ ສມ຺ປໂຍເຊຕພ຺ພໍ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອພ຺ຠານາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປກຕຕ຺ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ປຸຣໂຕ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ, ນ ປຸຣໂຕ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ໂຍ ໂຫຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ ອາສນປຣິຍນ຺ໂຕ ເສຍ຺ຍາປຣິຍນ຺ໂຕ ວິຫາຣປຣິຍນ຺ໂຕ ໂສ ຕສ຺ສ ປທາຕພ຺ໂພ. ເຕນ ຈ ໂສ ສາທິຕພ຺ໂພ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອພ຺ຠານາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປກຕຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຸເຣສມເຓນ ວາ ປຈ຺ຉາສມເຓນ ວາ ກຸລານິ ອຸປສງ຺ກມິຕພ຺ພານິ; ນ ອາຣຎ຺ຎິກງ຺ຄໍ ສມາທາຕພ຺ພໍ; ນ ປິຓ຺ຑປາຕິກງ຺ຄໍ ສມາທາຕພ຺ພໍ; ນ ຈ ຕປ຺ປຈ຺ຈຍາ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ນີຫຣາເປຕພ຺ໂພ – ມາ ມໍ ຊານິໍສູຕິ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອພ຺ຠານາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອພ຺ຠານາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ…ເປ…. (ຍຖາ ເຫຏ຺ຐາ, ຕຖາ ວິຕ຺ຖາເຣຕພ຺ພາ.)

‘‘ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຠິກ຺ຂເວ, ອພ຺ຠານາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ…ເປ… ອນາວາສາ…ເປ… ອາວາສາ ວາ ອນາວາສາ ວາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ສມານສໍວາສກາ, ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ສກ຺ໂກມິ ອຊ຺ເຊວ ຄນ຺ຕຸນ຺ຕິ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອພ຺ຠານາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປກຕຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອາວາເສ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ, ນ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອນາວາເສ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ, ນ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອາວາເສ ວາ ອນາວາເສ ວາ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ; ປກຕຕ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ທິສ຺ວາ ອາສນາ ວຸຏ຺ຐາຕພ຺ພໍ, ປກຕຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອາສເນນ ນິມນ຺ເຕຕພ຺ໂພ; ນ ປກຕຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ ເອກາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ, ນ ນີເຈ ອາສເນ ນິສິນ຺ເນ ອຸຈ຺ເຈ ອາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ, ນ ຉມາຍໍ ນິສິນ຺ເນ ອາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ; ນ ເອກຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ, ນ ນີເຈ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມນ຺ເຕ ອຸຈ຺ເຈ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ, ນ ຉມາຍໍ ຈງ຺ກມນ຺ເຕ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ອພ຺ຠານາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປາຣິວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ…ເປ… ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ…ເປ… ມານຕ຺ຕາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ…ເປ… ມານຕ຺ຕຈາຣິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ…ເປ… ອພ຺ຠານາຣເຫນ ວຸຑ຺ຒຕເຣນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອາວາເສ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ, ນ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອນາວາເສ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ; ນ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອາວາເສ ວາ ອນາວາເສ ວາ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ; ນ ເອກາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ, ນ ນີເຈ ອາສເນ ນິສິນ຺ເນ ອຸຈ຺ເຈ ອາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ, ນ ຉມາຍໍ ນິສິນ຺ເນ ອາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ; ນ ເອກຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ, ນ ນີເຈ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມນ຺ເຕ ອຸຈ຺ເຈ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ, ນ ຉມາຍໍ ຈງ຺ກມນ຺ເຕ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ.

[ມຫາວ. ໓໙໓] ‘‘ອພ຺ຠານາຣຫຈຕຸຕ຺ໂຖ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຣິວາສໍ ທເທຍ຺ຍ, ມູລາຍ ປຏິກສ຺ເສຍ຺ຍ, ມານຕ຺ຕໍ ທເທຍ຺ຍ, ຕໍວີໂສ ອພ຺ເຠຍ຺ຍ, ອກມ຺ມໍ, ນ ຈ ກຣຓີຍ’’ນ຺ຕິ.

ອພ຺ຠານາຣຫວຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.

ປາຣິວາສິກກ຺ຂນ຺ຘໂກ ທຸຕິໂຍ.

ອິມມ຺ຫິ ຂນ຺ຘເກ ວຕ຺ຖູ ປຎ຺ຈ.

ຕສ຺ສຸທ຺ທານໍ –

ປາຣິວາສິກາ ສາເທນ຺ຕິ, ປກຕຕ຺ຕານ ຠິກ຺ຂຸນໍ;

ອຠິວາທນໍ ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ, ອຎ຺ຊລິຎ຺ຈ ສາມີຈິຍໍ.

ອາສນໍ ເສຍ຺ຍາຠິຫາຣໍ, ປາໂທ ປີຐໍ ກຖລິກໍ;

ປຕ຺ຕໍ ນຫາເນ ປຣິກມ຺ມໍ, ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຈ ເປສລາ.

ທຸກ຺ກຏໍ ສາທິຍນ຺ຕສ຺ສ, ມິຖຸ ປຎ຺ຈ ຍຖາວຸຑ຺ຒໍ [ປຸນາປເຣ (ກ.)];

ອຸໂປສຖໍ ປວາຣຓໍ, ວສ຺ສິໂກໂຓຊໂຠຊນໍ.

ສມ຺ມາ ຈ ວຕ຺ຕນາ ຕຕ຺ຖ, ປກຕຕ຺ຕສ຺ສ ຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ;

ໂຍ ຈ ໂຫຕິ ປຣິຍນ຺ໂຕ, ປຸເຣ ປຈ຺ຉາ ຕເຖວ ຈ [ນ ປຸເຣ ປຈ຺ຉາສມເຓນ (ສີ. ສ຺ຍາ.)].

ອາຣຎ຺ຎປິຓ຺ຑນີຫາໂຣ, ອາຄນ຺ຕຸເກ ອຸໂປສເຖ;

ປວາຣຓາຍ ທູເຕນ, ຄນ຺ຕພ຺ໂພ ຈ ສຠິກ຺ຂຸໂກ.

ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ຈ ວຸຏ຺ຐານໍ, ຕເຖວ ຈ ນິມນ຺ຕເຍ;

ອາສເນ ນີເຈ ຈງ຺ກເມ, ຉມາຍໍ ຈງ຺ກເມນ ຈ.

ວຸຑ຺ຒຕເຣນ ອກມ຺ມໍ, ຣຕ຺ຕິຈ຺ເຉທາ ຈ ໂສຘນາ;

ນິກ຺ຂິປນໍ ສມາທານໍ, ວຕ຺ຕໍວ ປາຣິວາສິເກ [ຣຕ຺ຕິ ວາ ປາຣິວາສິເກ (ກ.), ຎາຕພ຺ພໍ ປາຣິວາສິກາ (ສີ. ສ຺ຍາ.)].

ມູລາຍ ມານຕ຺ຕາຣຫາ, ຕຖາ ມານຕ຺ຕຈາຣິກາ;

ອພ຺ຠານາຣເຫ ນໂຍ ຈາປິ, ສມ຺ເຠທໍ ນຍໂຕ [ສມ຺ເຠທນຍໂຕ (ສ຺ຍາ.)] ປຸນ.

ປາຣິວາສິເກສຸ ຕໂຍ, ຈຕຸ ມານຕ຺ຕຈາຣິເກ;

ນ ສເມນ຺ຕິ ຣຕ຺ຕິຈ຺ເຉເທສຸ [ຣຕ຺ຕິຈ຺ເຉເທ (ອິຕິປິ), ຣຕ຺ຕິຈ຺ເຉທາ (ສ຺ຍາ.)], ມານຕ຺ເຕສຸ ຈ ເທວສິ;

ທ຺ເວ ກມ຺ມາ ສທິສາ ເສສາ, ຕໂຍ ກມ຺ມາ ສມາສມາຕິ [ສມາ ມຕາຕິ (ສີ.)].

ປາຣິວາສິກກ຺ຂນ຺ຘກໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.