໒. ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣຫວຕ຺ຕໍ

໘໖. ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣຫາ ຠິກ຺ຂູ ສາທິຍນ຺ຕິ ປກຕຕ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຠິວາທນໍ, ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ, ອຎ຺ຊລິກມ຺ມໍ, ສາມີຈິກມ຺ມໍ, ອາສນາຠິຫາຣໍ, ເສຍ຺ຍາຠິຫາຣໍ, ປາໂທທກໍ ປາທປີຐໍ, ປາທກຖລິກໍ, ປຕ຺ຕຈີວຣປຏິຄ຺ຄຫຓໍ, ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມໍ. ເຍ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປ຺ປິຈ຺ຉາ…ເປ… ເຕ ອຸຊ຺ຌາຍນ຺ຕິ ຂິຍ຺ຍນ຺ຕິ ວິປາເຈນ຺ຕິ – ‘‘ກຖຎ຺ຫິ ນາມ ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣຫາ ຠິກ຺ຂູ ສາທິຍິສ຺ສນ຺ຕິ ປກຕຕ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຠິວາທນໍ, ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ…ເປ… ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ໂຂ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ຠຄວໂຕ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອາໂຣເຈສຸໍ.

ອຖ ໂຂ ຠຄວາ ເອຕສ຺ມິໍ ນິທາເນ ເອຕສ຺ມິໍ ປກຣເຓ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆໍ ສນ຺ນິປາຕາເປຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ປຏິປຸຈ຺ຉິ – ‘‘ສຈ຺ຈໍ ກິຣ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣຫາ ຠິກ຺ຂູ ສາທິຍນ຺ຕິ ປກຕຕ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຠິວາທນໍ, ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ…ເປ… ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມ’’ນ຺ຕິ? ‘‘ສຈ຺ຈໍ ຠຄວາ’’ຕິ. ວິຄຣຫິ ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ – ‘‘ອນນຸຈ຺ຉວິກໍ…ເປ… ກຖຎ຺ຫິ ນາມ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣຫາ ຠິກ຺ຂູ ສາທິຍິສ຺ສນ຺ຕິ ປກຕຕ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຠິວາທນໍ, ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ…ເປ… ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມໍ! ເນຕໍ ຠິກ຺ຂເວ, ອປ຺ປສນ຺ນານໍ ວາ ປສາທາຍ…ເປ… ວິຄຣຫິຕ຺ວາ…ເປ… ຘມ຺ມິໍ ກຖໍ ກຕ຺ວາ ຠິກ຺ຂູ ອາມນ຺ເຕສິ – ‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສາທິຕພ຺ພໍ ປກຕຕ຺ຕານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ອຠິວາທນໍ, ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ, ອຎ຺ຊລິກມ຺ມໍ, ສາມີຈິກມ຺ມໍ, ອາສນາຠິຫາໂຣ, ເສຍ຺ຍາຠິຫາໂຣ, ປາໂທທກໍ ປາທປີຐໍ, ປາທກຖລິກໍ, ປຕ຺ຕຈີວຣປຏິຄ຺ຄຫຓໍ, ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມໍ. ໂຍ ສາທິເຍຍ຺ຍ, ອາປຕ຺ຕິ ທຸກ຺ກຏສ຺ສ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣຫານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ມິຖຸ ຍຖາວຸຑ຺ຒໍ ອຠິວາທນໍ, ປຈ຺ຈຸຏ຺ຐານໍ…ເປ… ນຫາເນ ປິຏ຺ຐິປຣິກມ຺ມໍ. ອນຸຊານາມິ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣຫານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ປຎ຺ຈ ຍຖາວຸຑ຺ຒໍ – ອຸໂປສຖໍ, ປວາຣຓໍ, ວສ຺ສິກສາຏິກໍ, ໂອໂຓຊນໍ, ຠຕ຺ຕໍ. ເຕນ ຫິ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣຫານໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ວຕ຺ຕໍ ປຎ຺ຎາເປສ຺ສາມິ ຍຖາ ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ວຕ຺ຕິຕພ຺ພໍ.

໘໗. ‘‘ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ, ຠິກ຺ຂເວ, ຠິກ຺ຂຸນາ ສມ຺ມາ ວຕ຺ຕິຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ສມ຺ມາວຕ຺ຕນາ –

ນ ອຸປສມ຺ປາເທຕພ຺ພໍ, ນ ນິສ຺ສໂຍ ທາຕພ຺ໂພ, ນ ສາມເຓໂຣ ອຸປຏ຺ຐາເປຕພ຺ໂພ, ນ ຠິກ຺ຂຸໂນວາທກສມ຺ມຸຕິ ສາທິຕພ຺ພາ, ສມ຺ມເຕນປິ ຠິກ຺ຂຸນິໂຍ ນ ໂອວທິຕພ຺ພາ. ຍາຍ ອາປຕ຺ຕິຍາ ສງ຺ເຆນ ມູລາຍ ປຏິກສ຺ສນາຣໂຫ ກໂຕ ໂຫຕິ ສາ ອາປຕ຺ຕິ ນ ອາປຊ຺ຊິຕພ຺ພາ, ອຎ຺ຎາ ວາ ຕາທິສິກາ, ຕໂຕ ວາ ປາປິຏ຺ຐຕຣາ; ກມ຺ມໍ ນ ຄຣຫິຕພ຺ພໍ, ກມ຺ມິກາ ນ ຄຣຫິຕພ຺ພາ. ນ ປກຕຕ຺ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອຸໂປສໂຖ ຐເປຕພ຺ໂພ, ນ ປວາຣຓາ ຐເປຕພ຺ພາ, ນ ສວຈນີຍໍ ກາຕພ຺ພໍ, ນ ອນຸວາໂທ ປຏ຺ຐເປຕພ຺ໂພ, ນ ໂອກາໂສ ກາເຣຕພ຺ໂພ, ນ ໂຈເທຕພ຺ໂພ, ນ ສາເຣຕພ຺ໂພ, ນ ຠິກ຺ຂູຫິ ສມ຺ປໂຍເຊຕພ຺ພໍ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປກຕຕ຺ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ປຸຣໂຕ ຄນ຺ຕພ຺ພໍ, ນ ປຸຣໂຕ ນິສີທິຕພ຺ພໍ. ໂຍ ໂຫຕິ ສງ຺ຆສ຺ສ ອາສນປຣິຍນ຺ໂຕ ເສຍ຺ຍາປຣິຍນ຺ໂຕ ວິຫາຣປຣິຍນ຺ໂຕ ໂສ ຕສ຺ສ ປທາຕພ຺ໂພ. ເຕນ ຈ ໂສ ສາທິຕພ຺ໂພ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປກຕຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປຸເຣສມເຓນ ວາ ປຈ຺ຉາສມເຓນ ວາ ກຸລານິ ອຸປສງ຺ກມິຕພ຺ພານິ, ນ ອາຣຎ຺ຎິກງ຺ຄໍ ສມາທາຕພ຺ພໍ, ນ ປິຓ຺ຑປາຕິກງ຺ຄໍ ສມາທາຕພ຺ພໍ, ນ ຈ ຕປ຺ປຈ຺ຈຍາ ປິຓ຺ຑປາໂຕ ນີຫຣາເປຕພ຺ໂພ – ມາ ມໍ ຊານິໍສູຕິ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອນາວາສາ ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ…ເປ… ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ…ເປ… ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ວາ ອນາວາສາ ວາ ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ…ເປ… ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ…ເປ… ອຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ນານາສໍວາສກາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອນາວາສາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ນານາສໍວາສກາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ວາ ອນາວາສາ ວາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ນານາສໍວາສກາ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ປກຕຕ຺ເຕນ, ອຎ຺ຎຕ຺ຣ ອນ຺ຕຣາຍາ.

‘‘ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ສມານສໍວາສກາ, ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ສກ຺ໂກມິ ອຊ຺ເຊວ ຄນ຺ຕຸນ຺ຕິ.

‘‘ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອນາວາສາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ສມານສໍວາສກາ, ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ສກ຺ໂກມິ ອຊ຺ເຊວ ຄນ຺ຕຸນ຺ຕິ.

‘‘ຄນ຺ຕພ຺ໂພ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສຠິກ຺ຂຸກາ ອາວາສາ ວາ ອນາວາສາ ວາ ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອນາວາໂສ…ເປ… ສຠິກ຺ຂຸໂກ ອາວາໂສ ວາ ອນາວາໂສ ວາ, ຍຕ຺ຖສ຺ສຸ ຠິກ຺ຂູ ສມານສໍວາສກາ, ຍໍ ຊຎ຺ຎາ ສກ຺ໂກມິ ອຊ຺ເຊວ ຄນ຺ຕຸນ຺ຕິ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປກຕຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອາວາເສ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ, ນ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອນາວາເສ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ, ນ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອາວາເສ ວາ ອນາວາເສ ວາ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ; ປກຕຕ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ທິສ຺ວາ ອາສນາ ວຸຏ຺ຐາຕພ຺ພໍ, ປກຕຕ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ອາສເນນ ນິມນ຺ເຕຕພ຺ໂພ; ນ ປກຕຕ຺ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ ເອກາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ; ນ ນີເຈ ອາສເນ ນິສິນ຺ເນ ອຸຈ຺ເຈ ອາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ; ນ ຉມາຍໍ ນິສິນ຺ເນ ອາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ; ນ ເອກຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ, ນ ນີເຈ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມນ຺ເຕ ອຸຈ຺ເຈ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ, ນ ຉມາຍໍ ຈງ຺ກມນ຺ເຕ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ.

‘‘ນ, ຠິກ຺ຂເວ, ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ປາຣິວາສິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ…ເປ… ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣເຫນ ວຸຑ຺ຒຕເຣນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ…ເປ… ມານຕ຺ຕາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ…ເປ… ມານຕ຺ຕຈາຣິເກນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ…ເປ… ອພ຺ຠານາຣເຫນ ຠິກ຺ຂຸນາ ສທ຺ຘິໍ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອາວາເສ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ, ນ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອນາວາເສ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ, ນ ເອກຈ຺ຉນ຺ເນ ອາວາເສ ວາ ອນາວາເສ ວາ ວຕ຺ຖພ຺ພໍ; ນ ເອກາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ; ນ ນີເຈ ອາສເນ ນິສິນ຺ເນ ອຸຈ຺ເຈ ອາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ, ນ ຉມາຍໍ ນິສິນ຺ເນ ອາສເນ ນິສີທິຕພ຺ພໍ; ນ ເອກຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ, ນ ນີເຈ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມນ຺ເຕ ອຸຈ຺ເຈ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ, ນ ຉມາຍໍ ຈງ຺ກມນ຺ເຕ ຈງ຺ກເມ ຈງ຺ກມິຕພ຺ພໍ.

[ມຫາວ. ໓໙໓] ‘‘ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣຫຈຕຸຕ຺ໂຖ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ປຣິວາສໍ ທເທຍ຺ຍ, ມູລາຍ ປຏິກສ຺ເສຍ຺ຍ, ມານຕ຺ຕໍ ທເທຍ຺ຍ, ຕໍວີໂສ ອພ຺ເຠຍ຺ຍ, ອກມ຺ມໍ, ນ ຈ ກຣຓີຍ’’ນ຺ຕິ.

ມູລາຍປຏິກສ຺ສນາຣຫວຕ຺ຕໍ ນິຏ຺ຐິຕໍ.