ສາສນປຏ຺ຐານວິຠາວນາ

໘໙. ‘‘ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ນຍສມຸຏ຺ຐານ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ອາຈຣິເຍນ ສພ຺ພຖາ ນຍສມຸຏ຺ຐານໍ ຐປິຕໍ, ອມ຺ເຫຫິ ຈ ຎາຕໍ, ‘‘ໂສຬສຫາຣປຎ຺ຈນຍອຏ຺ຐາຣສມູລປເທສຸ ອຏ຺ຐາຣສ ມູລປທາ ກຖໍ ວິຠຕ຺ຕາ, ກຸຫິໍ ອມ຺ເຫຫິ ທຏ຺ຐພ຺ພາ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຠາວໂຕ ‘‘ຕຕ຺ຖ ອຏ຺ຐາຣສ ມູລປທາ ກຸຫິໍ ທຏ຺ຐພ຺ພາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖາຕິ ເຕສຸ ໂສຬສຫາຣປຎ຺ຈນຍອຏ຺ຐາຣສມູລປເທສຸ ອຏ຺ຐາຣສ ມູລປທາ ເກນ ປເທນ ອາຈຣິເຍນ ວິຠຕ຺ຕາ, ກຸຫິໍ ອມ຺ເຫຫິ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ທຏ຺ຐພ຺ພາຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ. ອຏ຺ຐາຣສ ມູລປທາ ສາສນປຏ຺ຐາເນ ມຍາ ວິຠຕ຺ຕາ, ຕຸມ຺ເຫຫິ ຈ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ສາສນປຏ຺ຐາເນ ທຏ຺ຐພ຺ພາຕິ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕິ. ວິຠຕ຺ຕາເຍວ ຫິ ອຏ຺ຐາຣສ ມູລປທາ ທຏ຺ຐພ຺ພາ ຠວນ຺ຕິ. ອຏ຺ຐກຖາຍໍ (ເນຕ຺ຕິ. ອຏ຺ຐ. ໘໙) ປນ –

‘‘ເອວໍ ສພ຺ພຖາ ນຍສມຸຏ຺ຐານໍ ວິຠຊິຕ຺ວາ ອິທານິ ສາສນປຏ຺ຐານໍ ວິຠຊນ຺ໂຕ ຍສ຺ມາ ສງ຺ຄຫວາຣາທີສຸ ມູລປເທເຫວ ປຏ຺ຐານໍ ສງ຺ຄເຫຕ຺ວາ ສຣູປໂຕ ນ ທສ຺ສິຕໍ, ຕສ຺ມາ ຍຖາ ມູລປເທຫິ ປຏ຺ຐານໍ ນິທ຺ຘາເຣຕພ຺ພໍ, ເອວໍ ປຏ຺ຐານໂຕປິ ມູລປທານິ ນິທ຺ຘາເຣຕພ຺ພານີຕິ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ‘ອຏ຺ຐາຣສ ມູລປທາ ກຸຫິໍ ທຏ຺ຐພ຺ພາ? ສາສນປຏ຺ຐາເນ’ຕິ ອາຫາ’’ຕິ –

ວຸຕ຺ຕໍ. ສາສນປຏ຺ຐາເນ ອຏ຺ຐາຣສ ມູລປທາ ທຏ຺ຐພ຺ພາຕິ ອາຈຣິເຍນ ວຸຕ຺ຕາ, ‘‘ກຕມໍ ຕໍ ສາສນປຏ຺ຐານ’’ນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ສາສນປຏ຺ຐານ’’ນ຺ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖາຕິ ເຕສຸ ອຏ຺ຐາຣສມູລປທສາສນປຏ຺ຐາເນສຸ ກຕມໍ ຕໍ ສາສນປຏ຺ຐານນ຺ຕິ ອິທານິ ມຍາ ນິທ຺ຘາຣິຍມານໍ ຠຄວຕາ ເທສິຕໍ ສໍກິເລສຠາຄິຍາທິສຸຕ຺ຕໍ ສາສນປຏ຺ຐານໍ ນາມາຕິ ວິສ຺ສຊ຺ເຊຕິ. ສາສນນ຺ຕິ ປຣິຍຕ຺ຕິສາສນໍ. ປຏ຺ຐານນ຺ຕິ ຕສ຺ສ ປຣິຍຕ຺ຕິສາສນສ຺ສ ສໍກິເລສຠາຄິຍຕາທີຫິ ປກາເຣຫິ ຐານໍ ປວຕ຺ຕນໍ ປຏ຺ຐານໍ, ຕໍທີປນສຸຕ຺ຕໍ ປນ ອິຘ ປຏ຺ຐານໍ ນາມ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ – ‘‘ສໍກິເລສຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິອາທິ. ອຖ ວາ ສາສນນ຺ຕິ ອຘິສີລອຘິຈິຕ຺ຕອຘິປຎ຺ຎາສິກ຺ຂຕ຺ຕຍໍ ສາສນໍ ນາມ, ຕໍ ສິກ຺ຂຕ຺ຕຍໍ ປຕິຏ຺ຐຫຕິ ເອເຕນ ສໍກິເລສາທິນາຕິ ປຏ຺ຐານໍ, ສິກ຺ຂຕ຺ຕຍສ຺ສ ສາສນສ຺ສ ປຏ຺ຐານນ຺ຕິ ສາສນປຏ຺ຐານໍ. ຕທາຘາຣຠູຕໍ ສຸຕ຺ຕມ຺ປິ ຐານ຺ຍູປຈາຣໂຕ ສາສນປຏ຺ຐານໍ ນາມ. ຕໍ ສາສນປຏ຺ຐານສຸຕ຺ຕໍ ສຣູປໂຕ ທສ຺ເສຕຸໍ –

‘‘ສໍກິເລສຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ, ວາສນາຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ, ນິພ຺ເພຘຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ, ອເສກ຺ຂຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ, ສໍກິເລສຠາຄິຍຎ຺ຈ ວາສນາຠາຄິຍຎ຺ຈ ສຸຕ຺ຕໍ, ສໍກິເລສຠາຄິຍຎ຺ຈ ນິພ຺ເພຘຠາຄິຍຎ຺ຈ ສຸຕ຺ຕໍ, ສໍກິເລສຠາຄິຍຎ຺ຈ ອເສກ຺ຂຠາຄິຍຎ຺ຈ ສຸຕ຺ຕໍ, ສໍກິເລສຠາຄິຍຎ຺ຈ ນິພ຺ເພຘຠາຄິຍຎ຺ຈ ອເສກ຺ຂຠາຄິຍຎ຺ຈ ສຸຕ຺ຕໍ, ສໍກິເລສຠາຄິຍຎ຺ຈ ວາສນາຠາຄິຍຎ຺ຈ ນິພ຺ເພຘຠາຄິຍຎ຺ຈ ສຸຕ຺ຕໍ, ວາສນາຠາຄິຍຎ຺ຈ ນິພ຺ເພຘຠາຄິຍຎ຺ຈ ສຸຕ຺ຕໍ, ຕຓ຺ຫາສໍກິເລສຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ, ທິຏ຺ຐິສໍກິເລສຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ, ທຸຈ຺ຈຣິຕສໍກິເລສຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ, ຕຓ຺ຫາໂວທານຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ, ທິຏ຺ຐິໂວທານຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ, ທຸຈ຺ຈຣິຕໂວທານຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ –

ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ເຕສຸ ສຸຕ຺ເຕສຸ ເຍ ສໍກິເລສາທໂຍ ຠຄວຕາ ວຸຕ຺ຕາ, ເຕສຸ ສໍກິເລສາທີສຸ ສໍກິເລໂສ ກິຕ຺ຕໂກ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ຕຕ຺ຖ ສໍກິເລໂສ ຕິວິໂຘ ຕຓ຺ຫາສໍກິເລໂສ ທິຏ຺ຐິສໍກິເລໂສ ທຸຈ຺ຈຣິຕສໍກິເລໂສ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖາຕິ ເຕສຸ ສຸຕ຺ຕນ຺ເຕສຸ ສໍກິເລສາທີສຸ ຘມ຺ເມສຸ. ‘‘ຕິວິເຘ ຕສ຺ມິໍ ສໍກິເລເສ ຕຓ຺ຫາສໍກິເລໂສ ກຕເມນ ກຸສເລນ ວິສຸຊ຺ຌຕີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ຕຕ຺ຖ ຕຓ຺ຫາສໍກິເລໂສ ສມເຖນ ວິສຸຊ຺ຌຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖາຕິ ຕສ຺ມິໍ ຕິວິເຘ ຕຓ຺ຫາສໍກິເລສາທິເກ. ‘‘ໂສ ສມໂຖ ຂນ຺ເຘສຸ ກຕໂມ ຂນ຺ໂຘ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ໂສ ສມໂຖ ສມາຘິກ຺ຂນ຺ໂຘ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ທິຏ຺ຐິສໍກິເລໂສ ເກນ ວິສຸຊ຺ຌຕີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ທິຏ຺ຐິສໍກິເລໂສ ວິປສ຺ສນາຍ ວິສຸຊ຺ຌຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ສາ ວິປສ຺ສນາ ກຕໂມ ຂນ຺ໂຘ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ສາ ວິປສ຺ສນາ ປຎ຺ຎາກ຺ຂນ຺ໂຘ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ທຸຈ຺ຈຣິຕສໍກິເລໂສ ເກນ ວິສຸຊ຺ຌຕີ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ທຸຈ຺ຈຣິຕສໍກິເລໂສ ສຸຈຣິເຕນ ວິສຸຊ຺ຌຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ຕໍ ສຸຈຣິຕໍ ກຕໂມ ຂນ຺ໂຘ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ຕໍ ສຸຈຣິຕໍ ສີລກ຺ຂນ຺ໂຘ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ຕສ຺ມິໍ ສີເລ ຐິຕສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ກິໍ ຠວຕີ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ຕສ຺ສ ສີເລ ປຕິຏ຺ຐິຕສ຺ສາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສີເລ ສຸຈຣິຕສງ຺ຂາເຕ ສີລກ຺ຂນ຺ເຘ ປຕິຏ຺ຐິຕສ຺ສ ຕສ຺ສ ສີລວນ຺ຕສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຠເວສຸ ກາມຠວຣູປາຣູປຠເວສຸ ອາສຕ຺ຕິ ຠວປຕ຺ຖນາ ຍທິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ເອວໍສາຍນ຺ຕິ ເອວໍ ອສ຺ສ ອຍນ຺ຕິ ປທຈ຺ເຉໂທ. ເອວໍ ສຕິ ອສ຺ສ ສີເລ ປຕິຏ຺ຐິຕສ຺ສ ອຍໍ ອາສຕ຺ຕິ ຠວປຕ຺ຖນາ ສມຖວິປສ຺ສນາຠາວນາມຍປຸຎ຺ຎກິຣິຍວຕ຺ຖຸ ຈ ຠວຕິ, ຈ-ສທ຺ເທນ ທານມຍສີລມຍປຸຎ຺ຎກິຣິຍວຕ຺ຖຸ ຈ ຠວຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ ສງ຺ຄຫິໂຕ. ຕຕ຺ຣາຕິ ເຕສຸ ກາມຠວຣູປາຣູປຠເວສຸ ອຸປປຕ຺ຕິຍາ ສໍວຕ຺ຕຕີຕິ.

‘‘ສໍກິເລສາທໂຍ ເຍຫິ ສຸຕ຺ເຕຫິ ທສ຺ສິຕາ, ຕານິ ສຸຕ຺ຕານິ ກິຕ຺ຕການີ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ອິມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ສຸຕ຺ຕານີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອສາຘາຣຓານິ ສໍກິເລສຠາຄິຍສຸຕ຺ຕວາສນາຠາຄິຍສຸຕ຺ຕນິພ຺ເພຘຠາຄິຍສຸຕ຺ຕອເສກ຺ຂຠາຄິຍສຸຕ຺ຕານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ສຸຕ຺ຕານິ ຠວນ຺ຕິ, ສາຘາຣຓານິ ສໍກິເລສຠາຄິຍວາສນາຠາຄິຍສຸຕ຺ຕ, ສໍກິເລສຠາຄິຍນິພ຺ເພຘຠາຄິຍສຸຕ຺ຕ, ສໍກິເລສຠາຄິຍອເສກ຺ຂຠາຄິຍສຸຕ຺ຕ, ວາສນາຠາຄິຍນິພ຺ເພຘຠາຄິຍສຸຕ຺ຕານິ ກຕານິ ມິສ຺ສິຕານິ ຈຕ຺ຕາຣິ ຠວນ຺ຕິ. ອິຕິ ອຏ຺ຐ ສຸຕ຺ຕານິ ຠວນ຺ຕິ. ຕານິເຍວ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣານິ ອຏ຺ຐ ສຸຕ຺ຕານິ ຠວນ຺ຕິ. ສາຘາຣຓານິ ວາສນາຠາຄິຍອເສກ຺ຂຠາຄິຍສຸຕ຺ຕນິພ຺ເພຘຠາຄິຍອເສກ຺ຂຠາຄິຍສຸຕ຺ຕ- ສໍກິເລສຠາຄິຍວາສນາຠາຄິຍນິພ຺ເພຘຠາຄິຍສຸຕ຺ຕສໍກິເລສ- ຠາຄິຍວາສນາຠາຄິຍອເສກ຺ຂຠາຄິຍສຸຕ຺ຕ- ສໍກິເລສຠາຄິຍນິພ຺ເພຘຠາຄິຍອເສກ຺ຂຠາຄິຍສຸຕ຺ຕ- ວາສນາຠາຄິຍນິພ຺ເພຘຠາຄິຍອເສກ຺ຂຠາຄິຍສຸຕ຺ຕ- ສໍກິເລສຠາຄິຍວາສນາຠາຄິຍນິພ຺ເພຘຠາຄິຍອເສກ຺ຂຠາຄິຍສຸຕ຺ຕ- ເນວສໍກິເລສຠາຄິຍນວາສນາ- ຠາຄິຍນນິພ຺ເພຘຠາຄິຍນອເສກ຺ຂຠາຄິຍສຸຕ຺ຕານິ ກຕານິ ມິສ຺ສິຕານິ ອຏ຺ຐ ສຸຕ຺ຕານິ ຠວນ຺ຕີຕິ ໂສຬສ ສຸຕ຺ຕານິ ຠວນ຺ຕິ. ເຕສຸ ໂສຬສສຸຕ຺ເຕສຸ ຈຕ຺ຕາຣິ ເອກການິ ສຸຕ຺ຕານິ ຈ ຈຕ຺ຕາຣິ ທຸການິ ສຸຕ຺ຕານິ ຈ ທ຺ເວ ຕິການິ ຈ ປາຬິຍໍ ອາຄຕານິ, ທ຺ເວ ທຸການິ ສຸຕ຺ຕານິ ຈ ທ຺ເວ ຕິການິ ຈ ທ຺ເວ ຈຕຸກ຺ການິ ສຸຕ຺ຕານິ ຈ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ (ເນຕ຺ຕິ. ອຏ຺ຐ. ໘໙) ອາຄຕານິ.

‘‘ຍທິ ປຏ຺ຐານນເຍນ ວຸຕ຺ຕປ຺ປກາຣານິ ໂສຬສ ສຸຕ຺ຕານິເຍວ ວິຠຕ຺ຕານິ, ເອວໍ ສຕິ ສຸຕ຺ຕເຄຍ຺ຍາທິນວວິຘໍ ສກລໍ ປຣິຍຕ຺ຕິສາສນໍ ປຏ຺ຐານນເຍນ ອວິຠຕ຺ຕໍ ຠເວຍ຺ຍາ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ອິເມຫິ ໂສຬສຫິ ສຸຕ຺ເຕຫີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຏ຺ຐານນເຍນ ວິຠຕ຺ເຕຫິ ໂສຬສຫິ ອິເມຫິ ສຸຕ຺ເຕຫິ ນວວິຘໍ ສກລໍ ປຣິຍຕ຺ຕິສຸຕ຺ຕໍ ປຏ຺ຐານນເຍນ ວິຠຕ຺ຕໍເຍວ ຫຸຕ຺ວາ ຠິນ຺ນໍ ຠວຕິ. ສໍກິເລສຠາຄິຍາທິປເຠທາຍ ຄາຖາຍ ຄາຖາ ອນຸມິນິຕພ຺ພາ, ສໍກິເລສຠາຄິຍາທິປເຠເທນ ເວຍ຺ຍາກຣເຓນ ເວຍ຺ຍາກຣຓໍ ອນຸມິນິຕພ຺ພໍ. ສໍກິເລສຠາຄິຍາທິປເຠເທນ ສຸຕ຺ເຕນ ສຸຕ຺ຕໍ ອນຸມິນິຕພ຺ພໍ ຠວຕິເຍວາຕິ.

໙໐. ‘‘ເຕສຸ ໂສຬສສຸ ສໍກິເລສຠາຄິຍາທີສຸ ສຸຕ຺ເຕສຸ ກຕມໍ ສໍກິເລສຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ສໍກິເລສຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖາຕິ ເຕສຸ ໂສຬສສຸ ສໍກິເລສຠາຄິຍາທີສຸ ສຸຕ຺ເຕສຸ ກຕມໍ ສຸຕ຺ຕໍ ສໍກິເລສຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ ນາມາຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ.

‘‘ກາມນ຺ຘາ ຊາລສຎ຺ຉນ຺ນາ, ຕຓ຺ຫາຉທນຉາທິຕາ;

ປມຕ຺ຕພນ຺ຘນາພທ຺ຘາ, ມຈ຺ຉາວ ກຸມິນາມຸເຂ;

ຊຣາມຣຓມນ຺ເວນ຺ຕິ, ວຈ຺ໂຉ ຂີຣປໂກວ ມາຕຣ’’ນ຺ຕິ. –

ອິທໍ ສຸຕ຺ຕໍ ສໍກິເລສຠາເຄ ວາຈກຎາປກຠາເວນ ປວຕ຺ຕນໂຕ ສໍກິເລສຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ ນາມ. ເຍ ສຕ຺ຕາ ກາມນ຺ຘາ ກາເມນ ອນ຺ຘາ ຊາລສຎ຺ຉນ຺ນາ ຕຓ຺ຫາຉທເນນ ຉາທິຕາ, ປມຕ຺ຕພນ຺ຘນາຍ ພທ຺ຘາ ພນ຺ຘິຕພ຺ພາ, ເຕ ສຕ຺ເຕ ຊຣາມຣຓໍ ອນ຺ເວຕິ, ຍຖາ ຕໍ ກຸມິນາມຸເຂ ເຍ ມຈ຺ຉາ ຄຫິຕາ, ເຕ ມຈ຺ເຉ ຊຣາມຣຓໍ ອນ຺ເວຕິ ອິວ, ເອວໍ ເຕ ສຕ຺ເຕ ຊຣາມຣຓໍ ອນ຺ເວຕິ. ຂີຣປໂກ ວຈ຺ໂຉ ມາຕຣໍ ອນ຺ເວຕິ ອິວ, ເອວໍ ເຕ ສຕ຺ເຕ ຊຣາມຣຓໍ ອນ຺ເວຕີຕິ ໂຍຊນາ ກາຕພ຺ພາ. ອຖ ວາ ຂີຣປໂກ ວຈ຺ໂຉ ມາຕຣໍ ອນ຺ເວຕິ ອິວ, ກຸມິນາມຸເຂ ຄຫິຕາ ມຈ຺ຉາ ຊຣາມຣຓໍ ອນ຺ເວນ຺ຕິ ອິວ ຈ, ເອວໍ ເຍ ສຕ຺ຕາ ກາມນ຺ຘາ ປມຕ຺ຕພນ຺ຘນາຍ ພນ຺ຘິຕພ຺ພາ, ເຕ ສຕ຺ຕາ ຊຣາມຣຓໍ ອນ຺ເວນ຺ຕີຕິ ໂຍຊນາ.

‘‘ອິທໍ ສຸຕ຺ຕໍເຍວາ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ –

‘‘ຈຕ຺ຕາຣິມານິ, ຠິກ຺ຂເວ, ອຄຕິຄມນານິ. ກຕມານິ ຈຕ຺ຕາຣິ? ຉນ຺ທາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ໂທສາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ໂມຫາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ຠຍາຄຕິໍ ຄຈ຺ຉຕິ, ອິມານິ ໂຂ, ຠິກ຺ຂເວ, ຈຕ຺ຕາຣິ ອຄຕິຄມນານິ. ອິທມໂວຈ ຠຄວາ, ອິທໍ ວຕ຺ວານ ສຸຄໂຕ, ອຖາປຣໍ ເອຕທໂວຈ ສຕ຺ຖາ –

‘‘ຉນ຺ທາ ໂທສາ ຠຍາ ໂມຫາ, ໂຍ ຘມ຺ມໍ ອຕິວຕ຺ຕຕິ;

ນິຫີຍຕິ ຕສ຺ສ ຍໂສ, ກາຬປກ຺ເຂວ ຈນ຺ທິມາ’’ຕິ. –

ອິທໍ ສໍກິເລສຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕນ຺ຕິ –

ວຸຕ຺ຕໍ. ຉນ຺ທາ ຉນ຺ທເຫຕຸນາ ໂທສາ ໂທສເຫຕຸນາ ຠຍາ ຠຍເຫຕຸນາ ໂມຫາ ໂມຫເຫຕຸນາ ໂຍ ຣາຊາທິໂກ ໂຍ ວິນຍຘຣາທິໂກ ວາ ຘມ຺ມໍ ສປ຺ປຸຣິສຘມ຺ມໍ ອຕິວຕ຺ຕຕິ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ວຕ຺ຕຕິ, ຕສ຺ສ ຣາຊາທິໂນ ວາ ຕສ຺ສ ວິນຍຘຣາທິໂນ ວາ ຍໂສ ກິຕ຺ຕິ ຈ ປຣິວາໂຣ ຈ ໂຠໂຄ ຈ ນິຫີຍຕິ. ຈນ຺ທິມາ ກາຬປກ຺ເຂ ປຠາຍ ນິຫີຍຕິ ອິວ, ເອວໍ ນິຫີຍຕີຕິ ໂຍຊນາ.

‘‘ເອຕ຺ຕກໍເຍວາ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ມໂນປຸພ຺ພງ຺ຄມາ ຘມ຺ມາ…ເປ… ຈກ຺ກໍວ ວຫໂຕ ປທນ຺ຕິ ອິທໍ ສໍກິເລສຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຕ຺ໂຖ ປາກໂຏ. ອຏ຺ຐກຖາຍມ຺ປິ ວິຠຕ຺ໂຕ.

‘‘ມິທ຺ຘີ ຍທາ ໂຫຕິ ມຫຄ຺ຆໂສ ຈ, ນິທ຺ທາຍິຕາ ສມ຺ປຣິວຕ຺ຕສາຍີ;

ມຫາວຣາໂຫວ ນິວາປປຸຏ຺ໂຐ, ປຸນປ຺ປຸນໍ ຄພ຺ຠມຸເປຕິ ມນ຺ໂທ’’ຕິ. –

ອິທໍ ສຸຕ຺ຕມ຺ປິ ສໍກິເລສຠາເຄ ວິສເຍ ວາຈກຎາປກຠາເວນ ປວຕ຺ຕນໂຕ ສໍກິເລສຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ ນາມ. ນິວາປປຸຏ຺ໂຐ ມຫາວຣາໂຫ ຄາມສູກໂຣ ນິທ຺ທາຍິຕາ ສຸປນສີໂລ ສມ຺ປຣິວຕ຺ຕສາຍີ ໂຫຕິ ອິວ, ເອວໍ ໂຍ ມນ຺ໂທ ສຕ຺ໂຕ ຍທາ ມຫຄ຺ຆໂສ ໂຫຕິ, ໂສ ມນ຺ໂທ ສຕ຺ໂຕ ມິທ຺ຘີ ຖິນມິທ຺ຘາຠິຠູໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ນິທ຺ທາຍິຕາ ມຸທຸຜສ຺ສສຍເນ ມຸທຸຫຕ຺ເຖຫິ ປຣາມສິໂຕ ສມ຺ປຣິວຕ຺ຕສາຍີ ປຸນປ຺ປຸນໍ ຄພ຺ຠໍ ອຸເປຕີຕິ ໂຍຊນາ.

‘‘ອຍສາວ ມລໍ ສມຸຏ຺ຐິຕໍ, ຕຕຸຏ຺ຐາຍ ຕເມວ ຂາທຕິ;

ເອວໍ ອຕິໂຘນຈາຣິນໍ, ສານິ ກມ຺ມານິ ນຍນ຺ຕິ ທຸຄ຺ຄຕິ’’ນ຺ຕິ. –

ອິທໍ ສຸຕ຺ຕມ຺ປິ ສໍກິເລສຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ ນາມ. ອຍສາ ອຍໂຕ ສມຸຏ຺ຐິຕໍ ຊາຕມລໍ ຕຕຸຏ຺ຐາຍ ຕໂຕ ອຍໂຕ ອຸຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ຕເມວ ອຍໍ ຂາທຕິ ອິວ, ເອວໍ ອຕິໂຘນຈາຣິນໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ໂຘນຈາຣິປຸຄ຺ຄລໍ ສານິ ສຍໍ ກຕານິ ອກຸສລກມ຺ມານິ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ນຍນ຺ຕີຕິ ໂຍຊນາ.

‘‘ໂຈໂຣ ຍຖາ ສນ຺ຘິມຸເຂ ຄຫີໂຕ, ສກມ຺ມຸນາ ຫຎ຺ຎຕິ ພຊ຺ຌເຕ ຈ;

ເອວໍ ອຍໍ ເປຈ຺ຈ ປຊາ ປຣຕ຺ຖ, ສກມ຺ມຸນາ ຫຎ຺ຎຕິ ພຊ຺ຌເຕ ຈາ’’ຕິ. –

ອິທໍ ສຸຕ຺ຕມ຺ປິ ສໍກິເລສຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ ນາມ. ສນ຺ຘິມຸເຂ ຣາຊປຸຣິສາທີຫິ ຄຫິໂຕ ໂຈໂຣ ສກມ຺ມຸນາ ອຕ຺ຕນາ ກເຕນ ໂຈຣກມ຺ເມນ ຫຎ຺ຎຕິ ຈ ພຊ຺ຌເຕ ຈ ຍຖາ, ເອວໍ ອຍໍ ປາປກາຣິນີ ປຊາ ປຣຕ຺ຖ ປຣໂລເກ ເປຈ຺ຈ ສກມ຺ມຸນາ ສຍໍ ກເຕນ ອກຸສລກມ຺ມຸນາ ສຕ຺ຖາທີຫິ ຫຎ຺ຎຕິ ຈ ອທ຺ທຸພນ຺ຘນາທີຫິ ພຊ຺ຌເຕ ຈາຕິ ໂຍຊນາ.

‘‘ສຸຂກາມານິ ຠູຕານິ, ໂຍ ທຓ຺ເຑນ ວິຫິໍສຕິ;

ອຕ຺ຕໂນ ສຸຂເມສາໂນ, ເປຈ຺ຈ ໂສ ນ ລຠເຕ ສຸຂ’’ນ຺ຕິ. –

ອິທໍ ສຸຕ຺ຕມ຺ປິ ສໍກິເລສຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ ນາມ. ອຕ຺ຕໂນ ສຸຂໍ ເອສາໂນ ເອສມາໂນ ໂຍ ສຕ຺ໂຕ ອຎ຺ຎານິ ສຸຂກາມານິ ຠູຕານິ ທຓ຺ເຑນ ວິຫິໍສຕິ, ໂສ ຫິໍສໂກ ສຕ຺ໂຕ ປຣໂລເກ ເປຈ຺ຈ ສຸຂໍ ນ ລຠຕີຕິ ໂຍຊນາ.

‘‘ຄຸນ຺ນໍ ເຈ ຕຣມານານໍ, ຊິມ຺ຫໍ ຄຈ຺ຉຕິ ປຸງ຺ຄໂວ;

ສພ຺ພາ ຕາ ຊິມ຺ຫໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ເນຕ຺ເຕ ຊິມ຺ຫໍ ຄເຕ ສຕິ.

‘‘ເອວເມວ ມນຸສ຺ເສສຸ, ໂຍ ໂຫຕິ ເສຏ຺ຐສມ຺ມໂຕ;

ໂສ ເຈ ອຘມ຺ມໍ ຈຣຕິ, ປເຄວ ອິຕຣາ ປຊາ;

ສພ຺ພໍ ຣຏ຺ຐໍ ທຸກ຺ຂໍ ເສຕິ, ຣາຊາ ເຈ ໂຫຕິ ອຘມ຺ມິໂກ’’ຕິ. –

ອິທໍ ສຸຕ຺ຕມ຺ປິ ສໍກິເລສຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ ນາມ. ນທິໍ ຕຣມານານໍ ຄຸນ຺ນໍ ປຸງ຺ຄໂວ ຊິມ຺ຫໍ ເຈ ຄຈ຺ຉຕິ, ເອວໍ ເນຕ຺ເຕ ຊິມ຺ຫໍ ຄເຕ ສຕິ ສພ຺ພາ ຕາ ຄາວິໂຍ ຊິມ຺ຫໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ ຍຖາ, ເອວເມວ ມນຸສ຺ເສສຸ ໂຍ ຣາຊາ ເສຏ຺ຐສມ຺ມໂຕ, ໂສ ຣາຊາ ອຘມ຺ມໍ ຈຣຕິ, ເອວໍ ຣຎ຺ເຎ ອຘມ຺ມໍ ຈຣນ຺ເຕ ສຕິ ອິຕຣາ ປຊາ ປເຄວ ປຐມເມວ ອຘມ຺ມໍ ຈຣຕິ. ຣາຊາ ອຘມ຺ມິໂກ ເຈ ໂຫຕິ, ເອວໍ ຣຎ຺ເຎ ອຘມ຺ມິເກ ສຕິ ສພ຺ພໍ ຣຏ຺ຐໍ ທຸກ຺ຂໍ ເສຕີຕິ ໂຍຊນາ.

‘‘ສຸກິຈ຺ຉຣູປາ ວຕິເມ ມນຸສ຺ສາ, ກໂຣນ຺ຕິ ປາປໍ ອຸປຘີສຸ ຣຕ຺ຕາ;

ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ ເຕ ພຫຸຊນສນ຺ນິວາສໍ, ນິຣຍໍ ອວີຈິໍ ກຏຸກໍ ຠຍານກ’’ນ຺ຕິ. –

ອິທໍ ສຸຕ຺ຕມ຺ປິ ສໍກິເລສຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ ນາມ. ເຍ ມນຸສ຺ສາ ອຸປຘີສຸ ກາມຄຸຓູປຘີສຸ ຣຕ຺ຕາ ຣາຄາຠິຠູຕາ ຫຸຕ຺ວາ ປາປໍ ອກຸສລກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕິ, ອິເມ ປາປກມ຺ມກຣາ ມນຸສ຺ສາ ສຸກິຈ຺ຉຣູປາ ວຕ ສຸຏ຺ຐຸ ກິຈ຺ຉາປນ຺ນຣູປາ ວຕ ຠວນ຺ຕິ, ເຕ ປາປກມ຺ມກຣາ ມນຸສ຺ສາ ກຏຸກໍ ຠຍານກໍ ພຫຸຊນສນ຺ນິວາສໍ ນິຣຍໍ ອວີຈິໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕີຕິ ໂຍຊນາ.

‘‘ຜລໍ ເວ ກທລິໍ ຫນ຺ຕິ, ຜລໍ ເວຬຸໍ ຜລໍ ນຬໍ;

ສກ຺ກາໂຣ ກາປຸຣິສໍ ຫນ຺ຕິ, ຄພ຺ໂຠ ອສ຺ສຕຣິໍ ຍຖາ’’ຕິ. –

ອິທໍ ສຸຕ຺ຕມ຺ປິ ສໍກິເລສຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ ນາມ. ຜລໍ ກທລິຍາ ຜລໍ ກທລິໍ ເວ ເອກນ຺ເຕນ ຫນ຺ຕິ ຍຖາ, ຜລໍ ເວຬຸໍ ເວ ເອກນ຺ເຕນ ຫນ຺ຕິ ຍຖາ, ຜລໍ ນຬໍ ເວ ເອກນ຺ເຕນ ຫນ຺ຕິ ຍຖາ, ຄພ຺ໂຠ ອສ຺ສຕຣິໍ ມາຕຣໍ ເວ ເອກນ຺ເຕນ ຫນ຺ຕິ ຍຖາ, ເອວໍ ສກ຺ກາໂຣ ກາປຸຣິສໍ ເວ ເອກນ຺ເຕນ ຫນ຺ຕີຕິ ໂຍຊນາ.

‘‘ໂກຘມກ຺ຂຄຣຸ ຠິກ຺ຂຸ, ລາຠສກ຺ກາຣຄາຣໂວ;

ສຸເຂຕ຺ເຕ ປູຕິພີຊໍວ, ສທ຺ຘມ຺ເມ ນ ວິຣູຫຕີ’’ຕິ. –

ອິທໍ ສຸຕ຺ຕມ຺ປິ ສໍກິເລສຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ ນາມ. ສຸເຂຕ຺ເຕ ສຸນ຺ທເຣ ເຂຕ຺ເຕປິ ຂິຕ຺ຕໍ ປູຕິພີຊໍ ນ ຣຸຫຕິ ອິວ, ເອວໍ ໂຍ ຠິກ຺ຂຸ ລາຠສກ຺ກາຣຄາຣໂວ ໂກຘໍ ກຸຊ຺ຌນລກ຺ຂຓໍ ໂກຘໍ, ມກ຺ຂໍ ປຣຄຸຓສີລມກ຺ຂນລກ຺ຂຓໍ ມກ຺ຂຎ຺ຈ ຄຣຸໍ ກຕ຺ວາ ຈຣຕິ, ໂສ ຈຣນ຺ໂຕ ຠິກ຺ຂຸ ສທ຺ຘມ຺ມສ຺ມິໍ ນ ຣຸຫຕີຕິ ໂຍຊນາ.

໙໑. ‘‘ອິຘາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ຈໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ປທຸຏ຺ຐຈິຕ຺ຕໍ ເອວໍ ເຈຕສາ ເຈໂຕ ປຣິຈ຺ຈ ປຊານາມິ…ເປ… ອິຕິ ເມ ສຸຕ’’ນ຺ຕິ ອິທໍ ສຸຕ຺ຕມ຺ປິ ສໍກິເລສຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ ນາມ. ຠິກ຺ຂເວ ອິຘ ສາສເນ, ໂລເກ ວາ ອຫໍ ເອກຈ຺ຈໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ປທຸຏ຺ຐຈິຕ຺ຕໍ ມມ ເຈຕສາ ຕສ຺ສ ເຈໂຕ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິຈ຺ຈ ປຣິຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ພຸທ຺ຘຈກ຺ຂຸນາ ເອວໍ ປຊານາມິ. ‘‘ກຖໍ ປຊານາມີ’’ຕິ ເຈ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ຍຎ຺ຈ ປຏິປທໍ ປຏິປນ຺ໂນ, ຍຎ຺ຈ ມຄ຺ຄໍ ສມາຣຸຬ຺ໂຫ ອຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ຍຖາ ຍາຍ ທຸປ຺ປຏິປທາຍ ເຍນ ທຸມ຺ມຄ຺ເຄນ ອິຣິຍຕິ ປວຕ຺ຕຕິ, ຕາຍ ທຸປ຺ປຏິປທາຍ ເຕນ ທຸມ຺ມຄ຺ເຄນ ອິມມ຺ຫິ ອິມສ຺ມິໍ ສມເຍ ທຸປ຺ປຏິປຊ຺ຊນກາເລ ອຍໍ ທຸປ຺ປຏິປນ຺ນໍ ປຏິປນ຺ໂນ ທຸມ຺ມຄ຺ຄສມາຣຸຬ຺ໂຫ ປຸຄ຺ຄໂລ ເຈ ກາລໍ ກເຣຍ຺ຍ, ເອວໍ ສຕິ ອາຠຕໍ ວຕ຺ຖຸ ນິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ຍຖາ, ເອວໍ ນິຣເຍ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ຠິກ຺ຂເວ ອສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ປທຸຏ຺ຐໍ ປໂທສິຕໍ ຫິ ຍສ຺ມາ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ. ເອວໍ ອິຘ ສາສເນ, ໂລເກ ວາ ເຈໂຕປໂທສເຫຕຸ ຈ ປນ ເອກຈ຺ເຈ ສຕ຺ຕາ ປຸຄ຺ຄລາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ອປາຍໍ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ວິນິປາຕໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ປຊານາມີຕິ. ເອຕມຕ຺ຖໍ ຠຄວາ ອໂວຈ. ຕຕ຺ຖ ຕສ຺ມິໍ ສຸຕ຺ເຕ ເອຕໍ ‘‘ປທຸຏ຺ຐຈິຕ຺ຕໍ ຎຕ຺ວານ…ເປ… ນິຣຍໍ ໂສ ອຸປປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ຄາຖາວຈນໍ ອິຕິ ເອວໍ ວຸຈ຺ຈຕິ.

ສຕ຺ຖາ ອິຘ ສາສເນ, ໂລເກ ວາ ປທຸຏ຺ຐຈິຕ຺ຕໍ ເອກຈ຺ຈໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ຎຕ຺ວານ ຠິກ຺ຂູນໍ ສນ຺ຕິເກ ເອຕມຕ຺ຖໍ ພ຺ຍາກາສິ. ອິມມ຺ຫິ ອິມສ຺ມິໍ ສມເຍ ອຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ເຈ ກາລໍ ກຍິຣາຖ, ເອວໍ ສຕິ ປທຸຏ຺ຐຈິຕ຺ຕສມງ຺ຄີ ຫິ ນິຣຍສ຺ມິໍ ອຸປປຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ປທູສິຕໍ ຫິ ຍສ຺ມາ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ອຸປປຊ຺ເຊຍ຺ຍ, ເຈໂຕປໂທສເຫຕຸ ສຕ຺ຕາ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ ອາຠຕໍ ວຕ຺ຖຸໍ ນິກ຺ຂິເປຍ຺ຍ ຍຖາ, ເອວເມວໍ ຕຖາວິໂຘ ທຸປ຺ປຎ຺ໂຎ ໂສ ປໂທສຈິຕ຺ໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ນິຣຍໍ ອຸປປຊ຺ຊຕີຕິ ອຍມ຺ປິ ອຕ຺ໂຖ ຠຄວຕາ ວຸຕ຺ໂຕ, ອິຕິ ເມ ມຍາ ສຸຕນ຺ຕິ ໂຍຊນາ.

‘‘ສເຈ ຠາຍຖ ທຸກ຺ຂສ຺ສ, ສເຈ ໂວ ທຸກ຺ຂມປ຺ປິຍໍ;

ມາກຕ຺ຖ ປາປກໍ ກມ຺ມໍ, ອາວິ ວາ ຍທິ ວາ ຣໂຫ.

‘‘ສເຈ ຈ ປາປກໍ ກມ຺ມໍ, ກຣິສ຺ສຖ ກໂຣຖ ວາ;

ນ ໂວ ທຸກ຺ຂາ ປມຸຕ຺ຍຕ຺ຖິ, ອຸເປຈ຺ຈປິ ປລາຍຕ’’ນ຺ຕິ. –

ອິທໍ ສຸຕ຺ຕມ຺ປິ ສໍກິເລສຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ ນາມ. ສປ຺ປຸຣິສາ ຕຸມ຺ເຫ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ຊາຕິທຸກ຺ຂຊຣາທຸກ຺ຂພ຺ຍາຘິທຸກ຺ຂມຣຓທຸກ຺ຂອປາຍທຸກ຺ຂ- ອຕີຕວຏ຺ຏມູລກທຸກ຺ຂອນາຄຕວຏ຺ຏມູລກທຸກ຺ຂປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນາຫາຣມູລກທຸກ຺ຂາຕິ ອຏ຺ຐວິຘສ຺ສ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ສເຈ ຠາຍຖ, ໂວ ຕຸມ຺ເຫຫິ ທຸກ຺ຂໍ ຕຖາ ອຏ຺ຐວິຘໍ ທຸກ຺ຂໍ ສເຈ ອປ຺ປິຍໍ, ເອວໍ ສຕິ ອາວິ ວາ ຍທິ ຣໂຫ ວາ ປາປກໍ ກມ຺ມໍ ມາກຕ຺ຖ ມາ ອກຕ຺ຖ. ສປ຺ປຸຣິສາ ຕຸມ຺ເຫ ອາວິ ວາ ຍທິ ຣໂຫ ວາ ປາປກໍ ກມ຺ມໍ ສເຈ ກຣິສ຺ສຖ ວາ ສເຈ ກໂຣຖ ວາ, ເອວໍ ສຕິ ອຸເປຈ຺ຈປິ ສຎ຺ຈິຈ຺ຈາປິ ປລາຍຕໍ ປລາຍນ຺ຕານໍ ໂວ ຕຸມ຺ຫາກໍ ທຸກ຺ຂາ ອຏ຺ຐວິຘາ ທຸກ຺ຂໂຕ ປມຸຕ຺ຕິ ມຸຈ຺ຈນໍ ນຕ຺ເຖວາຕິ ໂຍຊນາ.

‘‘ອຘມ຺ເມນ ຘນໍ ລທ຺ຘາ, ມຸສາວາເທນ ຈູຠຍໍ;

ມເມຕິ ພາລາ ມຎ຺ຎນ຺ຕິ, ຕໍ ກຖໍ ນຸ ຠວິສ຺ສຕິ.

‘‘ອນ຺ຕຣາຍາ ສຸ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ, ສມ຺ຠຕສ຺ສ ວິນສ຺ສຕິ;

ມຕາ ສຄ຺ຄໍ ນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ນນຸ ເອຕ຺ຕາວຕາ ຫຕາ’’ຕິ. –

ອິທໍ ສຸຕ຺ຕມ຺ປິ ສໍກິເລສຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ ນາມ. ເຍ ພາລາ ອຘມ຺ເມນ ຈ ມຸສາວາເທນ ຈ ຘນໍ ສວິຎ຺ຎາຓາວິຎ຺ຎາຓໍ ສພ຺ພໍ ລຠິຕພ຺ພໍ ຘນໍ ລທ຺ຘາ ອຸຠຍໍ ຘນໍ ‘‘ມມ ຘນ’’ນ຺ຕິ ມຎ຺ຎນ຺ຕິ, ເຕສໍ ພາລານໍ ຕໍ ອຸຠຍໍ ຘນໍ ກຖໍ ເກນ ນຸ ປກາເຣນ ຠວິສ຺ສຕິ, ອຘມ຺ເມນ ສມ຺ຠຕຕ຺ຕາ ຈິຣຏ຺ຐິຕິກໍ ນ ໂຫຕິ. ອນ຺ຕຣາຍາ ຣາຊນ຺ຕຣາຍາທໂຍ ອນ຺ຕຣາຍາ ເຕສໍ ພາລານໍ ຠວິສ຺ສນ຺ຕິ. ເຍນ ອຘມ຺ມໂວຫາຣາທິເກນ ຍໍ ຘນໍ ສມ຺ຠຕໍ, ອສ຺ສ ອຘມ຺ມໂວຫາຣາທິກສ຺ສ ຕໍ ສມ຺ຠຕໍ ຘນໍ ວິນສ຺ສຕິ. ມຕາ ມຣນ຺ຕາ ເຕ ພາລາ ສຄ຺ຄໍ ສຸຄຕິໍ ນ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ. ສຸຄຕິ ຫິ ໂສຠເນຫິ ໂຠເຄຫິ ອຄ຺ໂຄຕິ ‘‘ສຄ຺ໂຄ’’ຕິ ອຘິປ຺ເປຕາ. ເອຕ຺ຕາວຕາ ເອຕ຺ຕເກນ ທິຏ຺ຐຘມ຺ມິກສມ຺ປຣາຍິການໍ ອຕ຺ຕຫິຕານໍ ຫາຍເນນ ເຕ ພາລາ ຫຕາ ວິນຏ຺ຐາ ຠວນ຺ຕິ ນນູຕິ ໂຍຊນາ.

‘‘ກຖໍ ຂຓຕິ ອຕ຺ຕານໍ, ກຖໍ ມິຕ຺ເຕຫິ ຊີຣຕິ;

ກຖໍ ວິວຏ຺ຏເຕ ຘມ຺ມາ, ກຖໍ ສຄ຺ຄໍ ນ ຄຈ຺ຉຕິ’’.

‘‘ໂລຠາ ຂຓຕິ ອຕ຺ຕານໍ, ລຸທ຺ໂຘ ມິຕ຺ເຕຫິ ຊີຣຕິ;

ໂລຠາ ວິວຏ຺ຏເຕ ຘມ຺ມາ, ໂລຠາ ສຄ຺ຄໍ ນ ຄຈ຺ຉຕີ’’ຕິ. –

ອິທໍ ສຸຕ຺ຕມ຺ປິ ສໍກິເລສຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ ນາມ. ໂຍຊນຕ຺ໂຖ ປາກໂຏ.

‘‘ຈຣນ຺ຕິ ພາລາ ທຸມ຺ເມຘາ, ອມິຕ຺ເຕເນວ ອຕ຺ຕນາ;

ກໂຣນ຺ຕາ ປາປກໍ ກມ຺ມໍ, ຍໍ ໂຫຕິ ກຏຸກປ຺ຜລໍ.

‘‘ນ ຕໍ ກມ຺ມໍ ກຕໍ ສາຘຸ, ຍໍ ກຕ຺ວາ ອນຸຕປ຺ປຕິ;

ຍສ຺ສ ອສ຺ສຸມຸໂຂ ໂຣທໍ, ວິປາກໍ ປຏິເສວຕີ’’ຕິ. –

ອິທໍ ສຸຕ຺ຕມ຺ປິ ສໍກິເລສຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ ນາມ. ທຸມ຺ເມຘາ ນິປ຺ປຎ຺ຎາ ພາລາ ອມິຕ຺ເຕນ ປາປກໍ ກມ຺ມໍ ກຕໍ ອິວ, ເອວໍ ອຕ຺ຕນາ ກຏຸກປ຺ຜລໍ ຍໍ ກມ຺ມໍ ກຕໍ ໂຫຕິ, ຕໍ ປາປກໍ ກຕໍ ກມ຺ມໍ ກໂຣນ຺ຕາ ຈຣນ຺ຕິ. ຍໍ ກມ຺ມໍ ກຕ຺ວາ ກໂຣນ຺ໂຕ ປຈ຺ຉາ ອນຸຕປ຺ປຕິ, ຕໍ ກຕໍ ກມ຺ມໍ ນ ສາຘຸ. ຍສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ວິປາກໍ ໂຣທໍ ຣຸທນ຺ໂຕ ອສ຺ສຸມຸໂຂ ປຏິເສວຕິ, ຕໍ ກຕໍ ກມ຺ມໍ ນ ສາຘູຕິ ໂຍຊນາ.

‘‘ທຸກ຺ກຣໍ ທຸຕ຺ຕິຕິກ຺ຂຎ຺ຈ…ເປ… ອວີຕຣາໂຄ’’ຕິ ອິທໍ ສຸຕ຺ຕມ຺ປິ ສໍກິເລສຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ ນາມ. ສຸຕ຺ຕຕ຺ໂຖ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ວິຕ຺ຖາຣໂຕ ວຸຕ຺ໂຕ.

‘‘ອປ຺ປເມຍ຺ຍໍ ປມິນນ຺ໂຕ, ໂກຘ ວິທ຺ວາ ວິກປ຺ປເຍ;

ອປ຺ປເມຍ຺ຍໍ ປມາຍິນໍ, ນິວຸຕໍ ຕໍ ມຎ຺ເຎ ອກິສ຺ສວ’’ນ຺ຕິ. –

ອິທໍ ສຸຕ຺ຕມ຺ປິ ສໍກິເລສຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ ນາມ. ອິຘ ສາສເນ ອປ຺ປເມຍ຺ຍໍ ອປ຺ປເມຍ຺ຍຄຸຓໍ ຂີຓາສວໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ‘‘ອຍໍ ຂີຓາສໂວ ປຸຄ຺ຄໂລ ເອຕ຺ຕກສີໂລ ເອຕ຺ຕກສມາຘິ ເອຕ຺ຕກປຎ຺ໂຎ’’ຕິ ປມິນນ຺ໂຕ ໂກ ປຸຖຸຊ຺ຊໂນ ວິກປ຺ປເຍ. ອປ຺ປເມຍ຺ຍໍ ຂີຓາສວປຸຄ຺ຄລໍ ປມາຍິນໍ ປມາຍນ຺ຕໍ ຕໍ ປຸຖຸຊ຺ຊນໍ ອຍໍ ນິວຸຕໍ ອວກຸຊ຺ຊປຎ຺ຎໍ ອກິສ຺ສວໍ ອປຎ຺ຎນ຺ຕິ ມຎ຺ເຎ ມຎ຺ຎາມີຕິ ໂຍຊນາ.

‘‘ປຸຣິສສ຺ສ ຫິ ຊາຕສ຺ສ, ກຸຐາຣີ ຊາຍເຕ ມຸເຂ;

ຍາຍ ຉິນ຺ທຕິ ອຕ຺ຕານໍ, ພາໂລ ທຸພ຺ຠາສິຕໍ ຠຓໍ.

‘‘ນ ຫິ ສຕ຺ຖໍ ສຸນິສິຕໍ, ວິສໍ ຫລາຫລໍ ອິວ;

ເອວໍ ວິຣທ຺ຘໍ ປາເຕຕິ, ວາຈາ ທຸພ຺ຠາສິຕາ ຍຖາ’’ຕິ. –

ອິທໍ ສຸຕ຺ຕມ຺ປິ ສໍກິເລສຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ ນາມ. ທຸພ຺ຠາສິຕໍ ອຣິຍູປວາທສງ຺ຂາຕໍ ຜຣຸສວາຈໍ ຠຓໍ ຠຓນ຺ໂຕ ພາໂລ ທຸຏ຺ໂຐ ປຸຣິໂສ ຍາຍ ກຸຐາຣີສທິສິຍາ ທຸພ຺ຠາສິຕວາຈາຍ ອຕ຺ຕານໍ ຉິນ຺ທຕິ, ສາ ກຸຐາຣີສທິສີ ທຸພ຺ຠາສິຕວາຈາ ຊາຕສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ມຸເຂ ຊາຍເຕ ຊາຍຕິ, ສາ ທຸພ຺ຠາສິຕວາຈາ ມຸເຂ ຊາຍຕິ ອິວ, ເອວໍ ສຸນິສິຕໍ ສຕ຺ຖໍ ມຸເຂ ນ ຊາຍຕິ, ຍຖາ ຫລາຫລໍ ວິສໍ ມຸເຂ ນ ຊາຍຕິ, ທຸພ຺ຠາສິຕາ ວາຈາ ອປາເຍສຸ ວິຣທ຺ຘໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ປາເຕຕິ ຍຖາ, ເອວໍ ສຸນິສິຕໍ ສຕ຺ຖໍ ອປາເຍສຸ ນ ປາເຕຕິ, ຫລາຫລໍ ວິສໍ ອປາເຍສຸ ນ ປາເຕຕີຕິ ໂຍຊນາ.

໙໒. ‘‘ໂຍ ນິນ຺ທິຍໍ ປສໍສຕິ, ຕໍ ວາ ນິນ຺ທຕິ ໂຍ ປສໍສິໂຍ;

ວິຈິນາຕິ ມຸເຂນ ໂສ ກລິໍ, ກລິນາ ເຕນ ສຸຂໍ ນ ວິນ຺ທຕິ.

‘‘ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ອຍໍ ກລິ, ໂຍ ອກ຺ເຂສຸ ຘນປຣາຊໂຍ;

ສພ຺ພສ຺ສາປິ ສຫາປິ ອຕ຺ຕນາ, ອຍເມວ ມຫນ຺ຕຕໂຣ ກລິ;

ໂຍ ສຸຄເຕສຸ ມນໍ ປໂທສເຍ.

‘‘ສຕໍ ສຫສ຺ສານໍ ນິຣພ຺ພຸທານໍ, ຉຕ຺ຕິໍສຕີ ປຎ຺ຈ ຈ ອພ຺ພຸທານິ;

ຍມຣິຍຄຣຫີ ນິຣຍໍ ອຸເປຕິ, ວາຈໍ ມນຎ຺ຈ ປຓິຘາຍ ປາປກ’’ນ຺ຕິ. –

ອິທໍ ສຸຕ຺ຕມ຺ປິ ສໍກິເລສຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ ນາມ. ໂຍ ປຸຄ຺ຄໂລ ນິນ຺ທິຍໍ ທຸຈ຺ຈຣໍ ທຸສ຺ສີລໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ປສໍສຕິ, ໂສ ປສໍສໂກ ປຸຄ຺ຄໂລ ມຸເຂນ ກລິໍ ວິຈິນາຕິ ອຸປຈິນາຕິ, ເຕນ ກລິນາ ສຸຂໍ ນ ວິນ຺ທຕິ. ໂຍ ສຸຈາຣີ ສີລວາ ປຸຄ຺ຄໂລ ປສໍສິໂຍ ໂຫຕິ, ຕໍ ວາ ສຸຈາຣິໍ ວາ ສີລວນ຺ຕໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ໂຍ ປຸຄ຺ຄໂລ ນິນ຺ທຕິ, ໂສ ນິນ຺ທນ຺ໂຕ ປຸຄ຺ຄໂລ ມຸເຂນ ກລິໍ ວິຈິນາຕິ ອຸປຈິນາຕິ, ເຕນ ກລິນາ ສຸຂໍ ນ ວິນ຺ທຕິ.

ອຕ຺ຕນາ ສຫາປິ ສພ຺ພສ຺ສ ຘນສ຺ສ ວເສນປິ ອກ຺ເຂສຸ ໂຍ ຘນປຣາຊໂຍ ຠວຕິ, ອຍໍ ກລິ ອຍໍ ຘນປຣາຊໂຍ ອປ຺ປມຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ. ໂຍ ປຸຄ຺ຄໂລ ສຸຄເຕສຸ ມນໍ ປໂທສເຍ, ຕສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ໂຍ ກລິ ຠວຕິ, ອຍເມວ ກລິ ມຫນ຺ຕຕໂຣ ໂຫຕິ.

ກສ຺ມາ? ວາຈຎ຺ຈ ມນຎ຺ຈ ປຓິຘາຍ ອຣິຍຄຣຫີ ປຸຄ຺ຄໂລ ຍໍ ກາລໍ ປາປກໍ ນິຣຍໍ ອຸເປຕິ, ໂສ ກາໂລ ‘‘ສຕໍ ສຫສ຺ສານໍ ນິຣພ຺ພຸທານຎ຺ຈ ຉຕ຺ຕິໍສ ນິຣພ຺ພຸທານິ ຈ ປຎ຺ຈ ອພ຺ພຸທານິ ຈ ຍສ຺ມິໍ ກາເລ ຄຓີຍນ຺ຕີ’’ຕິ ເຕນ ກາເລນ ສໂມ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ ມຫນ຺ຕຕໂຣ ໂຫຕີຕິ ໂຍຊນາ.

‘‘ໂຍ ໂລຠຄຸເຓ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕ…ເປ…

ຄຈ຺ຉສິ ໂຂ ປປຕໍ ຈິຣຣຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. –

ອິທໍ ສຸຕ຺ຕມ຺ປິ ສໍກິເລສຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ ນາມ. ໂຍ ປຸຄ຺ຄໂລ ໂລຠຄຸເຓ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕ ອນຸ ປຸນປ຺ປຸນໍ ຍຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ, ໂສ ປຸຄ຺ຄໂລ ອຎ຺ເຎ ປຸຄ຺ຄເລ ວຈສາ ປຣິຠາສຕິ, ອສ຺ສທ຺ໂຘ ກທຣິໂຍ ອວທຎ຺ຎູ ພຸທ຺ຘານໍ ໂອວາທຎ຺ຎູ ນ ໂຫຕິ, ມຈ຺ຉຣີ ເປສຸຓິຍໍ ເປສຸຓິຍສ຺ມິໍ ອນຸຍຸຕ຺ໂຕ ໂຫຕິ.

ມຸຂທຸຄ຺ຄ ມຸຂວິສມ ວິຠູຕ ວິຄຕຠູຕ ອນຣິຍ ຠູນຫຸ ພຸທ຺ຘິວິນາສກ ປາປກ ທຸກ຺ກຏກາຣິ ປຸຣິສນ຺ຕ ປຸຣິສລາມກ ກລິ ອລກ຺ຂິ ອວຊາຕປຸຕ຺ຕ ຕ຺ວໍ ເນຣຍິໂກ ອສິ. ອິຘ ອິທານິ ພຫຸຠາຓີ ມາ ໂຫຫິ.

ອຫິຕາຍ ຣຊໍ ອຕ຺ຕນິ ມາ ອາກິຣສິ ມາ ປກ຺ຂິປສິ. ກິພ຺ພິສກາຣິ ຕ຺ວໍ ສນ຺ເຕ ຂີຓາສເວ ປຸຄ຺ຄເລ ຄຣຫສິ, ພຫູນິ ທຸຈ຺ຈຣິຕານິ ກມ຺ມານິ ຈຣສິ, ຈຣິຕ຺ວາ ຕ຺ວໍ ຈິຣຣຕ຺ຕໍ ຣຈນວິຣຫິຕໍ ປປຕໍ ນຣກໍ ນິຣຍໍ ຄຈ຺ຉສິ ໂຂ ເອກໍເສນາຕິ ໂຍຊນາ.

ນານາວິຘໍ ສໍກິເລສຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ ອາຈຣິເຍນ ນິທ຺ຘາຣິຕໍ, ອມ຺ເຫຫິ ຈ ຎາຕໍ, ‘‘ກຕມໍ ວາສນາຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ວາສນາຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖາຕິ ເຕສຸ ໂສຬສສຸ ສໍກິເລສຠາຄິຍາທີສຸ ສຸຕ຺ເຕສຸ ກຕມໍ ສຸຕ຺ຕໍ ວາສນາຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ ນາມາຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ. ‘‘ມໂນປຸພ຺ພງ຺ຄມາ ຘມ຺ມາ…ເປ… ຉາຍາວ ອນປາຍິນີ’’ຕິ ອິທໍ ວາສນາຠາເຄ ປຸຎ຺ຎຠາເຄ ວິສເຍ ວາຈກຎາປກຠາເວນ ປວຕ຺ຕນໂຕ ວາສນາຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ ນາມ. ອຕ຺ໂຖ ປາກໂຏ.

໙໓. ‘‘ມຫານາໂມ ສກ຺ໂກ ຠຄວນ຺ຕໍ ເອຕທໂວຈ…ເປ… ອປາປິກາ ກາລງ຺ກິຣິຍາ’’ຕິ ອິທໍ ສຸຕ຺ຕມ຺ປິ ວາສນາຠາເຄ ປຸຎ຺ຎຠາເຄ ວິສເຍ ວາຈກຎາປກຠາເວນ ປວຕ຺ຕນໂຕ ວາສນາຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ ນາມ. ອຕ຺ໂຖ ປາກໂຏ.

‘‘ສຸຂກາມານິ ຠູຕານິ, ໂຍ ທຓ຺ເຑນ ນ ຫິໍສຕິ;

ອຕ຺ຕໂນ ສຸຂເມສາໂນ, ເປຈ຺ຈ ໂສ ລຠເຕ ສຸຂ’’ນ຺ຕິ. –

ອິທໍ ສຸຕ຺ຕມ຺ປິ ວາສນາຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ ນາມ. ອຕ຺ໂຖ ປາກໂຏ.

‘‘ຄຸນ຺ນໍ ເຈ ຕຣມານານໍ…ເປ… ຣາຊາ ເຈ ໂຫຕິ ຘມ຺ມິໂກ’’ຕິ ອິທໍ ສຸຕ຺ຕມ຺ປິ ວາສນາຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ ນາມ. ອຕ຺ໂຖ ປາກໂຏ.

໙໔. ‘‘ຠຄວາ ສາວຕ຺ຖິຍໍ ວິຫຣຕິ…ເປ… ເອວໍ ປຊານາຕີ’’ຕິ ອິທໍ ສຸຕ຺ຕມ຺ປິ ວາສນາ…ເປ… ສຸຕ຺ຕໍ ນາມ. ອຕ຺ໂຖ ປາກໂຏ.

‘‘ກສ຺ມາ ຠຄວາ ຊນປທຈາຣິກໍ ຈຣຕີ’’ຕິ ປຸຈ຺ເຉຍ຺ຍ, ສຕ຺ຕຫິ ກາຣເຓຫິ ພຸທ຺ຘາ ຠຄວນ຺ໂຕ ຊນປທຈາຣິກໍ ຈຣນ຺ຕິ. ກຕເມຫິ ສຕ຺ຕຫິ? ເທສນ຺ຕຣຄຕານໍ ເວເນຍ຺ຍານໍ ວິນຍນຕ຺ຖໍ, ຕຕ຺ຣ ຐິຕານໍ ອຸສ຺ສຸກ຺ກສມຸປ຺ປາທນຕ຺ຖໍ, ສາວການໍ ເອກສ຺ມິໍ ຐາເນ ນິພທ຺ຘວາສນິວາຣຓຕ຺ຖໍ, ອຕ຺ຕໂນ ຈ ຕຕ຺ຖ ນິພທ຺ຘວາເສ ອນາສງ຺ຄທສ຺ສນຕ຺ຖໍ, ສມ຺ພຸທ຺ຘວສິຕຏ຺ຐານຕາຍ ເທສານໍ ເຈຕິຍຠາວສມ຺ປາທນຕ຺ຖໍ, ພຫູນໍ ສຕ຺ຕານໍ ທສ຺ສນູປສງ຺ກມນາທີຫິ ປຸຎ຺ໂຎຆປ຺ປສວນຕ຺ຖໍ, ອວຸຏ຺ຐິອາທິອຸປທ຺ທວູປສມນຕ຺ຖຎ຺ຈາຕິ ອິເມຫິ ສຕ຺ຕຫິ ກາຣເຓຫິ ພຸທ຺ຘາ ຠຄວນ຺ໂຕ ຊນປທຈາຣິກໍ ຈຣນ຺ຕີຕິ ຊນປທຈຣຓກາຣຓໍ ເວທິຕພ຺ພໍ.

‘‘ເອກປຸປ຺ຜໍ ຈຊິຕ຺ວານ, ສຫສ຺ສໍ ກປ຺ປໂກຏິໂຍ;

ເທເວ ເຈວ ມນຸສ຺ເສ ຈ, ເສເສນ ປຣິນິພ຺ພຸໂຕ’’ຕິ. –

ອິທໍ ສຸຕ຺ຕມ຺ປິ ວາສນາຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ ນາມ. ສຫສ຺ສໍ ກປ຺ປໂກຏິໂຍຕິ ສຫສ຺ສໍ ອຕ຺ຕຠາວໂຕ ໂກຏິໂຍ.

‘‘ອສ຺ສຕ຺ເຖ ຫຣິໂຕຠາເສ, ສໍວິຣູຬ຺ຫມ຺ຫິ ປາທເປ;

ເອກໍ ພຸທ຺ຘຄຕໍ ສຎ຺ຎໍ, ອລຠິໍຫໍ ປຕິສ຺ສໂຕ.

‘‘ອຊ຺ຊ ຕິໍສໍ ຕໂຕ ກປ຺ປາ, ນາຠິຊານາມິ ທຸຄ຺ຄຕິໍ;

ຕິສ຺ໂສ ວິຊ຺ຊາ ສຈ຺ຉິກຕາ, ຕສ຺ສາ ສຎ຺ຎາຍ ວາສນາ’’ຕິ. –

ອິທໍ ສຸຕ຺ຕມ຺ປິ ວາສນາຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ ນາມ. ຫຣິໂຕຠາເສຕິ ຫຣິຕໂອຠາເສ. ອລຠິໍຫນ຺ຕິ ອຫໍ ອລຠິໍ.

‘‘ປິຓ຺ຑາຍ ໂກສລໍ ປຸຣໍ…ເປ… ວິປາໂກ ໂຫຕິ ອຈິນ຺ຕິໂຍ’’ຕິ ອິທໍ ສຸຕ຺ຕມ຺ປິ ວາສນາຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ ນາມ. ອຄ຺ຄປຸຄ຺ຄໂລ ອນຸກມ຺ປໂກ ຕຓ຺ຫານິຆາຕໂກ ມຸນິ ສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ປຸເຣຠຕ຺ຕໍ ປິຓ຺ຑາຍ ປິຓ຺ຑໍ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫິຕຸໍ ໂກສລໍ ປຸຣໍ ປາວິສິ.

ຍສ຺ສ ປຸຣິສສ຺ສ ຫຕ຺ເຖ ສພ຺ພປຸປ຺ເຜຫິ ອລງ຺ກໂຕ ວຏໍສໂກ ປຸປ຺ຜວຏໍສໂກວ ອຕ຺ຖິ, ໂສ ອຍໍ ປຸຣິໂສ ຣາຊມຄ຺ເຄນ ໂກສລປຸຣໍ ປວິສນ຺ຕໍ ຠິກ຺ຂຸສງ຺ຆປຸຣກ຺ຂຕໍ ເທວມານຸສປູຊິຕໍ ສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ອທ຺ທສ, ທິສ຺ວາ ຫຏ຺ໂຐ ຈິຕ຺ຕໍ ປສາເທສິ; ປສາເທຕ຺ວາ ສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ອຸປສງ຺ກມິ.

ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ໂສ ອຍໍ ປສນ຺ໂນ ຫຸຕ຺ວາ ສຸຣຠິໍ ວຓ຺ຓວນ຺ຕໍ ມໂນຣມໍ ຕໍ ວຏໍສກໍ ສມ຺ພຸທ຺ຘສ຺ສ ເສຫິ ປາຓີຠິ ອຸປນາເມສິ.

ຕໂຕ ພຸທ຺ຘສ຺ສ ລປນນ຺ຕຣາ ລປນສ຺ສ ວທນສ຺ສ ອນ຺ຕຣາ ອຄ຺ຄິສິຂາ ວຓ຺ຓາ ສຫສ຺ສຣໍສິ ໂອກ຺ກາ ປຠາ ນິກ຺ຂມິ, ອພ຺ຠາ ວິຊ຺ຊຸ ນິກ຺ຂມຕິ ອິວ, ເອວໍ ອານນາ ສຫສ຺ສຣໍສິ ນິກ຺ຂມິຕ຺ວາ ອາທິຈ຺ຈພນ຺ຘຸໂນ ສີເສ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ປທກ຺ຂິຓໍ ກຣິຕ຺ວານ ປຣິວຏ຺ເຏຕ຺ວາ ມຸທ຺ຘນິ ອນ຺ຕຣຘາຍຖ.

ອານນ຺ໂທ ອຈ຺ຉຣິຍໍ ອພ຺ຠຸຕໍ ໂລມຫໍສນໍ ອິທໍ ປາຏິຫາຣິຍໍ ທິສ຺ວາ ຈີວຣໍ ເອກໍສໍ ກຣິຕ຺ວາ ເອຕໍ ອພ຺ຣວິ – ‘‘ມຫາມຸນິ, ສິຕກມ຺ມສ຺ສ ເຫຕຸ ໂກ? ຕໍ ເຫຕຸໍ ພ຺ຍາກໂຣຫິ, ຘມ຺ມາໂລໂກ ຠວິສ຺ສຕີ’’ຕິ.

ຍສ຺ສ ຠຄວໂຕ ສພ຺ພຘມ຺ເມສຸ ຎາຓໍ ສທາ ປວຕ຺ຕຕິ, ກງ຺ຂາວິຕຣໂຓ ມຸນິ ໂສ ຠຄວາ ກງ຺ຂິໍ ເວມຕິກໍ ອານນ຺ທໍ ເຖຣໍ ເອຕໍ ອພ຺ຣວິ. ອານນ຺ທ, ໂຍ ໂສປຸຣິໂສ ມຍິ ຈິຕ຺ຕໍ ປສາທຍິ, ໂສ ປຸຣິໂສ ຈຕຸຣາສີຕິກປ຺ປານິ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ນ ຄມິສ຺ສຕິ, ເທເວສຸ ເທວໂສຠຄ຺ຄໍ ທິພ຺ພໍ ຣຊ຺ຊໍ ປສາສິຕ຺ວາ ມນຸເຊສຸ ຣຏ຺ເຐ ສກລຣຏ຺ເຐ ມນຸຊິນ຺ໂທ ຣາຊາ ຠວິສ຺ສຕິ. ໂສ ປຸຣິໂສ ຈຣິມໍ ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ, ຘມ຺ມຕໍ ສຈ຺ຉິກຕ຺ວາ ຈ ຘຸຕຣາໂຄ ວຏໍສໂກ ນາມ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ໂຘ ຠວິສ຺ສຕິ.

ຕຖາຄເຕ ວາ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ເຘ ວາ ປຈ຺ເຈກສມ຺ພຸທ຺ເຘ ວາ ຕສ຺ສ ຕຖາຄຕສ຺ສ ສາວເກ ວາ ຈິຕ຺ເຕ ປສນ຺ນມ຺ຫິ ທກ຺ຂິຓາ ອປ຺ປກາ ນາມ ນຕ຺ຖິ.

ພຸທ຺ຘາ ເອວໍ ເອຕ຺ຕກາຕິ ອຈິນ຺ຕິຍາ ຠວນ຺ຕິ. ພຸທ຺ຘຘມ຺ມາ ພຸທ຺ຘຄຸຓາ ເອວໍ ເອຕ຺ຕກາຕິ ອຈິນ຺ຕິຍາ ຠວນ຺ຕິ, ອຈິນ຺ຕິເຍ ປສນ຺ນານໍ ວິປາໂກ ປຸຎ຺ຎວິປາໂກ ເອວໍ ເອຕ຺ຕໂກຕິ ອຈິນ຺ຕິໂຍ ໂຫຕີຕິ ເອຕໍ ອພ຺ຣວີຕິ ໂຍຊນາ.

໙໖. ‘‘ອິຘາຫໍ, ຠິກ຺ຂເວ, ເອກຈ຺ຈໍ ປຸຄ຺ຄລໍ…ເປ… ອຍມ຺ປິ ອຕ຺ໂຖ ວຸຕ຺ໂຕ ຠຄວຕາ ອິຕິ ເມ ສຸຕ’’ນ຺ຕິ ອິທໍ ສຸຕ຺ຕມ຺ປິ ວາສນາຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ ນາມ. ຠິກ຺ຂເວ, ອິຘ ອິມສ຺ມິໍ ສາສເນ ອຫໍ ເອກຈ຺ຈໍ ປຸຄ຺ຄລໍ ເອວໍ ມມ ເຈຕສາ ເອກຈ຺ຈສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ເຈໂຕ ຈິຕ຺ຕໍ ປຣິຈ຺ຈ ພຸທ຺ຘຈກ຺ຂຸນາ ເອວໍ ປຊານາມິ, ຍຖາ ເຍນ ປກາເຣນ ອຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ຍຎ຺ຈ ທານາທິປຏິປທໍ ປຏິປນ຺ໂນ, ຍຎ຺ຈ ທສ຺ສນາທິມຄ຺ຄໍ ສມາຣຸຬ຺ໂຫ ຫຸຕ຺ວາ ຕໍ ປຏິປທໍ, ມຄ຺ຄຎ຺ຈ ອິຣິຍຕິ ປວຕ຺ເຕຕິ, ອິມມ຺ຫິ ອິມສ຺ມິຎ຺ຈ ສມເຍ ອຍໍ ປຸຄ຺ຄໂລ ເຈ ກາລໍ ກເຣຍ຺ຍ, ເອວໍ ສຕິ ອາຠຕໍ ວຕ຺ຖຸໍ ນິກ຺ຂິປຕິ ຍຖາ, ເອວໍ ຕາຍ ປຏິປທາຍ ເຕນ ມຄ຺ເຄນ ສຄ຺ເຄ ອຕ຺ຕນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ຠເວ. ຕໍ ກິສ຺ສ ເຫຕຸ? ຠິກ຺ຂເວ, ອສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຈິຕ຺ຕໍ ຫິ ຍສ຺ມາ ປສນ຺ນໍ ປສາທິຕໍ, ຕສ຺ມາ ນິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ຠເວ. ອິຘ ສາສເນ, ໂລເກ ວາ ເອກຈ຺ເຈ ສຕ຺ຕາ ປຸຄ຺ຄລາ ກາຍສ຺ສ ເຠທາ ປຣໍ ມຣຓາ ສຸຄຕິໍ ສຄ຺ຄໍ ໂລກໍ ເຈໂຕປສາທເຫຕຸ ໂຂ ປນ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕີຕິ ເອວໍ ອຫໍ ປຊານາມີຕິ ຠຄວາ ເອຕມຕ຺ຖໍ ອໂວຈ. ຕຕ຺ຖ ຕສ຺ມິໍ ອຕ຺ເຖ ສງ຺ຄຫວເສນ ປວຕ຺ຕໍ ເອຕໍ ‘‘ປສນ຺ນຈິຕ຺ຕໍ ຎຕ຺ວານ…ເປ… ສຄ຺ຄໍ ໂສ ອຸປປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ຄາຖາວຈນໍ ວຸຈ຺ຈຕິ. ອຍມ຺ປິ ອຕ຺ໂຖ ຠຄວຕາ ວຸຕ຺ໂຕ, ອິຕິ ເມ ມຍາ ສຸຕນ຺ຕິ ໂຍຊນາ.

‘‘ສຸວຓ຺ຓຈ຺ຉທນໍ ນາວໍ…ເປ… ເອຕາທິສໍ ກຕປຸຎ຺ຎາ ລຠິ’’ນ຺ຕິ ອິທໍ ສຸຕ຺ຕມ຺ປິ ວາສນາຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ ນາມ. ນາຣິ ເທວຘີຕາ ສຸວຓ຺ຓຈ຺ຉທນໍ ສຸວຓ຺ຓາລງ຺ກາເຣຫິ ຉາທິຕໍ ນາວໍ ອາຣຸຍ຺ຫ ຕິຏ຺ຐສິ, ໂປກ຺ຂຣຓິໍ ເທວໂປກ຺ຂຣຓິໍ ໂອຄາຫສິ, ປທຸມໍ ປາຓິນາ ຉິນ຺ທສິ.

ເທວເຕ ເກນ ກມ຺ເມນ ເຕ ຕວ ຕາທິໂສ ວຓ຺ໂຓ ຕາທິໂສ ອານຸຠາໂວ ຕາທິສີ ຊຸຕິ ຠວຕິ, ເທວເຕ ເຕ ຕວ ເຍ ເກຈິ ໂຠຄາ ມນສາ ອິຈ຺ຉິຕາ ຠວນ຺ຕິ, ເຕ ໂຠຄາ ຈ ເກນ ກມ຺ເມນ ອຸປ຺ປຊ຺ຊນ຺ຕິ. ເທວເຕ ເມ ປຸຈ຺ຉິຕາ ຕ຺ວໍ ສໍສ ສໍສາຫິ ອິທໍ ສພ຺ພໍ ກິສ຺ສ ກມ຺ມສ຺ສ ຈ ຜລນ຺ຕິ ສກ຺ໂກ ປຸຈ຺ຉຕິ.

ເທວຣາເຊນ ປຸຈ຺ຉິຕາ ສາ ເທວຘີຕາ ອຕ຺ຕມນາ ຫຸຕ຺ວາ ປຎ຺ຫໍ ປຸຏ຺ຐາ ສກ຺ກສ຺ສ ພ຺ຍາກາສິ. ເທວຣາຊາ ອທ຺ຘານໍ ທີຆມຄ຺ຄໍ ປຏິປນ຺ນາ ອຫໍ ຍສສ຺ສິໂນ ກສ຺ສປສ຺ສ ຠຄວໂຕ ມໂນຣມໍ ຖູປໍ ອທ຺ທສ຺ສໍ, ທິສ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ຖູເປ ຈິຕ຺ຕໍ ປສາເທສິໍ. ປສນ຺ນາຫໍ ເສຫິ ປາຓີຫິ ປທຸມປຸປ຺ເຜຫິ ປູເຊສິໍ. ຕສ຺ເສວ ກມ຺ມສ຺ສ ອິທໍ ສພ຺ພໍ ຜລໍ ວິປາໂກ ຠເວ. ກຕປຸຎ຺ຎາຫໍ ເອຕາທິສໍ ຜລໍ ອລຠິນ຺ຕິ ສກ຺ກສ຺ສ ພ຺ຍາກາສິ. ອິຕິ ເມ ສຸຕນ຺ຕິ ມຫາໂມຄ຺ຄລ຺ລາໂນ ວທຕີຕິ ໂຍຊນາ.

‘‘ຍຖານິທ຺ຘາຣິຕສຸຕ຺ຕານິເຍວ ວາສນາຠາຄິຍສຸຕ຺ຕານິ ປຣິປຸຓ຺ຓານີ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ທານກຖາ ສີລກຖາ ສຄ຺ຄກຖາ ປຸຎ຺ຎກຖາ ປຸຎ຺ຎວິປາກກຖາຕິ ອິທໍ ວາສນາຠາຄິຍ’’ນ຺ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ຍາຍ ເທສນາຍ ທານຎ຺ຈ ທານຜລຎ຺ຈ ທສ຺ສິຕໍ, ສາ ເທສນາ ທານກຖາ ນາມ. ຍາຍ ເທສນາຍ ສີລຎ຺ຈ ສີລຜລຎ຺ຈ ທສ຺ສິຕໍ, ສາ ເທສນາ ສີລກຖາ ນາມ. ຍາຍ ເທສນາຍ ສຄ຺ຄາ ຈ ສຄ຺ເຄສຸ ນິພ຺ພຕ຺ຕາປກຎ຺ຈ ກມ຺ມໍ ທສ຺ສິຕໍ, ສາ ສຄ຺ຄກຖາ ນາມ. ຍາຍ ເທສນາຍ ທານສີລຠາວນາທິວເສນ ທສວິຘໍ ປຸຎ຺ຎກມ຺ມໍ ທສ຺ສິຕໍ, ສາ ປຸຎ຺ຎກຖາ ນາມ. ຍາຍ ເທສນາຍ ຕາທິສສ຺ສ ປຸຎ຺ຎກມ຺ມສ຺ສ ວິວິໂຘ ອຍໍ ວິປາໂກ ອິມສ຺ສ ປຸຎ຺ຎສ຺ສ ວິປາໂກຕິ ນິຍເມຕ຺ວາ ທສ຺ສິໂຕ, ສາ ປຸຎ຺ຎວິປາກກຖາ ນາມ.

ທສພລຘຣານໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘານໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສກເຕສຸ ສຣີຣຘາຕຸໍ ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ຐເປຕ຺ວາ ປໍສູຫິ ກເຕສຸ ຖູເປສຸ ເຍ ນຣາ ປສນ຺ນາ, ເຕ ນຣາ ຕຕ຺ຖ ຖູເປ ກາຣໍ ປຸຎ຺ຎໍ ກຕ຺ວາ ສຄ຺ເຄສຸ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປໂມທນ຺ຕີຕິ ໂຍຊນາ. ອິທໍ ສຸຕ຺ຕໍ ວາ…ເປ… ສຸຕ຺ຕໍ.

໙໗. ເທວປຸຕ຺ຕສຣີຣວຓ຺ຓາ ເທວປຸຕ຺ຕສຣີຣສທິສວຓ຺ຓາ ສຸຠຄສຓ຺ຐິຕິ ໂສຠຄ຺ຄຍຸຕ຺ຕສຓ຺ຐານາ ສພ຺ເພ ຊນາ ອຸທເກນ ປໍສຸໍ ເຕເມຕ຺ວາ ຖູປໍ ວຑ຺ເຒຖ, ໂສ ອຍໍ ຖູໂປ ກສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ຖູໂປຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ.

ສຸຄຕ຺ເຕ ສຸນ຺ທຣຄຕ຺ເຕ ເທວເຕ ຕສ຺ມິໍ ຖູເປ ປສນ຺ນາ ອິເມ ເທວມນຸຊາ ກາຣໍ ປຸຎ຺ຎໍ ກໂຣນ຺ຕາ ຫຸຕ຺ວາ ຊຣາມຣຓໂຕ ປມຸຈ຺ຈເຣ. ໂສ ອຍໍ ຖູໂປ ມເຫສິໂນ ທສພລຘມ຺ມຘາຣິໂນ ສຸຄຕສ຺ສ ຖູໂປຕິ ເວທິຕພ຺ໂພຕິ ອາຫາຕິ ໂຍຊນາ. ອິທໍ ສຸຕ຺ຕໍ ວາ…ເປ… ສຸຕ຺ຕໍ.

ຍາຫໍ ຍາ ອຫໍ ມເຫສິໂນ ຖູປໍ ຈຕ຺ຕາຣິ ອຸປ຺ປລານິ ຈ ມາລຎ຺ຈ ອຠິໂຣປຍິໍ, ເຕນ ມຍາ ກຕໍ ຕໍ ປຸຎ຺ຎໍ ອຸຬາຣໍ ວຕ ອາສິ ອໂຫສິ. ຕໂຕ ກປ຺ປໂຕ ອຊ຺ຊ ກປ຺ປາ ຕິໍສໍ ຘຣນ຺ຕິ ສຕ຺ຖຸໂນ ຖູປໍ ປູເຊຕ຺ວາ ຕຕ຺ຕການິ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ນ ຊານາມິ, ວິນິປາຕໍ ນ ຄຈ຺ຉາມີຕິ ໂຍຊນາ. ອິທໍ ສຸຕ຺ຕໍ ວາ…ເປ… ສຸຕ຺ຕໍ.

ອຫໍ ພາຕ຺ຕິໍສລກ຺ຂຓຘຣສ຺ສ ພາຕ຺ຕິໍສລກ຺ຂຓຘເຣນ ສມ຺ປນ຺ນສ຺ສ ວິຊິຕວິຊຍສ຺ສ ໂລກນາຖສ຺ສ ຖູປໍ ອປູເຊສິໍ, ປູເຊຕ຺ວາ ສຕສຫສ຺ສໍ ກປ຺ເປ ອາຍຸກປ຺ເປ ປມຸທິໂຕ ອາສິໍ. ມຍາ ຍໍ ປຸຎ຺ຎໍ ປສຸຕໍ, ເຕນ ປຸຎ຺ເຎນ ວິນິປາຕໍ ອນາຄນ຺ຕຸນ ອນາຄນ຺ຕ຺ວາ ເທວໂສຠຄ຺ຄໍ ສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ຈ ເທວຣຊ຺ຊານິ ຈ ຕານິ ອກາຣິໍ. ອຖ ວາ ເທວໂສຠຄ຺ຄຎ຺ຈ ມຍາ ກາຣິຕໍ, ຣຊ຺ຊານິ ຈ ມຍາ ກາຣິຕານິ.

ອທນ຺ຕທມກສ຺ສ ສາສເນ ຍໍ ຈກ຺ຂຸ ປຎ຺ຎາຈກ຺ຂຸ ປຓິຫິຕໍ, ຕຖາ ຈິຕ຺ຕໍ ຍໍ ວິມຸຕ຺ຕຈິຕ຺ຕໍ ປຓິຫິຕໍ, ຕໍ ສພ຺ພໍ ປຎ຺ຎາຈກ຺ຂຸ ວິມຸຕ຺ຕຈິຕ຺ຕໍ ເມ ມຍາ ລທ຺ຘໍ, ອຫໍ ວິຘຸຕລຕາສງ຺ຂາຕຕຓ຺ຫາ ຫຸຕ຺ວາ ວິມຸຕ຺ຕຈິຕ຺ຕາ ຜລວິມຸຕ຺ຕຈິຕ຺ຕສມ຺ປນ຺ນາ ອມ຺ຫີຕິ ອໂວຈາຕິ ໂຍຊນາ. ອິທໍ ສຸຕ຺ຕໍ ວາ…ເປ… ສຸຕ຺ຕໍ.

໙໘. ວິມຸຕ຺ຕຈິຕ຺ເຕ ຜລວິມຸຕ຺ຕຈິຕ຺ຕສມ຺ປນ຺ເນ ອຂິເລ ປຎ຺ຈເຈໂຕຂີລຣຫິເຕ ອນາສເວ ອຣຓວິຫາຣິມ຺ຫິ ອຣຓວິຫາຣສີເລ ອສງ຺ຄມານເສ ອລຄ຺ຄມານເສ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘສ຺ມິໍ ສາມາກປຕ຺ໂຖທນມຕ຺ຕເມວ ທກ຺ຂິຓໍ ອທາສິໍ.

ຕສ຺ມິໍ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ເຘ ອຸຕ຺ຕມໍ ຘມ຺ມໍ ປຈ຺ເຈກໂພຘິຘມ຺ມໍ ໂອກປ຺ປຍິໍ ‘‘ໂສ ອຸຕ຺ຕໂມ ຘມ຺ໂມ ອຕ຺ຖີ’’ຕິ ສທ຺ທຫິໍ. ເອວໍ ອຣິຍວິຫາເຣນ ວິຫາຣີຫິ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ເຘຫິ ເມ ມມ ສງ຺ຄໂມ ກໂຕ ສິຍາ ຠເວ, ກຸທາສຸປິ ຈ ອຫໍ ອເປກ຺ຂວາ ມາ ຠເວຍ຺ຍນ຺ຕິ ມານສໍ ຕສ຺ມິຎ຺ຈ ຘມ຺ເມ ປຓິເຘສິໍ ‘‘ອິມິນາ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ເຘນ ລທ຺ຘຘມ຺ມໍ ອຫມ຺ປິ ສຈ຺ຉິກເຣຍ຺ຍ’’ນ຺ຕິ ຈິຕ຺ຕໍ ປຓິທຫິໍ.

ຕສ຺ເສວ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ເຘ ກຕສ຺ເສວ ກມ຺ມສ຺ສ ວິປາກໂຕ ອຫໍ ທີຆາຍຸເກສຸ ອມເມສຸ ‘‘ມມ ປຣິຄ຺ຄໂຫ’’ຕິ ປຣິຄ຺ຄຫາຠາເວນ ອປຣິຄ຺ຄເຫສຸ ວິເສສຄາມີສຸ ອຫີນຄາມີສຸ ກຸຣູສຸ ອຸຕ຺ຕຣກຸຣູສຸ ປາຓີສຸ ສຕ຺ເຕສຸ ສຫສ຺ສກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ອຸປປຊ຺ຊຖ ອຸປປຊ຺ຊິໍ.

ຕສ຺ເສວ ກມ຺ມສ຺ສ ວິປາກໂຕ ວິຈິຕ຺ຣມາລາຠຣຓານຸເລປີສຸ ຍສສ຺ສີສຸ ປຣິວາຣວນ຺ເຕສຸ ຕິທໂສ ເທໂວ ອຫໍ ວິສິຏ຺ຐກາຍູປຄໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ສຫສ຺ສກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ອຸປປຊ຺ຊຖ.

ຕສ຺ເສວ ກມ຺ມສ຺ສ ວິປາກໂຕ ອຫໍ ວິມຸຕ຺ຕຈິຕ຺ໂຕ ອຂີໂລ ອນາສໂວ ຫຸຕ຺ວາ ຫິຕາຫິຕາສີຫິ ກຸສລາກຸສລວີຕິວຕ຺ເຕຫິ ອນ຺ຕິມເທຫຘາຣິຠິ ອິເມຫິ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ເຘຫິ, ພຸທ຺ຘສາວເກຫິ ວາ ເມ ມມ ສມາຄໂມ ອາສິ.

‘‘ສີລວໂຕ ຍໍ ອິຈ຺ຉິຕໍ, ຕໍ ສມິຊ຺ຌເຕ’’ຕິ ອິມໍ ວຈນໍ ຕຖາຄໂຕ ຊິໂນ ປຈ຺ຈກ຺ຂໍ ກຕ຺ວາ ອວຈ ໂຂ, ຍຖາ ຍຖາ ເຍນ ເຍນ ປກາເຣນ ເມ ມນສາ ວິຈິນ຺ຕິຕໍ, ຕຖາ ຕຖາ ເຕນ ເຕນ ປກາເຣນ ສມິທ຺ຘໍ ຠວຕິ. ອຍໍ ຠໂວ ອນ຺ຕິໂມ ຠໂວຕິ ໂຍຊນາ. ອິທໍ ສຸຕ຺ຕໍ ວາ…ເປ… ສຸຕ຺ຕໍ.

ເອກຕິໍສມ຺ຫິ ກປ຺ປມ຺ຫິ ຊິໂນ ອເນໂຊ ອນນ຺ຕທສ຺ສີ ‘‘ສິຂີ’’ຕິ ອິຕິນາມໂກ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິ. ຕສ຺ສາປິ ຠຄວໂຕ ຣາຊາ ຠາຕາ ສິຂິທ຺ເຘ ຈ ສິຂີ ອິຕິນາມເກ ພຸທ຺ເຘ ຈ ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ ຘມ຺ເມ ຈ ອຠິປ຺ປສນ຺ໂນ ໂລກວິນາຍກມ຺ຫິ ປຣິນິພ຺ພຸເຕ ສຕິ ເທວາຕິເທວສ຺ສ ນຣຸຕ຺ຕມສ຺ສ ມເຫສິໂນ ວິປຸລໍ ມຫນ຺ຕໍ ສມນ຺ຕໂຕ ຄາວຸຕິກໍ ຖູປໍ ອກາສິໍ.

ຕສ຺ມິໍ ຖູເປ ພລິໍ ປູຊາພລິໍ ອຠິຫາຣີ ມນຸສ຺ໂສ ຊາຕິສຸມນໍ ປຄ຺ຄຍ຺ຫ ປຫຏ຺ໂຐ ປູເຊສິ. ອສ຺ສ ມນຸສ຺ສສ຺ສ ເອກໍ ປຸປ຺ຜໍ ວາເຕນ ປຫຣິຕໍ ຫຸຕ຺ວາ ປຕິຕໍ. ອຫໍ ຕໍ ປຕິຕໍ ເອກໍ ປຸປ຺ຜໍ ຄເຫຕ຺ວາ ຕສ຺ເສວ ປຸປ຺ຜສາມິກສ຺ສ ອທາສິໍ.

ໂສ ມນຸສ຺ໂສ ປຸປ຺ຜສາມິໂກ ອຠິປ຺ປສນ຺ນຈິຕ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ມໍ ‘‘ຕ຺ວເມວ ເອຕໍ ເອກໍ ປຸປ຺ຜໍ ປູຊາ’’ຕິ ອທາສິ. ທທາສີຕິ ເອຕ຺ຖ ທ-ກາໂຣ ອາຄໂມ. ອຫໍ ຕໍ ເອກໍ ປຸປ຺ຜໍ ຄເຫຕ຺ວາ ພຸທ຺ຘໍ ພຸທ຺ຘຄຸຓໍ ປຸນປ຺ປຸນໍ ອນຸສ຺ສຣນ຺ໂຕ ຍສ຺ມິໍ ກປ຺ເປ ອຠິໂຣປຍິໍ, ຕໂຕ ກປ຺ປໂຕ ອຊ຺ຊ ກປ຺ປາ ຕິໍສໍ ອເຫສຸໍ. ເຕສຸ ກປ຺ເປສຸ ທຸຄ຺ຄຕິໍ ນາຠິຊານາມິ, ວິນິປາຕຎ຺ຈ ນ ຄຈ຺ຉາມິ, ອິທໍ ຜລໍ ຖູປປູຊາຍ ຜລນ຺ຕິ ອໂວຈາຕິ ໂຍຊນາ. ອິທໍ ສຸຕ຺ຕໍ ວາ…ເປ… ສຸຕ຺ຕໍ.

ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ຕສ຺ສ ພ຺ຣຫ຺ມທຕ຺ຕນາມກສ຺ສ ຣາຊິໂນ ກປິລໍ ນາມ ນຄຣໍ ສຸວິຠຕ຺ຕໍ ຠາຄໂຕ ສຸຏ຺ຐຸ ວິຠຕ຺ຕໍ, ມຫາປຖໍ ມຫາປຖສມ຺ປນ຺ນໍ ອາກິຓ຺ຓໍ, ນານາຊາຕິເກຫິ ມນຸສ຺ເສຫິ ປຣິປຸຓ຺ຓໍ, ອິທ຺ຘໍ ຜີຕຎ຺ຈ ອາສິ.

ປຎ຺ຈາລານໍ ຕຕ຺ຖ ປຸຣຸຕ຺ຕເມ ອຫໍ ກຸມ຺ມາສໍ ວິກ຺ກິຓິໍ, ໂສ ອຫໍ ຍສສ຺ສິນໍ ອຸປຣິຏ຺ຐໍ ອຸປສມີເປ ຐິຕໍ ອຣິຏ຺ຐໍ ນາມ ສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘໍ ອທ຺ທສິໍ, ທິສ຺ວາ ຫຏ຺ໂຐ ຈິຕ຺ຕໍ ປສາເທຕ຺ວາ ນຣຸຕ຺ຕມໍ ອຣິຏ຺ຐໍ ເມ ເຄຫສ຺ມິໍ ຍໍ ຘຸວຠຕ຺ຕໍ ວິຊ຺ຊຖ ວິຊ຺ຊິ, ເຕນ ຘຸວຠຕ຺ເຕນ ນິມນ຺ເຕສິໍ.

ຍໂຕ ຈ ຍສ຺ມິໍ ກາເລ ຈ ກຕ຺ຕິໂກ ຍສ຺ສໍ ປນ຺ນຣສີປຸຓ຺ໂຓ, ສາ ປຸຓ຺ຓມາສີ ປນ຺ນຣສີ ອຸປຏ຺ຐິຕາ, ຕໂຕ ຈ ຕສ຺ມິໍ ກາເລ ຈ ອຫໍ ນວໍ ທຸສ຺ສຍຸຄໍ ຄຍ຺ຫ ອຣິຏ຺ຐສ຺ສ ອຣິຏ຺ຐນາມກສ຺ສ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ຘສ຺ສ ອຸປນາເມສິໍ.

ນຣຸຕ຺ຕໂມ ອນຸກມ຺ປໂກ ກາຣຸຓິໂກ ຕຓ຺ຫານິຆາຕໂກ ມຸນິ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ໂຘ ປສນ຺ນຈິຕ຺ຕໍ ມໍ ຎຕ຺ວານ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫິ.

ອຫໍ ກລ຺ຍາຓໍ ພຸທ຺ຘວຓ຺ຓິຕໍ ກມ຺ມໍ ກຣິຕ຺ວານ ເທເວ ຈ ມນຸສ຺ເສ ຈ ສນ຺ຘາວິຕ຺ວາ ຕໂຕ ຈຸໂຕ ພາຣາຓສິຍໍ ນຄເຣ ອຑ຺ເຒ ກຸລສ຺ມິໍ ເສຏ຺ຐິສ຺ສ ເອກປຸຕ຺ຕໂກ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິໍ, ປາເຓຫິ ຈ ປິຍຕໂຣ ອາສິໍ.

ຕໂຕ ຈ ຕສ຺ມິໍ ກາເລ ວິຎ຺ຎຸຕໍ ປຕ຺ໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ເທວປຸຕ຺ເຕນ ໂຈທິໂຕ ອຫໍ ປາສາທາ ໂອຣຸຫິຕ຺ວານ ສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ຠຄວນ຺ຕໍ ໂຄຕມໍ ອຸປສງ຺ກມິໍ.

ໂສ ສມ຺ພຸທ຺ໂຘ ຠຄວາ ໂຄຕໂມ ອນຸກມ຺ປາຍ ເມ ຘມ຺ມໍ ອເທເສສິ. ທຸກ຺ຂໍ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈຎ຺ຈ ທຸກ຺ຂສມຸປ຺ປາທໍ ສມຸທຍສຈ຺ຈຎ຺ຈ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ອຕິກ຺ກມໍ ນິໂຣຘສຈ຺ຈຎ຺ຈ ອຣິຍໍ ອຏ຺ຐງ຺ຄິກໍ ທຸກ຺ຂູປສມຄາມິນໍ ມຄ຺ຄໍ ມຄ຺ຄສຈ຺ຈຎ຺ຈ ອິຕິ ຈຕ຺ຕາຣິ ສຈ຺ຈານິ ເທສິຕານິ, ຕທຸປ຺ປາທກໍ ຘມ຺ມໍ ມຸນິ ຠຄວາ ໂຄຕໂມ ອເທສຍິ.

ອຫໍ ຕສ຺ສ ຠຄວໂຕ ໂຄຕມສ຺ສ ວຈນໍ ສຸຕ຺ວາ ສາສເນ ຣໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ວິຫຣິໍ, ອຫໍ ຣຕ຺ຕິນ຺ທິວໍ ອຕນ຺ທິໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ສມຖໍ ປຏິວິຊ຺ຌິໍ.

ອຊ຺ຌຕ຺ຕຎ຺ຈ ເຍ ອາສວາ, ພຫິທ຺ຘາ ຈ ເຍ ອາສວາ ມຄ຺ເຄນ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ນາ ອາສຸໍ, ສພ຺ເພ ເຕ ອາສວາ ເມ ມມ ວິຊ຺ຊິໍສຸ, ປຸນ ນ ຈ ອຸປ຺ປຊ຺ຊເຣ.

ທຸກ຺ຂໍ ‘‘ປຣິຍນ຺ຕກຕໍ ຍສ຺ສ ທຸກ຺ຂສ຺ສາ’’ຕິ ປຣິຍນ຺ຕກຕໍ ອາສິ, ອຍໍ ສມຸສ຺ສໂຍ ຊາຕິມຣຓສໍສາໂຣ ຈຣິໂມ ອນ຺ຕິໂມ ອາສິ, ອິທານິ ອິມສ຺ສ ອຕ຺ຕຠາວສ຺ສ ອນນ຺ຕຣໍ ປຸນພ຺ຠໂວ ມມ ນຕ຺ຖີຕິ ອໂວຈາຕິ ໂຍຊນາ. ຍໍ ນານາວິຘໍ ວາສນາຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ ອຸທາຫຣຓວເສນ ນິທ຺ຘາຣິຕໍ, ອິທໍ ນານາວິຘໍ ສຸຕ຺ຕໍ ວາສນາຠາເຄ ປຸຎ຺ຎໂກຏ຺ຐາເສ ວິສເຍ ວາຈກຎາປກຠາເວນ ປວຕ຺ຕນໂຕ ວາສນາຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ ນາມ.

ນານາວິຘໍ ວາສນາຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ ອາຈຣິເຍນ ນິທ຺ຘາຣິຕໍ, ອມ຺ເຫຫິ ຈ ຎາຕໍ, ‘‘ກຕມໍ ນິພ຺ເພຘຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ຕຕ຺ຖ ກຕມໍ ນິພ຺ເພຘຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ເຕສຸ ໂສຬສສຸ ສໍກິເລສຠາຄິຍາທີສຸ ສຸຕ຺ເຕສຸ ກຕມໍ ສຸຕ຺ຕໍ ນິພ຺ເພຘຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ ນາມາຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ.

ອຸທ຺ຘໍ ພ຺ຣຫ຺ມໂລເກ ອໂຘ ກາມາວຈເຣ ຠເວ ສພ຺ພຘິ ສພ຺ເພສຸ ຠເວສຸ ວິປ຺ປມຸຕ຺ໂຕ ອຣຫາ ‘‘ອຍໍ ນາມ ຘມ຺ໂມ ອຫໍ ອສ຺ມີ’’ຕິ ອນານຸປສ຺ສີ, ເອວໍ ວິມຸຕ຺ໂຕ ອຣຫາ ອຕິຓ຺ຓປຸພ຺ພໍ ໂອຆໍ ອປຸນພ຺ຠວາຍ ອຸທຕາຣິ ອຸຕ຺ຕິຓ຺ໂຓຕິ ໂຍຊນາ. ອິທໍ ສຸຕ຺ຕໍ ນິພ຺ເພຘຠາເຄ ເສກ຺ຂຘມ຺ເມ ວິສເຍ ວາຈກຎາປກຠາເວນ ປວຕ຺ຕນໂຕ ນິພ຺ເພຘຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ ນາມ.

‘‘ເອຕ຺ຕກເມວາ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ພຕ຺ຕາ ‘‘ສີລວໂຕ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອານນ຺ທ, ສີລວໂຕ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ‘‘ກິນ຺ຕິ ເມ ມມ ອວິປ຺ປຏິສາໂຣ ຊາເຍຍ຺ຍ ປວຕ຺ເຕຍ຺ຍາ’’ຕິ ເຈຕນາ ນ ກຣຓີຍາ ນ ກາຕພ຺ພາ. ອານນ຺ທ, ສີລວໂຕ ອວິປ຺ປຏິສາໂຣ ຍໍ ຊາເຍຍ຺ຍ ປວຕ຺ເຕຍ຺ຍ, ເອສາ ອວິປ຺ປຏິສາຣສ຺ສ ຊາຍນາ ປວຕ຺ຕນາ ຘມ຺ມຕາ ຠວຕິ. ອານນ຺ທ, ອວິປ຺ປຏິສາຣິນາ ປຸຄ຺ຄເລນ ‘‘ກິນ຺ຕິ ເມ ມມ ປາໂມຊ຺ຊໍ ຊາເຍຍ຺ຍ ປວຕ຺ເຕຍ຺ຍາ’’ຕິ ເຈຕນາ ນ ກຣຓີຍາ, ອານນ຺ທ, ອວິປ຺ປຏິສາຣິໂນ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ປາໂມຊ຺ຊໍ ຍໍ ຊາເຍຍ຺ຍ ປວຕ຺ເຕຍ຺ຍ, ເອສາ ປາໂມຊ຺ຊສ຺ສ ຊາຍນາ ປວຕ຺ຕນາ ຘມ຺ມຕາ. ເສເສສຸປິ ອິມສ຺ສ ໂຍຊນານຍານຸສາເຣນ ໂຍຊນານໂຍ ຄເຫຕພ຺ໂພ. ອິທໍ ສຸຕ຺ຕມ຺ປິ ນິພ຺ເພຘຠາຄິຍໍ ສຸຕ຺ຕໍ ນາມ.