໗. ຊາລິຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ

ທ຺ເວປພ຺ພຊິຕວຕ຺ຖຸວຓ຺ຓນາ

໓໗໘. ເອວໍ ມຫາລິສຸຕ຺ຕໍ ສໍວຓ຺ເຓຕ຺ວາ ອິທານິ ຊາລິຍສຸຕ຺ຕໍ ສໍວຓ຺ເຓນ຺ໂຕ ຍຖານຸປຸພ຺ພໍ ສໍວຓ຺ຓໂນກາສສ຺ສ ປຕ຺ຕຠາວໍ ວິຠາເວຕຸໍ, ມຫາລິສຸຕ຺ຕສ຺ສານນ຺ຕຣໍ ສງ຺ຄີຕສ຺ສ ສຸຕ຺ຕສ຺ສ ຊາລິຍສຸຕ຺ຕຠາວໍ ວາ ປກາເສຕຸໍ ‘‘ເອວໍ ເມ ສຸຕໍ…ເປ… ໂກສມ຺ພິຍນ຺ຕິ ຊາລິຍສຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ອາຫ. ‘‘ໂຆສິເຕນາ’’ຕິອາທິນາ ມຊ຺ເຌໂລປສມາສໍ ທສ຺ເສຕິ, ໂຆສິຕສ຺ສ ອາຣາໂມຕິປິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ເອວມ຺ປິ ຫິ ‘‘ອນາຖປິຓ຺ຑິກສ຺ສ ອາຣາເມ’’ຕິອາທີສຸ (ປາຣາ. ໒໓໔) ວິຍ ທາຍກກິຕ຺ຕນໍ ໂຫຕິ, ເອວໍ ປນ ກິຕ຺ເຕນ຺ໂຕ ອາຍສ຺ມາ ອານນ຺ໂທ ອຎ຺ເຎປິ ຕສ຺ສ ທິຏ຺ຐານຸຄຕິອາປຊ຺ຊເນ ນິໂຍເຊຕີຕິ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ໂກຍໍ ໂຆສິຕເສຏ຺ຐິ ນາມ, ກຖຎ຺ຈາເນນ ອາຣາໂມ ກາຣິໂຕ, ກຖໍ ປນ ຕຕ຺ຖ ຠຄວາ ວິຫາສີຕິ ປຸຈ຺ຉາຍ ສພ຺ພໍ ຕໍ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ສມຸທາຄມໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ສງ຺ເຂປໂຕວ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ປຸພ຺ເພ ກິຣາ’’ຕິອາທິມາຫ. ອລ຺ລກປ຺ປຣຏ຺ຐນ຺ຕິ ພຫູສຸ ໂປຕ຺ຖເກສຸ ທິສ຺ສຕິ, ກຕ຺ຖຈິ ປນ ‘‘ອທ຺ທິລຣຏ຺ຐ’’ນ຺ຕິ ຈ ‘‘ທມິຬຣຏ຺ຐ’’ນ຺ຕິ ຈ ລິຂິຕໍ. ຕໂຕຕິ ອລ຺ລກປ຺ປຣຏ຺ຐໂຕ. ‘‘ປຸຕ຺ຕໍ…ເປ… ອຄມາສີ’’ຕິ ອິທມ຺ປິ ‘‘ຕສ຺ເສຕໍ ກມ຺ມ’’ນ຺ຕິ ຎາເປຕຸໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕທາຕິ ເຕສໍ ຄາມໍ ປວິຏ຺ຐທິວເສ. ພລວປາຍາສນ຺ຕິ ຄຣຸຕຣໍ ພຫຸປາຍາສໍ. ຊີຣາເປຕຸນ຺ຕິ ສມເວປາກິນິຍາ ຄຫຓິຍາ ປກ຺ກາເປຕຸໍ. ອສນ຺ນິຫິເຕຕິ ເຄຫໂຕ ພຫິ ອຎ຺ຎໍ ຄເຕ. ຠຸສ຺ສຕີຕິ ນທຕິ, ‘‘ຠຸຠຸ’’ອິຕິ ສຸນຂສທ຺ທໍ ກໂຣຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິທມ຺ປິສ຺ສ ເອກໍ ກມ຺ມໍ. ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ເຘ ປນ ຈີວຣກມ຺ມຕ຺ຖາຍ ອຎ຺ຎໍ ຐານໍ ຄເຕ ສຸນຂສ຺ສ ຫທຍໍ ຜາລິຕໍ. ຕິຣຈ຺ຉານາ ນາເມເຕ ອຸຊຸຊາຕິກາ ໂຫນ຺ຕິ ອກຸຏິລາ, ມນຸສ຺ສາ ປນ ອຎ຺ຎໍ ຫທເຍນ ຈິນ຺ເຕຕິ, ອຎ຺ຎໍ ມຸເຂນ ກເຖນ຺ຕິ. ເຕເນວາຫ ‘‘ຄຫນຎ຺ເຫຕໍ ຠນ຺ເຕ ຍທິທໍ ມນຸສ຺ສາ, ອຸຕ຺ຕານກຎ຺ເຫຕໍ ຠນ຺ເຕ ຍທິທໍ ປສໂວ’’ຕິ (ມ. ນິ. ໒.໓).

ອິຕິ ໂສ ຕາຍ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ເຘ ສິເນຫວເສນ ອຸຊຸທິຏ຺ຐິຕາຍ ອກຸຏິລຕາຍ ກາລງ຺ກຕ຺ວາ ຕາວຕິໍສຠວເນ ນິພ຺ພຕ຺ໂຕ. ຕໍ ສນ຺ຘາຍາຫ ‘‘ໂສ…ເປ… ນິພ຺ພຕ຺ຕີ’’ຕິ. ຕສ຺ສ ປນ ກຓ຺ຓມູເລ ກເຖນ຺ຕສ຺ສ ສທ຺ໂທ ໂສຬສໂຍຊນຏ຺ຐານໍ ຜຣຕິ, ປກຕິກຖາສທ຺ໂທ ປນ ສກລໍ ທສໂຍຊນສຫສ຺ສໍ ເທວນຄຣໍ, ເອວໍ ສຣໂຆສສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ‘‘ໂຆສກເທວປຸຕ຺ໂຕ’’ ຕ຺ເວວ ນາມໍ ອໂຫສິ. ອຍມສ຺ສ ປຈ຺ເຈກພຸທ຺ເຘ ສິເນເຫນ ຠຸກ຺ກຣຓສ຺ສ ນິສ຺ສນ຺ໂທ. ຈວິຕ຺ວາຕິ ອາຫາຣກ຺ຂເຍນ ຈວິຕ຺ວາ. ເທວໂລກໂຕ ຫິ ເທວປຸຕ຺ຕາ ອາຍຸກ຺ຂເຍນ, ປຸຎ຺ຎກ຺ຂເຍນ, ອາຫາຣກ຺ຂເຍນ, ໂກເປນາຕິ ຈຕູຫິ ກາຣເຓຫິ ຈວນ຺ຕິ. ອິມສ຺ສ ປນ ກາມຄຸເຓ ປຣິຠຸຎ຺ຊໂຕ ມຸຏ຺ຐສ຺ສຕິສ຺ສ ອາຫາຣກ຺ຂເຍນ ຈວນໍ ໂຫຕິ. ໂສ ໂກສມ຺ພິຍໍ ນຄຣໂສຠິນິຍາ ກຸຈ຺ຉິສ຺ມິໍ ປຏິສນ຺ຘິໍ ຄຓ຺ຫິ. ນຄຣໂສຠິນິໂຍ ກິຣ ຘີຕຣໍ ປຏິຊຄ຺ຄນ຺ຕິ, ນ ປຸຕ຺ຕໍ. ຘີຕໂຣ ຫິ ຕາສໍ ປເວຓິໍ ຆຏຍນ຺ຕິ, ຕສ຺ມາ ສາປິ ຕໍ ສງ຺ກາຣກູເຏ ຉຑ຺ຑາເປຕິ. ອຍມສ຺ສ ປຸພ຺ເພ ປຸຕ຺ຕຉຑ຺ຑນກມ຺ມສ຺ສ ນິສ຺ສນ຺ໂທ. ປາປກມ຺ມຎ຺ຫິ ນາເມຕໍ ‘‘ອປ຺ປກ’’ນ຺ຕິ ນາວມຎ຺ຎິຕພ຺ພໍ. ຕເມໂກ ມນຸສ຺ໂສ ກາກສຸນຂປຣິວາຣິຕໍ ທິສ຺ວາ ‘‘ປຸຕ຺ໂຕ ເມ ລທ຺ໂຘ’’ຕິ ເຄຫໍ ເນສິ, ຕສ຺ສ ປນ ຫຕ຺ຖໂຕ ໂກສມ຺ພກເສຏ຺ຐິ ກຫາປຓສຫສ຺ສໍ ທຕ຺ວາ ອຄ຺ຄເຫສິ, ຕມຕ຺ຖໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ໂກສມ຺ພິຍໍ ເອກສ຺ສ ກຸລສ຺ສ ຆເຣ ນິພ຺ພຕ຺ຕີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສຕ຺ຕກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ຆາຕາປນຕ຺ຖໍ ອຸປກ຺ກມກຣຓມ຺ປິ ປຸຕ຺ຕຉຑ຺ຑນກມ຺ມສ຺ເສວ ນິສ຺ສນ຺ໂທ. ເສຏ຺ຐິຘີຕາຍາຕິ ຊນປທເສຏ຺ຐິໂນ ຘີຕາຍ. ເວຍ຺ຍຕ຺ຕິເຍນາຕິ ປຎ຺ຎາເວຍ຺ຍຕ຺ຕິເຍນ. ສາ ຫິ ຕສ຺ສ ປິຕຣາ ເປສິຕໍ ມາຣາປນປຓ຺ຓໍ ຜາເລຕ຺ວາ ວິວາຫປຓ຺ຓໍ ພນ຺ຘິຕ຺ວາ ຊີວິຕລາຠໍ ກໂຣຕິ. ຕາເຍວ ສຣສມ຺ປຕ຺ຕິຍາ ໂຆສິຕເສຏ຺ຐິ ນາມ ຊາໂຕ.

ສຣີຣສນ຺ຕປ຺ປນຕ຺ຖນ຺ຕິ ຫິມວນ຺ເຕວ ມູລຜລາຫາຣຕາຍ ກິລນ຺ຕສຣີຣສ຺ສ ໂລຓມ຺ພິລເສວເນນ ປີນນຕ຺ຖໍ. ຕສິຕາຕິ ປິປາສິຕາ. ກິລນ຺ຕາຕິ ປຣິສ຺ສນ຺ຕກາຍາ. ວຏຣຸກ຺ຂນ຺ຕິ ມຫານິຄ຺ໂຣຘຣຸກ຺ຂໍ. ເຕ ກິຣ ຕໍ ປຕ຺ວາ ຕສ຺ສ ມູເລ ນິສີທິໍສຸ. ອຖ ເຊຏ຺ຐກຕາປໂສ ນິຄ຺ໂຣຘຣຸກ຺ຂສ຺ສ ໂສຠາສມ຺ປຕ຺ຕິໍ ປສ຺ສິຕ຺ວາ ‘‘ມຫານຸຠາໂວ ມຎ຺ເຎ ເອຕ຺ຖ ອຘິວຸຕ຺ຖາ ເທວຕາ. ສາຘຸ ວຕາຍໍ ເທວຕາ ອິສິຄຓສ຺ສ ປານີຍາທິທາເນນ ອທ຺ຘານປຣິສ຺ສມໍ ວິໂນເທຍ຺ຍາ’’ຕິ ຈິນ຺ເຕສິ. ເທວຕາປິ ຕຖາ ຈິນ຺ຕິຕໍ ອຸຕ຺ວາ ອິສິຄຓສ຺ສ ປານີຍນ຺ຫານກໂຠຊນານິ ອທາສິ. ເຕນາຫ ‘‘ຕຕ຺ຖາ’’ຕິອາທິ. ເຊຏ຺ຐກຕາປສສ຺ສ ປນ ຕຖາ ຈິນ຺ຕນໍ ອວິເສສໂຕ ສພ຺ພຕ຺ຖ ອາໂຣເປຕ຺ວາ ‘‘ສງ຺ຄຫໍ ປຈ຺ຈາສິສນ຺ຕາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ຫຕ຺ຖໍ ປສາເຣຕ຺ວາ’’ຕິ ອິມິນາ ຫຕ຺ຖປ຺ປສາຣຓມຕ຺ເຕນ ຕສ຺ສາ ຍຖິຈ຺ຉິຕນິປ຺ຜຕ຺ຕິໍ ທສ຺ເສຕິ. ເທວຕາ ອາຫາຕິ ສາ ອຕ຺ຕໂນ ປຸຎ຺ຎສ຺ສ ປຣິຕ຺ຕກຕ຺ຕາ ລຊ຺ຊາຍ ກເຖຕຸໍ ອວິສຫນ຺ຕີປິ ປຸນປ຺ປຸນໍ ນິປ຺ປີຬິຍມານາ ເອວມາຫ. ໂສຕິ ອນາຖປິຓ຺ຑິໂກ ຄຫປຕິ. ຠຕການນ຺ຕິ ຠຕິຍາ ເວຍ຺ຍາວຈ຺ຈໍ ກໂຣນ຺ຕານໍ ທາສເປສກມ຺ມກຣານໍ. ປກຕິຠຕ຺ຕເວຕນເມວາຕິ ປກຕິຍາ ທາຕພ຺ພຠຕ຺ຕເວຕນເມວ. ຕທາ ອຸໂປສຖິກຕ຺ຕາ ກມ຺ມໍ ອກໂຣນ຺ຕານມ຺ປິ ກມ຺ມກຣຓທິວເສ ທາຕພ຺ພຠຕ຺ຕເວຕນເມວ, ນ ຕໂຕ ອູນນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຘມ຺ມປທຏ຺ຐກຖາຍໍ ຂຸທ຺ທກຠາຓການໍ ມເຕນ ‘‘ສາຍມາສຕ຺ຖາຍ ອາຄໂຕ’’ຕິ (ຘ. ປ. ອຏ຺ຐ. ໑.໒.ສາມາວຕີວຕ຺ຖຸ) ວຸຕ຺ຕໍ, ອິຘ ປນ ທີຆຠາຓການໍ ມເຕນ ‘‘ມຊ຺ຌນ຺ຫິເກ ປາຕຣາສຕ຺ຖາຍ ອາຄໂຕ’’ຕິ. ກຎ຺ຈີຕິ ກຎ຺ຈິປິ ຠຕກໍ, ກິຎ຺ຈິປິ ຠຕກກມ຺ມນ຺ຕິ ວາ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ມຊ຺ຌນ຺ຫິກກາລຕ຺ຕາ ‘‘ອຸປຑ຺ຒທິວໂສ ຄໂຕ’’ຕິ ອາຫ, ເຕນ ອຸປຑ຺ຒທິວສເມວ ສມາທິນ຺ນຕ຺ຕາ ‘‘ອຸປຑ຺ຒູໂປສໂຖ’’ຕິ ຕໍ ໂວຫຣນ຺ຕີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຘມ຺ມປທຏ຺ຐກຖາຍໍ (ຘ. ປ. ອຏ຺ຐ. ໑.໒ ສາມາວຕີວຕ຺ຖຸ) ຣຕ຺ຕິຠາເຄນ ອຸປຑ຺ຒູໂປສໂຖ ວຸຕ຺ໂຕ, ອິຘ ປນ ມຊ຺ຌນ຺ຫິກໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ທິວສຠາເຄເນວ, ຕທວເສສທິວສຣຕ຺ຕິຠາເຄນ ວາ. ອສເມປິ ຫິ ຠາເຄ ອຸປຑ຺ຒສທ຺ໂທ ປວຕ຺ຕຕິ. ຕທເຫວາຕິ ອຣຸຓຸຄ຺ຄມນກາລໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ.

‘‘ໂຆໂສປິ ໂຂ ທຸລ຺ລໂຠ ໂລກສ຺ມິໍ ຍທິທໍ ພຸທ຺ໂຘ’’ຕິ ສຎ຺ຊາຕປີຕິປາໂມຊ຺ໂຊ. ຕທເຫວາຕິ ໂກສມ຺ພິໍ ປຕ຺ຕທິວສໂຕ ທຸຕິຍທິວເສເຍວ. ຕຸຣິຕາຕ຺ຖາຕິ ຕຸຣິຕາ ອຕ຺ຖ, ສີຆຍາຍິໂນ ຠວຖາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເອຫິຠິກ຺ຂຸປພ຺ພຊ຺ຊໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ປພ຺ພຊິຕ຺ວາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຣຫຕ຺ຕນ຺ຕິ ຈຕຸປຏິສມ຺ຠິທາສມລງ຺ກຕໍ ອຣຫນ຺ຕຠາວໍ. ເຕປິ ເສຏ຺ຐິໂນ ໂສຕາປຕ຺ຕິຜເລ ປຕິຏ຺ຐາຍ ອຑ຺ຒມາສມຕ຺ຕໍ ທານານິ ທຕ຺ວາ ປຈ຺ຈາຄມ຺ມ ຕໂຍ ວິຫາເຣ ກາເຣສຸໍ. ຠຄວາ ປນ ເທວສິກໍ ເອເກກສ຺ມິໍ ວິຫາເຣ ວສຕິ. ຍສ຺ສ ຈ ວິຫາເຣ ວຸຕ຺ໂຖ, ຕສ຺ເສວ ຆເຣ ປິຓ຺ຑາຍ ຈຣຕິ, ຕທາ ປນ ໂຆສິຕສ຺ສ ວິຫາເຣ ວິຫຣຕິ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ໂກສມ຺ພິຍໍ ວິຫຣຕິ ໂຆສິຕາຣາເມ’’ຕິ.

ພາຫິຣສມຍມຕ຺ເຕນ ອຸປຊ຺ຌາໂຍ, ນ ສາສເນ ວິຍ ອຸປຊ຺ຌາຍລກ຺ຂເຓນ. ອຸເປຈ຺ຈ ປຣສ຺ສ ວາຈາຍ ອາຣມ຺ຠນໍ ພາຘນໍ ອຸປາຣມ຺ໂຠ, ໂທສທສ຺ສນວເສນ ຆຏ຺ຏນນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ. ເຕນາຫ ‘‘ວາທໍ ອາໂຣເປຕຸກາມາ ຫຸຕ຺ວາ’’ຕິ. ວທນ຺ຕິ ນິນ຺ທາວເສນ ກເຖນ຺ຕິ ເອເຕນາຕິ ຫິ ວາໂທ, ໂທໂສ, ຕມາໂຣເປຕຸກາມາ ອຸປຣິ ປຕິຏ຺ຐເປຕຸກາມາ ຫຸຕ຺ວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກຖມາໂຣເປຕຸກາມາຕິ ອາຫ ‘‘ອິຕິ ກິຣາ’’ຕິອາທິ. ຕໍ ຊີວໍ ຕໍ ສຣີຣນ຺ຕິ ຍໍ ວຕ຺ຖຸ ຊີວສຎ຺ຎິຕໍ, ຕເທວ ສຣີຣສຎ຺ຎິຕໍ. ອິທຎ຺ຫິ ‘‘ຣູປໍ ອຕ຺ຕໂຕ ສມນຸປສ຺ສຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕວາທໍ ຄເຫຕ຺ວາ ວທນ຺ຕິ. ຣູປຎ຺ຈ ອຕ຺ຕານຎ຺ຈ ອທ຺ວຍໍ ເອກີຠາວໍ ກຕ຺ວາ ສມນຸປສ຺ສນວເສນ, ‘‘ສຕ຺ໂຕ’’ຕິ ວາ ພາຫິຣກປຣິກປ຺ປິຕໍ ອຕ຺ຕານໍ ສນ຺ຘາຍ ວທນ຺ຕິ. ຕຖາ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອິເຘວ ສຕ຺ໂຕ ຠິຊ຺ຊຕີ’’ຕິ. ອສ຺ສາຕິ ສມຓສ຺ສ ໂຄຕມສ຺ສ. ຠິຊ຺ຊຕີຕິ ນິຣຸທຍວິນາສວເສນ ວິນສ຺ສຕິ. ເຕນ ຊີວິຕສຣີຣານໍ ອນຎ຺ຎຕ຺ຕານຸຊານນໂຕ, ສຣີຣສ຺ສ ຈ ເຠທທສ຺ສນໂຕ. ນ ເຫຕ຺ຖ ຍຖາ ທິຏ຺ຐເຠທວຕາ ສຣີຣໂຕ ອນຎ຺ຎຕ຺ຕາ ອທິຏ຺ໂຐປິ ຊີວສ຺ສ ເຠໂທ ວຸຕ຺ໂຕ, ເອວໍ ອທິຏ຺ຐເຠທວຕາ ຊີວໂຕ ອນຎ຺ຎຕ຺ຕາ ສຣີຣສ຺ສາປິ ອເຠໂທຕິ ສກ຺ກາ ວຕ຺ຕຸໍ ຕສ຺ສ ເຠທສ຺ສ ປຈ຺ຈກ຺ຂສິທ຺ຘຕ຺ຕາ, ຠູຕຸປາທາຍຣູປວິນິມຸຕ຺ຕສ຺ສ ຈ ສຣີຣສ຺ສ ອຠາວໂຕຕິ ອິມິນາ ອຘິປ຺ປາເຍນາຫ ‘‘ອຸຈ຺ເຉທວາໂທ ໂຫຕີ’’ຕິ.

ອຎ຺ຎໍ ຊີວໍ ອຎ຺ຎໍ ສຣີຣນ຺ຕິ ອຎ຺ຎເທວ ວຕ຺ຖຸ ຊີວສຎ຺ຎິຕໍ, ອຎ຺ຎໍ ສຣີຣສຎ຺ຎິຕໍ. ອິທຎ຺ຫິ ‘‘ຣູປວນ຺ຕໍ ອຕ຺ຕານໍ ສມນຸປສ຺ສຕີ’’ຕິອາທິນຍປ຺ປວຕ຺ຕວາທໍ ຄເຫຕ຺ວາ ວທນ຺ຕິ. ຣູປເຠທສ຺ເສວ ທິຏ຺ຐຕ຺ຕາ, ອຕ຺ຕນິ ຈ ຕທຠາວໂຕ ‘‘ອຕ຺ຕາ ນິຈ຺ໂຈ’’ຕິ ອຍມຕ຺ໂຖ ອາປນ຺ໂນ ວາຕິ ອິມິນາ ອຘິປ຺ປາເຍນາຫ ‘‘ສຕ຺ໂຕ ສສ຺ສໂຕ ອາປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ.

໓໗໙-໓໘໐. ຕຍິທໍ ເນສໍ ວຎ຺ຌາປຸຕ຺ຕສ຺ສ ທີຆຣສ຺ສຕາທິປຣິກປ຺ປນສທິສໍ, ຕສ຺ມາຍໍ ປຎ຺ໂຫ ຐປນີໂຍ. ນ ເຫສ ອຕ຺ຖນິສ຺ສິໂຕ, ນ ຘມ຺ມນິສ຺ສິໂຕ, ນາທິພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍໂກ, ນ ນິພ຺ພິທາທິອຕ຺ຖາຍ ສໍວຕ຺ຕຕິ. ໂປຏ຺ຐປາທສຸຕ຺ຕຎ຺ເຈຕ຺ຖ ນິທສ຺ສນໍ. ຕໍ ຕຕ຺ຖ ຣາຊນິມີລນໍ ກຕ຺ວາ ‘‘ເຕນ ຫາວຸໂສສຸຓາຖາ’’ຕິອາທິນາ ສຕ຺ຖາ ເນສໍ ອຸປຣິ ຘມ຺ມເທສນມາຣຠີຕິ ອາຫ ‘‘ອຖ ຠຄວາ’’ຕິອາທິ. ສສ຺ສຕຸຈ຺ເຉທທິຏ຺ຐິໂຍ ທ຺ເວ ອນ຺ຕາ. ອຣິຍມຄ຺ໂຄ ມຊ຺ຌິມາ ປຏິປທາ. ຕສ຺ສາເຍວ ປຏິປທາຍາຕິ ມິຈ຺ຉາປຏິປທາຍ ເອວ.

ສທ຺ຘາປພ຺ພຊິຕສ຺ສາຕິ ສທ຺ຘາຍ ປພ຺ພຊິຕສ຺ສ ‘‘ເອວມຫໍ ອິໂຕ ວຏ຺ຏທຸກ຺ຂໂຕ ນິສ຺ສຣິສ຺ສາມີ’’ຕິ ປພ຺ພຊ຺ຊມຸປຄຕສ຺ສ, ຕທນຸຣູປຎ຺ຈ ສີລໍ ປູເຣຕ຺ວາ ປຐມຊ຺ຌາເນນ ສມາຫິຕຈິຕ຺ຕສ຺ສ. ເອຕນ຺ຕິ ກິເລສວຏ຺ຏປຣິວຸທ຺ຘິທີປນໍ ‘‘ຕໍ ຊີວໍ ຕໍ ສຣີຣ’’ນ຺ຕິອາທິກໍ ທິຏ຺ຐິສໍກິເລສນິສ຺ສິຕວຈນໍ. ນິພ຺ພິຈິກິຈ຺ໂຉ ນ ໂຫຕີຕິ ຘມ຺ເມສຸ ຕິຓ຺ຓວິຈິກິຈ຺ໂຉ ນ ໂຫຕິ, ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ອາສປ຺ປນປຣິສປ຺ປນວເສນ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເອຕເມວໍ ຊານາມີຕິ ເຍນ ໂສ ຠິກ຺ຂຸ ປຐມໍ ຌານໍ ອຸປສມ຺ປຊ຺ຊ ວິຫຣຕິ, ເອຕໍ ສສມ຺ປຍຸຕ຺ຕໍ ຘມ຺ມໍ ‘‘ມຫຄ຺ຄຕຈິຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ເອວໍ ຊານາມິ. ຕຖາ ຫິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ມຫຄ຺ຄຕຈິຕ຺ຕເມຕນ຺ຕິ ສຎ຺ຎໍ ຐເປສິ’’ນ຺ຕິ. ໂນ ຈ ເອວໍ ວທາມີຕິ ຍຖາ ທິຏ຺ຐິຄຕິກາ ຕໍ ຘມ຺ມຊາຕໍ ສນິສ຺ສຍໍ ອເຠທໂຕ ຄຓ຺ຫນ຺ຕາ ‘‘ຕໍ ຊີວໍ ຕໍ ສຣີຣ’’ນ຺ຕິ, ຕທຸຠຍໍ ວາ ເຠທໂຕ ຄຓ຺ຫນ຺ຕາ ‘‘ອຎ຺ຎໍ ຊີວໍ ອຎ຺ຎ ສຣີຣ’’ນ຺ຕິ ອຕ຺ຕໂນ ມິຈ຺ຉາຄາຫໍ ປເວເທນ຺ຕິ, ເອວມຫໍ ນ ວທາມິ ຕສ຺ສ ຘມ຺ມສ຺ສ ສຸປຣິຎ຺ຎາຕຕ຺ຕາ. ເຕນາຫ ‘‘ອຖ ໂຂ’’ຕິອາທິ. ພາຫິຣກາ ເຍຠຸຍ຺ເຍນ ກສິຓຊ຺ຌານານິ ເອວ ນິພ຺ພຕ຺ເຕນ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ກສິຓປຣິກມ຺ມໍ ຠາເວນ຺ຕສ຺ສາ’’ຕິ. ຍສ຺ມາ ຠາວນານຸຠາເວນ ຌານາຘິຄໂມ, ຠາວນາ ຈ ປຖວີກສິຓາທິສຎ຺ຊານນມຸເຂນ ໂຫຕີຕິ ກຕ຺ວາ ສຎ຺ຎາສີເສນ ນິທ຺ທິສີຍຕິ, ຕສ຺ມາ ‘‘ສຎ຺ຎາພເລນ ອຸປ຺ປນ຺ນ’’ນ຺ຕິ ອາຫ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ປຖວີກສິຓເມໂກ ສຎ຺ຊານາຕີ’’ຕິອາທິ. ຍສ຺ມາ ປນ ຠຄວຕາ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ວາເຣ ‘‘ອຖ ຈ ປນາຫໍ ນ ວທາມີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ຠຄວໂຕ ວຈນມຸປເທສໍ ກຕ຺ວາ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ກິເຣຕໍ ເກວລິນາ ອຸຕ຺ຕມປຸຣິເສນາຕິ ອຘິປ຺ປາເຍນ ‘‘ນ ກລ຺ລໍ ຕສ຺ເສຕ’’ນ຺ຕິ ອາຫໍສຸ, ນ ສຍໍ ປຏິຠາເນນາຕິ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ມຎ຺ຎມານາ ວທນ຺ຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເສສໍ ອນນ຺ຕຣສຸຕ຺ເຕ ວຸຕ຺ຕນຍຕ຺ຕາ, ປາກຏຕ຺ຕາ ຈ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

ອິຕິ ສຸມງ຺ຄລວິລາສິນິຍາ ທີຆນິກາຍຏ຺ຐກຖາຍ ປຣມສຸຂຸມຄມ຺ຠີຣທຸຣນຸໂພຘຕ຺ຖປຣິທີປນາຍ ສຸວິມລວິປຸລປຎ຺ຎາເວຍ຺ຍຕ຺ຕິຍຊນນາຍ ສາຘຸວິລາສິນິຍາ ນາມ ລີນຕ຺ຖປກາສນິຍາ ຊາລິຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາຍ ລີນຕ຺ຖປກາສນາ.

ຊາລິຍສຸຕ຺ຕວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.