ປກຣຓນຍວຓ຺ຓນາ

‘‘ອິໂຕ ປຣໍ ອາຈຣິຍ-ຘມ຺ມປາເລນ ຍາ ກຕາ;

ສມຸຏ຺ຐານາທິຫາຣາທິ-ວິວິຘຕ຺ຖວິຠາວນາ.

ນ ສາ ອມ຺ເຫຫຸເປກ຺ເຂຍ຺ຍາ, ອຍຎ຺ຫິ ຕພ຺ພິໂສຘນາ;

ຕສ຺ມາ ຕມ຺ປິ ປວກ຺ຂາມ, ໂສຕູນໍ ຎາຓວຸຑ຺ຒິຍາ.

ອຍຎ຺ຫິ ປກຣຓນເຍນ ປາຬິຍາ ອຕ຺ຖວຓ຺ຓນາ – ປກຣຓນໂຍຕິ ຈ ຕມ຺ພປຓ຺ຓິຠາສາຍ ວຓ຺ຓນານໂຍ. ‘‘ເນຕ຺ຕິເປຏກປ຺ປກຣເຓ ຘມ຺ມກຖິການໍ ໂຍຊນານໂຍຕິປິ ວທນ຺ຕີ’’ຕິ ອຠິຘມ຺ມຏີກາຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍສ຺ມາ ປນາຍໍ ເທສນາຍ ສມຸຏ຺ຐານປໂຍຊນຠາຊເນສຸ, ປິຓ຺ຑຕ຺ເຖສຸ ຈ ປຐມໍ ນິທ຺ຘາຣິເຕສຸ ສຸກຣາ, ໂຫຕິ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍາ ຈ, ຕສ຺ມາ –

ສມຸຏ຺ຐານໍ ປໂຍຊນໍ, ຠາຊນຎ຺ຈາປິ ປິຓ຺ຑຕ຺ຖໍ;

ນິທ຺ຘາເຣຕ຺ວານ ປຓ຺ຑິໂຕ, ຕໂຕ ຫາຣາທໂຍ ສໍເສ.

ຕຕ຺ຖ ສມຸຏ຺ຐານໍ ນາມ ເທສນານິທານໍ, ຕໍ ສາຘາຣຓມສາຘາຣຓນ຺ຕິ ທຸວິຘໍ, ຕຖາ ສາຘາຣຓມ຺ປິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກພາຫິຣໂຕ. ຕຕ຺ຖ ສາຘາຣຓໍ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກສມຸຏ຺ຐານໍ ນາມ ຠຄວໂຕ ມຫາກຣຸຓາ. ຕາຍ ຫິ ສມຸສ຺ສາຫິຕສ຺ສ ໂລກນາຖສ຺ສ ເວເນຍ຺ຍານໍ ຘມ຺ມເທສນາຍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸທປາທິ, ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ສຕ຺ເຕສຸ ກາຣຸຎ຺ຎຕໍ ປຏິຈ຺ຈ ພຸທ຺ຘຈກ຺ຂຸນາ ໂລກໍ ໂວໂລເກສີ’’ຕິອາທິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ຕິວິຘາວຕ຺ຖາຍປິ ມຫາກຣຸຓາຍ ສງ຺ຄໂຫ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ ຍາວເທວ ສທ຺ຘມ຺ມເທສນາຫຕ຺ຖທາເນຫິ ສໍສາຣມໂຫຆໂຕ ສຕ຺ຕສນ຺ຕາຣຓຕ຺ຖໍ ຕທຸປ຺ປຕ຺ຕິໂຕ. ຍຖາ ຈ ມຫາກຣຸຓາ, ເອວໍ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓທສພລຎາຓາທໂຍປິ ເທສນາຍ ສາຘາຣຓມຊ຺ຌຕ຺ຕິກສມຸຏ຺ຐານໍ ນາມ. ສພ຺ພຎ຺ຫິ ເຎຍ຺ຍຘມ຺ມໍ ເຕສໍ ເທເສຕພ຺ພາກາຣໍ, ສຕ຺ຕານໍ ອາສຍານຸສຍາທິກຎ຺ຈ ຍາຖາວໂຕ ຊານນ຺ໂຕ ຠຄວາ ຐານາຏ຺ຐານາທີສຸ ໂກສລ຺ເລນ ເວເນຍ຺ຍຊ຺ຌາສຍານຸຣູປໍ ວິຈິຕ຺ຣນຍເທສນໍ ປວຕ຺ເຕສິ. ພາຫິຣໍ ປນ ສາຘາຣຓສມຸຏ຺ຐານໍ ທສສຫສ຺ສິມຫາພ຺ຣຫ຺ມປຣິວາຣສ຺ສ ສຫມ຺ປຕິພ຺ຣຫ຺ມຸໂນ ອຊ຺ເຌສນໍ. ຕທຊ຺ເຌສນຎ຺ຫິ ປຕິ ຘມ຺ມຄມ຺ຠີຣຕາປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາຊນິຕໍ ອປ຺ໂປສ຺ສຸກ຺ກຕໍ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ເຠຕ຺ວາ ຘມ຺ມສ຺ສາມີ ຘມ຺ມເທສນາຍ ອຸສ຺ສາຫຊາໂຕ ອໂຫສິ.

ອສາຘາຣຓມ຺ປິ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກພາຫິຣໂຕ ທຸວິຘເມວ. ຕຕ຺ຖ ອຊ຺ຌຕ຺ຕິກໍ ຍາຍ ມຫາກຣຸຓາຍ, ເຍນ ຈ ເທສນາຎາເຓນ ອິທໍ ສຸຕ຺ຕໍ ປວຕ຺ຕິຕໍ, ຕທຸຠຍເມວ. ສາມຎ຺ຎາວຕ຺ຖາຍ ຫິ ສາຘາຣຓມ຺ປິ ສມານໍ ມຫາກຣຸຓາທິວິເສສາວຕ຺ຖາຍ ອສາຘາຣຓໍ ຠວຕິ, ພາຫິຣໍ ປນ ອສາຘາຣຓສມຸຏ຺ຐານໍ ວຓ຺ຓາວຓ຺ຓຠຓນນ຺ຕິ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອປິຈ ນິນ຺ທາປສໍສາສຸ ສຕ຺ຕານໍ ເວເນຍ຺ຍາຆາຕານນ຺ທາທິຠາວມນາປຕ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ຈ ອນາທີນວທສ຺ສນໍ ພາຫິຣມສາຘາຣຓສມຸຏ຺ຐານເມວ, ຕຖາ ນິນ຺ທາປສໍສາສຸ ປຏິປຊ຺ຊນກ຺ກມສ຺ສ, ປສໍສາວິສຍສ຺ສ ຈ ຂຸທ຺ທກາທິວເສນ ອເນກວິຘສ຺ສ ສີລສ຺ສ, ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓສ຺ສ ຈ ສສ຺ສຕາທິທິຏ຺ຐິຏ຺ຐາເນ, ຕທຸຕ຺ຕຣິ ຈ ອປ຺ປຏິຫຕຈາຣຕາຍ, ຕຖາຄຕສ຺ສ ຈ ກຕ຺ຖຈິປິ ຠວາທີສຸ ອປຣິຍາປນ຺ນຕາຍ ສຕ຺ຕານມນວໂພໂຘປິ ພາຫິຣມສາຘາຣຓສມຸຏ຺ຐານໍ.

ປໂຍຊນມ຺ປິ ສາຘາຣຓາສາຘາຣຓໂຕ ທຸວິຘໍ. ຕຕ຺ຖ ສາຘາຣຓໍ ອນຸປາທາປຣິນິພ຺ພານໍ ວິມຸຕ຺ຕິຣສຕ຺ຕາ ສພ຺ພາຍປິ ຠຄວໂຕ ເທສນາຍ, ເຕເນວາຫ ‘‘ເອຕທຕ຺ຖາ ກຖາ, ເອຕທຕ຺ຖາ ມນ຺ຕນາ’’ຕິອາທິ (ປຣິ. ໓໖໖) ອສາຘາຣຓໍ ປນ ພາຫິຣສມຸຏ຺ຐານໂຕ ວິປຣິຍາເຍນ ເວທິຕພ຺ພໍ. ນິນ຺ທາປສໍສາສຸ ຫິ ສຕ຺ຕານນ຺ເວເນຍ຺ຍາຆາຕານນ຺ທາທິຠາວປ຺ປຕ຺ຕິອາທິກໍ ອິມິສ຺ສາ ເທສນາຍ ຜລຠູຕໍ ກາຣຓຠາເວນ ອິມໍ ເທສນໍ ປໂຍເຊຕິ. ຜລຎ຺ຫິ ຕທຸປ຺ປາທກສຕ຺ຕິຍາ ກາຣຓໍ ປໂຍເຊຕິ ນາມ ຜເລ ສຕິເຍວ ຕາຍ ສຕ຺ຕິຍາ ກາຣຓຠາວປ຺ປຕ຺ຕິໂຕ. ອຖ ວາ ຍຖາວຸຕ຺ຕໍ ຜລໍ ອິມາຍ ເທສນາຍ ຠຄວນ຺ຕໍ ປໂຍເຊຕີຕິ ອາຈຣິຍສາຣິປຸຕ຺ຕຕ຺ເຖເຣນ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍຎ຺ຫິ ເທສນາຍ ສາເຘຕພ຺ພໍ ຜລໍ, ຕໍ ອາກງ຺ຂິຕພ຺ພຕ຺ຕາ ເທສນາຍ ເທສກໍ ປໂຍເຊຕິ ນາມ. ອປິຈ ກຸຫນລປນາທິນານາວິຘມິຈ຺ຉາຊີວວິທ຺ຘໍສນໍ, ທ຺ວາສຏ຺ຐິທິຏ຺ຐິຊາລວິນິເວຐນໍ, ທິຏ຺ຐິສີເສນ ປຈ຺ຈຍາກາຣວິຠາວນໍ, ຉຜສ຺ສາຍຕນວເສນ ຈຕຸສຈ຺ຈກມ຺ມຏ຺ຐານນິທ຺ເທໂສ, ສພ຺ພທິຏ຺ຐິຄຕານໍ ອນວເສສປຣິຍາທານໍ, ອຕ຺ຕໂນ ອນຸປາທາປຣິນິພ຺ພານທີປນຎ຺ຈ ປໂຍຊນເມວ.

ຠາຊນໍ ປນ ເທສນາຘິຏ຺ຐານໍ. ເຍ ຫິ ວຓ຺ຓາວຓ຺ຓນິມິຕ຺ຕອນຸໂຣຘວິໂຣຘວນ຺ຕຈິຕ຺ຕາ ກຸຫນາທິວິວິຘມິຈ຺ຉາຊີວນິຣຕາ ສສ຺ສຕາທິທິຏ຺ຐິປງ຺ກນິມຸຄ຺ຄາ ສີລກ຺ຂນ຺ຘາທີສຸ ອປຣິປູຣກາຣິໂນ ອພຸທ຺ຘຄຸຓວິເສສຎາຓາ ເວເນຍ຺ຍາ, ເຕ ອິມິສ຺ສາ ເທສນາຍ ຠາຊນໍ.

ປິຓ຺ຑຕ຺ໂຖ ປນ ອິຘ ລພ຺ຠມານປເທຫິ, ສມຸທາເຍນ ຈ ສຸຕ຺ຕປເທນ ຍຖາສມ຺ຠວໍ ສງ຺ຄຫິໂຕ ອຕ຺ໂຖ. ອາຆາຕາທີນໍ ອກຣຓີຍຕາວຈເນນ ຫິ ທສ຺ສິຕໍ ປຏິຎ຺ຎານຸຣູປໍ ສມຓສຎ຺ຎາຍ ນິໂຍຊນໍ, ຕຖາ ຂນ຺ຕິໂສຣຈ຺ຈານຸຏ຺ຐານໍ, ພ຺ຣຫ຺ມວິຫາຣຠາວນານຸໂຍໂຄ, ສທ຺ຘາປຎ຺ຎາສມາໂຍໂຄ, ສຕິສມ຺ປຊຎ຺ຎາຘິຏ຺ຐານໍ, ປຏິສງ຺ຂານຠາວນາພລສິທ຺ຘິ, ປຣິຍຸຏ຺ຐານານຸສຍປ຺ປຫານໍ, ອຸຠຍຫິຕປຏິປຕ຺ຕິ, ໂລກຘມ຺ເມຫິ ອນຸປເລໂປ ຈ –

ປາຓາຕິປາຕາທີຫິ ປຏິວິຣຕິວຈເນນ ທສ຺ສິຕາ ສີລວິສຸທ຺ຘິ, ຕາຍ ຈ ຫິໂຣຕ຺ຕປ຺ປສມ຺ປຕ຺ຕິ, ເມຕ຺ຕາກຣຸຓາສມງ຺ຄິຕາ, ວີຕິກ຺ກມປ຺ປຫານໍ, ຕທງ຺ຄປ຺ປຫານໍ, ທຸຈ຺ຈຣິຕສໍກິເລສປ຺ປຫານໍ, ວິຣຕິຕ຺ຕຍສິທ຺ຘິ, ປິຍມນາປຄຣຸຠາວນີຍຕານິປ຺ຜຕ຺ຕິ, ລາຠສກ຺ກາຣສິໂລກສມຸທາຄໂມ, ສມຖວິປສ຺ສນານໍ ອຘິຏ຺ຐານຠາໂວ, ອກຸສລມູລຕນຸກຣຓໍ, ກຸສລມູລໂຣປນໍ, ອຸຠຍານຕ຺ຖທູຣີກຣຓໍ, ປຣິສາສຸ ວິສາຣທຕາ, ອປ຺ປມາທວິຫາໂຣ, ປເຣຫິ ທຸປ຺ປຘໍສິຍຕາ, ອວິປ຺ປຏິສາຣາທິສມງ຺ຄິຕາ ຈ –

‘‘ຄມ຺ຠີຣາ’’ຕິອາທິວຈເນຫິ ທສ຺ສິຕໍ ຄມ຺ຠີຣຘມ຺ມວິຠາວນໍ, ອລພ຺ຠເນຍ຺ຍປຕິຏ຺ຐຕາ, ກປ຺ປານມສງ຺ຂ຺ເຍຍ຺ເຍນາປິ ທຸລ຺ລຠປາຕຸຠາວຕາ, ສຸຂຸເມນປິ ຎາເຓນ ປຈ຺ຈກ຺ຂໂຕ ປຏິວິຊ຺ຌິຕຸມສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍຕາ, ຘມ຺ມນ຺ວຍສງ຺ຂາເຕນ ອນຸມານຎາເຓນາປິ ທຸຣຘິຄມນີຍຕາ, ປສ຺ສທ຺ຘສພ຺ພທຣຖຕາ, ສນ຺ຕຘມ຺ມວິຠາວນໍ, ໂສຠນປຣິໂຍສານຕາ, ອຕິຕ຺ຕິກຣຠາໂວ, ປຘານຠາວປ຺ປຕ຺ຕິ, ຍຖາຠູຕຎາຓໂຄຈຣຕາ, ສຸຂຸມສຠາວຕາ, ມຫາປຎ຺ຎາວິຠາວນາ ຈ. ທິຏ຺ຐິທີປກປເທຫິ ທສ຺ສິຕາ ສມາສໂຕ ສສ຺ສຕອຸຈ຺ເຉທທິຏ຺ຐິໂຍ ລີນຕາຕິຘາວນວິຠາວນໍ, ອຸຠຍວິນິພນ຺ຘນິທ຺ເທໂສ, ມິຈ຺ຉາຠິນິເວສກິຕ຺ຕນໍ, ກຸມ຺ມຄ຺ຄປຏິປຕ຺ຕິປ຺ປກາສນໍ, ວິປຣິເຍສຄ຺ຄາຫຎາປນໍ, ປຣາມາສປຣິຄ຺ຄໂຫ, ປຸພ຺ພນ຺ຕາປຣນ຺ຕານຸທິຏ຺ຐິປຕິຏ຺ຐາປນາ, ຠວວິຠວທິຏ຺ຐິວິຠາຄາ, ຕຓ຺ຫາວິຊ຺ຊາປວຕ຺ຕິ, ອນ຺ຕວານນ຺ຕວາທິຏ຺ຐິນິທ຺ເທໂສ, ອນ຺ຕທ຺ວຍາວຕາຣຓໍ, ອາສໂວຆໂຍຄກິເລສຄນ຺ຖສໍໂຍຊນຸປາທານວິເສສວິຠຊນຎ຺ຈ –

ຕຖາ ‘‘ເວທນານໍ ສມຸທຍ’’ນ຺ຕິອາທິວຈເນຫິ ທສ຺ສິຕາ ຈຕຸນ຺ນມຣິຍສຈ຺ຈານໍ ອນຸໂພຘປຏິໂພຘສິທ຺ຘິ, ວິກ຺ຂມ຺ຠນສມຸຈ຺ເຉທປ຺ປຫານໍ ຕຓ຺ຫາວິຊ຺ຊາວິຄໂມ, ສທ຺ຘມ຺ມຏ຺ຐິຕິນິມິຕ຺ຕປຣິຄ຺ຄໂຫ, ອາຄມາຘິຄມສມ຺ປຕ຺ຕິ, ອຸຠຍຫິຕປຏິປຕ຺ຕິ, ຕິວິຘປຎ຺ຎາປຣິຄ຺ຄໂຫ, ສຕິສມ຺ປຊຎ຺ຎານຸຏ຺ຐານໍ, ສທ຺ຘາປຎ຺ຎາສມາໂຍໂຄ, ວີຣິຍສມຕານຸໂຍຊນໍ, ສມຖວິປສ຺ສນານິປ຺ຜຕ຺ຕິ ຈ –

‘‘ອຊານຕໍ ອປສ຺ສຕ’’ນ຺ຕິ ປເທຫິ ທສ຺ສິຕາ ອວິຊ຺ຊາສິທ຺ຘິ, ຕຖາ ‘‘ຕຓ຺ຫາຄຕານໍ ປຣິຕສ຺ສິຕວິປ຺ຜນ຺ທິຕ’’ນ຺ຕິ ປເທຫິ ຕຓ຺ຫາສິທ຺ຘິ, ຕທຸຠເຍນ ຈ ນີວຣຓສຎ຺ໂຎຊນທ຺ວຍສິທ຺ຘິ, ອນມຕຄ຺ຄສໍສາຣວຏ຺ຏານຸປຈ຺ເຉໂທ, ປຸພ຺ພນ຺ຕາຫຣຓາປຣນ຺ຕານຸສນ຺ຘານານິ, ອຕີຕປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນກາລວເສນ ເຫຕຸວິຠາໂຄ, ອວິຊ຺ຊາຕຓ຺ຫານໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎານຕິວຕ຺ຕນໍ, ອຎ຺ຎມຎ຺ຎູປກາຣິຕາ, ປຎ຺ຎາວິມຸຕ຺ຕິເຈໂຕວິມຸຕ຺ຕີນໍ ປຏິປກ຺ຂນິທ຺ເທໂສ ຈ –

‘‘ຕທປິ ຜສ຺ສປຈ຺ຈຍາ’’ຕິ ປເທນ ທສ຺ສິຕາ ສສ຺ສຕາທິປຎ຺ຎາປນສ຺ສ ປຈ຺ຈຍາຘີນວຸຕ຺ຕິຕາ, ເຕນ ຈ ຘມ຺ມານໍ ນິຈ຺ຈຕາປຏິເສໂຘ, ອນິຈ຺ຈຕາປຕິຏ຺ຐາປນໍ, ປຣມຕ຺ຖໂຕ ກາຣກາທິປຏິກ຺ເຂໂປ, ເອວໍຘມ຺ມຕານິທ຺ເທໂສ, ສຸຎ຺ຎຕາປກາສນໍ ສມຕ຺ຖນິຣີຫ ປຈ຺ຈຍລກ຺ຂຓວິຠາວນຎ຺ຈ –

‘‘ອຸຈ຺ຉິນ຺ນຠວເນຕ຺ຕິໂກ’’ຕິອາທິນາ ທສ຺ສິຕາ ຠຄວໂຕ ປຫານສມ຺ປຕ຺ຕິ, ວິຊ຺ຊາວິມຸຕ຺ຕິວສີຠາໂວ, ສິກ຺ຂຕ຺ຕຍນິປ຺ຜຕ຺ຕິ, ນິພ຺ພານຘາຕຸທ຺ວຍວິຠາໂຄ, ຈຕຸຣຘິຏ຺ຐານປຣິປູຣຓໍ, ຠວໂຍນິອາທີສຸ ອປຣິຍາປນ຺ນຕາ ຈ –

ສກເລນ ປນ ສຸຕ຺ຕປເທນ ທສ຺ສິໂຕ ອິຏ຺ຐານິຏ຺ເຐສຸ ຠຄວໂຕ ຕາທິຠາໂວ, ຕຕ຺ຖ ຈ ປເຣສໍ ປຕິຏ຺ຐາປນໍ, ກຸສລຘມ຺ມານໍ ອາທິຠູຕຘມ຺ມທ຺ວຍນິທ຺ເທໂສ ສິກ຺ຂຕ຺ຕຍູປເທໂສ, ອຕ຺ຕນ຺ຕປາທິປຸຄ຺ຄລຈຕຸກ຺ກສິທ຺ຘິ, ກຓ຺ຫກຓ຺ຫວິປາກາທິກມ຺ມຈຕຸກ຺ກວິຠາໂຄ, ຈຕຸຣປ຺ປມຎ຺ຎາວິສຍນິທ຺ເທໂສ, ສມຸທຍຕ຺ຖງ຺ຄມາທິປຎ຺ຈກສ຺ສ ຍຖາຠູຕາວໂພໂຘ, ຉສາຣຓີຍຘມ຺ມວິຠາວນາ, ທສນາຖກຘມ຺ມປຕິຏ຺ຐາປນນ຺ຕິ ເອວມາທໂຍ ຍຖາສມ຺ຠວໍ ສງ຺ຄເຫຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕພ຺ພາ ອຕ຺ຖາ ປິຓ຺ຑຕ຺ໂຖ.