໒. ປວຕ຺ຕິວາຣວຓ຺ຓນາ

໑໘-໒໑. ເອຕສ຺ມິນ຺ຕິ ປວຕ຺ຕິວາເຣ. ປຸຈ຺ຉາມຕ຺ຕລາເຠນາຕິ ໂມຆປຸຈ຺ຉາຠາວມາຫ. ເອເກກນ຺ຕິ ‘‘ຍສ຺ສ ຈກ຺ຂາຍຕນໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ສ ສທ຺ທາຍຕນໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີ’’ຕິອາທິກໍ ເອເກກໍ. ປຎ຺ຈາຕິ ‘‘ຍສ຺ສ ສທ຺ທາຍຕນໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ສ ຄນ຺ຘາຍຕນໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີ’’ຕິອາທີນິ ປຎ຺ຈ. ປຸຈ຺ຉາມຕ຺ຕລາເຠນ ສງ຺ຄຫໍ ອນຸຊານນ຺ໂຕ ‘‘ວິສ຺ສຊ຺ຊນວເສນ ຫາເປຕພ຺ພານີ’’ຕິ ອາຫ. ‘‘ວກ຺ຂຕິ ຫີ’’ຕິອາທິນາ ຍຖາວຸຕ຺ຕມຕ຺ຖໍ ອຏ຺ຐກຖາຍ ສມຕ຺ເຖຕິ.

ສທິສວິສ຺ສຊ຺ຊນນ຺ຕິ ສາມຎ຺ຎວຈນໍ ວິເສສນິວິຏ຺ຐເມວ ໂຫຕີຕິ ຕໍ ວິເສສໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ປຸຄ຺ຄລວາຣເມວ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ຕສ຺ສາ ປນ ສທິສວິສ຺ສຊ຺ຊນຕາຍ ອພ຺ຍາປິຕຕ຺ຕາ ຍຕ຺ຖ ສທິສໍ, ຕຕ຺ຖາປິ ວິສ຺ສຊ຺ຊິຕນ຺ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ໂອກາສວາເຣ ປນ…ເປ… ວິສ຺ສຊ຺ຊິຕ’’ນ຺ຕິ ອາຫ. ຕຕ຺ຖ ຕນ຺ຕິ ທຸຕິຍໍ. ປຸຄ຺ຄລວາເຣປີຕິ ຍຕ຺ຖ ສທິສໍ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ, ຕຕ຺ຖ ປຸຄ຺ຄລວາເຣປິ ວິສ຺ສຊ຺ຊິຕໍ, ປເຄວ ໂອກາສວາເຣຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ວິຣຕ຺ຕກາມກມ຺ມນິພ຺ພຕ຺ຕສ຺ສາຕິ ຠາວນາພເລນ ວິຣຕ຺ໂຕ ກາໂມ ເອເຕນາຕິ ວິຣຕ຺ຕກາມໍ, ຣູປາວຈຣກມ຺ມໍ, ຕໂຕ ນິພ຺ພຕ຺ຕສ຺ສ. ປຏິສນ຺ຘິ ເອວ ພີຊໍ ປຏິສນ຺ຘິພີຊໍ, ຕສ຺ສ. ‘‘ເອວໍສຠາວຕ຺ຕາ’’ຕິ ເອເຕນ ເອກນ຺ຕໂຕ ກາມຕຓ຺ຫານິທານກມ຺ມເຫຕຸການິ ຆານາທີນີຕິ ທສ຺ເສຕິ. ຄນ຺ຘາທໂຍ ຈ ນ ສນ຺ຕີຕິ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ເຕສມ຺ປິ ອຠາວໍ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ. ຕຕ຺ຖ ຍໍ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ, ຕໍ ເຫຏ຺ຐາ ວຸຕ຺ຕເມວ.

‘‘ສຈ຺ຈ’’ນ຺ຕິ ຍຖາວຸຕ຺ຕວເສນ ຄເຫຕພ຺ພໍ ໂຈທເກນ ວຸຕ຺ຕມຕ຺ຖໍ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕ຺ວາ ປຸນ ເຍນາຘິປ຺ປາເຍນ ຕານິ ຍມການິ ສທິສວິສ຺ສຊ຺ຊນານິ, ຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຍຖາ ປນາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຣາຍໍ ສງ຺ເຂປຕ຺ໂຖ – ຕຕ຺ຖ ຈກ຺ຂາຍຕນມູລເກສຸ ຆານາຍຕນຍມເກນ ‘‘ສຈກ຺ຂຸການໍ ອຆານການໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕານ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ນເຍນ ຊິວ຺ຫາກາຍາຍຕນຍມການິ ຍຖາ ສທິສວິສ຺ສຊ຺ຊນານິ, ຕຖາ ອິຘ ຆານາຍຕນມູລເກສຸ ຆານາຍຕນຍມເກນ ຕານິ ຊິວ຺ຫາກາຍາຍຕນຍມການິ ‘‘ຍສ຺ສ ຆານາຍຕນໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ສ ຊິວ຺ຫາຍຕນໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ’’ຕິອາທິນາ ນເຍນ ສທິສວິສ຺ສຊ຺ຊນານີຕິ. ເອວເມຕ຺ຖ ອຸຠເຍສໍ ວິສຸໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ສທິສວິສ຺ສຊ຺ຊນຕາຍ ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ເອກຊ຺ຌໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ສທິສວິສ຺ສຊ຺ຊນຕາຍ. ເຕນາຫ ‘‘ຕສ຺ມາ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ເຖວ ສທິສວິສ຺ສຊ຺ຊນຕາ ປາຬິອນາຣຸຬ຺ຫຕາຍ ກາຣຓ’’ນ຺ຕິ. ເອວຎ຺ຈ ສຕິ ຈກ຺ຂາຍຕນມູລຄ຺ຄຫຓໍ ກິມຕ຺ຖິຍນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ນິທສ຺ສນຠາເວນາ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ນິທສ຺ສນຠາເວນາຕິ ນິທສ຺ສນຠູຕານໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎສທິສວິສ຺ສຊ຺ຊນຕາສງ຺ຂາເຕນ ນິທສ຺ສນຠາເວເນວ, ນ ປນ ເຕສໍ ນິທສ຺ສິຕພ຺ເພຫິ ສພ຺ພຖາ ສທິສວິສ຺ສຊ຺ຊນຕາຍາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ‘‘ເຍຠຸຍ຺ຍຕາຍາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ເຍຠຸຍ຺ຍຕໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ເຕສຸ ຫີ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ເອວນ຺ຕິ ອິມິນາ ‘‘ອາມນ຺ຕາ’’ຕິ ປຏິວຈນວິສ຺ສຊ຺ຊເນນ ຍຖາວຸຕ຺ຕວຈນສ຺ເສວ ວິສ຺ສຊ຺ຊນຠາວານຸຊານນໍ ກຕ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ ອິມມຕ຺ຖໍ ອາກຑ຺ຒຕິ. ສາຕິ ທຸຕິຍປຸຈ຺ຉາ. ຆານາຍຕນຍມເກນາຕິ ຈກ຺ຂາຍຕນມູລເກສຸ ຆານາຍຕນຍມເກເນວ. ຕໍເສສານີຕິ ເຕນ ຆານາຍຕນມູລກກາຍາຍຕນຍມເກນ ສທ຺ຘິໍ ເສສານິ. ສທິສວິສ຺ສຊ຺ຊນຕ຺ຕາ ອນາຣຸຬ຺ຫານີຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ອນາຣຸຬ຺ຫານີ’’ຕິ ເອຕ຺ຕກເມວ ຕຖາ-ສທ຺ເທນ ອນຸກຑ຺ຒີຍຕິ, ນ ‘‘ສທິສວິສ຺ສຊ຺ຊນຕ຺ຕາ’’ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ຕຖາຕິ…ເປ… ສມຎ຺ເຎນາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອິທານິ ‘‘ກາຣຓສາມຎ຺ເຎນາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕສ຺ສ ສທິສວິສ຺ສຊ຺ຊນຕ຺ຕສ຺ສ ຕຕ຺ຖ ອຠາວໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ຆານຊິວ຺ຫາກາຍາຍຕນານໍ ປນາ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ອຄພ຺ຠເສຍ຺ຍເກສຸ ປວຕ຺ຕມານານນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ‘‘ສຫຈາຣິຕາຍາ’’ຕິ ປທໍ ອາເນຕ຺ວາ ສມ຺ພນ຺ຘິຕພ຺ພໍ, ຕຖາ ‘‘ຄພ຺ຠເສຍ຺ຍເກສຸ ຈ ປວຕ຺ຕມານານ’’ນ຺ຕິ. ອິຕຣານິ ຆານາຍຕນມູລການິ ຊິວ຺ຫາກາຍາຍຕນຍມການິ ທ຺ເວ ນ ວິສ຺ສຊ຺ຊີຍນ຺ຕິ, ຆານາຍຕນມູລເກສຸ ຈ ຍມເກສຸ ວິສ຺ສຊ຺ຊິເຕສຸ ອິຕຣທ຺ວຍມູລການິ ຊິວ຺ຫາກາຍາຍຕນມູລການິ ນ ວິສ຺ສຊ຺ຊີຍນ຺ຕິ ອວິເສສຕ຺ຕາ ອປ຺ປວິເສສຕ຺ຕາ ຈາຕິ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຖ ກາຍາຍຕນຍມເກ ທຸຕິຍປຸຈ຺ຉາວເສນ ອປ຺ປວິເສໂສ, ອິຕຣວເສນ ອວິເສໂສ ເວທິຕພ຺ໂພ. ຣູປາຍຕນມນາຍຕເນຫິ ສທ຺ຘິນ຺ຕິ ອິທໍ ຣູປາຍຕນມູລກມນາຍຕນວເສນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ຣູປາຍຕນ…ເປ… ອຘິປ຺ປາໂຍ’’ຕິ. ເຕເນວາຫ ‘‘ຣູປາຍຕນມູລເກສຸ ຫີ’’ຕິອາທິ. ຍມການນ຺ຕິ ຣູປາຍຕນມູລກຄນ຺ຘຣສໂຜຏ຺ຐພ຺ພາຍຕນຍມການໍ. ທຸຕິຍປຸຈ຺ຉານນ຺ຕິ ຍຖາວຸຕ຺ຕຍມການໍເຍວ ທຸຕິຍປຸຈ຺ຉານໍ. ວຸຕ຺ຕນເຍນາຕິ ‘‘ສຣູປການໍ ອຈິຕ຺ຕການ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ວຸຕ຺ເຕນ ນເຍນ. ອາທິປຸຈ຺ຉານນ຺ຕິ ເຕສໍເຍວ ຍມການໍ ປຐມປຸຈ຺ຉານໍ.

ເຫຏ຺ຐິເມຫີຕິ ອິທໍ ອວິເສສວຈນມ຺ປິ ເຍສຸ ສທິສວິສ຺ສຊ຺ຊນຕາ ສມ຺ຠວຕິ, ຕທເປກ຺ຂນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ຄນ຺ຘຣສ…ເປ… ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ. ອຸທ຺ທິຏ຺ຐຘມ຺ເມສຸ ອຸທ຺ເທສານຸຣູປໍ ລພ຺ຠມານວິເສສກຖນໍ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ, ໂຍ ຕຕ຺ຖ ນ ສພ຺ເພນ ສພ຺ພໍ ອຸທ຺ເທສານຸຣູປຄຸເຓນ ອຸປລພ຺ຠຕິ, ຕສ຺ສ ອກຖນມ຺ປິ ອຕ຺ຖໂຕ ວິສ຺ສຊ຺ຊນເມວ ນາມ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ອວິສ຺ສຊ຺ຊເນເນວ ອລພ຺ຠມານຕາທສ຺ສເນນ ວິສ຺ສຊ຺ຊິຕານິ ນາມ ໂຫນ຺ຕີ’’ຕິ.

ຈກ຺ຂຸວິກລໂສຕວິກລາ ວິຍ ຈກ຺ຂຸໂສຕວິກໂລປິ ລພ຺ຠຕີຕິ ໂສ ປນ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ປິ-ສທ຺ເທນ ສງ຺ຄຫິໂຕຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ຊຈ຺ຈນ຺ຘມ຺ປິ…ເປ… ເວທິຕພ຺ໂພ’’ຕິ ອາຫ. ປຣິປຸຓ຺ຓາຍຕນເມວ ໂອປປາຕິກໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ອຏ຺ຐານປ຺ປຍຸຕ຺ໂຕ ເອວ-ສທ຺ໂທຕິ ຕສ຺ສ ຐານໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ວຸຕ຺ຕເມວາຕິ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ເຕນ ປຣິປຸຓ຺ຓາຍຕນສ຺ສ ຕຕ຺ຖ ອນິຍຕຕ຺ຕາ ອປຣິປຸຓ຺ຓາຍຕນສ຺ສປິ ສງ຺ຄໂຫ ສິທ຺ໂຘຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ເຕນ ຊຈ຺ຈນ຺ຘພຘິຣມ຺ປິ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕຕາ ນ ນິວາຣິຕາ ໂຫຕີ’’ຕິ ອາຫ.

໒໒-໒໕໔. ຕສ຺ມິໍ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ອນາມຏ຺ຐຕ຺ຕາຕິ ກສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕໍ, ຍາວຕາ ‘‘ຣູປີພ຺ຣຫ຺ມໂລກໍ ປຸຈ຺ຉຕີ’’ຕິ ອິມິນາປິ ໂອກາໂສເຍວ ອາມຏ຺ໂຐຕິ. ‘‘ອາມນ຺ຕາ’’ຕິ ປຏິຎ຺ຎາຍ ກາຣຓວິຠາວນາຘິປ຺ປາເຍເນວ ‘‘ກສ຺ມາ ປຏິຎ຺ຎາຕ’’ນ຺ຕິ ໂຈທນໍ ສມຸຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ ຕໍ ກາຣຓໍ ທສ຺ເສຕຸກາໂມ ‘‘ນນູ’’ຕິອາທິມາຫ. ຄພ຺ຠເສຍ຺ຍກຠາວໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຣິນິພ຺ພາຍິສ຺ສຕີຕິ ປຈ຺ຉິມຠວິກໍ ສນ຺ຘາຍາຫ. ຕທວຕ຺ຖສ຺ສາຕິ ປຈ຺ຉິມຠວາວຕ຺ຖສ຺ສ. ຠວິສ຺ສນ຺ຕສ຺ສາຕິ ຠາວິໂນ. ປຏິຎ຺ຎາຕພ຺ພຕ຺ຕາຕິ ‘‘ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’’ຕິ ປຏິຎ຺ຎາຕພ຺ພຕ຺ຕາ.

ອຖ ກສ຺ມາຕິ ເອຕ຺ຖາຍໍ ສງ຺ເຂປຕ຺ໂຖ – ຍທິ ‘‘ຍສ຺ສ ຣູປາຍຕນໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕິ, ຕສ຺ສ ຈກ຺ຂາຍຕນໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉາຍໍ ວຸຕ຺ເຕນ ວິຘິນາ ປຏິຎ຺ຎາຕພ຺ພໍ, ອຖ ກສ຺ມາ ອຖ ເກນ ກາຣເຓນ ປຏິໂລເມ ‘‘ຍສ຺ສ ວາ ປນ ຣູປາຍຕນໍ ນຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕິ, ຕສ຺ສ ຈກ຺ຂາຍຕນໍ ນຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’’ຕິ ປຸຈ຺ຉາຍ ‘‘ອາມນ຺ຕາ’’ຕິ ປຏິຎ຺ຎາຕໍ, ນນຸ ອິທໍ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ວິຣຸທ຺ຘນ຺ຕິ? ນນູຕິອາທິນາປິ ໂຈທໂກ ຕເມວ ວິໂຣຘໍ ວິຠາເວຕິ. ໂນ ຈ ນຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕິ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕິ ເອວາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ‘‘ຕສ຺ມິໍ ຠເວ’’ຕິອາທິ ຕສ຺ສ ປຣິຫາໂຣ. ຕຕ຺ຖ ຕສ຺ມິໍ ຠເວຕິ ຍສ຺ມິໍ ຠເວ ‘‘ຣູປາຍຕນໍ ນຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ປວຕ຺ຕມານຕ຺ຕາ, ຕສ຺ມິໍ ຠເວ. ອນາຄຕຠາເວນ ອວຈນໂຕຕິ ຠາວີຠາເວນ ອວຕ຺ຕພ຺ພໂຕ ອາຣທ຺ຘຸປ຺ປາທຠາເວນ ປວຕ຺ຕມານຕ຺ຕາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ເຕເນວາຫ ‘‘ຠວນ຺ຕເຣ ຫີ’’ຕິອາທິ. ນ ປນ ວຸຈ຺ຈຕີຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ເອວຎ຺ຈ ກຕ຺ວາຕິອາທິນາ ປາຐນ຺ຕເຣນ ຍຖາວຸຕ຺ຕມຕ຺ຖໍ ສມຕ຺ເຖຕິ.

ຍສ຺ມິໍ ອຕ຺ຕຠາເວ ເຍຫິ ອາຍຕເນຫິ ຠວິຕພ຺ພໍ, ຕໍຕໍອາຍຕນນິພ຺ພຕ຺ຕກກມ຺ເມນ ອວສ຺ສໍຠາວີອາຍຕນສ຺ສ ສຕ຺ຕສ຺ສ, ສນ຺ຕານສ຺ສ ວາ, ‘‘ຍສ຺ສ ວາ ປນ ຣູປາຍຕນໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕິ, ຕສ຺ສ ຈກ຺ຂາຍຕນໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ, ຍສ຺ສ ວາ ປນ ຣູປາຍຕນໍ ນຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕິ, ຕສ຺ສ ຈກ຺ຂາຍຕນໍ ນຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ’’ຕິ ຈ ເອວໍ ປວຕ຺ຕໍ ປຸຈ຺ຉາທ຺ວຍວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ອາຍຕນປຏິລາຠສ຺ສ ຊາຕິຠາວໂຕ ສຸຏ຺ຐຸ ອຸປປນ຺ນໍ ຠວຕິ. ປຈ຺ຉິມຠວິກາທໂຍຕິ ເອຕ຺ຖ ອາທິ-ສທ຺ເທນ ອຣູເປ ອຸປ຺ປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຣິນິພ຺ພາຍນກາ ສງ຺ຄຍ຺ຫນ຺ຕິ. ອິທມ຺ປິ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ. ອຠິນນ຺ທິຕພ຺ພຕ຺ຕາຕິ ‘‘ອາມນ຺ຕາ’’ຕິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕພ຺ພຕ຺ຕາ.

ຍໍ ປນ ອຆານການໍ ກາມາວຈຣໍ ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕານນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຍສ຺ສ ວິປາໂກ ຆານາຍຕນຸປ຺ປຕ຺ຕິໂຕ ປຸເຣຕຣເມວ ອຸປຈ຺ຉິຊ຺ຊິສ຺ສຕິ, ຕໍ ຆານາຍຕນານິພ຺ພຕ຺ຕກກມ຺ມນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ກຖໍ ປນີທິສໍ ກມ຺ມໍ ອຕ຺ຖີຕິ ວິຎ຺ຎາຍຕີຕິ ອາຫ ‘‘ຍສ຺ສ ຍຕ຺ຖາ’’ຕິອາທິ. ເອວມ຺ປິ ຄພ຺ຠເສຍ຺ຍໂກ ເອວ ອິຘ ອຆານໂກຕິ ອຘິປ຺ເປໂຕຕິ ກຖມິທໍ ວິຎ຺ຎາຍຕີຕິ ໂຈທນາຍ ‘‘ນ ຫີ’’ຕິອາທິໍ ວຕ຺ວາ ຕມຕ຺ຖໍ ສາເຘຕຸໍ ‘‘ຘມ຺ມຫທຍວິຠງ຺ເຄ’’ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອວຈນຕ຺ຕມ຺ປິ ຫິ ຍຖາຘມ຺ມສາສເນ ອຠິຘມ຺ເມ ປຏິກ຺ເຂໂປເຍວາຕິ. ອິຘາຕິ ອິມສ຺ມິໍ ອາຍຕນຍມເກ. ຍຖາທສ຺ສິຕາສູຕິ ‘‘ຍສ຺ສ ວາ ປນ ໂສຕາຍຕນໍ ນຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕິ, ຕສ຺ສ ຈກ຺ຂາຍຕນໍ ນຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຍສ຺ສ ຍຕ຺ຖ ຆານາຍຕນໍ ນ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ, ຕສ຺ສ ຕຕ຺ຖ ຣູປາຍຕນໍ ນ ນິຣຸຊ຺ຌິສ຺ສຕີ’’ຕິ ຈ ທສ຺ສິຕປ຺ປກາຣາສຸ ປຸຈ຺ຉາສຸ. ອາມນ຺ຕາຕິ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອຖ ກສ຺ມາ ນ ວິຎ຺ຎາຍຕີຕິ ໂຍຊນາ. ເອຕາສຸ ປຸຈ຺ຉາສຸ ກສ຺ມາ ປຏິວຈເນນ ວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ນ ກຕນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ສນ຺ນິຏ຺ຐາເນນ ຄຫິຕຕ຺ຖສ຺ສາຕິ ‘‘ຍສ຺ສ ວາ ປນ ໂສຕາຍຕນໍ ນຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕິ, ຍສ຺ສ ຍຕ຺ຖ ຆານາຍຕນໍ ນ ນິຣຸຊ຺ຌິສ຺ສຕີ’’ຕິ ຈ ເອວມາທິເກນ ສນ຺ນິຏ຺ຐານປເທນ ຄຫິຕສ຺ສ ອຕ຺ຖສ຺ສ. ເອກເທເສ ສໍສຍຕ຺ຖສ຺ສ ສມ຺ຠເວນາຕິ ເອກເທເສ ສໍສຍິຕພ຺ພສ຺ສ ອຕ຺ຖສ຺ສ ສມ຺ຠເວນ ສນ຺ນິຏ຺ຐານຕ຺ຖປຏິໂຍຄຠູຕສໍສຍຕ຺ຖສ຺ສ ປຏິວຈນສ຺ສ ອກຣຓໂຕ ‘‘ອາມນ຺ຕາ’’ຕິ ປຏິວຈນວິສ຺ສຊ຺ຊນສ຺ສ ອກຕ຺ຕພ຺ພໂຕ ອຕ຺ຖສ຺ສ ອຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ເອກຊ຺ຌໍ ກຕ຺ວາ ອວຕ຺ຕພ຺ພໂຕ. ເຕນາຫ ‘‘ຠິນ຺ທິຕພ຺ເພຫິ ນ ປຏິວຈນວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ໂຫຕີ’’ຕິ.

ຍທິ ສິຍາຕິ ຠິນ຺ທິຕ຺ວາ ວຕ຺ຕພ຺ເພປິ ອຕ຺ເຖ ຍທິ ປຏິວຈນວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ສິຍາ, ປຣິປຸຓ຺ຓວິສ຺ສຊ຺ຊນເມວ ນ ສິຍາ ອໂນກາສຠາວໂຕ ຠິນ຺ທິຕພ຺ພໂຕ ຈາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຕຖາ ຫິ ‘‘ປຎ຺ຈໂວກາເຣ ປຣິນິພ຺ພນ຺ຕານໍ, ອຣູເປ ປຈ຺ຉິມຠວິການໍ, ເຍ ຈ ອຣູປໍ ອຸປປຊ຺ຊິຕ຺ວາ ປຣິນິພ຺ພາຍິສ຺ສນ຺ຕິ, ເຕສໍ ຈວນ຺ຕານໍ ເຕສໍ ໂສຕາຍຕນຎ຺ຈ ນຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕິ, ຈກ຺ຂາຍຕນຎ຺ຈ ນຸປ຺ປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ຈ, ຕຖາ ‘‘ຣູປາວຈເຣ ປຣິນິພ຺ພນ຺ຕານໍ, ອຣູປານໍ ເຕສໍ ຕຕ຺ຖ ຆານາຍຕນຎ຺ຈ ນ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ, ຣູປາຍຕນຎ຺ຈ ນ ນິຣຸຊ຺ຌິສ຺ສຕີ’’ຕິ ຈ ຕຕ຺ຖ ວິຠາຄວເສນ ປວຕ຺ໂຕ ປາຐເສໂສ. ອຖ ກສ຺ມາຕິ ຍທິ ອຠິນ຺ທິຕພ຺ເພ ປຏິວຈນວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ, ນ ຠິນ຺ທິຕພ຺ເພ, ເອວໍ ສນ຺ເຕ ‘‘ຍສ຺ສ ວາ ປນ ໂສມນສ຺ສິນ຺ທ຺ຣິຍໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ຕສ຺ສ ຈກ຺ຂຸນ຺ທ຺ຣິຍໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ’’ຕິ ອິມິນາ ປຏິວຈນວິສ຺ສຊ຺ຊເນນ ຄພ຺ຠເສຍ຺ຍການໍ ໂສມນສ຺ສປຏິສນ຺ຘິ ນຕ຺ຖີຕິ ກສ຺ມາ ນ ວິຎ຺ຎາຍຕິ, ຠິນ຺ທິຕພ຺ເພ ນ ປຏິວຈນວິສ຺ສຊ຺ຊນໍ ໂຫຕີຕິ ສມ຺ປຏິຈ຺ຉິຕພ຺ພນ຺ຕິ? ຕໍ ນ, ອຎ຺ຎາຍ ປາຬິຍາ ຕທຕ຺ຖສ຺ສ ວິຎ຺ຎາຍມານຕ຺ຕາຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ກາມຘາຕຸຍາ’’ຕິອາທິມາຫ.

‘‘ຍໍ ຈິຕ຺ຕໍ ອຸປ຺ປຊ຺ຊຕິ, ນ ນິຣຸຊ຺ຌຕິ, ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ ນິຣຸຊ຺ຌິສ຺ສຕິ, ນຸປ຺ປຊ຺ຊິສ຺ສຕີຕິ? ອາມນ຺ຕາ’’ຕິ ຕສ຺ເສວ ຈິຕ຺ຕສ຺ສ ນິໂຣໂຘ ອນາຄຕຠາເວນ ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປາທກ຺ຂເຓ ຍຖາ ວຸຕ຺ໂຕ, ເອວໍ ຕສ຺ເສວ ກມ຺ມຊສນ຺ຕານສ຺ສ ນິໂຣໂຘ ຕສ຺ສ ອຸປ຺ປາເທ ອນາຄຕຠາເວນ ວຕ຺ຕພ຺ໂພ. ເຕເນຕໍ ທສ຺ເສຕິ ‘‘ເອກຈິຕ຺ຕສ຺ສ ນາມ ອຸປ຺ປາທກ຺ຂເຓ ນິໂຣໂຘ ອນາຄຕຠາເວນ ວຸຈ຺ຈຕິ, ກິມງ຺ຄໍ ປນ ເອກສນ຺ຕານສ຺ສາ’’ຕິ. ສພ຺ພຕ຺ຖ ສພ຺ພສ຺ມິໍ ອນາຄຕວາເຣ. ອຸປປຊ຺ຊນ຺ຕານໍ ເອວ ວເສນ ໂສ ນິໂຣໂຘ ຕຖາ ອນາຄຕຠາເວນ ວຸຕ຺ໂຕ, ກສ຺ມາ ປເນຕ຺ຖ ນິໂຣໂຘ ອຸປປນ຺ນານໍ ວເສນ ນ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ອາຫ ‘‘ອຸປ຺ປນ຺ນານໍ ປນາ’’ຕິອາທິ. ຕສ຺ເສວ ຍຖາປວຕ຺ຕສ຺ສ ກມ຺ມຊສນ຺ຕານສ຺ສ ເອວ. ຕສ຺ມາຕິ ຍສ຺ມາ ອຸປ຺ປາທກ຺ຂຓໂຕ ອຸທ຺ຘໍ ນິໂຣໂຘ ອາຣທ຺ໂຘ ນາມ ໂຫຕິ, ຕສ຺ມາ. ເຠເທ ສຕິປິ ກາລເຠທາມສນສ຺ສ ກາຣເຓ ສຕິປິ. ອນາຄຕກາລາມສນວເສເນວ ນິໂຣຘສ຺ເສວ ວເສນ ວິສ຺ສຊ຺ຊນທ຺ວຍໍ ອຸປປນ຺ນເມວ ຍຸຕ຺ຕເມວ ໂຫຕີຕິ. ອຎ຺ເຎສໍ ວເສນ ນິໂຣຘສ຺ເສວ ວຕ຺ຕຸໍ ອສກ຺ກຸເຓຍ຺ຍຕ຺ຕາ ‘‘ອຣຫຕ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

ຍທິ ອຸປປຕ຺ຕິອນນ຺ຕຣໍ ນິໂຣໂຘ ອາຣທ຺ໂຘ ນາມ ໂຫຕິ, ອຖ ກສ຺ມາ ຈຸຕິຍາ ນິໂຣຘວຈນນ຺ຕິ ໂຈທນໍ ສນ຺ຘາຍາຫ ‘‘ຕນ຺ນິຏ຺ຐານຠາວໂຕ ປນ ຈຸຕິຍາ ນິໂຣຘວຈນ’’ນ຺ຕິ. ຕນ຺ນິຏ຺ຐານຠາວໂຕຕິ ຕສ຺ສ ສນ຺ຕານສ຺ສ ນິຏ຺ຐານຠາວໂຕ. ປວຕ຺ເຕຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕສ຺ເສວຕ຺ຖສ຺ສ ປາກຏກຣຓໍ. ຕຕ຺ຖ ຕສ຺ສາຕິ ສນ຺ຕານສ຺ສ. ວກ຺ຂຕີຕິອາທິປິ ປວຕ຺ເຕ ນິໂຣຘໍ ອນາທິຍິຕ຺ວາ ຈຸຕິນິໂຣຘສ຺ເສວ ຄຫິຕຕາຍ ກາຣຓວຈນໍ. ເຕນາຕິ ເຕນ ຍຖາວຸຕ຺ເຕນ ປາຐນ຺ຕຣວຈເນນ. ເອຕ຺ຖາຕິ ເອຕສ຺ມິໍ ‘‘ຍສ຺ສ ຈກ຺ຂາຍຕນໍ ນິຣຸຊ຺ຌິສ຺ສຕີ’’ຕິອາທິເກ ອາຍຕນຍມເກ. ຍທິ ປວຕ຺ເຕ ນິຣຸທ຺ຘສ຺ສປິ ຈຸຕິຍາ ເອວ ນິໂຣໂຘ ອິຈ຺ຉິໂຕ, ‘‘ສຈກ຺ຂຸການ’’ນ຺ຕິອາທິ ກຖນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ສຈກ຺ຂຸການນ຺ຕິອາທີສຸ ຈ ປຏິລທ຺ຘຈກ຺ຂຸການນ຺ຕິອາທິນາ ອຕ຺ໂຖ ວິຎ຺ຎາຍຕີ’’ຕິ. ເຕຕິ ອຣູເປ ປຈ຺ຉິມຠວິກາ. ອຈກ຺ຂຸກວຈນຎ຺ຈ ສາວເສສນ຺ຕິ ໂຍຊນາ.

ປວຕ຺ຕິວາຣວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ອາຍຕນຍມກວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.