໔. ວສ຺ສິກສາຏິກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໖໒໗. ຈຕຸຕ຺ເຖ ສິພ຺ພນຣຊນກປ຺ປປຣິໂຍສາເນນ ນິຏ຺ຐາເປຕ຺ວາຕິ ສູຈິກມ຺ມນິຏ຺ຐາເນນ ສກິມ຺ປິ ວຓ຺ຓເຠທມຕ຺ຕຣຊເນນ ກປ຺ປພິນ຺ທຸກຣເຓນ ຈ ນິຏ຺ຐາເປຕ຺ວາ. ສມເຍຕິ ວສ຺ສານສມເຍ.

໖໒໘. ກຸຈ຺ຉິສມໂຍຕິ ອນ຺ໂຕສມໂຍ. ‘‘ອຍເມໂກ ອຑ຺ຒມາໂສ ປຣິເຍສນກ຺ເຂຕ຺ຕຎ຺ເຈວ ກຣຓກ຺ເຂຕ຺ຕຎ຺ຈ. ເອຕສ຺ມິຎ຺ຫິ ອນ຺ຕເຣ ວສ຺ສິກສາຏິກໍ ອລທ຺ຘໍ ປຣິເຍສິຕຸໍ ລທ຺ຘໍ ກາຕຸຎ຺ຈ ວຏ຺ຏຕິ, ນິວາເສຕຸໍ ອຘິຏ຺ຐາຕຸຎ຺ຈ ນ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ໂປຕ຺ຖເກສຸ ປາໂຐ ທິສ຺ສຕິ, ໂສ ອປາໂຐ. ເອວໍ ປເນຕ຺ຖ ປາເຐນ ຠວິຕພ຺ພໍ ‘‘ອຍເມໂກ ອຑ຺ຒມາໂສ ປຣິເຍສນກ຺ເຂຕ຺ຕໍ. ເອຕສ຺ມິຎ຺ຫິ ອນ຺ຕເຣ ວສ຺ສິກສາຏິກໍ ອລທ຺ຘໍ ປຣິເຍສິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ລທ຺ຘໍ ກາຕຸໍ ນິວາເສຕຸໍ ອຘິຏ຺ຐາຕຸຎ຺ຈ ນ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ. ນ ຫິ ຄິມ຺ຫານໍ ປຈ຺ຉິມມາສສ຺ສ ປຐໂມ ອຑ຺ຒມາໂສ ກຣຓກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ‘‘ອຑ຺ຒມາໂສ ເສໂສ ຄິມ຺ຫານນ຺ຕິ ກຕ຺ວາ ນິວາເສຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ວຈນໂຕ ປນ ຄິມ຺ຫານໍ ປຈ຺ຉິມມາສສ຺ສ ປຈ຺ຉິໂມ ອຑ຺ຒມາໂສ ກຣຓກ຺ເຂຕ຺ຕຎ຺ເຈວ ນິວາສນກ຺ເຂຕ຺ຕຎ຺ຈ ໂຫຕິ. ເຕເນວ ມາຕິກາຏ຺ຐກຖາຍໍ (ກງ຺ຂາ. ອຏ຺ຐ. ວຫິສກສາຏິກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ) ‘‘ຄິມ຺ຫານໍ ປຈ຺ຉິໂມ ມາໂສ ປຣິເຍສນກ຺ເຂຕ຺ຕໍ, ປຈ຺ຉິໂມ ອຑ຺ຒມາໂສ ກຣຓນິວາສນກ຺ເຂຕ຺ຕມ຺ປີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕສ຺ມາ ປາຬິຍາ ມາຕິກາຏ຺ຐກຖາຍ ຈ ອວິໂຣຘໍ ອິຈ຺ຉນ຺ເຕນ ວຸຕ຺ຕນເຍເນວ ປາໂຐ ຄເຫຕພ຺ໂພ.

‘‘ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ກຕ຺ວາ ນິປ຺ຜາເທນ຺ຕສ຺ສ ອຎ຺ຎາຕກວິຎ຺ຎຕ຺ຕິສິກ຺ຂາປເທນ ອນາປຕ຺ຕີ’’ຕິ ວທນ຺ເຕນ ‘‘ປິຏ຺ຐິສມຍຕ຺ຕາ ອິມິນາ ສິກ຺ຂາປເທນ ອາປຕ຺ຕີ’’ຕິ ທີປິຕາ ໂຫຕິ. ນ ຫິ ຎາຕກປວາຣິຕຏ຺ຐານໂຕ ປິຏ຺ຐິສມເຍ ສຕຸປ຺ປາທກຣຓມຕ຺ເຕນປິ ສມ຺ຠວນ຺ຕີ ອາປຕ຺ຕິ ຕໂຕ ຄຣຸກຕຣາຍ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ນ ໂຫຕີຕິ ສກ຺ກາ ວຕ຺ຕຸໍ. ເຕເນວ ຠທນ຺ຕພຸທ຺ຘທຕ຺ຕາຈຣິເຍນ ວຸຕ຺ຕໍ –

‘‘ກຕ຺ວາ ປນ ສຕຸປ຺ປາທໍ, ວສ຺ສິກສາຏິຈີວຣໍ;

ນິປ຺ຜາເທນ຺ຕສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸສ຺ສ, ສມເຍ ປິຏ຺ຐິສມ຺ມເຕ.

‘‘ໂຫຕິ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍາປຕ຺ຕິ, ຎາຕກາຎາຕກາທິໂນ;

ເຕສຸເຍວ ຈ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ, ກຕ຺ວາ ນິປ຺ຜາທເນ ຕຖາ’’ຕິ.

ເກນສ຺ສ ໂຫຕິ ອາປຕ຺ຕີຕິ ອສ຺ສ ມາຕຣໍ ຈີວຣໍ ຍາຈນ຺ຕສ຺ສ ເກນ ສິກ຺ຂາປເທນ ອາປຕ຺ຕີຕິ ປຸຈ຺ຉຕິ. ‘‘ປຣິຓຕໍ ວິຎ຺ຎາເປນ຺ຕສ຺ສ ປຣິຓາມນສິກ຺ຂາປເທນ ອາປຕ຺ຕີ’’ຕິ ໂຈທນາຠາວໍ ທສ຺ເສຕິ ໂນ ຈ ສງ຺ເຆ ປຣິຓຕນ຺ຕິ. ອຖ ອຎ຺ຎາຕກວິຎ຺ຎຕ຺ຕິສິກ຺ຂາປເທນາຕິ ເຈ, ເອຕມ຺ປິ ນຕ຺ຖີຕິ ອາຫ ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ ຈ ຎາຕເກ’’ຕິ. ‘‘ຎາຕເກ ວິຎ຺ຎາເປນ຺ຕສ຺ສາ’’ຕິ ປາຐເສໂສ. ອິມມຕ຺ຖໍ ສນ຺ຘາຍາຕິ ປິຏ຺ຐິສມເຍ ວສ຺ສິກສາຏິກຕ຺ຖໍ ຎາຕກປວາຣິຕຏ຺ຐາເນ ສຕຸປ຺ປາທກຣເຓນ ອາປຕ຺ຕິໍ, ອຎ຺ຎາຕກວິຎ຺ຎຕ຺ຕິສິກ຺ຂາປເທນ ອນາປຕ຺ຕິຎ຺ຈ ສນ຺ຘາຍ.

ອຎ຺ຎາຕກອປ຺ປວາຣິຕຏ຺ຐານໂຕ…ເປ… ທຸກ຺ກຏນ຺ຕິ ອິທໍ ວສ຺ສິກສາຏິກໍ ອທິນ຺ນປຸພ຺ເພ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕເນເວຕ຺ຖ ວຕ຺ຕເຠເທ ທຸກ຺ກຏໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ທິນ຺ນປຸພ຺ເພສຸ ປນ ວຕ຺ຕເຠໂທ ນຕ຺ຖິ. ເຕເນວາຫ – ‘‘ເຍ ມນຸສ຺ສາ…ເປ… ວຕ຺ຕເຠໂທ ນຕ຺ຖີ’’ຕິ. ອິທນ຺ຕິ ຍຖາວຸຕ຺ຕນິສ຺ສຄ຺ຄິຍປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ກຕ຺ວາ ນິປ຺ຜາເທນ຺ຕສ຺ສາຕິ ອຎ຺ຎາຕກອປ຺ປວາຣິຕຏ຺ຐານໂຕ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ກຕ຺ວາ ນິປ຺ຜາເທນ຺ຕສ຺ສ. ປກຕິຍາ ວສ຺ສິກສາຏິກທາຍກາ ນາມ ສງ຺ຆວເສນ ວາ ປຸຄ຺ຄລວເສນ ວາ ອປວາເຣຕ຺ວາ ອນຸສໍວຈ຺ຉຣໍ ວສ຺ສິກສາຏິການໍ ທາຍກາ. ອຎ຺ຎາຕກວິຎ຺ຎຕ຺ຕິສິກ຺ຂາປເທນ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ອິມິນາປິ ສິກ຺ຂາປເທນ ອນາປຕ຺ຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ກຸຈ຺ຉິສມເຍ ຫິ ອຕ຺ຕໂນ ຎາຕກປວາຣິຕຏ຺ຐານໂຕ ‘‘ເທຖ ເມ ວສ຺ສິກສາຏິກ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ວິຎ຺ຎາເປນ຺ຕສ຺ສປິ ອນາປຕ຺ຕິ. ເຕເນວາຫ – ‘‘ນ ວຕ຺ຕພ຺ພາ ເທຖ ເມຕິ ອິທຎ຺ຫິ ປຣິເຍສນກາເລ ອຎ຺ຎາຕກອປ຺ປວາຣິເຕ ເອວ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ມາຕິກາຏ຺ຐກຖາຍຎ຺ຫິ (ກງ຺ຂາ. ອຏ຺ຐ. ວສ຺ສິກສາຏິກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ) ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອຕ຺ຕໂນ ຎາຕກປວາຣິຕຏ຺ຐານໂຕ ປນ ‘ເທຖ ເມ ວສ຺ສິກສາຏິກຈີວຣ’ນ຺ຕິອາທິກາຍ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາປິ ປຣິເຍສິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ.

໖໒໙. ‘‘ອາກາສໂຕ ປຕິຕອຸທເກເນວາຕິ ວຈນໂຕ ຉທນໂກຏິຍາ ປຕິຕອຸທເກນ ນຫາຍນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕີ’’ຕິ ຕີສຸປິ ຄຓ຺ຐິປເທສຸ ວຸຕ຺ຕໍ.

໖໓໐. ຉ ມາເສ ປຣິຫາຣໍ ລຠຕີຕິ ເອເຕນ ອນ຺ໂຕວສ຺ເສປິ ຍາວ ວສ຺ສານສ຺ສ ປຈ຺ຉິມທິວສາ ອກຕາ ປຣິຫາຣໍ ລຠຕີຕິ ທີປິຕໍ ໂຫຕິ. ຍສ຺ມາ ມູລຈີວຣໍ ກໂຣນ຺ເຕນ ເຫມນ຺ຕສ຺ສ ປຈ຺ຉິມຸໂປສຖທິວເສເຍວ ກາຕພ຺ພໍ, ຕສ຺ມາ ຄິມ຺ຫານໂຕ ເອກູນຕິໍສທິວເສ ປຣິຫາຣໍ ລຠຕິ, ເອວໍ ສນ຺ເຕປິ ອປ຺ປກໍ ອູນມຘິກໍ ວາ ຄຓນູປຄໍ ນ ໂຫຕີຕິ ກຕ຺ວາ ‘‘ຕໂຕ ປຣມ຺ປິ…ເປ… ເອກມາສ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອກາຫທ຺ວີຫາທິວເສນ…ເປ… ລທ຺ຘາ ເຈວ ນິຏ຺ຐິຕາ ຈາຕິ ອິມິນາ ເອກາຫານາຄຕາຍ ວສ຺ສູປນາຍິກາຍ ລທ຺ຘາ ເຈວ ນິຏ຺ຐິຕາ ຈ, ທ຺ວີຫານາຄຕາຍ…ເປ… ທສາຫານາຄຕາຍ ວສ຺ສູປນາຍິກາຍ ລທ຺ຘາ ເຈວ ນິຏ຺ຐິຕາ ຈ, ອນ຺ໂຕວສ຺ເສ ວາ ລທ຺ຘາ ເຈວ ນິຏ຺ຐິຕາ ຈາຕິ ອຍມຕ຺ໂຖ ທສ຺ສິໂຕ. ຕຕ຺ຖ ອາສາຬ຺ຫິມາສສ຺ສ ຊຸຓ຺ຫປກ຺ຂປຸຓ຺ຓມິຍໍ ລທ຺ຘາ ເຈວ ນິຏ຺ຐິຕາ ຈ ວສ຺ສິກສາຏິກາ ‘‘ເອກາຫານາຄຕາຍ ວສ຺ສູປນາຍິກາຍ ລທ຺ຘາ ເຈວ ນິຏ຺ຐິຕາ ຈາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເອເຕເນວ ນເຍນ ຊຸຓ຺ຫປກ຺ຂສ຺ສ ຉຏ຺ຐິຍໍ ລທ຺ຘາ ເຈວ ນິຏ຺ຐິຕາ ຈ ‘‘ທສາຫານາຄຕາຍ ວສ຺ສູປນາຍິກາຍ ລທ຺ຘາ ເຈວ ນິຏ຺ຐິຕາ ຈາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຍາວ ປຐມກຕ຺ຕິກເຕມາສປຸຓ຺ຓມີ, ຕາວ ອນ຺ໂຕເຕມາເສ ລທ຺ຘາ ເຈວ ນິຏ຺ຐິຕາ ຈ ‘‘ອນ຺ໂຕວສ຺ເສ ລທ຺ຘາ ເຈວ ນິຏ຺ຐິຕາ ຈາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ປຐມກຕ຺ຕິກເຕມາສປຸຓ຺ຓມິໂຕ ປຣຎ຺ຫິ ລທ຺ຘາ ເຈວ ນິຏ຺ຐິຕາ ຈ ຍາວ ຈີວຣກາໂລ ນາຕິກ຺ກມຕິ, ຕາວ ອນຘິຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ຐເປຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ນ ຕຕ຺ຣາຍໍ ວິຈາຣຓາ ສມ຺ຠວຕິ.

ຕສ຺ມິໍເຍວ ອນ຺ໂຕທສາເຫ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ພາຕິ ອວິເສເສນ ວຸຕ຺ເຕປິ ວສ຺ສານໂຕ ປຸພ຺ເພ ເອກາຫທ຺ວີຫາທິວເສນ ອນາຄຕາຍ ວສ຺ສູປນາຍິກາຍ ລທ຺ຘາ ເຕຫິ ທິວເສຫິ ສທ຺ຘິໍ ທສາຫໍ ອນຕິກ຺ກມນ຺ເຕນ ວສ຺ສູປນາຍິກທິວສໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອຘິຏ຺ຐານກ຺ເຂຕ຺ຕໍ ສມ຺ປຕ຺ຕາເຍວ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ພາ, ນ ຕໂຕ ປຸພ຺ເພ ອຘິຏ຺ຐານສ຺ສ ອເຂຕ຺ຕຕ຺ຕາ. ອນ຺ໂຕວສ຺ເສ ປນ ລທ຺ຘາ ຕສ຺ມິໍເຍວ ອນ຺ໂຕວສ຺ເສ ລທ຺ຘທິວສໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ທສາຫໍ ອນຕິກ຺ກາເມຕ຺ວາ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ພາ.

ນນຸ ຈ ວສ຺ສານໂຕ ປຸພ຺ເພ ອນຘິຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ທສາຫໍ ອຕິກ຺ກາເມຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິເຍວ, ຕສ຺ມາ ອຘິຏ຺ຐານສ຺ສ ອເຂຕ຺ຕຠູເຕປິ ທິວເສ ຄເຫຕ຺ວາ ‘‘ອນ຺ໂຕທສາເຫ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ກສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕໍ? ຍຖາ ‘‘ອນ຺ໂຕວສ຺ເສ ລທ຺ຘາປິ ຍາວ ນ ນິຏ຺ຐາຕິ, ຕາວ ອນຘິຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ທສາຫໍ ອຕິກ຺ກາເມຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ອກຕາຍ ອນຘິຏ຺ຐານກ຺ເຂຕ຺ຕສທິສາປິ ອຕິກ຺ກນ຺ຕທິວສາ ທສາຫໍ ອຕິກ຺ກາເມຕ຺ວາ ນິຏ຺ຐິຕາຍ ຄຓນູປຄາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ນິຏ຺ຐິຕທິວເສເຍວ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ພາ, ເອວມິຘາປິ ວສ຺ສານໂຕ ປຸພ຺ເພ ອນຘິຏ຺ຐານກ຺ເຂຕ຺ຕຠູຕາປິ ທິວສາ ລທ຺ຘທິວສໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຄຓນູປຄາ ໂຫນ຺ຕີຕິ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ຍທິ ເອວໍ ‘‘ຕສ຺ມິໍເຍວ ອນ຺ໂຕທສາເຫ’’ຕິ ອວິເສເສນ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ທສາຫານາຄຕາຍ ວສ຺ສູປນາຍິກາຍ ຉຏ຺ຐິຍໍ ລທ຺ຘາ ປຸຓ຺ຓມິຍໍ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ພາຕິ ອາປຊ຺ຊຕີຕິ? ນາປຊ຺ຊຕິ ‘‘ຈາຕຸມາສໍ ອຘິຏ຺ຐາຕຸ’’ນ຺ຕິ ວຈເນເນວ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ຕຕ຺ຕາ. ເອວໍ ສນ຺ເຕ ‘‘ທສາຫານາຄຕາຍາ’’ຕິ ອິມິນາ ກິໍ ປໂຍຊນນ຺ຕິ ເຈ? ວສ຺ສານໂຕ ປຸພ຺ເພເຍວ ທສາເຫ ອຕິກ຺ກນ຺ເຕ ວສ຺ສູປນາຍິກທິວເສ ນິຏ຺ຐິຕາ ຕທເຫວ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ພາຕິ ທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ອິທເມຕ຺ຖ ປໂຍຊນໍ. ເຕເນວາຫ – ‘‘ທສາຫາຕິກ຺ກເມ ນິຏ຺ຐິຕາ ຕທເຫວ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ພາ’’ຕິ.

ທສາເຫ ອປ຺ປໂຫນ຺ເຕ ຈີວຣກາລໍ ນາຕິກ຺ກເມຕພ຺ພາຕິ ເຕມາສພ຺ຠນ຺ຕເຣ ທສາເຫ ອປ຺ປໂຫນ຺ເຕ ລທ຺ຘາ ເຈວ ນິຏ຺ຐິຕາ ຈ ຈີວຣກາລໍ ນາຕິກ຺ກເມຕພ຺ພາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ ‘‘ປຐມກຕ຺ຕິກເຕມາສປຸຓ຺ຓມິໂຕ ປຸພ຺ເພ ສຕ຺ຕມິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ລທ຺ຘາ ເຈວ ນິຏ຺ຐິຕາ ຈ ວສ຺ສິກສາຏິກາ ທສາເຫ ອນຕິກ຺ກນ຺ເຕເຍວ ຈີວຣກາລໍ ໂອຕິຓ຺ຓຕ຺ຕາ ຕຕ຺ຖ ອນຘິຏ຺ຐຫິຕ຺ວາປິ ຐເປຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ. ອິມິນາ ຈ ອິມໍ ທີເປຕິ – ອກຕາ ເຈ ວສ຺ສິກສາຏິກາ, ວສ຺ສານໍ ຈາຕຸມາສໍ ອກຕຕ຺ຕາເຍວ ປຣິຫາຣໍ ລຠຕິ, ກຕາຍ ປນ ທສາຫປຣມສິກ຺ຂາປທໍ ອວິໂກເປຕ຺ວາ ປຣິຫາໂຣ ວຕ຺ຕພ຺ໂພຕິ.

ຍທາ ວາ ຕທາ ວາ ອຘິຏ຺ຐາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ຈາຕຸມາສພ຺ຠນ຺ຕເຣ ທສາເຫ ອຕິກ຺ກນ຺ເຕປິ ນຕ຺ຖິ ໂທໂສຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ‘‘ກທາ ອຘິຏ຺ຐາຕພ຺ພາ…ເປ… ຍທິ ນປ຺ປໂຫຕິ, ຍາວ ກຕ຺ຕິກປຸຓ຺ຓມາ ປຣິຫາຣໍ ລຠຕີ’’ຕິ ອິມິນາປິ ກຸຣຸນ຺ທິວຈເນນ ອກຕາຍ ວສ຺ສິກສາຏິກາຍ ຈາຕຸມາສໍ ປຣິຫາໂຣ, ກຕາຍ ທສາຫເມວ ປຣິຫາໂຣຕິ ອຍມຕ຺ໂຖ ທີປິໂຕເຍວາຕິ ອາຫ ‘‘ອປິຈາ’’ຕິອາທິ.

ປາຬິຍໍ ອຈ຺ຉິນ຺ນຈີວຣສ຺ສ ນຏ຺ຐຈີວຣສ຺ສາຕິອາທິນາ ນິສ຺ສຄ຺ຄິເຍນ ອນາປຕ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕາ, ອຸທາຫຸ ນຄ຺ຄສ຺ສ ນຫາຍໂຕ ທຸກ຺ກເຏນ ອນາປຕ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕາຕິ? ກິເມຕ຺ຖ ປຸຈ຺ຉິຕພ຺ພໍ. ສພ຺ພສິກ຺ຂາປເທສຸ ຫິ ຍຕ຺ຖ ຍຕ຺ຖ ມູລສິກ຺ຂາປເທນ ອາປຕ຺ຕິປ຺ປສງ຺ໂຄ, ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ອນາປຕ຺ຕິທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ອນາປຕ຺ຕິວາໂຣ ອາຣຠີຍຕີຕິ ອິຘາປິ ນິສ຺ສຄ຺ຄິເຍນ ອນາປຕ຺ຕິທສ຺ສນຕ຺ຖນ຺ຕິ ຍຸຕ຺ຕໍ ວຕ຺ຕຸໍ. ນ ຫິ ມູລາປຕ຺ຕິຍາ ອນາປຕ຺ຕິໍ ອທສ຺ເສຕ຺ວາ ອນ຺ຕຣາ ວຸຕ຺ຕາຍ ເອວ ອາປຕ຺ຕິຍາ ອນາປຕ຺ຕິທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ອນາປຕ຺ຕິວາໂຣ ອາຣຠີຍຕີຕິ. ເຕເນວ ຕີສຸປິ ຄຓ຺ຐິປເທສຸ ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອຈ຺ຉິນ຺ນຈີວຣສ຺ສ ນຏ຺ຐຈີວຣສ຺ສ ຈາຕິ ເອຕ຺ຖ ອຈ຺ຉິນ຺ນເສສຈີວຣສ຺ສ ນຏ຺ຐເສສຈີວຣສ຺ສ ຈ ອສມເຍ ນິວາເສນ຺ຕສ຺ສ ປຣິເຍສນ຺ຕສ຺ສ ຈ ອນາປຕ຺ຕິ. ອາປທາສູຕິ ເອຕ຺ຖ ອນິວຕ຺ຖໍ ໂຈຣາ ຫຣນ຺ຕີຕິ ອສມເຍ ນິວາເສນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕີ’’ຕິ. ມາຕິກາຏ຺ຐກຖາຍມ຺ປິ (ກງ຺ຂາ. ອຏ຺ຐ. ວສ຺ສິກສາຏິກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ) ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອຈ຺ຉິນ຺ນຈີວຣສ຺ສ ວາ ນຏ຺ຐຈີວຣສ຺ສ ວາ ອນິວຕ຺ຖໍ ໂຈຣາ ຫຣນ຺ຕີຕິ ເອວໍ ອາປທາສຸ ວາ ນິວາສຍໂຕ ອຸມ຺ມຕ຺ຕກາທີນຎ຺ຈ ອນາປຕ຺ຕີ’’ຕິ. ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ ນຄ຺ຄສ຺ສ ນຫາຍໂຕ ທຸກ຺ກເຏເນວ ອນາປຕ຺ຕິໍ ສນ຺ຘາຍ ‘‘ອຈ຺ຉິນ຺ນຈີວຣສ຺ສາຕິ ເອຕໍ ວສ຺ສິກສາຏິກເມວ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕສຎ຺ຫິ ນຄ຺ຄານໍ ກາໂຍວສ຺ສາປເນ ອນາປຕ຺ຕິ. ເອຕ຺ຖ ຈ ມຫຄ຺ຆວສ຺ສິກສາຏິກໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ນຫາຍນ຺ຕສ຺ສ ໂຈຣຸປທ຺ທໂວ ອາປທາ ນາມາ’’ຕິ ຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕຕ຺ຖ ກາຣຓໍ ປຣິເຍສິຕພ຺ພໍ.

ອຖ ອຸຠເຍນປິ ອນາປຕ຺ຕິທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ‘‘ອຈ຺ຉິນ຺ນຈີວຣສ຺ສາ’’ຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘນ຺ຕິ ເອວມຘິປ຺ປາໂຍ ສິຍາ, ເອວມ຺ປິ ‘‘ອຈ຺ຉິນ຺ນຈີວຣສ຺ສາຕິ ເອຕໍ ວສ຺ສິກສາຏິກເມວ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິອາທິນາ ວິເສເສຕ຺ວາ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ. ເອວຎ຺ຫິ ວຕ຺ຕພ຺ພໍ ສິຍາ ‘‘ອຈ຺ຉິນ຺ນເສສຈີວຣສ຺ສ ນຏ຺ຐເສສຈີວຣສ຺ສ ວາ ອສມເຍ ນິວາເສນ຺ຕສ຺ສ ປຣິເຍສນ຺ຕສ຺ສ ຈ ນິສ຺ສຄ຺ຄິເຍນ ອນາປຕ຺ຕິ, ອຈ຺ຉິນ຺ນວສ຺ສິກສາຏິກສ຺ສ ນຏ຺ຐວສ຺ສິກສາຏິກສ຺ສ ວາ ນຄ຺ຄສ຺ສ ນຫາຍໂຕ ທຸກ຺ກເຏນ ອນາປຕ຺ຕິ, ອາປທາສຸ ອນິວຕ຺ຖໍ ໂຈຣາ ຫຣນ຺ຕີຕິ ອສມເຍ ນິວາສຍໂຕ ນິສ຺ສຄ຺ຄິເຍນ ອນາປຕ຺ຕິ, ມຫຄ຺ຆວສ຺ສິກສາຏິກໍ ນິວາເສຕ຺ວາ ນຫາຍນ຺ຕສ຺ສ ໂຈຣາ ຫຣນ຺ຕິ, ນຄ຺ຄສ຺ສ ນຫາຍໂຕ ທຸກ຺ກເຏນ ອນາປຕ຺ຕີ’’ຕິ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວ.

ອງ຺ເຄສຸ ປນ ວສ຺ສິກສາຏິກາຍ ອຕ຺ຕຸທ຺ເທສິກຕາ, ອສມເຍ ປຣິເຍສນຕາ, ຕາຍ ຈ ປຏິລາໂຠຕິ ອິມານິ ຕາວ ປຣິເຍສນາປຕ຺ຕິຍາ ຕີຓິ ອງ຺ຄານິ. ສຈີວຣຕາ, ອາປທາຠາໂວ, ວສ຺ສິກສາຏິກາຍ ສກຠາໂວ, ອສມເຍ ນິວາສນນ຺ຕິ ອິມານິ ນິວາສນາປຕ຺ຕິຍາ ຈຕ຺ຕາຣິ ອງ຺ຄານິ.

ວສ຺ສິກສາຏິກສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.