໗. ຕຕຸຕ຺ຕຣິສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໕໒໒. ສຕ຺ຕເມ ປາຬິຍໍ ປຄ຺ຄາຫິກສາລນ຺ຕິ ທຸສ຺ສວາຓິຊການໍ ອາປຓໍ. ‘‘ປຄ຺ຄາຫິຕສາລ’’ນ຺ຕິປິ ປຐນ຺ຕິ.

໕໒໓-໕໒໔. ອຠີຕິ ອຸປສຄ຺ໂຄຕິ ຕສ຺ສ ວິເສສຕ຺ຖາຠາວໍ ທສ຺ເສຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ຫຣິຕຸນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ’’ຕິ. ວຣ-ສທ຺ທສ຺ສ ອິຈ຺ຉາຍໍ ວຕ຺ຕມານຕ຺ຕາ ອາຫ ‘‘ອິຈ຺ຉາເປຍ຺ຍາ’’ຕິ. ທຏ຺ຐຸ ເຂມໂຕຕິ ເອຕ຺ຖ ຄາຖາພນ຺ຘວເສນ ອນຸນາສິກໂລໂປ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ. ສອນ຺ຕຣນ຺ຕິ ອນ຺ຕຣວາສກສຫິຕໍ. ອຸຕ຺ຕຣນ຺ຕິ ອຸຕ຺ຕຣາສງ຺ຄໍ. ອສ຺ສ ຈີວຣສ຺ສາຕິ ສາທິຕພ຺ພຈີວຣສ຺ສ. ອຈ຺ຉິນ຺ນສພ຺ພຈີວເຣນາຕິ ອຈ຺ຉິນ຺ນານິ ສພ຺ພານິ ຕີຓິ ຈີວຣານິ ອສ຺ສາຕິ ອຈ຺ຉິນ຺ນສພ຺ພຈີວໂຣ, ເຕນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຍສ຺ສ ຫິ ອຈ຺ຉິນ຺ທນສມເຍ ຕີຓິ ຈີວຣານິ ສນ຺ນິຫິຕານິ ໂຫນ຺ຕິ, ຕານິ ສພ຺ພານິ ອຈ຺ຉິນ຺ນານີຕິ ໂສ ‘‘ອຈ຺ຉິນ຺ນສພ຺ພຈີວໂຣ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເຕເນວ ‘‘ອຈ຺ຉິນ຺ນສພ຺ພຈີວເຣນ ຕິຈີວຣເກນາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕິຈີວຣເກນາຕິ ຫິ ອຈ຺ຉິນ຺ທນສມເຍ ຕິຈີວຣສ຺ສ ສນ຺ນິຫິຕຠາວໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ປນ ວິນຍເຕຈີວຣິກຠາວໍ ຘຸຕງ຺ຄເຕຈີວຣິກຠາວໍ ວາ ສນ຺ຘາຍ. ເອວໍ ປຏິປຊ຺ຊິຕພ຺ພນ຺ຕິ ‘‘ສນ຺ຕຣຸຕ຺ຕຣປຣມໍ ເຕນ ຠິກ຺ຂຸນາ ຕໂຕ ຈີວຣໍ ສາທິຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕວິຘິນາ ປຏິປຊ຺ຊິຕພ຺ພໍ. ອຎ຺ເຎນາຕິ ອຈ຺ຉິນ຺ນອສພ຺ພຈີວເຣນ. ຍສ຺ສ ຕີສຸ ຈີວເຣສຸ ເອກໍ ວາ ທ຺ເວ ວາ ຈີວຣານິ ອຈ຺ຉິນ຺ນານິ ໂຫນ຺ຕິ, ເຕນາຕິ ອຕ຺ໂຖ. ອຎ຺ຎຖາປີຕິ ‘‘ສນ຺ຕຣຸຕ຺ຕຣປຣມ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕວິຘານໂຕ ອຎ຺ຎຖາປິ. ຍສ຺ສ ຫິ ຕີສຸ ທ຺ເວ ຈີວຣານິ ອຈ຺ຉິນ຺ນານິ ໂຫນ຺ຕິ, ເອກໍ ສາທິຕພ຺ພໍ. ເອກສ຺ມິໍ ອຈ຺ຉິນ຺ເນ ນ ສາທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ນ ຕສ຺ສ ສນ຺ຕຣຸຕ຺ຕຣປຣມສາທິຍນໍ ສມ຺ຠວຕິ, ອຍເມວ ຈ ອຕ຺ໂຖ ປທຠາຊເນນ ວິຠາວິໂຕ. ເຕນາຫ ‘‘ຕໍ ວິຠາຄໍ ທສ຺ເສຕຸ’’ນ຺ຕິ.

ເກຈິ ປນ ‘‘ຕິຈີວຣເກນາຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຕິຈີວຣໍ ປຣິກ຺ຂາຣໂຈຬວເສນ ອຘິຏ຺ຐຫິຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊໂຕ ຕສ຺ມິໍ ນຏ຺ເຐ ພຫູນິປິ ຄເຫຕຸໍ ລຠຕີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ, ຕໍ ນ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ປທຠາຊນສ຺ສ ຫິ ອຘິປ຺ປາຍໍ ທສ຺ເສນ຺ເຕນ ຍສ຺ມາ ປນ ‘‘ອຈ຺ຉິນ຺ນສພ຺ພຈີວເຣນ…ເປ… ຕໍ ວິຠາຄໍ ທສ຺ເສຕຸ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ປທຠາຊເນ ຈ ນ ຕາທິໂສ ອຕ຺ໂຖ ອຸປລພ຺ຠຕິ, ຕສ຺ມາ ຕໍ ນ ຄເຫຕພ຺ພເມວ. ຍມ຺ປິ ມາຕິກາຏ຺ຐກຖາຍໍ (ກງ຺ຂາ. ອຏ຺ຐ. ຕຕຸຕ຺ຕຣິສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ) ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຍສ຺ສ ອຘິຏ຺ຐິຕຈີວຣສ຺ສ ຕີຓິ ນຏ຺ຐານີ’’ຕິ, ຕຕ຺ຖາປິ ອຘິຏ຺ຐິຕຄ຺ຄຫຓໍ ສຣູປກຖນມຕ຺ຕນ຺ຕິ ຄເຫຕພ຺ພໍ, ນ ປນ ຕິຈີວຣາຘິຏ຺ຐາເນນ ອຘິຏ຺ຐິຕຈີວຣສ຺ເສວາຕິ ເອວມຕ຺ໂຖ ຄເຫຕພ຺ໂພ ປາຬິຍໍ ອຏ຺ຐກຖາຍຎ຺ຈ ຕຖາ ອຕ຺ຖສ຺ສ ອສມ຺ຠວໂຕ. ນ ຫິ ຕິຈີວຣາຘິຏ຺ຐາເນນ ອຘິຏ຺ຐິຕຈີວຣສ຺ເສວ ອິທໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕນ຺ຕິ ສກ຺ກາ ວິຎ຺ຎາຕຸໍ. ປຸຣິມສິກ຺ຂາປເທນ ຫິ ອຈ຺ຉິນ຺ນຈີວຣສ຺ສ ອຎ຺ຎາຕກວິຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ອນຸຎ຺ຎາຕຕ຺ຕາ ປມາຓໍ ອຊານິຕ຺ວາ ວິຎ຺ຎາປນວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ປມາຓໂຕ ສາທິຍນໍ ອນຸຊານນ຺ເຕນ ຠຄວຕາ ອິທໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ‘‘ປຣິກ຺ຂາຣໂຈຬິກສ຺ສ ພຫຸມ຺ປິ ສາທິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ອຍມຕ຺ໂຖ ເນວ ປາຬິຍາ ສເມຕິ, ນ ຈ ຠຄວໂຕ ອຘິປ຺ປາຍໍ ອນຸໂລເມຕິ.

ຍສ຺ສ ຕີຓິ ນຏ຺ຐານິ, ເຕນ ທ຺ເວ ສາທິຕພ຺ພານີຕິ ເອຕ຺ຖ ຍສ຺ສ ຕິຈີວຣໂຕ ອຘິກມ຺ປິ ຈີວຣໍ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ຐິຕໍ ອຕ຺ຖິ, ຕທາຕສ຺ສ ຈີວຣສ຺ສ ອລພ຺ຠນີຍຠາວໂຕ ເຕນປິ ສາທິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ປກຕິຍາວ ສນ຺ຕຣຸຕ຺ຕເຣນ ຈຣຕີຕິ ສາສງ຺ກສິກ຺ຂາປທວເສນ ວາ ອວິປ຺ປວາສສມ຺ມຸຕິວເສນ ວາ ຕຕິຍສ຺ສ ອລາເຠນ ວາ ຈຣຕິ. ‘‘ທ຺ເວ ນຏ຺ຐານີ’’ຕິ ອຘິກາຣຕ຺ຕາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ທ຺ເວ ສາທິຕພ຺ພານີ’’ຕິ. ເອກໍ ສາທິຍນ຺ເຕເນວ ສໂມ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ຕິຓ຺ຓໍ ຈີວຣານໍ ທ຺ວີສຸ ນຏ຺ເຐສຸ ເອກໍ ສາທິຍນ຺ເຕນ ສໂມ ຠວິສ຺ສຕິ ອຸຠິນ຺ນມ຺ປິ ສນ຺ຕຣຸຕ຺ຕຣປຣມຕາຍ ອວຏ຺ຐານໂຕ. ຍສ຺ສ ເອກໍເຍວ ໂຫຕີຕິ ອຎ຺ເຎນ ເກນຈິ ກາຣເຓນ ວິນຏ຺ຐເສສຈີວຣໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ.

໕໒໖. ‘‘ເສສກໍ ຕຸຍ຺ເຫວ ໂຫຕູຕິ ເທນ຺ຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ‘‘ປມາຓຍຸຕ຺ຕໍ ຄຓ຺ຫິສ຺ສາມ, ເສສກໍ ອາຫຣິສ຺ສາມາ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ຄເຫຕ຺ວາ ຄມນສມເຍປິ ‘‘ເສສກມ຺ປິ ຕຸມ຺ຫາກຎ຺ເຎວ ໂຫຕູ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ, ລທ຺ຘກປ຺ປິຍເມວ. ປວາຣິຕານນ຺ຕິ ອຈ຺ຉິນ຺ນກາລໂຕ ປຸພ຺ເພເຍວ ປວາຣິຕານໍ. ປາຬິຍາ ນ ສເມຕີຕິ ສນ຺ຕຣຸຕ຺ຕຣປຣມໂຕ ອຸຕ຺ຕຣິ ສາທິຍເນ ອນາປຕ຺ຕິທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ‘‘ອນາປຕ຺ຕິ ຎາຕການໍ ປວາຣິຕານ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ນ ສເມຕິ. ສນ຺ຕຣຸຕ຺ຕຣປຣມໍ ສາທິຍນ຺ຕສ຺ສ ຫິ ອາປຕ຺ຕິປ຺ປສງ຺ໂຄເຍວ ນຕ຺ຖິ, ສຕິ ຈ ສິກ຺ຂາປເທນ ອາປຕ຺ຕິປ຺ປສງ຺ເຄ ອນາປຕ຺ຕິ ຍຸຕ຺ຕາ ທສ຺ເສຕຸນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ເກຈິ ປນ ‘‘ປມາຓເມວ ວຏ຺ຏຕີຕິ ອິທໍ ສລ຺ເລຂທສ຺ສນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ວທນ຺ຕິ.

ຍສ຺ມາ ປນິທໍ…ເປ… ນ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຍມຘິປ຺ປາໂຍ – ‘‘ອຎ຺ຎສ຺ສຕ຺ຖາຍາ’’ຕິ ວຸຈ຺ຈມາເນ ອຎ຺ເຎສໍ ອຕ຺ຖາຍ ປມາຓໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາປິ ຄຓ຺ຫິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ອາປຊ຺ຊຕິ, ຕຎ຺ຈ ອຎ຺ຎສ຺ສຕ຺ຖາຍ ວິຎ຺ຎາປນວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕຕ຺ຕາ ວຕ຺ຖຸນາ ສໍສນ຺ທິຍມານໍ ນ ສເມຕິ. ນ ຫິ ຍໍ ວຕ຺ຖຸໍ ນິສ຺ສາຍ ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມິໍເຍວ ອນາປຕ຺ຕິວຈນໍ ຍຸຕ຺ຕນ຺ຕິ. ຄຓ຺ຐິປເທສຸ ປນ ຕີສຸປິ ‘‘ອິມສ຺ສ ສິກ຺ຂາປທສ຺ສ ອຕ຺ຕໂນ ສາທິຍນປຏິພທ຺ຘຕາວເສນ ປວຕ຺ຕຕ຺ຕາ ‘ອຎ຺ຎສ຺ສຕ຺ຖາຍາ’ຕິ ວຕ຺ຕຸໍ ໂອກາໂສເຍວ ນຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ ນ ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ກຖິຕໍ. ອິຘ ‘‘ອຎ຺ຎສ຺ສຕ຺ຖາຍາ’’ຕິ ອວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອຎ຺ເຎສໍ ອຕ຺ຖາຍ ຎາຕກປວາຣິເຕສຸ ອຘິກໍ ວິຎ຺ຎາເປນ຺ຕສ຺ສ ອາປຕ຺ຕີຕິ ເຈ? ນ, ຕຕ຺ຖ ປຸຣິມສິກ຺ຂາປເທເນວ ອນາປຕ຺ຕິສິທ຺ຘິໂຕ. ຕຕຸຕ຺ຕຣິຕາ, ອຈ຺ຉິນ຺ນາທິກາຣຓຕາ, ອຎ຺ຎາຕກວິຎ຺ຎຕ຺ຕິ, ຕາຍ ຈ ປຏິລາໂຠຕິ ອິມາເນຕ຺ຖ ຈຕ຺ຕາຣິ ອງ຺ຄານິ.

ຕຕຸຕ຺ຕຣິສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.