໒. ອຸໂທສິຕສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໔໗໑-໔໗໓. ທຸຕິເຍ ອຖານນ຺ທຕ຺ເຖໂຣ ກຖໍ ໂອກາສໍ ປຏິລຠຕິ, ກິໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ຈ ອາຫິຓ຺ຑຕີຕິ ອາຫ ‘‘ເຖໂຣ ກິຣາ’’ຕິອາທິ. ອວິປ຺ປວາເສຕິ ນິມິຕ຺ຕຕ຺ເຖ ຠຸມ຺ມໍ, ອວິປ຺ປວາສຕ຺ຖນ຺ຕິ ອຕ຺ໂຖ, ວິປ຺ປວາສປຈ຺ຈຍາ ຍາ ອາປຕ຺ຕິ, ຕທຠາວຕ຺ຖນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ.

໔໗໕-໔໗໖. ເອວໍ ຉິນ຺ນປລິໂພໂຘຕິ ເອວໍ ອິເມຫິ ຈີວຣນິຏ຺ຐານກຖິນຸພ຺ຠາເຣຫິ ຉິນ຺ນປລິໂພໂຘ. ອຘິຏ຺ຐິເຕສູຕິ ຕິຈີວຣາຘິຏ຺ຐານນເຍນ ອຘິຏ຺ຐິເຕສຸ. ຕິຈີວເຣນ ວິປ຺ປວຸຕ຺ໂຖ ໂຫຕີຕິ ‘‘ຣຸກ຺ໂຂ ຉິນ຺ໂນ, ປໂຏ ທຑ຺ໂຒ’’ຕິອາທີສຸ ວິຍ ອວຍເວປິ ສມຸທາຍໂວຫາໂຣ ລພ຺ຠຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ.

໔໗໗-໔໗໘. ປຣິຂາຍ ວາ ປຣິກ຺ຂິຕ຺ໂຕຕິ ອິມິນາ ຈ ສມນ຺ຕາ ນທີຕຬາກາທິອຸທເກນ ປຣິກ຺ຂິຕ຺ໂຕປິ ປຣິກ຺ຂິຕ຺ໂຕເຍວາຕິ ທສ຺ເສຕິ. ເອຕ຺ຕາວຕາຕິ ‘‘ປຣິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ’’ຕິ ອິມິນາ ວຈເນນ. ອາກາເສ ອຣຸຓໍ ອຸຏ຺ຐາເປຕີຕິ ຆຣສ຺ສ ອຸປຣິ ອາກາເສ ອຑ຺ຒເຕຍ຺ຍຣຕນປ຺ປມາຓໍ ອຕິກ຺ກມິຕ຺ວາ ອຣຸຓໍ ອຸຏ຺ຐາເປຕິ. ຆຣໍ ນິເວສນຸໂທສິຕາທິລກ຺ຂຓເມວ, ນ ປນ ປາຏິເຍກ຺ກໍ ຆຣໍ ນາມ ອຕ຺ຖີຕິ ອາຫ ‘‘ເອຕ຺ຖ ຈາ’’ຕິອາທິ.

໔໗໙. ປາຬິຍໍ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ‘‘ສຠາເຍ’’ຕິ ອວຕ຺ວາ ‘‘ສຠາຍ’’ນ຺ຕິ ປຈ຺ຈຕ຺ຕວຈນໍ ສຠາຍ-ສທ຺ທສ຺ສ ນປຸໍສກລິງ຺ຄຕາວິຠາວນຕ຺ຖໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ສຠາ-ສທ຺ທປຣິຍາໂຍປິ ຫິ ສຠາຍ-ສທ຺ໂທ ນປຸໍສກລິງ຺ຄຍຸຕ຺ໂຕ ອິຘ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ອິມມຕ຺ຖໍ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ລິງ຺ຄພ຺ຍຕ຺ຕເຍນ ສຠາ ວຸຕ຺ຕາ’’ຕິ ອາຫ. ຈີວຣຫຕ຺ຖປາເສ ວສິຕພ຺ພໍ ນຕ຺ຖີຕິ ຈີວຣຫຕ຺ຖປາເສເຍວ ວສິຕພ຺ພນ຺ຕິ ນຕ຺ຖິ. ຍໍ ຕສ຺ສາ…ເປ… ນ ວິຊຫິຕພ຺ພນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຕສ຺ສາ ວີຖິຍາ ສມ຺ມຸຂຏ຺ຐາເນ ສຠາຍທ຺ວາຣານໍ ຄຫເຓເນວ ຕຕ຺ຖ ສພ຺ພານິປິ ເຄຫານິ ສາ ຈ ອນ຺ຕຣວີຖິ ຄຫິຕາເຍວ ໂຫຕິ. ອຕິຫຣິຕ຺ວາ ຆເຣ ນິກ຺ຂິປຕີຕິ ຕໍ ວີຖິໍ ມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ຐິເຕ ອຎ຺ຎສ຺ມິໍ ຆເຣ ນິກ຺ຂິປຕິ. ປຸຣໂຕ ວາ ປຈ຺ຉໂຕ ວາ ຫຕ຺ຖປາເສຕິ ຆຣສ຺ສ ຫຕ຺ຖປາສໍ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ.

ນິເວສນາທີສຸ ປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕຕາຍ ເອກູປຈາຣຕາ, ອປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕຕາຍ ນານູປຈາຣຕາ ຈ ເວທິຕພ຺ພາຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ເອເຕເນວຸປາເຍນາ’’ຕິອາທິມາຫ. ນິເວສນາທີນິ ຄາມໂຕ ພຫິ ສນ຺ນິວິຏ຺ຐານິ ຄຫິຕານີຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ອນ຺ໂຕຄາເມ ຐິຕານຎ຺ຫິ ຄາມຄ຺ຄຫເຓນ ຄຫິຕຕ຺ຕາ ຄາມປຣິຫາໂຣເຍວາຕິ. ສພ຺ພຕ຺ຖາປີຕິ ຄາມາທີສຸ ອຊ຺ໂຌກາສປຣິຍນ຺ເຕສຸ ປນ຺ນຣສສຸ. ປຣິກ຺ເຂປາທິວເສນາຕິ ເອຕ຺ຖ ອາທິ-ສທ຺ເທນ ອປຣິກ຺ເຂປສ຺ເສວ ຄຫຓໍ ເວທິຕພ຺ພໍ, ນ ເອກກຸລາທີນມ຺ປິ.

໔໘໐-໔໘໗. ໂອວຣໂກ ນາມ ຄພ຺ຠສ຺ສ ອພ຺ຠນ຺ຕເຣ ອຎ຺ໂຎ ຄພ຺ໂຠຕິປິ ວທນ຺ຕິ. ມຸຓ຺ຑຈ຺ຉທນປາສາໂທຕິ ຈນ຺ທິກງ຺ຄຓຍຸຕ຺ໂຕ ປາສາໂທ.

໔໘໙. ສຕ຺ໂຖຕິ ຊງ຺ຆສຕ຺ໂຖ ສກຏສຕ຺ໂຖ ວາ. ປຣິຍາທິຍິຕ຺ວາຕິ ວິນິວິຊ຺ຌິຕ຺ວາ. ວຸຕ຺ຕເມວຕ຺ຖໍ ວິຠາເວຕິ ‘‘ອນ຺ໂຕປວິຏ຺ເຐນ…ເປ… ຐິໂຕ ໂຫຕີ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ອນ຺ໂຕປວິຏ຺ເຐນາຕິ ຄາມສ຺ສ ນທິຍາ ວາ ອນ຺ໂຕປວິຏ຺ເຐນ. ນທີປຣິຫາໂຣ ຈ ລພ຺ຠຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ວິສຸໍ ນທີປຣິຫາຣສ຺ສ ອວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ຄາມາທີຫິ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ວິຍ ຈີວຣຫຕ຺ຖປາໂສເຍວ ນທີປຣິຫາໂຣ’’ຕິ ຕີສຸປິ ຄຓ຺ຐິປເທສຸ ວຸຕ຺ຕໍ. ວິຫາຣສີມນ຺ຕິ ອວິປ຺ປວາສສີມໍ ສນ຺ຘາຍາຫ. ວິຫາຣໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ ວສິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອນ຺ໂຕສີມາຍ ຍຕ຺ຖ ກຕ຺ຖຈິ ວສິຕພ຺ພໍ. ສຕ຺ຖສມີເປເຍວາຕິ ອິທໍ ຍຖາວຸຕ຺ຕອພ຺ຠນ຺ຕຣປຣິຈ຺ເຉທວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ປາຬິຍໍ ນານາກຸລສ຺ສ ສຕ຺ໂຖ ໂຫຕິ, ສຕ຺ເຖ ຈີວຣໍ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ຫຕ຺ຖປາສາ ນ ວິຊຫິຕພ຺ພນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ຫຕ຺ຖປາໂສ ນາມ ສຕ຺ຖສ຺ສ ຫຕ຺ຖປາໂສຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

໔໙໐. ເອກກຸລສ຺ສ ເຂຕ຺ເຕຕິ ອປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ. ຍສ຺ມາ ‘‘ນານາກຸລສ຺ສ ປຣິກ຺ຂິຕ຺ເຕ ເຂຕ຺ເຕ ຈີວຣໍ ນິກ຺ຂິປິຕ຺ວາ ເຂຕ຺ຕທ຺ວາຣມູເລ ວາ ຕສ຺ສ ຫຕ຺ຖປາເສ ວາ ວຕ຺ຖພ຺ພ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ, ຕສ຺ມາ ທ຺ວາຣມູລໂຕ ອຎ຺ຎຕ຺ຖ ອນ຺ໂຕເຂຕ຺ເຕປິ ວສນ຺ເຕນ ຈີວຣໍ ຫຕ຺ຖປາເສ ກຕ຺ວາເຍວ ວສິຕພ຺ພໍ.

໔໙໑-໔໙໔. ‘‘ວິຫາໂຣ ນາມ ສປຣິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ວາ ອປຣິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ວາ ສກໂລ ອາວາໂສ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ຍສ຺ມິໍ ວິຫາເຣຕິ ເອຕ຺ຖ ປນ ເອກໍ ເຄຫເມວ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອກກຸລນານາກຸລສນ຺ຕກຕາ ເຈຕ຺ຖ ກາຣາປການໍ ວເສນ ເວທິຕພ຺ພາ. ຉາຍາຍ ຜຸຏ຺ໂຐກາສສ຺ສ ອນ຺ໂຕ ເອວາຕິ ຍທາ ມຫາວີຖິຍໍ ອຸຊຸກເມວ ຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ສູຣິຍມຓ຺ຑລໍ ມຊ຺ຌນ຺ຫິກໍ ປາປຸຓາຕິ, ຕທາ ຍໍ ໂອກາສໍ ຉາຍາ ຜຣຕິ, ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຄມນປເຖຕິ ຍໍ ຕທເຫວ ຄນ຺ຕ຺ວາ ປຸນ ອາຄນ຺ຕຸໍ ສກ຺ກາ ນ ໂຫຕິ, ຕາທິສໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ.

໔໙໕. ນທິໍ ໂອຕຣຕີຕິ ຫຕ຺ຖປາສໍ ມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ໂອຕຣຕິ. ນ ອາປຊ຺ຊຕີຕິ ປຣິໂຠຄປຈ຺ຈຍາ ທຸກ຺ກຏໍ ນາປຊ຺ຊຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ໂສ ຫີ’’ຕິອາທິ. ອປຣິໂຠຄາຣຫຕ຺ຕາຕິ ອິມິນາວ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍຈີວຣໍ ອນິສ຺ສຊ຺ເຊຕ຺ວາ ປຣິຠຸຎ຺ຊນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏໍ ອຈິຕ຺ຕກນ຺ຕິ ສິທ຺ຘໍ. ເອກໍ ປາຣຸປິຕ຺ວາ ເອກໍ ອໍສກູເຏ ຐເປຕ຺ວາ ຄນ຺ຕພ຺ພນ຺ຕິ ອິທໍ ພຫູນໍ ສຎ຺ຈາຣຏ຺ຐາເນ ເອວໍ ອກຕ຺ວາ ຄມນໍ ນ ສາຣຸປ຺ປນ຺ຕິ ກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕໍ. ພຫິຄາເມ ຐເປຕ຺ວາ…ເປ… ວິນຍກມ຺ມໍ ກາຕພ຺ພນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ອຘິຏ຺ຐາເນ ວິຍ ປຣມ຺ມຸຂາ ຐິຕມ຺ປິ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍໍ ຈີວຣໍ ນິສ຺ສຊ຺ຊິຕຸໍ ນິສ຺ສຏ຺ຐຈີວຣຎ຺ຈ ທາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ຄມເນ ສອຸສ຺ສາຫຕ຺ຕາ ‘‘ນິສ຺ສໂຍ ປນ ນ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ຠຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ມຸຫຸຕ຺ຕໍ ສຍິຕ຺ວາ…ເປ… ນິສ຺ສໂຍ ຈ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ຠຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ອຸສ຺ສາເຫ ອປຣິຈ຺ຈຕ຺ເຕປິ ຄມນສ຺ສ ອຸປຈ຺ຉິນ຺ນຕ຺ຕາ ປຸນ ອຸຏ຺ຐາຍ ສອຸສ຺ສາຫໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕານມ຺ປິ ອນ຺ຕຣາ ອຣຸເຓ ອຸຏ຺ຐິເຕ ນິສ຺ສໂຍ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ຠຕິເຍວາ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ປຣໂຕ ມຸຫຸຕ຺ຕໍ ຐຕ຺ວາຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ເອເສວ ນໂຍ. ອຎ຺ຎມຎ຺ຎສ຺ສ ວຈນໍ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ຄຕາຕິ ເອຕ຺ຖ ສເຈ ເອວໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕາ ‘‘ປຸຣາຣຸຓາ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎໍ ປສ຺ສິສ຺ສາມາ’’ຕິ ອຸສ຺ສາຫໍ ວິນາວ ຄຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ອຣຸຓຸຄ຺ຄມເນ ນິສ຺ສຍປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພາ ປຐມຕຣໍເຍວ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ຠນໂຕ. ອຖ ‘‘ປຸຣາຣຸຓາ ປສ຺ສິສ຺ສາມາ’’ຕິ ສອຸສ຺ສາຫາວ ຄຈ຺ຉນ຺ຕິ, ນິສ຺ສຍປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິເຍວ ນ ວຕ຺ຕພ຺ພາ. ເອວຎ຺ຈ ສຕິ ‘‘ສຫ ອຣຸຓຸຄ຺ຄມນາ ນິສ຺ສໂຍ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ຠຕີ’’ຕິ ກສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕໍ? ວຸຈ຺ຈເຕ – ສອຸສ຺ສຫຕ຺ຕາ ປຐມຕຣໍ ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິ ນ ວຸຕ຺ຕາ. ສຕິປິ ຈ ອຸສ຺ສາຫຠາເວ ເອກໂຕ ຄມນສ຺ສ ອຸປຈ຺ຉິນ຺ນຕ຺ຕາ ‘‘ມຸຫຸຕ຺ຕໍ ຐຕ຺ວາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖ ວິຍ ສຫ ອຣຸຓຸຄ຺ຄມນາ ປຏິປ຺ປສ຺ສທ຺ຘິເຍວ ວຸຕ຺ຕາ.

ອນ຺ໂຕສີມາຍໍ ຄາມນ຺ຕິ ອວິປ຺ປວາສສີມາສມ຺ມຸຕິຍາ ປຈ຺ຉາ ປຕິຏ຺ຐາປິຕຄາມໍ ສນ຺ຘາຍ ວທຕິ ຄາມໍ ອນ຺ໂຕ ກຕ຺ວາ ອວິປ຺ປວາສສີມາສມ຺ມຸຕິຍາ ອຠາວໂຕ. ເນວ ຈີວຣານິ ນິສ຺ສຄ຺ຄິຍານິ ໂຫນ຺ຕີຕິ ອວິປ຺ປວາສສີມາຠາວໂຕ ວຸຕ຺ຕໍ, ນ ນິສ຺ສໂຍ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ຠຕີຕິ ສອຸສ຺ສາຫຠາວໂຕ. ອນ຺ຕຣາມຄ຺ເຄເຍວ ຈ ເນສໍ ອຣຸຓໍ ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕີຕິ ຘມ຺ມໍ ສຸຕ຺ວາ ອາຄຈ຺ຉນ຺ຕານໍ ອຣຸຓໍ ອຸຄ຺ຄຈ຺ຉຕິ. ອສ຺ສຕິຍາ ຄຈ຺ຉຕີຕິ ອສ຺ສຕິຍາ ອຕ຺ຕໂນ ຈີວຣໍ ອປຈ຺ຈຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ເຖຣສ຺ສ ຈີວຣໍ ອປຈ຺ຈຸທ຺ຘຣາເປຕ຺ວາ ຄຈ຺ຉຕິ. ເອວໍ ຄເຕ ຕສ຺ມິໍ ປຈ຺ຉາ ເຖເຣນ ສຣິຕ຺ວາ ປຏິປຊ຺ຊິຕພ຺ພວິຘິໍ ທສ຺ເສຕິ ‘‘ອຕ຺ຕໂນ ຈີວຣໍ ປຈ຺ຈຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ທຫຣສ຺ສ ຈີວຣໍ ວິສ຺ສາເສນ ຄເຫຕ຺ວາ ຐເປຕພ຺ພ’’ນ຺ຕິ. ຄນ຺ຕ຺ວາ ວຕ຺ຕພ຺ໂພຕິ ອາຄຕກິຈ຺ຈໍ ນິຏ຺ຐເປຕ຺ວາ ວິຫາຣໍ ຄເຕນ ປຏິປຊ຺ຊິຕພ຺ພວິຘິໍ ທສ຺ເສຕິ. ອນຘິຏ຺ຐິຕຈີວຣຕາ, ອນຕ຺ຖຕກຖິນຕາ, ອລທ຺ຘສມ຺ມຸຕິຕາ, ຣຕ຺ຕິວິປ຺ປວາໂສຕິ ອິມາເນຕ຺ຖ ຈຕ຺ຕາຣິ ອງ຺ຄານິ.

ອຸໂທສິຕສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.