໔. ອຕ຺ຕກາມປາຣິຈຣິຍສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໒໙໐. ຈຕຸຕ຺ເຖ ຈີວຣນ຺ຕິ ນິວາສນາທິ ຍໍ ກິຎ຺ຈິ ຈີວຣໍ. ປິຓ຺ຑປາຕນ຺ຕິ ໂຍ ໂກຈິ ອາຫາໂຣ. ໂສ ຫິ ປິຓ຺ໂຑລ຺ເຍນ ຠິກ຺ຂຸໂນ ປຕ຺ເຕ ປຕນໂຕ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ລທ຺ຘຠິກ຺ຂານໍ ປິຓ຺ຑານໍ ປາໂຕ ສນ຺ນິປາໂຕຕິ ວາ ປິຓ຺ຑປາໂຕຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເສນາສນນ຺ຕິ ສຍນຎ຺ຈ ອາສນຎ຺ຈ. ຍຕ຺ຖ ຫິ ວິຫາຣາທິເກ ເສຕິ ນິປຊ຺ຊຕິ ອາສຕິ ນິສີທຕິ, ຕໍ ເສນາສນໍ. ປຕິ ເອຕິ ເອຕສ຺ມາຕິ ປຈ຺ຈໂຍຕິ ອາຫ ‘‘ປຕິກຣຓຏ຺ເຐນ ປຈ຺ຈໂຍ’’ຕິ. ໂຣຄສ຺ສ ປຕິອຍນຏ຺ເຐນ ວາ ປຈ຺ຈໂຍ, ປຈ຺ຈນີກຄມນຏ຺ເຐນາຕິ ອຕ຺ໂຖ, ວູປສມນຕ຺ເຖນາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ຘາຕຸກ຺ໂຂຠລກ຺ຂຓສ຺ສ ຫິ ຕໍເຫຕຸກທຸກ຺ຂເວທນາລກ຺ຂຓສ຺ສ ວາ ໂຣຄສ຺ສ ປຏິປກ຺ຂຠາໂວ ປຕິອຍນຏ຺ໂຐ. ຍສ຺ສ ກສ຺ສຈີຕິ ສປ຺ປິອາທີສຸ ຍສ຺ສ ກສ຺ສຈິ. ສປ຺ປາຍສ຺ສາຕິ ຫິຕສ຺ສ ວິກາຣວູປສເມນາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ຠິສກ຺ກສ຺ສ ກມ຺ມໍ ເຕນ ວິຘາຕພ຺ພໂຕ, ເຕນາຫ ‘‘ອນຸຎ຺ຎາຕຕ຺ຕາ’’ຕິ. ນຄຣປຣິກ຺ຂາເຣຫີຕິ ນຄຣໍ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ຣກ຺ຂຓເກຫິ. ອາວາຏປຣິກ຺ເຂໂປ ປຣິຂາ ອຸທ຺ທາໂປ ປາກາໂຣ ເອສິກາ ປລິໂຆ ປາກາຣມຕ຺ຖກມຓ຺ຑລນ຺ຕິ ສຕ຺ຕ ນຄຣປຣິກ຺ຂາຣາຕິ ວທນ຺ຕິ. ເສຕປຣິກ຺ຂາໂຣຕິ ສຸວິສຸທ຺ຘສີລາລງ຺ກາໂຣ. ອຣິຍມຄ຺ໂຄ ຫິ ອິຘ ‘‘ຣໂຖ’’ຕິ ອຘິປ຺ເປໂຕ. ຕສ຺ສ ຈ ສມ຺ມາວາຈາທໂຍ ອລງ຺ກາຣຏ຺ເຐນ ‘‘ປຣິກ຺ຂາໂຣ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕາ. ຈກ຺ກວີຣິໂຍຕິ ວີຣິຍຈກ຺ໂກ. ຊີວິຕປຣິກ຺ຂາຣາຕິ ຊີວິຕສ຺ສ ປວຕ຺ຕິກາຣຓານິ. ສມຸທາເນຕພ຺ພາຕິ ສມ຺ມາ ອຸທ຺ຘໍ ອຸທ຺ຘໍ ອາເນຕພ຺ພາ ປຣິເຍສິຕພ຺ພາ. ປຣິວາໂຣປິ ໂຫຕິ ອນ຺ຕຣາຍານໍ ປຣິໂຕ ວາຣຓໂຕ, ເຕນາຫ – ‘‘ຊີວິຕ…ເປ… ຣກ຺ຂຓໂຕ’’ຕິ. ຕຕ຺ຖ ອນ຺ຕຣນ຺ຕິ ວິວຣໍ, ໂອກາໂສຕິ ອຕ຺ໂຖ. ຣກ຺ຂຓໂຕຕິ ເວຣິການໍ ອນ຺ຕຣໍ ອທຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ສາມີນໍ ປຣິວາເຣຕ຺ວາ ຐິຕເສວກາ ວິຍ ຣກ຺ຂຓໂຕ. ອສ຺ສາຕິ ຊີວິຕສ຺ສ. ກາຣຓຠາວໂຕຕິ ຈິຣປ຺ປວຕ຺ຕິຍາ ກາຣຓຠາວໂຕ. ຣສາຍນຠູຕຎ຺ຫິ ເຠສຊ຺ຊໍ ສຸຈິຣມ຺ປິ ກາລໍ ຊີວິຕໍ ປວຕ຺ເຕຕິເຍວ.

໒໙໑. ອຸປຈາເຣຕິ ຍຕ຺ຖ ຐິໂຕ ວິຎ຺ຎາເປຕຸໍ ສກ຺ໂກຕິ, ຕາທິເສ. ກາໂມ ເຈວ ເຫຕຸ ຈ ປາຣິຈຣິຍາ ຈ ອຕ຺ໂຖ. ເສສໍ ພ຺ຍຎ຺ຊນນ຺ຕິອາທີສຸ ປາຬິຍໍ ‘‘ອຕ຺ຕກາມ’’ນ຺ຕິ ປທໍ ອຸທ຺ຘຣິຕ຺ວາ ອຕ຺ຕໂນ ກາມໍ, ອຕ຺ຕໂນ ເຫຕຸໍ, ອຕ຺ຕໂນ ອຘິປ຺ປາຍໍ, ອຕ຺ຕໂນ ປາຣິຈຣິຍນ຺ຕິ ຈຕ຺ຕາໂຣ ອຕ຺ຖາ ປທຠາຊເນ ວຸຕ຺ຕາ. ເຕສຸ ປຐເມ ອຕ຺ຖວິກປ຺ເປ ກາໂມ ຈ ເຫຕຸ ຈ ປາຣິຈຣິຍາ ຈ ອຕ຺ໂຖ, ເສສໍ ອຘິປ຺ປາຍປທເມກໍ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ປຐມວິຄ຺ຄເຫ ຕທຕ຺ຖສ຺ສ ອສມ຺ຠວຠາວໂຕ ນິຣຕ຺ຖກຕ຺ຕາ. ທຸຕິເຍ ປນ ອຕ຺ຖວິກປ຺ເປ ອຘິປ຺ປາໂຍ ຈ ປາຣິຈຣິຍາ ຈ ອຕ຺ໂຖ, ກາໂມ ຈ ເຫຕຸ ຈາຕິ ເສສໍ ປທທ຺ວຍໍ ພ຺ຍຎ຺ຊນໍ ເຕສໍ ຕຕ຺ຖ ອຕ຺ຖາຠາວໂຕຕິ ເອວໍ ຈຕ຺ຕາຣິ ປທານິ ທ຺ວິນ຺ນໍ ວິຄ຺ຄຫານໍ ວເສນ ໂຍຊິຕານີຕິ ເກຈິ ວທນ຺ຕິ. ຄຓ຺ຐິປເທ ຈ ອຍເມວຕ຺ໂຖ ວຸຕ຺ໂຕ. ຈູຬມຊ຺ຌິມມຫາຄຓ຺ຐິປເທສຸ ປນ ‘‘ປຐມສ຺ມິໍ ອຕ຺ຖວິກປ຺ເປ ກາໂມ ຈ ເຫຕຸ ຈ ປາຣິຈຣິຍາ ຈ ອຘິປ຺ປາຍຕ຺ໂຖ, ເສສໍ ເມຖຸນຘມ຺ມສງ຺ຂາເຕນ ກາເມນາຕິອາທິ ວິຄ຺ຄຫວາກ຺ຍໍ ອກ຺ຂຣວິວຣຓມຕ຺ຕໂຕ ພ຺ຍຎ຺ຊນມຕ຺ຕໍ. ທຸຕິເຍ ອຕ຺ຖວິກປ຺ເປ ອຘິປ຺ປາໂຍ ຈ ປາຣິຈຣິຍາ ຈ ອຘິປ຺ປາຍຕ຺ໂຖ, ເສສໍ ອຕ຺ຕນາ ກາມິຕາ ອິຈ຺ຉິຕາຕິອາທິ ວິຄ຺ຄຫວາກ຺ຍໍ ອກ຺ຂຣວິວຣຓມຕ຺ຕໂຕ ພ຺ຍຎ຺ຊນມຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ເອວມຕ຺ໂຖ ວຸຕ຺ໂຕ. ‘‘ພ຺ຍຎ຺ຊເນ ອາທຣໍ ອກຕ຺ວາ’’ຕິ ວຈນໂຕ ອຍເມວຕ຺ໂຖ ອິຘ ຍຸຕ຺ຕຕໂຣຕິ ວິຎ຺ຎາຍຕິ. ພ຺ຍຎ຺ຊເນ ອາທຣໍ ອກຕ຺ວາຕິ ອິມິນາ ຫິ ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ວຸຕ຺ຕວິຄ຺ຄຫວເສນ ພ຺ຍຎ຺ຊເນ ອາທຣໍ ອກຕ຺ວາຕິ ອຍມຕ຺ໂຖ ທີປິໂຕ.

ອິທານິ ຍຖາວຸຕ຺ຕເມວຕ຺ຖໍ ປທຠາຊເນນ ສໍສນ຺ທິຕ຺ວາ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອຕ຺ຕໂນ ກາມໍ ອຕ຺ຕໂນ ເຫຕຸໍ ອຕ຺ຕໂນ ປາຣິຈຣິຍນ຺ຕິ ຫິ ວຸຕ຺ເຕ ຊານິສ຺ສນ຺ຕິ ປຓ຺ຑິຕາ’’ຕິອາທິ ອາຣທ຺ຘໍ. ອິທໍ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ – ‘‘ອຕ຺ຕໂນ ເຫຕຸ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຖາຍາຕິ ອຍມຕ຺ໂຖ ວິຎ຺ຎາຍຕິ. ‘‘ອຕ຺ຕໂນ ກາມໍ ອຕ຺ຕໂນ ປາຣິຈຣິຍ’’ນ຺ຕິ ຈ ວຸຕ຺ເຕ ກາເມນ ປາຣິຈຣິຍາຕິ ອຍມຕ຺ໂຖ ວິຎ຺ຎາຍຕິ. ຕສ຺ມາ ອຕ຺ຕໂນ ກາມໍ ອຕ຺ຕໂນ ເຫຕຸໍ ອຕ຺ຕໂນ ປາຣິຈຣິຍນ຺ຕິ ອິເມຫິ ຕີຫິ ປເທຫິ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຖາຍ ກາເມນ ປາຣິຈຣິຍາ ອຕ຺ຕກາມປາຣິຈຣິຍາຕິ ອຍມຕ຺ຖວິກປ຺ໂປ ວຸຕ຺ໂຕຕິ ວິຎ຺ຎູ ຊານິສ຺ສນ຺ຕິ. ‘‘ອຕ຺ຕໂນ ອຘິປ຺ປາຍ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ປນ ອຘິປ຺ປາຍສທ຺ທສ຺ສ ກາມິຕສທ຺ເທນ ສມານຕ຺ຖຠາວໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ປາຣິຈຣິຍນ຺ຕິ ອິມສ຺ສ ຈ ອຸຠຍວິຄ຺ຄຫສາມຎ຺ຎໂຕ ອຕ຺ຕໂນ ອິຈ຺ຉິຕກາມິຕຏ຺ເຐນ ອຕ຺ຕກາມປາຣິຈຣິຍາຕິ ອຍມຕ຺ຖວິກປ຺ໂປ ທ຺ວີຫິ ປເທຫິ ທສ຺ສິໂຕຕິ ວິຎ຺ຎູ ຊານິສ຺ສນ຺ຕີຕິ.

ເອຕທຄ຺ຄນ຺ຕິ ເອສາ ອຄ຺ຄາ. ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລວາຈາສິກ຺ຂາປເທ ກິຎ຺ຈາປິ ເມຖຸນຍາຈນໍ ອາຄຕໍ, ຕຖາປິ ຕໍ ທຸຏ຺ຐຸລ຺ລວາຈສ຺ສາທຣາຄວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ, ອິຘ ປນ ອຕ຺ຕໂນ ເມຖຸນສ຺ສາທຣາຄວເສນາຕິ ອຍໍ ວິເສໂສ. ວິນີຕວຕ຺ຖູສຸ ‘‘ເຕນ ຫິ ຠຄິນິ ອຄ຺ຄທານໍ ເທຫີ’’ຕິ ອິທໍ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຖາຍ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ມນຸສ຺ສິຕ຺ຖີ, ອິຕ຺ຖິສຎ຺ຎິຕາ, ອຕ຺ຕກາມປາຣິຈຣິຍາຍ ຣາໂຄ, ເຕນ ຣາເຄນ ວຓ຺ຓຠຓນໍ, ຕງ຺ຂຓວິຊານນນ຺ຕິ ອິມາເນຕ຺ຖ ປຎ຺ຈ ອງ຺ຄານິ.

ອຕ຺ຕກາມປາຣິຈຣິຍສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.