ອາສວກ຺ຂຍຎາຓກຖາ

໑໔. ວິປສ຺ສນາປາທກນ຺ຕິ ວິປສ຺ສນາຍ ປທຏ຺ຐານຠູຕໍ. ວິປສ຺ສນາ ຈ ຕິວິຘາ ວິປສ຺ສກປຸຄ຺ຄລເຠເທນ. ມຫາໂພຘິສຕ຺ຕານຎ຺ຫິ ປຈ຺ເຈກໂພຘິສຕ຺ຕານຎ຺ຈ ຈິນ຺ຕາມຍຎາຓສໍວທ຺ຘິຕຕ຺ຕາ ສຍມ຺ຠູຎາຓຠູຕາ, ອິຕເຣສໍ ສຸຕມຍຎາຓສໍວທ຺ຘິຕຕ຺ຕາ ປໂຣປເທສສມ຺ຠູຕາ. ສາ ‘‘ຐເປຕ຺ວາ ເນວສຎ຺ຎານາສຎ຺ຎາຍຕນໍ ອວເສສຣູປາຣູປຊ຺ຌານານໍ ອຎ຺ຎຕຣໂຕ ວຸຏ຺ຐາຍາ’’ຕິອາທິນາ ອເນກຘາ ອຣູປມຸຂວເສນ ຈຕຸຘາຕຸວວຕ຺ຖາເນ ວຸຕ຺ຕານໍ ເຕສໍ ເຕສໍ ຘາຕຸປຣິຄ຺ຄຫມຸຂານໍ ອຎ຺ຎຕຣມຸຂວເສນ ອເນກຘາວ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ ນານານຍໂຕ ວິຠາວິຕາ. ມຫາໂພຘິສຕ຺ຕານໍ ປນ ຈຕຸວີສຕິໂກຏິສຕສຫສ຺ສມຸເຂນ ປເຠທຄມນໂຕ ນານານຍໍ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓສນ຺ນິສ຺ສຍສ຺ສ ອຣິຍມຄ຺ຄຎາຓສ຺ສ ອຘິຏ຺ຐານຠູຕໍ ປຸພ຺ພຠາຄຎາຓຄພ຺ຠໍ ຄຓ຺ຫາເປນ຺ຕໍ ປຣິປາກໍ ຄຈ຺ຉນ຺ຕໍ ປຣມຄມ຺ຠີຣໍ ສຓ຺ຫສຸຂຸມຕຣໍ ອນຎ຺ຎສາຘາຣຓໍ ວິປສ຺ສນາຎາຓໍ ໂຫຕິ. ຍໍ ອຏ຺ຐກຖາສຸ ມຫາວຊິຣຎ຺ຎາຓນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຍສ຺ສ ຈ ປວຕ຺ຕິວິຠາເຄນ ຈຕຸວີສຕິໂກຏິສຕສຫສ຺ສປເຠທສ຺ສ ປາທກຠາເວນ ສມາປຊ຺ຊິຍມານາ ຈຕຸວີສຕິໂກຏິສຕສຫສ຺ສສງ຺ຂ຺ຍາ ເທວສິກໍ ສຕ຺ຖຸ ວຬຎ຺ຊນກສມາປຕ຺ຕິໂຍ ວຸຈ຺ຈນ຺ຕິ, ສ຺ວາຍໍ ພຸທ຺ຘານໍ ວິປສ຺ສນາຈາໂຣ ປຣມຕ຺ຖມຎ຺ຊຸສາຍໍ ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ຄວຓ຺ຓນາຍໍ ອຸທ຺ເທສໂຕ ທສ຺ສິໂຕ, ອຕ຺ຖິເກຫິ ຕໂຕ ຄເຫຕພ຺ໂພ.

ອາສວານໍ ເຂປນໂຕ ສມຸຈ຺ຉິນ຺ທນໂຕ ອາສວກ຺ຂໂຍ ອຣິຍມຄ຺ໂຄ, ອຸກ຺ກຏ຺ຐນິທ຺ເທສວເສນ ອຣຫຕ຺ຕມຄ຺ຄຄ຺ຄຫຓໍ. ອາສວານໍ ຂເຍ ຎາຓໍ ອາສວກ຺ຂຍຎາຓນ຺ຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ຕຕ຺ຣ ເຈຕໍ ຎາຓ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ວາ ຂເຍຕິ ຈ ອາຘາເຣ ຠຸມ຺ມໍ, ນ ວິສເຍຕິ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ‘‘ຕປ຺ປຣິຍາປນ຺ນຕ຺ຕາ’’ຕິ ອາຫ. ອິທໍ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ອຣິຍສຈ຺ຈສ຺ສ ຕທາ ປຈ຺ຈກ຺ຂໂຕ ຄຫິຕຠາວທສ຺ສນໍ. ເອຕ຺ຕກໍ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ຕສ຺ສ ປຣິຈ຺ຉິຊ຺ຊ ຄຫິຕຠາວທສ຺ສນໍ. ນ ອິໂຕ ຠິຍ຺ໂຍຕິ ອນວເສເສຕ຺ວາ ຄຫິຕຠາວທສ຺ສນໍ. ເຕນາຫ ‘‘ສພ຺ພມ຺ປິ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈ’’ນ຺ຕິອາທິ. ສຣສລກ຺ຂຓປຏິເວເຘນາຕິ ສຠາວສງ຺ຂາຕສ຺ສ ລກ຺ຂຓສ຺ສ ອສມ຺ໂມຫໂຕ ປຏິວິຊ຺ຌເນນ. ອສມ຺ໂມຫປຏິເວໂຘຕິ ຈ ຍຖາ ຕສ຺ມິໍ ຎາເຓ ປວຕ຺ເຕ ປຈ຺ຉາ ທຸກ຺ຂສ຺ສ ສຣູປາທິປຣິຈ຺ເຉເທ ສມ຺ໂມໂຫ ນ ໂຫຕິ, ຕຖາ ປວຕ຺ຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ຍຖາຠູຕໍ ອພ຺ຠຎ຺ຎາສິ’’ນ຺ຕິ. ນິພ຺ພຕ຺ຕິກນ຺ຕິ ນິປ຺ຜາເທນ຺ຕໍ. ຍໍ ຐານໍ ປຕ຺ວາຕິ ຍໍ ນິພ຺ພານໍ ມຄ຺ຄສ຺ສ ອາຣມ຺ມຓປຈ຺ຈຍຏ຺ເຐນ ກາຣຓຠູຕໍ ອາຄມ຺ມ. ຕທຸຠຍວໂຕ ຫິ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ປຕ຺ຕິ ຕທຸຠຍສ຺ສ ປຕ຺ຕີຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຕ຺ວາຕິ ວາ ປາປຸຓນເຫຕຸ. ອປ຺ປວຕ຺ຕິນ຺ຕິ ອປ຺ປວຕ຺ຕິນິມິຕ຺ຕໍ. ເຕ ວາ ນ ປວຕ຺ຕນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຕິ ອປ຺ປວຕ຺ຕິ, ນິພ຺ພານໍ. ຕສ຺ສາຕິ ທຸກ຺ຂນິໂຣຘສ຺ສ. ສມ຺ປາປກນ຺ຕິ ສຈ຺ຉິກິຣິຍາວເສນ ສມ຺ມເທວ ປາປກໍ.

ກິເລສວເສນາຕິ ອາສວສງ຺ຂາຕກິເລສວເສນ. ຍສ຺ມາ ອາສວານໍ ທຸກ຺ຂສຈ຺ຈປຣິຍາໂຍ, ຕປ຺ປຣິຍາປນ຺ນຕ຺ຕາ, ເສສສຈ຺ຈານຎ຺ຈ ຕໍສມຸທຍາທິປຣິຍາໂຍ ອຕ຺ຖິ, ຕສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ປຣິຍາຍໂຕ’’ຕິ. ທສ຺ເສນ຺ໂຕ ສຈ຺ຈານີຕິ ໂຍຊນາ. ອາສວານໍເຍວ ເຈຕ຺ຖ ຄຫຓໍ ‘‘ອາສວານໍ ຂຍຎາຓາຍາ’’ຕິ ອາຣທ຺ຘຕ຺ຕາ. ຕຖາ ຫິ ອາສວວິມຸຕ຺ຕິສີເສເນວ ສພ຺ພສໍກິເລສວິມຸຕ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕາ. ອິທໍ ທຸກ຺ຂນ຺ຕິ ຍຖາຠູຕໍ ອພ຺ຠຎ຺ຎາສິນ຺ຕິອາທິນາ ມິສ຺ສກມຄ຺ໂຄ ອິຘ ກຖິໂຕຕິ ‘‘ສຫ ວິປສ຺ສນາຍ ໂກຏິປ຺ປຕ຺ຕໍ ມຄ຺ຄໍ ກເຖຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອຕ຺ຖ ຈ ສຈ຺ຈປ຺ປຏິເວຘສ຺ສ ຕທາ ອຕີຕກາລິກຕ຺ຕາ ‘‘ຍຖາຠູຕໍ ອພ຺ຠຎ຺ຎາສິ’’ນ຺ຕິ ວຕ຺ວາປິ ອຠິສມຍກາເລ ຕສ຺ສ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນຕໍ ອຸປາທາຍ ‘‘ເອວໍ ຊານໂຕ ເອວໍ ປສ຺ສໂຕ’’ຕິ ວຕ຺ຕມານກາເລນ ນິທ຺ເທໂສ ກໂຕ. ໂສ ຈ ກາມໍ ມຄ຺ຄກ຺ຂຓໂຕ ປຣໍ ຍາວຊ຺ຊຕນາ ອຕີຕກາລິໂກ ເອວ, ສພ຺ພປຐມໍ ປນສ຺ສ ອຕີຕກາລິກຕ຺ຕໍ ຜລກ຺ຂເຓເນວ ເວທິຕພ຺ພນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ວິມຸຈ຺ຈິຕ຺ຖາຕິ ອິມິນາ ຜລກ຺ຂຓໍ ທສ຺ເສຕີ’’ຕິ. ຊານໂຕ ປສ຺ສໂຕຕິ ວາ ເຫຕຸນິທ຺ເທໂສຍໍ. ຊານນເຫຕຸ ທສ຺ສນເຫຕຸ ກາມາສວາປິ ຈິຕ຺ຕໍ ວິມຸຈ຺ຈິຕ຺ຖາຕິ ໂຍຊນາ. ຠວາສວຄ຺ຄຫເຓເນວ ເຈຕ຺ຖ ຠວຣາຄສ຺ສ ວິຍ ຠວທິຏ຺ຐິຍາປິ ສມວໂຣໂຘຕິ ທິຏ຺ຐາສວສ຺ສປິ ສງ຺ຄໂຫ ທຏ຺ຐພ຺ໂພ.

ຍສ຺ມາ ປຫີນກິເລສປຈ຺ຈເວກ຺ຂເຓນ ວິຊ຺ຊມານສ຺ສປິ ກມ຺ມສ຺ສ ອາຍຕິໍ ອປ຺ປຏິສນ຺ຘິກຠາວໂຕ ‘‘ຂີຓາ ຊາຕີ’’ຕິ ຊານາຕິ, ຍສ຺ມາ ຈ ມຄ຺ຄປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓາທີຫິ ວຸສິຕໍ ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍນ຺ຕິອາທິໍ ປຊານາຕິ, ຕສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຂີຓາ ຊາຕີຕິ ອາທີຫິ ຕສ຺ສ ຠູມິ’’ນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ຕສ຺ສາຕິ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຎາຓສ຺ສ. ຠູມິນ຺ຕິ ປວຕ຺ຕິຏ຺ຐານໍ. ເຍນາຘິປ຺ປາເຍນ ‘‘ກຕມາ ປນາ’’ຕິອາທິນາ ໂຈທນາ ກຕາ, ຕໍ ປກາເສຕ຺ວາ ປຣິຫາຣໍ ວຕ຺ຕຸກາໂມ ອາຫ ‘‘ນ ຕາວສ຺ສາ’’ຕິອາທິ. ນ ຕາວສ຺ສ ອຕີຕາ ຊາຕິ ຂີຓາຕິ ມຄ຺ຄຠາວນາຍ ນ ຂີຓາຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ຕຕ຺ຖ ກາຣຓມາຫ ‘‘ປຸພ຺ເພວ ຂີຓຕ຺ຕາ’’ຕິ. ນ ອນາຄຕາ ອສ຺ສ ຊາຕິ ຂີຓາຕິ ໂຍຊນາ. ນ ອນາຄຕາຕິ ຈ ອນາຄຕຕ຺ຕສາມຎ຺ຎໍ ຄເຫຕ຺ວາ ເລເສນ ວທຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ອນາຄເຕ ວາຍາມາຠາວໂຕ’’ຕິ. ວິຊ຺ຊມາເນເຍວ ຫິ ປໂຍໂຄ ສມ຺ຠວຕິ, ນາວິຊ຺ຊມາເນຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ອນາຄຕວິເສໂສ ປເນຕ຺ຖ ອຘິປ຺ເປໂຕ, ຕສ຺ສ ຈ ເຂປເນ ວາຍາໂມປິ ລພ຺ຠເຕວ. ເຕນາຫ ‘‘ຍາ ປນ ມຄ຺ຄສ຺ສາ’’ຕິອາທິ. ‘‘ຍາ ປນາ’’ຕິ ຫິ ອາທິນາ ມຄ຺ຄຠາວນາຍ ອນາຄຕຊາຕິຍາ ເອວ ເຫຕຸວິນາສນທ຺ວາເຣນ ຂີຓຠາໂວ ປກາສີຍຕິ. ເອກຈຕຸປຎ຺ຈໂວກາຣຠເວສູຕິ ຠວຕ຺ຕຍຄ຺ຄຫຓໍ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ອນວເສສໂຕ ຊາຕິຍາ ຂີຓຠາວທສ຺ສນຕ຺ຖໍ. ຕນ຺ຕິ ຍຖາວຸຕ຺ຕຊາຕິໍ. ໂສຕິ ຠຄວາ.

ພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍວາໂສ ນາມ ອິຘ ມຄ຺ຄພ຺ຣຫ຺ມຈຣິຍສ຺ສ ນິພ຺ພຕ຺ຕນເມວາຕິ ອາຫ ‘‘ນິຏ຺ຐິຕ’’ນ຺ຕິ. ສມ຺ມາທິຏ຺ຐິຍາ ຈຕູສຸ ສຈ຺ເຈສຸ ປຣິຎ຺ຎາທິກິຈ຺ຈສາຘນວເສນ ປວຕ຺ຕມານາຍ ສມ຺ມາສງ຺ກປ຺ປາທີນມ຺ປິ ທຸກ຺ຂສຈ຺ເຈ ປຣິຎ຺ຎາຠິສມຍານຸຄຸຓາ ປວຕ຺ຕິ, ອິຕຣສຈ຺ເຈສຸ ຈ ເນສໍ ປຫານາຠິສມຍາທິວເສນ ປວຕ຺ຕິ ປາກຏາ ເອວ. ເຕນ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຈຕູຫິ ມຄ຺ເຄຫິ ປຣິຎ຺ຎາປຫານສຈ຺ຉິກິຣິຍາຠາວນາຠິສມຍວເສນາ’’ຕິ. ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາຕິ ອິເມ ປກາຣາ ອິຕ຺ຖໍ, ຕພ຺ຠາໂວ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕໍ, ຕທຕ຺ຖນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ເຕ ປນ ປກາຣາ ອຣິຍມຄ຺ຄພ຺ຍາປາຣຠູຕາ ປຣິຎ຺ຎາທໂຍ ອິຘາຘິປ຺ເປຕາຕິ ອາຫ ‘‘ເອວໍໂສຬສກິຈ຺ຈຠາວາຍາ’’ຕິ. ເຕ ຫິ ມຄ຺ຄໍ ປຈ຺ຈເວກ຺ຂໂຕ ມຄ຺ຄານຸຠາເວນ ປາກຏາ ຫຸຕ຺ວາ ອຸປຏ຺ຐຫນ຺ຕິ, ປຣິຎ຺ຎາທີສຸ ຈ ປຫານເມວ ປຘານໍ, ຕທຕ຺ຖຕ຺ຕາຍ ອິຕເຣສນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ກິເລສກ຺ຂຍາຍ ວາ’’ຕິ. ປຫີນກິເລສປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓວເສນ ວາ ເອຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ນາປຣໍ ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາຕິ ອພ຺ຠຎ຺ຎາສິ’’ນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖາຍມປໂຣ ນໂຍ – ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍາຕິ ນິສ຺ສກ຺ເກ ສມ຺ປທານວຈນໍ. ເຕນາຍມຕ຺ໂຖ – ອິຕ຺ຖຕ຺ຕາຍ ອິຕ຺ຖມ຺ຠາວໂຕ ອິມສ຺ມາ ເອວໍປກາຣາ ອິທານິ ວຕ຺ຕມານກ຺ຂນ຺ຘສນ຺ຕານາ ອປຣໍ ອນາຄຕກ຺ຂນ຺ຘສນ຺ຕານໍ ມຍ຺ຫໍ ນຕ຺ຖິ, ອິເມ ປນ ຈຣິມຕ຺ຕຠາວສງ຺ຂາຕາ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາ ປຣິຎ຺ຎາຕາ ອປ຺ປຕິຏ຺ຐາ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ ຉິນ຺ນມູລກາ ຣຸກ຺ຂາ ວິຍ. ອປຣິຎ຺ຎາຕມູລກາ ຫິ ປຕິຏ຺ຐາ. ຍຖາຫ ‘‘ກພຬີກາເຣ ເຈ, ຠິກ຺ຂເວ, ອາຫາເຣ ອຕ຺ຖິ ຣາໂຄ ອຕ຺ຖິ ນນ຺ທີ ອຕ຺ຖິ ຕຓ຺ຫາ, ປຕິຏ຺ຐິຕໍ ຕຕ຺ຖ ວິຎ຺ຎາຓໍ ວິຣຸຬ຺ຫ’’ນ຺ຕິອາທິ (ສໍ. ນິ. ໒.໖໔; ກຖາ. ໒໙໖; ມຫານິ. ໗). ເຕ ປນ ປຎ຺ຈກ຺ຂນ຺ຘາ ຈຣິມກວິຎ຺ຎາຓນິໂຣເຘນ ອນຸປາທາໂນ ວິຍ ຊາຕເວໂທ ນິພ຺ພາຍິສ຺ສນ຺ຕີຕິ ອພ຺ຠຎ຺ຎາສິນ຺ຕິ.

ປຈ຺ຈເວກ຺ຂຓຎາຓປຣິຄ຺ຄຫິຕນ຺ຕິ ນ ປຐມທຸຕິຍຎາຓທ຺ວຍາຘິຄມໍ ວິຍ ເກວລນ຺ຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ທສ຺ເສນ຺ໂຕຕິ ນິຄມນວເສນ ທສ຺ເສນ຺ໂຕ. ສຣູປໂຕ ຫິ ປຸພ຺ເພ ທສ຺ສິຕເມວາຕິ. ເສສເມຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕນຍຕ຺ຕາ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ຊາໂຕຕິ ອິມິນາ ປນ ອິທໍ ທສ຺ເສຕິ ‘‘ອຫໍ, ພ຺ຣາຫ຺ມຓ, ປຐມວິຊ຺ຊາຍ ຊາໂຕເຍວ ປຸເຣຊາຕສ຺ສ ສຫຊາຕສ຺ສ ວາ ອຠາວໂຕ ສພ຺ເພສໍ ວຸຑ຺ໂຒ ມຫລ຺ລໂກ, ກິມງ຺ຄໍ ປນ ຕີຫິ ວິຊ຺ຊາຫິ ຕິກ຺ຂຕ຺ຕຸໍ ຊາໂຕຕິ. ປຸພ຺ເພນິວາສຎາເຓນ ອຕີຕໍສຎາຓນ຺ຕິ ອຕີຕາຣມ຺ມຓສຠາຄຕາຍ ຕພ຺ຠາວີຠາວໂຕ ຈ ປຸພ຺ເພນິວາສຎາເຓນ ອຕີຕໍສຎາຓໍ ປກາເສຕ຺ວາຕິ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ຕຕ຺ຖ ອຕີຕໍສຎາຓນ຺ຕິ ອຕີຕກ຺ຂນ຺ຘາຍຕນຘາຕຸສງ຺ຂາເຕ ອຕີຕໂກຏ຺ຐາເສ ອປ຺ປຏິຫຕຎາຓໍ. ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸຎາຓສ຺ສ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນາຣມ຺ມຓຕ຺ຕາ ຍຖາກມ຺ມູປຄຎາຓສ຺ສ ອນາຄຕໍສຎາຓສ຺ສ ຈ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸວເສເນວ ອິຊ຺ຌນໂຕ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸໂນ ປຣິຠຓ຺ຑຎາຓຕ຺ຕາ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸມ຺ຫິເຍວ ຈ ຐິຕສ຺ສ ເຈໂຕປຣິຍຎາຓສິທ຺ຘິໂຕ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸນາ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນານາຄຕໍສຎາຓ’’ນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸນາຕິ ສປຣິຠຓ຺ເຑນ ທິພ຺ພຈກ຺ຂຸຎາເຓນ. ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນໍໂສ ຈ ອນາຄຕໍໂສ ຈ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນານາຄຕໍສໍ, ຕຕ຺ຖ ຎາຓໍ ປຈ຺ຈຸປ຺ປນ຺ນານາຄຕໍສຎາຓໍ. ອາສວກ຺ຂຍຎາຓາຘິຄເມເນວ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຕຎ຺ຎາຓສ຺ສ ວິຍ ເສສາສາຘາຣຓຎາຓທສພລຎາຓອາເວຓິກພຸທ຺ຘຘມ຺ມາທີນມ຺ປິ ອນຎ຺ຎສາຘາຣຓານໍ ພຸທ຺ຘຄຸຓານໍ ອິຊ຺ຌນໂຕ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ອາສວກ຺ຂເຍນ ສກລໂລກິຍໂລກຸຕ຺ຕຣຄຸຓ’’ນ຺ຕິ. ເຕນາຫ ‘‘ສພ຺ເພປິ ສພ຺ພຎ຺ຎຸຄຸເຓ ປກາເສຕ຺ວາ’’ຕິ.

ອາສວກ຺ຂຍຎາຓກຖາ ນິຏ຺ຐິຕາ.