ປຎ຺ຈວຄ຺ໂຄ

ກມ຺ມວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ

໔໘໓. ກມ຺ມວຄ຺ເຄ ອຸມ຺ມຕ຺ຕກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ອຸມ຺ມຕ຺ຕກສມ຺ມຸຕິ ອຸມ຺ມຕ຺ຕເກ ຍາຈິຕ຺ວາ ຄເຕ ອສມ຺ມຸຂາປິ ທາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ, ຕຕ຺ຖ ນິສິນ຺ເນປິ ນ ກຸປ຺ປຕິ ນິຍມາຠາວໂຕ. ອສມ຺ມຸຂາ ກເຕ ປນ ໂທສາຠາວໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອສມ຺ມຸຂາກຕໍ ສຸກຕໍ ໂຫຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ທູເຕນ ອຸປສມ຺ປທາ ປນ ສມ຺ມຸຂາ ກາຕຸໍ ນ ສກ຺ກາ ກມ຺ມວາຈານານຕ຺ຕສມ຺ຠວໂຕ. ປຕ຺ຕນິກ຺ກຸຊ຺ຊນາທໂຍ ຫຕ຺ຖປາສໂຕ ອປນີຕມຕ຺ເຕປິ ກາຕຸໍ ວຏ຺ຏນ຺ຕິ. ສງ຺ຆສມ຺ມຸຂຕາຕິອາທີສຸ ຍາວຕິກາ ຠິກ຺ຂູ ກມ຺ມປ຺ປຕ຺ຕາ, ເຕ ອາຄຕາ ໂຫນ຺ຕິ, ຉນ຺ທາຣຫານໍ ຉນ຺ໂທ ອາຫໂຏ ໂຫຕິ, ສມ຺ມຸຂີຠູຕາ ນ ປຏິກ຺ໂກສນ຺ຕິ, ອຍໍ ສງ຺ຆສມ຺ມຸຂຕາ. ເຍນ ຘມ຺ເມນ ເຍນ ວິນເຍນ ເຍນ ສຕ຺ຖຸສາສເນນ ສງ຺ໂຆ ກມ຺ມໍ ກໂຣຕິ, ອຍໍ ຘມ຺ມສມ຺ມຸຂຕາ. ຕຕ຺ຖ ຘມ຺ໂມຕິ ຠູຕໍ ວຕ຺ຖຸ. ວິນໂຍຕິ ໂຈທນາ ເຈວ ສາຣຓາ ຈ. ສຕ຺ຖຸສາສນໍ ນາມ ຎຕ຺ຕິສມ຺ປທາ ເຈວ ອນຸສ຺ສາວນສມ຺ປທາ ຈ. ຍສ຺ສ ສງ຺ໂຆ ກມ຺ມໍ ກໂຣຕິ, ຕສ຺ສ ສມ຺ມຸຂຠາໂວ ປຸຄ຺ຄລສມ຺ມຸຂຕາ. ກຕ຺ຕິກມາສສ຺ສ ປວາຣຓມາສຕ຺ຕາ ‘‘ຐເປຕ຺ວາ ກຕ຺ຕິກມາສ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຈ຺ຈຸກ຺ກຑ຺ຒິຕ຺ວາ ຐປິຕທິວໂສ ຈາຕິ ກາຬປກ຺ເຂ ຈາຕຸທ຺ທສິໍ ວາ ປນ຺ນຣສິໍ ວາ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ທ຺ເວ ຈ ປຸຓ຺ຓມາສິໂຍຕິ ປຐມປຈ຺ຉິມວສ຺ສູປຄຕານໍ ວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ.

໔໘໕. ຐານກຣຓານິ ສິຖິລານິ ກຕ຺ວາ ອຸຈ຺ຈາເຣຕພ຺ພໍ ອກ຺ຂຣໍ ສິຖິລໍ, ຕານິເຍວ ຘນິຕານິ ອສິຖິລານິ ກຕ຺ວາ ອຸຈ຺ຈາເຣຕພ຺ພໍ ອກ຺ຂຣໍ ຘນິຕໍ. ທ຺ວິມຕ຺ຕກາລໍ ທີຆໍ, ເອກມຕ຺ຕກາລໍ ຣສ຺ສໍ. ທສຘາ ພ຺ຍຎ຺ຊນພຸທ຺ຘິຍາ ປເຠໂທຕິ ເອວໍ ສິຖິລາທິວເສນ ພ຺ຍຎ຺ຊນພຸທ຺ຘິຍາ ອກ຺ຂຣຸປ຺ປາທກຈິຕ຺ຕສ຺ສ ທສປ຺ປກາເຣນ ປເຠໂທ. ສພ຺ພານິ ຫິ ອກ຺ຂຣານິ ຈິຕ຺ຕສມຸຏ຺ຐານານິ ຍຖາຘິປ຺ເປຕຕ຺ຖພ຺ຍຎ຺ຊນໂຕ ພ຺ຍຎ຺ຊນານິ ຈ. ສໍໂຍໂຄ ປໂຣ ເອຕສ຺ມາຕິ ສໍໂຍຄປໂຣ, ນ ສໍໂຍຄປໂຣ ອສໍໂຍຄປໂຣ. ອາຍສ຺ມໂຕ ພຸທ຺ຘຣກ຺ຂິຕເຖຣສ຺ສ ຍສ຺ສ ນ ຂມຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ຕ-ກາຣ ນ-ກາຣສຫິຕາກາໂຣ ອສໍໂຍຄປໂຣ. ກຣຓານີຕິ ກຓ຺ຐາທີນິ.

໔໘໘. ອນຸກ຺ຂິຕ຺ຕາ ປາຣາຊິກໍ ອນາປນ຺ນາ ຈ ປກຕຕ຺ຕາຕິ ອາຫ ‘‘ປກຕຕ຺ຕາ ອນຸກ຺ຂິຕ຺ຕາ’’ຕິອາທິ. ຕຕ຺ຖ ອນິສ຺ສາຣິຕາຕິ ປຸຣິມປທສ຺ເສວ ເວວຈນໍ. ປຣິສຸທ຺ຘສີລາຕິ ປາຣາຊິກໍ ອນາປນ຺ນາ. ນ ເຕສໍ ຉນ຺ໂທ ວາ ປາຣິສຸທ຺ຘິ ວາ ເອຕີຕິ ຕີສຸ ທ຺ວີສຸ ວາ ນິສິນ຺ເນສຸ ເອກສ຺ສ ວາ ທ຺ວິນ຺ນໍ ວາ ຉນ຺ທປາຣິສຸທ຺ຘິ ອາຫຏາປິ ອນາຫຏາວ ໂຫຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ອປໂລກນກມ຺ມກຖາວຓ຺ຓນາ

໔໙໕-໔໙໖. ກາຍສມ຺ໂຠຄສາມຄ຺ຄີຕິ ສຫເສຍ຺ຍປຏິຄ຺ຄຫຓາທິ. ໂສ ຣໂຕຕິ ສຸເຠ ຣໂຕ. ສຸຏ຺ຐຸ ໂອຣໂຕຕິ ວາ ໂສຣໂຕ. ນິວາຕວຸຕ຺ຕີຕິ ນີຈວຸຕ຺ຕິ. ປຏິສງ຺ຂາຕິ ປຏິສງ຺ຂາຍ ຎາເຓນ ອຸປປຣິກ຺ຂິຕ຺ວາ. ຍໍ ຕໍ ອວນ຺ທິຍກມ຺ມໍ ອນຸຎ຺ຎາຕນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ອິມສ຺ສ ອປໂລກນກມ຺ມສ຺ສ ຐານໍ ໂຫຕີຕິ ເອວມ຺ປິ ອປໂລກນກມ຺ມໍ ປວຕ຺ຕຕີຕິ ອຕ຺ໂຖ. ກມ຺ມເມວ ລກ຺ຂຓນ຺ຕິ ກມ຺ມລກ຺ຂຓໍ. ໂອສາຣຓນິສ຺ສາຣຓຠຓ຺ຑຸກມ຺ມາທໂຍ ວິຍ ກມ຺ມຎ຺ຈ ຫຸຕ຺ວາ ອຎ຺ຎຎ຺ຈ ນາມໍ ນ ລຠຕິ, ກມ຺ມເມວ ຫຸຕ຺ວາ ອຸປລກ຺ຂີຍຕີຕິ ‘‘ກມ຺ມລກ຺ຂຓ’’ນ຺ຕິ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເອຕມ຺ປິ ກມ຺ມລກ຺ຂຓເມວາຕິ ວຸຕ຺ຕກມ຺ມລກ຺ຂຓໍ ທສ຺ເສຕຸໍ ‘‘ອຈ຺ຉິນ຺ນຈີວຣຊິຓ຺ຓຈີວຣນຏ຺ຐຈີວຣານ’’ນ຺ຕິອາທິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອິຓປລິໂພຘມ຺ປີຕິ ອິຓເມວ ປລິໂພໂຘ ອິຓປລິໂພໂຘ, ຕມ຺ປິ ທາຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ສເຈ ຕາທິສໍ ຠິກ຺ຂຸໍ ອິຓາຍິກາ ປລິພຸນ຺ຘນ຺ຕິ, ຕຕ຺ຣຸປ຺ປາທໂຕປິ ຕສ຺ສ ອິຓໍ ໂສເຘຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ.

ຉຕ຺ຕໍ ວາ ເວທິກໍ ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ເວທິກາຕິ ເຈຕິຍສ຺ສ ອຸປຣິ ຈຕຸຣສ຺ສຈໂຍ ວຸຈ຺ຈຕິ. ຉຕ຺ຕນ຺ຕິ ຕໂຕ ອຸທ຺ຘໍ ວລຍານິ ທສ຺ເສຕ຺ວາ ກໂຕ ອຄ຺ຄຈໂຍ ວຸຈ຺ຈຕິ. ເຈຕິຍສ຺ສ ອຸປນິກ຺ເຂປໂຕຕິ ເຈຕິເຍ ນວກມ຺ມຕ຺ຕາຍ ອຸປນິກ຺ຂິຕ຺ຕໂຕ, ເຈຕິຍສນ຺ຕກໂຕຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ອຎ຺ຎາ ກຕິກາ ກາຕພ຺ພາຕິ ປຸຣິມກຕິກາຍ ອສງ຺ຄຫິຕຕ຺ຕາ ວຸຕ຺ຕໍ. ເຕຫີຕິ ເຍສໍ ປຸຄ຺ຄລິກຏ຺ຐາເນ ຕິຏ຺ຐນ຺ຕິ, ເຕຫິ. ທສຠາຄນ຺ຕິ ທສມຠາຄໍ. ຕຕ຺ຖາຕິ ຕສ຺ມິໍ ວິຫາເຣ. ມູເລຕິ ປຸພ຺ເພ. ‘‘ອິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຠາເຊຕ຺ວາ ຂາທນ຺ຕູ’’ຕິ ວຈເນເນວ ຍຖາສຸຂໍ ປຣິໂຠໂຄ ປຏິກ຺ຂິຕ຺ໂຕ ໂຫຕີຕິ ອາຫ ‘‘ປຸຣິມກຕິກາ ປຏິປ຺ປສ຺ສມ຺ຠຕີ’’ຕິ.

ອນຸວິຈຣິຕ຺ວາຕິ ປຈ຺ຉໂຕ ປຈ຺ຉໂຕ ຄນ຺ຕ຺ວາ. ອປຈ຺ຈາສີສນ຺ເຕນາຕິ ເຕສໍ ສນ຺ຕິກາ

ປຈ຺ຈຍໍ ອປຈ຺ຈາສີສນ຺ເຕນ. ມູລຠາຄນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕເມວຕ຺ຖໍ ວິຠາເວຕິ ‘‘ທສຠາຄມຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ອກຕາວາສໍ ວາ ກຕ຺ວາຕິ ຕໂຕ ອຸປ຺ປນ຺ນອາເຍນ ກຕ຺ວາ. ຊຄ຺ຄິຕກາເລ ຈ ນ ວາເຣຕພ຺ພາຕິ ຊຄ຺ຄິຕານໍ ປຸປ຺ຜຜລຠຣິຕກາເລ ນ ວາເຣຕພ຺ພາ. ຊຄ຺ຄນກາເລຕິ ຊຄ຺ຄິຕຸໍ ອາຣທ຺ຘກາເລ. ຎຕ຺ຕິກມ຺ມຏ຺ຐານເຠເທຕິ ຎຕ຺ຕິກມ຺ມສ຺ສ ຐານເຠເທ.

ກມ຺ມວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ອປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ປຎ຺ຎຕ຺ຕວຄ຺ຄວຓ຺ຓນາ

໕໐໐. ສຕ຺ຕ ອາປຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ຘາ ປຎ຺ຎຕ຺ຕໍ ນາມາຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ກກຸສນ຺ຘໂກຓາຄມນກສ຺ສປາ ເອວ ສຕ຺ຕ ອາປຕ຺ຕິກ຺ຂນ຺ເຘ ປຎ຺ຎເປສຸໍ, ວິປສ຺ສີອາທໂຍ ປນ ໂອວາທປາຕິໂມກ຺ຂໍ ອຸທ຺ທິສິໍສຸ, ນ ສິກ຺ຂາປທໍ ປຎ຺ຎເປສຸນ຺ຕິ ອາຫ ‘‘ກກຸສນ຺ຘຎ຺ຈ…ເປ… ອນ຺ຕຣາ ເກນຈິ ອປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ສິກ຺ຂາປເທ’’ຕິ. ເສສເມຕ຺ຖ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

ອິຕິ ສມນ຺ຕປາສາທິກາຍ ວິນຍຏ຺ຐກຖາຍ ສາຣຕ຺ຖທີປນິຍໍ

ປຣິວາຣຏ຺ຐກຖາວຓ຺ຓນາ ສມຕ຺ຕາ.

ນິຄມນກຖາວຓ຺ຓນາ

ອວສານຄາຖາສຸ ປນ ອຍມຕ຺ໂຖ. ວິຠຕ຺ຕເທສນນ຺ຕິ ອຸຠໂຕວິຠງ຺ຄຂນ຺ຘກປຣິວາເຣຫິ ວິຠຕ຺ຕເທສນໍ ວິນຍປິຏກນ຺ຕິ ໂຍເຊຕພ຺ພໍ. ຕສ຺ສາຕິ ຕສ຺ສ ວິນຍສ຺ສ.

ຕຕ຺ຣິທນ຺ຕິອາທິ ປຐມປາຣາຊິກວຓ຺ຓນາຍໍ ວຸຕ຺ຕນຍເມວ.

ສຕ຺ຖຸມຫາໂພຘິວິຠູສິໂຕຕິ ສຕ຺ຖຸນາ ປຣິຠຸຕ຺ຕມຫາໂພຘິວິຠູສິໂຕ ມຓ຺ຑິໂຕ, ຕສ຺ສ ມຫາວິຫາຣສ຺ສ ທກ຺ຂິຓຠາເຄ ອຸຕ຺ຕມໍ ຍໍ ປຘານຆຣນ຺ຕິ ສມ຺ພນ຺ໂຘ. ຕຕ຺ຖ ປຘານຆຣນ຺ຕິ ຕໍນາມກໍ ປຣິເວຓໍ. ສຸຈິຈາຣິຕ຺ຕສີເລນ, ຠິກ຺ຂຸສງ຺ເຆນ ເສວິຕນ຺ຕິ ອິທມ຺ປິ ປຘານຆຣວິເສສນໍ.

ຕຕ຺ຖາຕິ ຕສ຺ມິໍ ປຘານຆເຣ. ຈາຣຸປາກາຣສຎ຺ຈິຕນ຺ຕິ ມນາເປນ ປາກາເຣນ ປຣິກ຺ຂິຕ຺ຕໍ. ສີຕຈ຺ຉາຍຕຣູເປຕນ຺ຕິ ຆນນິຈິຕປຕ຺ຕສຎ຺ຉນ຺ນສາຂາປສາຂຕາຍ ສີຕຈ຺ຉາເຍຫິ ຣຸກ຺ເຂຫິ ອຸເປຕໍ. ວິກສິຕກມລກຸວລຍປຸຓ຺ຑຣີກໂສຄນ຺ຘິກາທິປຸປ຺ຜສຎ຺ຉນ຺ນມຘຸຣສີຕລຸທກປຸຓ຺ຓຕາຍ ສມ຺ປນ຺ນາ ສລິລາສຍາ ອສ຺ສາຕິ ສມ຺ປນ຺ນສລິລາສໂຍ. ອຸທ຺ທິສິຕ຺ວາຕິ ພຸທ຺ຘສິຣິໍ ນາມ ເຖຣໍ ນິສ຺ສາຍ, ຕສ຺ສ ອຊ຺ເຌສນໍ ນິສ຺ສາຍາຕິ ວຸຕ຺ຕໍ ໂຫຕິ. ອິທ຺ຘາຕິ ອຕ຺ຖວິນິຈ຺ຉຍາທີຫິ ອິທ຺ຘາ ຜີຕາ ປຣິປຸຓ຺ຓາ.

ສິຣິນິວາສສ຺ສາຕິ ສິຣິຍາ ນິວາສຏ຺ຐານຠູຕສ຺ສ. ຊຍສໍວຈ຺ຉເຣຕິ ຊຍປ຺ປຕ຺ຕສໍວຈ຺ຉເຣ. ອຍນ຺ຕິ ເຖຣໍ ພຸທ຺ຘສິຣິໍ ອຸທ຺ທິສ຺ສ ຍາ ວິນຍວຓ຺ຓນາ ອາຣທ຺ຘາ, ອຍໍ. ຘມ຺ມູປສໍຫິຕາຕິ ກຸສລສນ຺ນິສ຺ສິຕາ. ອິທານິ ສເທວກສ຺ສ ໂລກສ຺ສ ອຈ຺ຈນ຺ຕສຸຂາຘິຄມາຍ ອຕ຺ຕໂນ ປຸຎ຺ຎໍ ປຣິຓາເມນ຺ໂຕ ‘‘ຈິຣຏ຺ຐິຕຕ຺ຖ ຘມ຺ມສ຺ສາ’’ຕິອາທິມາຫ. ຕຕ຺ຖ ສມາຈິຕນ຺ຕິ ອຸປຈິຕໍ. ສພ຺ພສ຺ສ ອານຸຠາເວນາຕິ ສພ຺ພສ຺ສ ຕສ຺ສ ປຸຎ຺ຎສ຺ສ ເຕເຊນ. ສພ຺ເພປິ ປາຓິໂນຕິ ກາມາວຈຣາທິເຠທາ ສພ຺ເພ ສຕ຺ຕາ. ສທ຺ຘມ຺ມຣສເສວິໂນຕິ ຍຖາຣຫໍ ໂພຘິຕ຺ຕຍາຘິຄມວເສນ ສທ຺ຘມ຺ມຣສເສວິໂນ ຠວນ຺ຕຸ. ເສສເມຕ຺ຖ ສຸວິຎ຺ເຎຍ຺ຍເມວ.

ນິຄມນກຖາວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.

ນິຄມນກຖາ

ເອຕ຺ຕາວຕາ ຈ –

ວິນເຍ ປາຏວຕ຺ຖາຍ, ສາສນສ຺ສ ຈ ວຸຑ຺ຒິຍາ;

ວຓ຺ຓນາ ຍາ ສມາຣທ຺ຘາ, ວິນຍຏ຺ຐກຖາຍ ສາ.

ສາຣຕ຺ຖທີປນີ ນາມ, ສພ຺ພໂສ ປຣິນິຏ຺ຐິຕາ;

ຕິໍສສຫສ຺ສມຕ຺ເຕຫິ, ຄນ຺ເຖຫິ ປຣິມາຓໂຕ.

ອຊ຺ເຌສິໂຕ ນຣິນ຺ເທນ, ໂສຫໍ ປຣກ຺ກມພາຫຸນາ;

ສທ຺ຘມ຺ມຏ຺ຐິຕິກາເມນ, ສາສນຸຊ຺ໂຊຕກາຣິນາ.

ເຕເນວ ກາຣິເຕ ຣມ຺ເມ, ປາສາທສຕມຓ຺ຑິເຕ;

ນານາທຸມຄຓາກິຓ຺ເຓ, ຠາວນາຠິຣຕາລເຍ.

ສີຕລູທກສມ຺ປນ຺ເນ, ວສໍ ເຊຕວເນ ອິມໍ;

ອຕ຺ຖພ຺ຍຎ຺ຊນສມ຺ປນ຺ນໍ, ອກາສິໍ ສຸວິນິຈ຺ຉຍໍ.

ຍໍ ສິທ຺ຘໍ ອິມິນາ ປຸຎ຺ຎໍ, ຍໍ ຈຎ຺ຎໍ ປສຸຕໍ ມຍາ;

ເອເຕນ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມນ, ທຸຕິເຍ ອຕ຺ຕສມ຺ຠເວ.

ຕາວຕິໍເສ ປໂມເທນ຺ໂຕ, ສີລາຈາຣຄຸເຓ ຣໂຕ;

ອລຄ຺ໂຄ ປຎ຺ຈກາເມສຸ, ປຕ຺ວານ ປຐມໍ ຜລໍ.

ອນ຺ຕິເມ ອຕ຺ຕຠາວມ຺ຫິ, ເມຕ຺ເຕຍ຺ຍໍ ມຸນິປຸງ຺ຄວໍ;

ໂລກຄ຺ຄປຸຄ຺ຄລໍ ນາຖໍ, ສພ຺ພສຕ຺ຕຫິເຕ ຣຕໍ.

ທິສ຺ວານ ຕສ຺ສ ຘີຣສ຺ສ, ສຸຕ຺ວາ ສທ຺ຘມ຺ມເທສນໍ;

ອຘິຄນ຺ຕ຺ວາ ຜລໍ ອຄ຺ຄໍ, ໂສເຠຍ຺ຍໍ ຊິນສາສນໍ.

ສທາ ຣກ຺ຂນ຺ຕຸ ຣາຊາໂນ, ຘມ຺ເມເນວ ອິມໍ ປຊໍ;

ນິຣຕາ ປຸຎ຺ຎກມ຺ເມສຸ, ໂຊເຕນ຺ຕຸ ຊິນສາສນໍ.

ອິເມ ຈ ປາຓິໂນ ສພ຺ເພ, ສພ຺ພທາ ນິຣຸປທ຺ທວາ;

ນິຈ຺ຈໍ ກລ຺ຍາຓສງ຺ກປ຺ປາ, ປປ຺ໂປນ຺ຕຸ ອມຕໍ ປທນ຺ຕິ.

ສາຣຕ຺ຖທີປນີ ນາມ ວິນຍຏີກາ ນິຏ຺ຐິຕາ.