໒. ຄຓໂຠຊນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໒໐໙. ທຸຕິເຍ ອຠິມາເຣຕິ ອຠິຄນ຺ຕ຺ວາ ຠຄວໂຕ ມາຣຓຕ຺ຖາຍ ນິໂຍຊິເຕ ຘນຸທ຺ຘເຣ. ຄຸຬ຺ຫປຏິຈ຺ຉນ຺ໂນຕິ ອປາກໂຏ. ປວິຊ຺ຌີຕິ ວິສ຺ສຊ຺ເຊສິ. ນນຸ ຣາຊານມ຺ປິ ມາຣາເປສີຕິ ວຈນໂຕ ອິທໍ ສິກ຺ຂາປທໍ ອຊາຕສຕ຺ຕຸໂນ ກາເລ ປຎ຺ຎຕ຺ຕນ຺ຕິ ສິທ຺ຘໍ, ເອວຎ຺ຈ ສຕິ ປຣໂຕ ອນຸປຎ຺ຎຕ຺ຕິຍໍ –

‘‘ເຕນ ໂຂ ປນ ສມເຍນ ຣຎ຺ໂຎ ມາຄຘສ຺ສ ເສນິຍສ຺ສ ພິມ຺ພິສາຣສ຺ສ ຎາຕິສາໂລຫິໂຕ ອາຊີວເກສຸ ປພ຺ພຊິໂຕ ໂຫຕິ. ອຖ ໂຂ ໂສ ອາຊີວໂກ ເຍນ ຣາຊາ ມາຄໂຘ ເສນິໂຍ ພິມ຺ພິສາໂຣ ເຕນຸປສງ຺ກມິ, ອຸປສງ຺ກມິຕ຺ວາ ຣາຊານໍ ມາຄຘໍ ເສນິຍໍ ພິມ຺ພິສາຣໍ ເອຕທໂວຈ…ເປ… ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈາຍນ຺ຕາ ນາຘິວາເສນ຺ຕີ’’ຕິ –

ອິທໍ ກສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕນ຺ຕິ? ໂສ ກິຣ ອາຊີວໂກ ຕໍ ທານໍ ເທນ຺ໂຕ ພິມ຺ພິສາຣກາລໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ອທາສິ, ປຈ຺ຉາ ອຊາຕສຕ຺ຕຸກາເລ ສິກ຺ຂາປທປຎ຺ຎຕ຺ຕິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຠິກ຺ຂູ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈາຍນ຺ຕາ ຕໍ ທານໍ ນ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫິໍສຸ, ຕສ຺ມາ ອາທິໂຕ ປຏ຺ຐາຍ ຕໍ ວຕ຺ຖຸ ທສ຺ສິຕນ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ. ‘‘ອຖ ໂຂ ໂສ ອາຊີວໂກ ຠິກ຺ຂູນໍ ສນ຺ຕິເກ ທູຕໍ ປາເຫສີ’’ຕິ ອິທຎ຺ຈ ຕໂຕ ປຠຸຕິ ໂສ ອາຊີວໂກ ອນ຺ຕຣນ຺ຕຣາ ຠິກ຺ຂູ ນິມນ຺ເຕຕ຺ວາ ທານໍ ເທນ຺ໂຕ ອຊາຕສຕ຺ຕຸກາເລ ສິກ຺ຂາປເທ ປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ຍໍ ຠິກ຺ຂູນໍ ສນ຺ຕິເກ ທູຕໍ ປາເຫສິ, ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ.

໒໑໕. ອຎ຺ຎມຎ຺ຎວິສິຏ຺ຐຕ຺ຕາ ວິສທິສໍ ຣຊ຺ຊໍ ວິຣຊ຺ຊໍ, ຕໂຕ ອາຄຕາ, ຕຕ຺ຖ ວາ ຊາຕາ, ຠວາຕິ ວາ ເວຣຊ຺ຊາ, ເຕ ເອວ ເວຣຊ຺ຊກາ. ເຕ ປນ ຍສ຺ມາ ໂຄຕ຺ຕຈຣຓາທິວິຠາເຄນ ນານປ຺ປກາຣາ, ຕສ຺ມາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ນານາເວຣຊ຺ຊເກ’’ຕິ. ອຏ຺ຐກຖາຍໍ ປນ ນານາວິເຘຫິ ອຎ຺ຎຣຊ຺ເຊຫິ ອາຄເຕຕິ ຣຊ຺ຊານໍເຍວ ວເສນ ນານປ຺ປກາຣຕາ ວຸຕ຺ຕາ.

໒໑໗-໒໑໘. ອິມສ຺ສ ສິກ຺ຂາປທສ຺ສ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິໍ ກຕ຺ວາ ຠຸຎ຺ຊນວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ປຎ຺ຎຕ຺ຕຕ຺ຕາ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິໂຕ ຄຓໂຠຊນໍ ວຕ຺ຖຸວເສເນວ ປາກຏນ຺ຕິ ຕໍ ອວຕ຺ວາ ‘‘ຄຓໂຠຊນໍ ນາມ ຍຕ຺ຖ…ເປ… ນິມນ຺ຕິຕາ ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕີ’’ຕິ ນິມນ຺ຕນວເສເນວ ປທຠາຊເນ ຄຓໂຠຊນໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ກິຎ຺ຈິ ປນ ສິກ຺ຂາປທໍ ວຕ຺ຖຸອນນຸຣູປມ຺ປິ ສິຍາຕິ ປທຠາຊເນ ວຸຕ຺ຕນເຍນ ນິມນ຺ຕນວເສເນວ ຄຓໂຠຊນໍ ໂຫຕີຕິ ເກສຎ຺ຈິ ອາສງ຺ກາ ຠເວຍ຺ຍາ’’ຕິ ຕໍນິວຕ຺ຕນຕ຺ຖໍ ‘‘ຕໍ ປເນຕໍ ຄຓໂຠຊນໍ ທ຺ວີຫາກາເຣຫິ ປສວຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂຠຊນານໍ ນາມໍ ຄເຫຕ຺ວາຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ໂຠຊນໍ ຄຓ຺ຫຖາຕິ ວຸຕ຺ເຕປິ ຄຓໂຠຊນໍ ໂຫຕິເຍວາ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ‘‘ເຫຏ຺ຐາ ອທ຺ຘານຄມນວຕ຺ຖຸສ຺ມິໍ ນາວາຠິຣຸຫນວຕ຺ຖຸສ຺ມິຎ຺ຈ ‘ອິເຘວ, ຠນ຺ເຕ, ຠຸຎ຺ຊຖາ’ຕິ ວຸຕ຺ເຕ ຍສ຺ມາ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈາຍນ຺ຕາ ນ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫິໍສຸ, ຕສ຺ມາ ‘ຠຸຎ຺ຊຖາ’ຕິ ວຸຕ຺ເຕປິ ຄຓໂຠຊນໍ ນ ໂຫຕິເຍວາ’’ຕິ ຕີສຸປິ ຄຓ຺ຐິປເທສຸ ວຸຕ຺ຕໍ. ‘‘ປຎ຺ຈນ຺ນໍ ໂຠຊນານໍ ນາມໍ ຄເຫຕ຺ວາ ນິມນ຺ເຕຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ປນ ‘‘ໂອທນໍ ຠຸຎ຺ຊຖາ’’ຕິ ວາ ‘‘ຠຕ຺ຕໍ ຠຸຎ຺ຊຖາ’’ຕິ ວາ ໂຠຊນນາມໍ ຄເຫຕ຺ວາວ ວຸຕ຺ເຕ ຄຓໂຠຊນໍ ໂຫຕິ, ນ ອຎ຺ຎຖາ. ‘‘ອິເຘວ, ຠນ຺ເຕ, ຠຸຎ຺ຊຖາ’’ຕິ ເອຕ຺ຖາປິ ‘‘ໂອທນ’’ນ຺ຕິ ວາ ‘‘ຠຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ ວາ ວຕ຺ວາວ ເຕ ເອວໍ ນິມນ຺ເຕສຸນ຺ຕິ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ຄຓວເສນ ວາ ນິມນ຺ຕິຕຕ຺ຕາ ເຕ ຠິກ຺ຂູ ອປກຕຎ຺ຎຸຕາຍ ກຸກ຺ກຸຈ຺ຈາຍນ຺ຕາ ນ ປຏິຄ຺ຄຓ຺ຫິໍສູຕິ ອຍໍ ອມ຺ຫາກໍ ຂນ຺ຕິ, ວີມໍສິຕ຺ວາ ຍຸຕ຺ຕຕຣໍ ຄເຫຕພ຺ພໍ.

ເອກໂຕ ຄຓ຺ຫນ຺ຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ອຎ຺ຎມຎ຺ຎສ຺ສ ທ຺ວາທສຫຕ຺ຖໍ ອມຸຎ຺ຈິຕ຺ວາ ຐິຕາ ເອກໂຕ ຄຓ຺ຫນ຺ຕິ ນາມາຕິ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ‘‘ອມ຺ຫາກໍ ຈຕຸນ຺ນມ຺ປິ ຠຕ຺ຕໍ ເທຫີຕິ ວາ ວິຎ຺ຎາເປຍ຺ຍຸ’’ນ຺ຕິ ວຈນໂຕ ເຫຏ຺ຐາ ‘‘ຕ຺ວໍ ເອກສ຺ສ ຠິກ຺ຂຸໂນ ຠຕ຺ຕໍ ເທຫິ, ຕ຺ວໍ ທ຺ວິນ຺ນນ຺ຕິ ເອວໍ ວິຎ຺ຎາເປຕ຺ວາ’’ຕິ ວຈນໂຕ ຈ ອຕ຺ຕໂນ ອຕ຺ຖາຍ ອຎ຺ເຎຫິ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕມ຺ປິ ສາທິຍນ຺ຕສ຺ສ ຄຓໂຠຊນໍ ໂຫຕິເຍວາຕິ ທຏ຺ຐພ຺ພໍ. ເອວໍ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິໂຕ ປສວຕີຕິ ເອຕ຺ຖ ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ສຕິ ຄຓ຺ຫນ຺ຕສ຺ສ ເອກໂຕ ຫຸຕ຺ວາ ຄຫເຓ ອິມິນາ ສິກ຺ຂາປເທນ ອາປຕ຺ຕິ, ວິສຸໍ ຄຫເຓ ປຓີຕໂຠຊນສູໂປທນວິຎ຺ຎຕ຺ຕີຫິ ອາປຕ຺ຕິ ເວທິຕພ຺ພາ.

ວິຈາເຣຕີຕິ ປຎ຺ຈຂຓ຺ຑາທິວເສນ ສໍວິທຫຕິ. ຆຏ຺ເຏຕີຕິ ອນຸວາຕໍ ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ຫຕ຺ເຖນ ທຓ຺ຑເກນ ວາ ຆຏ຺ເຏຕິ. ສຸຕ຺ຕໍ ກໂຣຕີຕິ ສຸຕ຺ຕໍ ວຏ຺ເຏຕິ. ວເລຕີຕິ ທຓ຺ຑເກ ວາ ຫຕ຺ເຖ ວາ ອາວຏ຺ເຏຕິ. ‘‘ອຠິນວສ຺ເສວ ຈີວຣສ຺ສ ກຣຓໍ ອິຘ ຈີວຣກມ຺ມໍ ນາມ, ປຸຣາຓຈີວເຣ ສູຈິກມ຺ມໍ ນາມ ນ ໂຫຕີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ‘‘ຈຕຸຕ຺ເຖ ອາຄເຕ ນ ຍາເປນ຺ຕີຕິ ວຈນໂຕ ສເຈ ອຎ຺ໂຎ ໂກຈິ ອາຄຈ຺ຉນ຺ໂຕ ນຕ຺ຖິ, ຈຕ຺ຕາໂຣເຍວ ຈ ຕຕ຺ຖ ນິສິນ຺ນາ ຍາເປຕຸໍ ນ ສກ຺ໂກນ຺ຕິ, ນ ວຏ຺ຏຕີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ.

໒໒໐. ຄຓໂຠຊນາປຕ຺ຕິຊນກນິມນ຺ຕນຠາວໂຕ ‘‘ອກປ຺ປິຍນິມນ຺ຕນ’’ນ຺ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ສມ຺ປເວເສຕ຺ວາຕິ ນິສີທາເປຕ຺ວາ. ຄໂຓ ຠິຊ຺ຊຕີຕິ ຄໂຓ ອາປຕ຺ຕິໍ ນ ອາປຊ຺ຊຕີຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ‘‘ຍຕ຺ຖ ຈຕ຺ຕາໂຣ ຠິກ຺ຂູ…ເປ… ຠຸຎ຺ຊນ຺ຕີ’’ຕິ ອິມາຍ ປາຬິຍາ ສໍສນ຺ທນໂຕ ‘‘ອິຕເຣສໍ ປນ ຄຓປູຣໂກ ໂຫຕີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອວິເສເສນາຕິ ‘‘ຄິລາໂນ ວາ ຈີວຣກາຣໂກ ວາ’’ຕິ ອວິເສເສຕ຺ວາ ສພ຺ພສາຘາຣຓວຈເນນ. ຕສ຺ມາຕິ ອວິເສສິຕຕ຺ຕາ. ຠຸຕ຺ວາ ຄເຕສູຕິ ເອຕ຺ຖ ອຄເຕສຸປິ ໂຠຊນກິຈ຺ເຈ ນິຏ຺ຐິເຕ ຄຓ຺ຫິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕິ. ຕານິ ຈ ເຕຫິ ເອກໂຕ ນ ຄຫິຕານີຕິ ເຍຫິ ໂຠຊເນຫິ ວິສງ຺ເກໂຕ ນຕ຺ຖິ, ຕານິ ໂຠຊນານິ ເຕຫິ ຠິກ຺ຂູຫິ ເອກໂຕ ນ ຄຫິຕານິ ເອເກນ ປຈ຺ຉາ ຄຫິຕຕ຺ຕາ. ມຫາເຖເຣຕິ ຠິກ຺ຂູ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ. ທູຕສ຺ສ ປຸນ ປຏິປຖໍ ອາຄນ຺ຕ຺ວາ ‘‘ຠຕ຺ຕໍ ຄຓ຺ຫຖາ’’ຕິ ວຈນຠເຍນ ‘‘ຄາມທ຺ວາເຣ ອຏ຺ຐຕ຺ວາວາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຄນ຺ຕ຺ວາຕິ ອນ຺ຕຣວີຖິອາທີສຸ ຕຕ຺ຖ ຕຕ຺ຖ ຐິຕານໍ ສນ຺ຕິກໍ ຄນ຺ຕ຺ວາ. ຠິກ຺ຂູນໍ ອຕ຺ຖາຍ ຆຣທ຺ວາເຣ ຐເປຕ຺ວາ ທິຍ຺ຍມາເນປິ ເອເສວ ນໂຍ. ນິວຕ຺ຕຖາຕິ ວຸຕ຺ຕປເທ ນິວຕ຺ຕິຕຸໍ ວຏ຺ຏຕີຕິ ‘‘ນິວຕ຺ຕຖາ’’ຕິ ວິຈ຺ຉິນ຺ທິຕ຺ວາ ປຈ຺ຉາ ‘‘ຠຕ຺ຕໍ ຄຓ຺ຫຖາ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ວຏ຺ຏຕິ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວ. ຄຓໂຠຊນຕາ, ສມຍາຠາໂວ, ອຊ຺ໂຌຫຣຓນ຺ຕິ ອິມານິ ປເນຕ຺ຖ ຕີຓິ ອງ຺ຄານິ.

ຄຓໂຠຊນສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.