໒. ອຕ຺ຖງ຺ຄຕສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໑໕໓. ທຸຕິເຍ ກຸສລານໍ ຘມ຺ມານໍ ສາຕຈ຺ຈກິຣິຍາຍາຕິ ປຸພ຺ພຠາຄປ຺ປຏິປຕ຺ຕິວເສນ ວຸຕ຺ຕໍ. ມຸນາຕີຕິ ຊານາຕິ. ເຕນ ຎາເຓນາຕິ ເຕນ ອຣຫຕ຺ຕຜລປຎ຺ຎາສງ຺ຂາເຕນ ຎາເຓນ. ປເຖສູຕິ ອຸປາຍມຄ຺ເຄສຸ. ອຣຫໂຕ ປຣິນິຏ຺ຐິຕສິກ຺ຂຕ຺ຕາ ອາຫ ‘‘ອິທຎ຺ຈ…ເປ… ວຸຕ຺ຕ’’ນ຺ຕິ. ອຖ ວາ ‘‘ອປ຺ປມຊ຺ຊໂຕ ສິກ຺ຂໂຕ’’ຕິ ອິເມສໍ ປທານໍ ເຫຕຸອຕ຺ຖຕາ ທຏ຺ຐພ຺ພາ, ຕສ຺ມາ ອປ຺ປມຊ຺ຊນເຫຕຸ ສິກ຺ຂນເຫຕຸ ຈ ອຘິເຈຕໂສຕິ ອຕ຺ໂຖ. ໂສກາຕິ ຈິຕ຺ຕສນ຺ຕາປາ. ເອຕ຺ຖ ຈ ອຘິເຈຕໂສຕິ ອິມິນາ ອຘິຈິຕ຺ຕສິກ຺ຂາ, ອປ຺ປມຊ຺ຊໂຕຕິ ອິມິນາ ອຘິສີລສິກ຺ຂາ, ມຸນິໂນ ໂມນປເຖສຸ ສິກ຺ຂໂຕຕິ ເອເຕຫິ ອຘິປຎ຺ຎາສິກ຺ຂາ, ມຸນິໂນຕິ ວາ ເອເຕນ ອຘິປຎ຺ຎາສິກ຺ຂາ, ໂມນປເຖສຸ ສິກ຺ຂໂຕຕິ ເອເຕນ ຕາສໍ ໂລກຸຕ຺ຕຣສິກ຺ຂານໍ ປຸພ຺ພຠາຄປ຺ປຏິປທາ, ໂສກາ ນ ຠວນ຺ຕີຕິອາທີຫິ ສິກ຺ຂາປາຣິປູຣິຍາ ອານິສໍສາ ປກາສິຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພໍ.

ໂກກນຸທນ຺ຕິ ປທຸມວິເສສນໍ ຍຖາ ‘‘ໂກກາສຍ’’ນ຺ຕິ, ຕໍ ກິຣ ພຫຸປຕ຺ຕໍ ວຓ຺ຓສມ຺ປນ຺ນໍ ອຕິວິຍ ສຸຄນ຺ຘຎ຺ຈ ໂຫຕິ. ‘‘ໂກກນຸທໍ ນາມ ເສຕປທຸມ’’ນ຺ຕິປິ ວທນ຺ຕິ. ປາໂຕຕິ ປເຄວ. ອຍຎ຺ເຫຕ຺ຖ ອຕ຺ໂຖ – ຍຖາ ໂກກນຸທສງ຺ຂາຕໍ ປທຸມໍ ປາໂຕ ສູຣິຍຸຄ຺ຄມນເວລາຍໍ ຜຸລ຺ລໍ ວິກສິຕໍ ອວີຕຄນ຺ຘໍ ສິຍາ ວິໂຣຈມານໍ, ເອວໍ ສຣີຣຄນ຺ເຘນ ຄຸຓຄນ຺ເຘນ ຈ ສຸຄນ຺ຘໍ ສຣທກາເລ ອນ຺ຕລິກ຺ເຂ ອາທິຈ຺ຈມິວ ອຕ຺ຕໂນ ເຕຊສາ ຕປນ຺ຕໍ ອງ຺ເຄຫິ ນິຈ຺ຉຣຓຊຸຕິຕາຍ ອງ຺ຄີຣສໍ ສມ຺ມາສມ຺ພຸທ຺ຘໍ ປສ຺ສາຕິ.

ອຠພ຺ໂພຕິ ປຏິປຕ຺ຕິສາຣມິທໍ ສາສນໍ, ປຏິປຕ຺ຕິ ຈ ປຣິຍຕ຺ຕິມູລິກາ, ຕ຺ວຎ຺ຈ ປຣິຍຕ຺ຕິໍ ອຸຄ຺ຄເຫຕຸໍ ອສມຕ຺ໂຖ, ຕສ຺ມາ ອຠພ຺ໂພຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ສຸທ຺ຘໍ ປິໂລຕິກຂຓ຺ຑນ຺ຕິ ອິທ຺ຘິຍາ ອຠິສງ຺ຂຕໍ ປຣິສຸທ຺ຘໍ ໂຈຬຂຓ຺ຑໍ. ຕທາ ກິຣ ຠຄວາ ‘‘ນ ສຊ຺ຌາຍໍ ກາຕຸໍ ອສກ຺ໂກນ຺ໂຕ ມມ ສາສເນ ອຠພ຺ໂພ ນາມ ໂຫຕິ, ມາ ໂສຈິ ຠິກ຺ຂູ’’ຕິ ຕໍ ພາຫາຍໍ ຄເຫຕ຺ວາ ວິຫາຣໍ ປວິສິຕ຺ວາ ອິທ຺ຘິຍາ ປິໂລຕິກຂຓ຺ຑໍ ອຠິນິມ຺ມິນິຕ຺ວາ ‘‘ຫນ຺ທ, ຠິກ຺ຂຸ, ອິມໍ ປຣິມຊ຺ຊນ຺ໂຕ ‘ຣໂຊຫຣຓໍ ຣໂຊຫຣຓ’ນ຺ຕິ ປຸນປ຺ປຸນໍ ສຊ຺ຌາຍໍ ກໂຣຫີ’’ຕິ ວຕ຺ວາ ອທາສິ ຕຕ຺ຖ ປຸພ຺ເພກຕາຘິກາຣຕ຺ຕາ.

ໂສ ກິຣ ປຸພ຺ເພ ຣາຊາ ຫຸຕ຺ວາ ນຄຣໍ ປທກ຺ຂິຓໍ ກໂຣນ຺ໂຕ ນລາຏໂຕ ເສເທ ມຸຈ຺ຈນ຺ເຕ ປຣິສຸທ຺ເຘນ ສາຏເກນ ນລາຏໍ ປຸຎ຺ຉິ, ສາຏໂກ ກິລິຏ຺ໂຐ ອໂຫສິ. ໂສ ‘‘ອິມໍ ສຣີຣໍ ນິສ຺ສາຍ ເອວຣູໂປ ປຣິສຸທ຺ຘສາຏໂກ ປກຕິໍ ຊຫິຕ຺ວາ ກິລິຏ຺ໂຐ ຊາໂຕ, ອນິຈ຺ຈາ ວຕ ສງ຺ຂາຣາ’’ຕິ ອນິຈ຺ຈສຎ຺ຎໍ ປຏິລຠຕິ, ເຕນ ກາຣເຓນສ຺ສ ຣໂຊຫຣຓເມວ ປຈ຺ຈໂຍ ຊາໂຕ. ຣຊໍ ຫຣຕີຕິ ຣໂຊຫຣຓໍ. ສໍເວຄໍ ປຏິລຠິຕ຺ວາຕິ ອສຸຠສຎ຺ຎໍ ອນິຈ຺ຈສຎ຺ຎຎ຺ຈ ອຸປຏ຺ຐເປນ຺ໂຕ ສໍເວຄໍ ປຏິລຠິຕ຺ວາ. ໂສ ຫິ ໂຍນິໂສ ອຸມ຺ມຊ຺ຊນ຺ໂຕ ‘‘ປຣິສຸທ຺ຘໍ ວຕ຺ຖໍ, ນຕ຺ເຖຕ຺ຖ ໂທໂສ, ອຕ຺ຕຠາວສ຺ສ ປນາຍໍ ໂທໂສ’’ຕິ ອສຸຠສຎ຺ຎໍ ອນິຈ຺ຈສຎ຺ຎຎ຺ຈ ປຏິລຠິຕ຺ວາ ນາມຣູປປຣິຄ຺ຄຫາທິນາ ປຎ຺ຈສຸ ຂນ຺ເຘສຸ ຎາຓໍ ໂອຕາເຣຕ຺ວາ ກລາປສມ຺ມສນາທິກ຺ກເມນ ວິປສ຺ສນໍ ວຑ຺ເຒຕ຺ວາ ອຸທຍພ຺ພຍຎາຓາທິປອປາຏິຍາ ວິປສ຺ສນໍ ອນຸໂລມໂຄຕ຺ຣຠຸສມີປໍ ປາເປສິ. ຕໍ ສນ຺ຘາຍ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ວິປສ຺ສນໍ ອາຣຠີ’’ຕິ. ໂອຠາສຄາຖໍ ອຠາສີຕິ ໂອຠາສວິສ຺ສຊ຺ຊນປຸພ຺ພກຠາສິຕຄາຖາ ໂອຠາສຄາຖາ, ຕໍ ອຠາສີຕິ ອຕ຺ໂຖ.

ເອຕ຺ຖ ຈ ‘‘ອຘິເຈຕໂສຕິ ອິມໍ ໂອຠາສຄາຖໍ ອຠາສີ’’ຕິ ອິເຘວ ວຸຕ຺ຕໍ. ວິສຸທ຺ຘິມຄ຺ເຄ (ວິສຸທ຺ຘິ. ໒.໓໘໖) ປນ ຘມ຺ມປທຏ຺ຐກຖາຍໍ (ຘ. ປ. ອຏ຺ຐ. ໑.ຈູຬປນ຺ຖກຕ຺ເຖຣວຕ຺ຖຸ) ເຖຣຄາຖາສໍວຓ຺ຓນາຍຎ຺ຈ (ເຖຣຄາ. ອຏ຺ຐ. ໒.໕໖໖) –

‘‘ຣາໂຄ ຣໂຊ ນ ຈ ປນ ເຣຓຸ ວຸຈ຺ຈຕິ;

ຣາຄສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ ຣໂຊຕິ;

ເອຕໍ ຣຊໍ ວິປ຺ປຊຫິຕ຺ວາ ປຓ຺ຑິຕາ;

ວິຫຣນ຺ຕິ ເຕ ວິຄຕຣຊສ຺ສ ສາສເນ.

‘‘ໂທໂສ…ເປ… ສາສເນ.

‘‘ໂມໂຫ ຣໂຊ ນ ຈ ປນ ເຣຓຸ ວຸຈ຺ຈຕິ;

ໂມຫສ຺ເສຕໍ ອຘິວຈນໍ ຣໂຊຕິ;

ເອຕໍ ຣຊໍ ວິປ຺ປຊຫິຕ຺ວາ ປຓ຺ຑິຕາ;

ວິຫຣນ຺ຕິ ເຕ ວິຄຕຣຊສ຺ສ ສາສເນຕິ. –

ອິມາ ຕິສ຺ໂສ ໂອຠາສຄາຖາ ອຠາສີ’’ຕິ ວຸຕ຺ຕໍ. ອຘິເຈຕໂສຕິ ຈ ອຍໍ ຈູຬປນ຺ຖກຕ຺ເຖຣສ຺ສ ອຸທານຄາຖາຕິ ອິມິສ຺ສາເຍວ ປາຬິຍາ ອາຄຕໍ. ເຖຣຄາຖາຍໍ ປນ ຈູຬປນ຺ຖກຕ຺ເຖຣສ຺ສ ອຸທານຄາຖາສຸ ອຍໍ ອນາຣຸຬ຺ຫາ, ‘‘ເອກຸທານິຍຕ຺ເຖຣສ຺ສ ປນ ອຍໍ ອຸທານຄາຖາ’’ຕິ (ເຖຣຄາ. ອຏ຺ຐ. ໑.ເອກຸທານິຍຕ຺ເຖຣຄາຖາວຓ຺ຓນາ) ຕຕ຺ຖ ວຸຕ຺ຕໍ. ເອວໍ ສນ຺ເຕປິ ອິມິສ຺ສາ ປາຬິຍາ ອຏ຺ຐກຖາຍ ຈ ເອວມາຄຕຕ຺ຕາ ຈູຬປນ຺ຖກຕ຺ເຖຣສ຺ສປິ ອຍໍ ອຸທານຄາຖາ ໂອຠາສຄາຖາວເສນ ຈ ຠຄວຕາ ຠາສິຕາຕິ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓີຕິ ອຠິຎ຺ຎາປຏິສມ຺ຠິທາປຣິວາຣໍ ອຣຫຕ຺ຕໍ ປາປຸຓິ. ອຠພ຺ໂພ ຕ຺ວນ຺ຕິອາທິວຈນໂຕ ອນຸກມ຺ປາວເສນ ສທ຺ຘິວິຫາຣິກາທິໍ ສງ຺ຆິກວິຫາຣາ ນິກ຺ກຑ຺ຒາເປນ຺ຕສ຺ສ ອນາປຕ຺ຕິ ວິຍ ທິສ຺ສຕິ. ອຠພ຺ໂພ ຫິ ເຖໂຣ ສຎ຺ຈິຈ຺ຈ ຕໍ ກາຕຸໍ, ນິກ຺ກຑ຺ຒນສິກ຺ຂາປເທ ວາ ອປຎ຺ຎຕ຺ເຕ ເຖເຣນ ເອວໍ ກຕນ຺ຕິ ຄເຫຕພ຺ພໍ.

໑໕໖. ໂອວທນ຺ຕສ຺ສ ປາຈິຕ຺ຕິຍນ຺ຕິ ອຕ຺ຖງ຺ຄເຕ ສູຣິເຍ ຄຣຸຘມ຺ເມຫິ ວາ ອຎ຺ເຎນ ວາ ຘມ຺ເມເນວ ໂອວທນ຺ຕສ຺ສ ສມ຺ມຕສ຺ສປິ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ. ເສສເມຕ຺ຖ ອຸຕ຺ຕານເມວ. ອຕ຺ຖງ຺ຄຕສູຣິຍຕາ, ປຣິປຸຓ຺ຓູປສມ຺ປນ຺ນຕາ, ໂອວທນນ຺ຕິ ອິມານິ ປເນຕ຺ຖ ຕີຓິ ອງ຺ຄານິ.

ອຕ຺ຖງ຺ຄຕສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.