໑. ມຸສາວາທສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ

໑. ມຸສາວາທວຄ຺ຄສ຺ສ ປຐມສິກ຺ຂາປເທ ຂຸທ຺ທການນ຺ຕິ ເອຕ຺ຖ ‘‘ຂຸທ຺ທກ-ສທ຺ໂທ ພຫຸ-ສທ຺ທປຣິຍາໂຍ. ພຫຸຠາວໂຕ ອິມານິ ຂຸທ຺ທການິ ນາມ ຊາຕານີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ. ຕຕ຺ຖາຕິ ເຕສຸ ນວສຸ ວຄ຺ເຄສຸ, ເຕສຸ ວາ ຂຸທ຺ທເກສຸ. ກາຣເຓນ ກາຣຓນ຺ຕຣປຏິຈ຺ຉາທນເມວ ວິຠາເວຕຸໍ ‘‘ຣູປໍ ອນິຈ຺ຈ’’ນ຺ຕິອາທິມາຫ. ຣູປໍ ອນິຈ຺ຈນ຺ຕິ ປຏິຊານິຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ກາຣຓໍ ວທນ຺ໂຕ ‘‘ຊານິຕພ຺ພໂຕ’’ຕິ ອາຫ. ‘‘ຍທິ ເອວໍ ນິພ຺ພານສ຺ສປິ ອນິຈ຺ຈຕາ ອາປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ປເຣນ ວຸຕ຺ໂຕ ຕໍ ກາຣຓໍ ປຏິຈ຺ຉາເທຕຸໍ ປຸນ ‘‘ຊາຕິຘມ຺ມໂຕ’’ຕິ ອຎ຺ຎໍ ກາຣຓໍ ວທຕິ.

‘‘ສມ຺ປຊານໍ ມຸສາ ຠາສຕີ’’ຕິ ວຕ຺ຕພ຺ເພ ສມ຺ປຊານ ມຸສາ ຠາສຕີຕິ ອນຸນາສິກໂລເປນ ນິທ຺ເທໂສຕິ ອາຫ ‘‘ຊານນ຺ໂຕ ມຸສາ ຠາສຕີ’’ຕິ.

໒. ຊານິຕ຺ວາ ຊານນ຺ຕສ຺ສ ຈ ມຸສາ ຠຓເນຕິ ປຸພ຺ພຠາເຄປິ ຊານິຕ຺ວາ ວຈນກ຺ຂເຓປິ ຊານນ຺ຕສ຺ສ ມຸສາ ຠຓເນ. ຠຓນຎ຺ຈ ນາມ ອິຘ ອຠູຕສ຺ສ ວາ ຠູຕຕໍ ຠູຕສ຺ສ ວາ ອຠູຕຕໍ ກຕ຺ວາ ກາເຍນ ວາ ວາຈາຍ ວາ ວິຎ຺ຎາປນປໂຍໂຄ. ສມ຺ປຊານມຸສາວາເທຕິ ຈ ນິມິຕ຺ຕຕ຺ເຖ ຠຸມ຺ມວຈນໍ, ຕສ຺ມາ ໂຍ ສມ຺ປຊານ ມຸສາ ວທຕິ, ຕສ຺ສ ຕໍນິມິຕ຺ຕໍ ຕໍເຫຕຸ ຕປ຺ປຈ຺ຈຍາ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ ໂຫຕີຕິ ເອວເມຕ຺ຖ ອຎ຺ເຎສຸ ຈ ອີທິເສສຸ ອຕ຺ໂຖ ເວທິຕພ຺ໂພ.

໓. ວິສໍວາເທນ຺ຕິ ເອເຕນາຕິ ວິສໍວາທນໍ, ວຎ຺ຈນາຘິປ຺ປາຍວສປ຺ປວຕ຺ຕໍ ຈິຕ຺ຕໍ. ເຕນາຫ ‘‘ວິສໍວາທນຈິຕ຺ຕໍ ປຸຣໂຕ ກຕ຺ວາ ວທນ຺ຕສ຺ສາ’’ຕິ. ວທຕິ ເອຕາຍາຕິ ວາຈາ, ວຈນສມຸຏ຺ຐາປິກາ ເຈຕນາ. ເຕນາຫ ‘‘ມິຈ຺ຉາວາຈາ…ເປ… ເຈຕນາ’’ຕິ. ປເຠທຄຕາ ວາຈາຕິ ອເນກເຠທຠິນ຺ນາ. ເອວໍ ປຐມປເທນ ສຸທ຺ຘເຈຕນາ…ເປ… ກຖິຕາຕິ ເວທິຕພ຺ພາຕິ ອິມິນາ ອິມໍ ທີເປຕິ – ສຸທ຺ຘເຈຕນາ ວາ ສຸທ຺ຘສທ຺ໂທ ວາ ສຸທ຺ຘວິຎ຺ຎຕ຺ຕິ ວາ ມຸສາວາໂທ ນາມ ນ ໂຫຕິ, ວິຎ຺ຎຕ຺ຕິຍາ ສທ຺ເທນ ຈ ສຫິຕາ ຕໍສມຸຏ຺ຐາປິກາ ເຈຕນາ ມຸສາວາໂທຕິ. ຈກ຺ຂຸວເສນ ອຄ຺ຄຫິຕາຣມ຺ມຓນ຺ຕິ ຈກ຺ຂຸສນ຺ນິສ຺ສິເຕນ ວິຎ຺ຎາເຓນ ອຄ຺ຄຫິຕມາຣມ຺ມຓໍ. ຆານາທີນໍ ຕິຓ຺ຓໍ ອິນ຺ທ຺ຣິຍານໍ ສມ຺ປຕ຺ຕວິສຍຄ຺ຄາຫກຕ຺ຕາ ວຸຕ຺ຕໍ ‘‘ຕີຫິ ອິນ຺ທ຺ຣິເຍຫິ ເອກາພທ຺ຘໍ ວິຍ ກຕ຺ວາ’’ຕິ. ‘‘ຘນຸນາ ວິຊ຺ຌຕີ’’ຕິອາທີສຸ ວິຍ ‘‘ຈກ຺ຂຸນາ ທິຏ຺ຐ’’ນ຺ຕິ ອຍໍ ໂວຫາໂຣ ໂລເກ ປາກໂຏຕິ ອາຫ ‘‘ໂອຬາຣິເກເນວ ນເຍນາ’’ຕິ.

໑໑. ອວີມໍສິຕ຺ວາຕິ ອນຸປປຣິກ຺ຂິຕ຺ວາ. ອນຸປຘາເຣຕ຺ວາຕິ ອວິນິຈ຺ຉິນິຕ຺ວາ. ຊຬຕ຺ຕາຕິ ອຎ຺ຎາຓຕາຍ. ທາຣຸສກຏໍ ໂຍເຊຕ຺ວາ ຄໂຕຕິ ທາຣຸສກຏໍ ໂຍເຊຕ຺ວາ ຕຕ຺ຖ ນິສີທິຕ຺ວາ ຄໂຕຕິ ອຘິປ຺ປາໂຍ. ຄໂຕ ຠວິສ຺ສຕີຕິ ຕເຖວ ສນ຺ນິຏ຺ຐານໍ ກຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ມຸສາວາໂທ ຊາໂຕ. ເກຈິ ປນ ‘‘ເກຬິໍ ກຸຣຸມາໂນຕິ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ເອວໍ ວທນ຺ໂຕ ທຸພ຺ຠາສິຕໍ ອາປຊ຺ຊຕີ’’ຕິ ວທນ຺ຕິ, ຕໍ ນ ຄເຫຕພ຺ພໍ. ຊາຕິອາທີຫິເຍວ ຫິ ທສຫິ ອກ຺ໂກສວຕ຺ຖູຫິ ທວກມ຺ຍຕາຍ ວທນ຺ຕສ຺ສ ທຸພ຺ຠາສິຕໍ ວຸຕ຺ຕໍ. ວຸຕ຺ຕຎ຺ເຫຕໍ –

‘‘ຫີນຸກ຺ກຏ຺ເຐຫິ ອຸກ຺ກຏ຺ຐໍ, ຫີນໍ ວາ ຊາຕິອາທິຫິ;

ອຸຊຸໍ ວາຎ຺ຎາປເທເສນ, ວເທ ທຸພ຺ຠາສິຕໍ ທວາ’’ຕິ.

ຈິຕ຺ເຕນ ໂຖກຕຣຠາວໍເຍວ ອຄ຺ຄເຫຕ຺ວາ ພຫຸຠາວໍເຍວ ຄເຫຕ຺ວາ ວຸຕ຺ຕຕ຺ຕາ ‘‘ຄາໂມ ເອກເຕໂລ’’ຕິອາທິນາປິ ມຸສາວາໂທ ຊາໂຕ. ຈາເຣສຸນ຺ຕິ ອຸປເນສຸໍ. ວິສໍວາທນປຸເຣກ຺ຂາຣຕາ, ວິສໍວາທນຈິຕ຺ເຕນ ຍມຕ຺ຖໍ ວຕ຺ຕຸກາໂມ, ຕສ຺ສ ປຸຄ຺ຄລສ຺ສ ວິຎ຺ຎາປນປໂຍໂຄ ຈາຕິ ອິມາເນຕ຺ຖ ທ຺ເວ ອງ຺ຄານິ. ອຸຕ຺ຕຣິມນຸສ຺ສຘມ຺ມາໂຣຈນຕ຺ຖໍ ມຸສາ ຠຓນ຺ຕສ຺ສ ປາຣາຊິກໍ, ອມູລເກນ ປາຣາຊິເກນ ອນຸທ຺ຘໍສນຕ຺ຖໍ ສງ຺ຆາທິເສໂສ, ສງ຺ຆາທິເສເສນ ອນຸທ຺ຘໍສນຕ຺ຖໍ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ, ອາຈາຣວິປຕ຺ຕິຍາ ທຸກ຺ກຏໍ, ‘‘ໂຍ ເຕ ວິຫາເຣ ວສຕີ’’ຕິອາທິປຣິຍາເຍນ ອຸຕ຺ຕຣິມນຸສ຺ສຘມ຺ມາໂຣຈນຕ຺ຖໍ ປຏິວິຊານນ຺ຕສ຺ສ ມຸສາ ຠຓິເຕ ຖຸລ຺ລຈ຺ຈຍໍ, ອປ຺ປຏິວິຊານນ຺ຕສ຺ສ ທຸກ຺ກຏໍ, ເກວລໍ ມຸສາ ຠຓນ຺ຕສ຺ສ ອິຘ ປາຈິຕ຺ຕິຍໍ ວຸຕ຺ຕໍ.

ມຸສາວາທສິກ຺ຂາປທວຓ຺ຓນາ ນິຏ຺ຐິຕາ.